LRAZ005_0015.第十四層.辨別依處之安立.g2.0f

==================== 第 1 段 ==================== 【原始藏文】 རིམ་ཁང་བཅུ་བཞི་པ། བརྟེན་པ་ཤེས་པའི་གནས་རྣམ་པར་གཞག་པ། རིམ་ཁང་བཅུ་བཞི་པ། བརྟེན་པ་ཤེས་པའི་གནས་རྣམ་པར་གཞག་པ། དེ་ལྟར་རྟེན་ལུས་དང་དེའི་ཆོས་ཚོགས་པ་གཞན་ཡང་རྣམ་པར་བཤད་ནས། ད་ནི་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་ཁྱད་པར། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར། ཁྱད་པར་ཅན་གྱི་ཆོས་གཞན་རྣམ་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། སེམས་ཅན་གྱི་གཞི་དང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་ལ་ལྟོས་ནས་རིག་པའི་ངོ་བོ་ཡིན་ཚུལ་ཀ་དག་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། དྲི་བཅས་མ་རིག་པ་རྟོག་ཚོགས་དང་བཅས་པས་སྦགས་པ་འཁྲུལ་སྣང་འཁྲུལ་འཛིན་ཀུན་གྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་ཆ་ནས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུའི་གནད། །ཅེས་སོ། །དེ་ལ་ཀུན་གཞི་ནི་མ་རིག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དང་པོའི་རྟེན། བར་གྱི་གནས། ཐ་མའི་ཁྱིམ། བག་ཆགས་ཀྱི་སྣོད་དུ་གྱུར་པས་རྫིང་དང་འདྲ་ལ། ཆོས་སྐུ་ནི། མ་རིག་པ་ལོག་པས་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པ། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་གི་ཡུལ་ལས་འདས་པ། ལས་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ལས་རྣམ་པར་དག་པའོ། །ཀུན་གཞི་ནི། ཟ་འོག་གི་བར་གདིང་ལྟར་དུ་མར་སྣང་བའི་གཞིར་གྱུར་པ། ཡུལ་སྣ་ཚོགས་སྣོད་དུ་སྣང་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་དུ་མ་རིགས་དྲུག་ཁམས་གསུམ་བཅུད་དུ་སྣང་བ་དང་དེའི་ལུས་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པའི་ཆ་ཤས་མང་པོ་འཛིན་ལ། ཆོས་སྐུ་ནི། དེ་ཐམས་ཅད་མེད་པ། ཡིད་ལ་སོགས་པ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་བསླད། །ཀུན་གཞི་མ་རིག་དངོས་པོ་ཡིན། །ཀུན་གཞི་ཞེས་ཀྱིས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། སེམས་ཅན་གཞི་དང་སངས་རྒྱས་གཞི། །ཁྱད་པར་གཅིག་གིས་ཕྱེ་བར་ངེས། །ཞེས་པ་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཀུན་གཞི་ཉིད་ནི་བསགས་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་ཟག་པ་ཟད། །སྟོང་ཞིང་གསལ་ལ་གསལ་ཞིང་ཁྱབ། །བསམས་པས་མ་སྦགས་དྲན་པ་སངས། །སྤྲོས་ པ་ཉིད་དང་བྲལ་བ་སྟེ། །ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་ཁྱབ་ཅིང་སྟོང་། །རང་དག་མཚོན་པ་ཀུན་དང་བྲལ། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་བཅས་ཀུན་གཞི་ལ། །བག་ཆགས་སོག་ཕྱིར་རྫིང་དང་འདྲ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་བག་ཆགས་བྲལ། །ཡིད་དང་སེམས་སོགས་འདུས་པ་ལས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གཞི་དུ་མར་སྣང་། །ཆོས་སྐུའི་ཡིད་སོགས་བྲལ་བས་ན། །དུ

【漢語翻譯】 第十四層。辨別依處之安立。 第十四層。辨別依處之安立。 如是，在對所依之身及其餘法蘊進行辨別之後，現在爲了確定依彼之了知自性，共有三點：阿賴耶與法身的差別，心與智慧的差別，以及其他差別之法的辨別。第一點分為二：略說和廣說。第一點是：就眾生之基與佛陀之基而言，從覺性之體性是本來清凈無垢，以及具有垢染的無明，連同分別念之集合所染污，成為一切錯覺顯現和錯覺執著的基之角度而言， 應當了知阿賴耶和法身這二者。如《分別熾燃論》中說：「阿賴耶與法身之要點。」其中，阿賴耶是被無明所區分，是一切心和心所之最初的所依，中間的住所，最後的家，成為習氣的容器，如同水池。而法身是，被無明之止息所區分，超越心和心所之境，從一切業和習氣中完全清凈。阿賴耶是，如同錦緞的中間襯墊一般，成為顯現為不清凈之基，作為各種境之容器而顯現，並且作為有境，顯現為六道眾生、三界之精華及其身體，以及苦樂和心的錯亂之眾多部分之執持者。而法身是，彼一切皆無，不與意等同住。如《自顯現》中說：「阿賴耶執持分別念，被各種錯覺之識所欺騙。阿賴耶是無明之事物，阿賴耶即是對彼之稱謂。」又說：「眾生之基與佛陀之基，確定以一差別而區分。」又如《摩尼寶鬘》中說：「阿賴耶自身乃是積聚之故，法身則是漏盡。空寂而光明，光明而周遍。未被思慮所染污，憶念清明。遠離戲論之自性，如虛空般周遍而空寂。自凈，遠離一切表詮。具有因和緣的阿賴耶，因積聚習氣而如水池。法身則是遠離習氣。從意和心等之聚合中，有情阿賴耶顯現為眾多。法身則因遠離意等，

【英語翻譯】 Fourteenth Chapter: Establishing the Aspects of Knowing Dependence. Fourteenth Chapter: Establishing the Aspects of Knowing Dependence. Thus, having explained the dependent body and its other aggregates of dharmas, now, in order to ascertain the nature of knowing dependence on it, there are three points: the difference between the ālaya and the dharmakāya, the difference between mind and wisdom, and the explanation of other differentiated dharmas. The first point has two parts: a brief presentation and a detailed explanation. The first point is: in relation to the basis of sentient beings and the basis of the Buddhas, from the aspect of the nature of awareness being primordially pure and stainless, and being defiled by ignorance with stains, along with the collection of conceptual thoughts, becoming the basis of all illusory appearances and illusory grasping, It should be known that there are two aspects: the ālaya and the dharmakāya. As it is said in the Thal 'Gyur: "The key points of the ālaya and the dharmakāya." Among these, the ālaya is distinguished by ignorance, being the first support of all minds and mental factors, the intermediate dwelling, the final home, becoming the container of karmic imprints, like a pond. The dharmakāya, on the other hand, is distinguished by the reversal of ignorance, transcending the objects of mind and mental factors, being completely purified from all actions and karmic imprints. The ālaya is like the middle lining of brocade, becoming the basis for impure appearances, appearing as a container for various objects, and as the subject, appearing as the essence of the six classes of beings and the three realms, and their bodies, as well as the holder of many parts of pleasure and pain, and mental delusions. The dharmakāya, on the other hand, is the absence of all of that, not abiding together with the mind and so on. As it is said in the Rang Shar: "The ālaya grasps conceptual thoughts, deceived by various illusory consciousnesses. The ālaya is an object of ignorance, the term 'ālaya' refers to that." And again: "The basis of sentient beings and the basis of the Buddhas, are definitely distinguished by one difference." Also, as it is said in the Mani Threngwa: "The ālaya itself is for accumulation, the dharmakāya is the exhaustion of outflows. Empty and clear, clear and pervasive. Not defiled by thought, memory is clear. The nature of being free from elaboration, pervasive and empty like the sky. Self-purified, free from all representations. The ālaya with causes and conditions, is like a pond because it accumulates karmic imprints. The dharmakāya is free from karmic imprints. From the aggregation of mind and mental factors, the embodied ālaya appears as many. The dharmakāya, because it is free from mind and so on,

============================================================

==================== 第 2 段 ==================== 【原始藏文】 ་མ་གཟུགས་སྣང་ལུས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཀུན་གཞི་ནི། སེམས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ལ། ཆོས་སྐུ་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ཡིན་ཏེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཀློང་དྲུག་པའི་རྒྱུད་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། སེམས་ཀྱི་གནས་ནི། ཀུན་གཞི་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཀུན་གཞི་ནི་བསམ་པའི་ཡུལ་ཐམས་ཅད་སྡུད་ཅིང་། སེམས་སུ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གནས་ནི་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ནོ། །དེ་ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དྲན་རྟོག་ཐམས་ཅད་མི་མངའ་ཞིང་། ཡུལ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལ་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་ཁ་ཅིག་ནི། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་དེ། འདི་ལ་ཐུན་མོང་གི་བསྟན་བཅོས་ལས་ཀྱང་། ཀུན་གཞི་དག་མ་དག་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དུ་འདོད་ལ། ཆོས་སྐུ་དག་པའི་ནང་ནས་ཀྱང་དྲི་མ་མེད་པའི་དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་འདོད་ཅིང་། སྔགས་ཁ་ཅིག་ལས་ཀྱང་། ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་ཏེ་དག་པའི་ཆ་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུར་འདོད་དེ། ཀུན་གཞི་ཀུན་གྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། །མྱ་ངན་འདས་པའི་ གཞི་མའང་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་གཞི་གནས་གྱུར་པ་ནི། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ་ཞེས་བཤད་པས་ཐ་དད་ཀྱི་ནང་ནས་ཀྱང་རྫས་འགལ་བར་བཤད་དོ། །འདི་ལ་གནོད་པ་ཡོད་དེ། གལ་ཏེ་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུ་ཡིན་ན་ཆོས་སྐུ་དྲི་མ་ཅན་དུ་ཐལ་བ་དང་། ཀུན་གཞིས་སྣོད་བཅུད་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པ་ལྟར་ཆོས་སྐུས་འཁྲུལ་པ་བསྐྱེད་པར་ཐལ་ལ། འདོད་ན། སངས་རྒྱས་ནས་སླར་སེམས་ཅན་དུ་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བ་ལ་སོགས་པའི་རིགས་པས་གནོད་ཅིང་། བླ་ན་མེད་པའི་ལུང་གིས་ཀྱང་གནོད་དེ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད་པ་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་པ་དང་། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། ལ་ལ་ཀུན་གཞི་ཆོས་སྐུར་འདོད། །དེ་ལ་ལན་གདབ་བསྟན་པའི་ཕྱིར། །ཀུན་གཞིའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟར་ཡིན། །དེ་ནས་དེ་ཡིས་ལན་སྨྲས་པ། །ཐམས་ཅད་རྫོགས་ཕྱིར་ཀུན་གཞི་ཡིན། །དེ་ནས་དྲིས་པའི་ཚིག་གིས་བཟློག །སངས་རྒྱས་འགྱུར་བ་ཡོད་པར་རིགས། །ཀུན་གཞི་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །དེ་ལས་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དུ་སེམས་ཅན་རིགས། །ཅི་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །ཡང་ན་རེས་འཇོག་ཅན་དུ་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཕྱིར། །རེས་འགའ་སངས་རྒྱས་ཡིན་པར་འགྱུར། །རེས་འགའ་སེམས་ཅན་ཡིན་པར་འགྱུར། །ཅི་ཕྱིར་རེས་འཇོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ན

【漢語翻譯】 沒有形體的色相啊。如是說。還有，阿賴耶是心的處所，法身是智慧的處所。如《普賢六界續》中說： 嗟！大菩薩，心的處所是阿賴耶。那為什麼呢？因為阿賴耶是收攝所有思慮之境，並且是心所了知的緣故。智慧的處所是法身。那為什麼呢？因為法身沒有一切的念頭，並且沒有執持境為各別的智慧的緣故。如是說。其中有些具有增上慢的人認為，阿賴耶是法身。對此，在共同的論典中也認為，阿賴耶是一切清凈與不清凈的所依，法身在清凈之中也認為是無垢的真如。有些密咒中也認為，阿賴耶轉變成清凈的部分，即是法界智和自性身。阿賴耶是一切的基礎，也是超脫痛苦的基礎。如是說。阿賴耶轉變成法界智和自性身，這樣說了，在不同之中也說是本體相違的。這有損害。如果阿賴耶是法身，那麼法身就成了有垢的，並且如同阿賴耶產生器情之錯覺一樣，法身也成了產生錯覺的。如果承認，那麼就成了從成佛后又再次錯覺成眾生等等的道理所損害。而且也被無上的聖教所損害。如《普賢心鏡》中說： 認為阿賴耶是法身，是違揹我的。如是說。《自生智慧》中說： 有些人認為阿賴耶是法身，爲了回答那個，爲了顯示，阿賴耶的體性是這樣。之後他說了回答： 因為一切圓滿的緣故，是阿賴耶。之後用提問的語句來反駁： 應當有佛陀轉變。因為阿賴耶顯現各種各樣的緣故。因為從那一切圓滿的緣故。眾生是佛陀的自性。為什麼一切圓滿的緣故？或者變成輪流的。為什麼顯現各種各樣的緣故？有時變成佛陀。有時變成眾生。為什麼有輪流的緣故？那麼

【英語翻譯】 It is a formless appearance. So it is said. Moreover, the ālaya is the place of the mind, and the dharmakāya is the place of wisdom. As it is said in the Kuntuzangpo Longdrukpa Tantra: O great Bodhisattva, the place of the mind is the ālaya. Why is that? Because the ālaya gathers all objects of thought and is known as the mind. The place of wisdom is the dharmakāya. Why is that? Because the dharmakāya does not possess all thoughts and does not have the wisdom that holds objects as distinct. So it is said. Some with pride of accomplishment consider the ālaya to be the dharmakāya. In the common treatises, the ālaya is considered the basis of all that is pure and impure, and the dharmakāya, among the pure, is considered the stainless Suchness. In some mantras, the ālaya is considered to be transformed, the pure part being the wisdom of the dharmadhātu and the Svābhāvikakāya. The ālaya is the basis of all, and also the basis of transcendence of suffering. As it is said. The ālaya, when transformed, is the wisdom of the dharmadhātu and the Svābhāvikakāya, and thus, among the different, it is said to be contradictory in substance. There is harm in this. If the ālaya were the dharmakāya, then the dharmakāya would be tainted, and just as the ālaya creates the illusion of vessel and contents, so too would the dharmakāya create illusion. If accepted, then it would follow that one would be deluded from Buddhahood back into sentient beings, and so on, which is harmed by reasoning. It is also harmed by the supreme scripture. As it is said in the Kuntuzangpo Thukkyi Melong: Considering the ālaya to be the dharmakāya is straying from me. So it is said. In Rigpa Rangshar: Some consider the ālaya to be the dharmakāya. To answer that, to show, the nature of the ālaya is like this. Then he said the answer: Because all is complete, it is the ālaya. Then refuted with a question: There should be a change in the Buddha. Because the ālaya manifests in various ways. Because from that all is complete. Sentient beings are of the nature of the Buddha. Why is all complete? Or it becomes alternating. Why does it manifest in various ways? Sometimes it becomes a Buddha. Sometimes it becomes a sentient being. Why is there alternation? Then

============================================================

==================== 第 3 段 ==================== 【原始藏文】 ས་དྲིས་པ་བཟློག་སྟེ་སྨྲས། །འོ་ན་ཀུན་གཞི་ མེད་དམ་ཅི། །དེ་ནས་དྲིས་པའི་ལན་བཏབ་པ། །ཀུན་གཞི་རྣམ་རྟོག་འཛིན་པ་ལ། །སྣ་ཚོགས་འཁྲུལ་པའི་ཤེས་པས་བསླད། །ཀུན་གཞི་མ་རིག་དངོས་པོ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེས་ན་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་ཕྱེད་པ་གཅེས་ཏེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དེའི་ཕྱིར་ན་ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུ་མ་ཕྱེད་ན་གཟུགས་གཅིག་ལ་ཐ་དད་དུ་འཛིན་པའི་ཤེས་པ་དང་འདྲ་སྟེ། དོན་སོ་སོར་སྣང་བར་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་དཔེར་བརྗོད་ནི། རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུ་པའི་རྣམ་པ་འདྲ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་གི་རིག་པ་དྲི་མ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་འདྲ་བ། གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་གང་དུའང་འཆར་བའི་གོ་མ་འགགས་པ། ཐོག་མའི་གཞི་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་། རྐྱེན་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་བྲལ་བས་དབྱིངས་དེར་བཙན་ས་ཟིན་པ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆ་ཡིན་ལ། ཀུན་གཞི་མཚོའི་སྟེང་ན་གྲུར་མི་ཞུགས་པ་ལྟར། ཐོག་མའི་དབྱིངས་ལས་འཁྲུལ་དུས་གཞིའི་མ་རིག་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་དང་། ཁྱབ་བྱེད་དང་། ངོ་བོར་གནས་པ་གྲུ་ལྟ་བུ། སེམས་སེམས་བྱུང་ལས་དང་བག་ཆགས་འཁྲུལ་པའི་མི་མང་པོས་གང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དཔེ་ནི། རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུ་པའི་ཚུལ་ཏེ་ལམ་བྱུང་། གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པའི་ཚུལ་ཏེ། དབང་པོའི་ཁྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་དྲི་མ་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་ལྡོག་བྱ་མ་ཡིན་ཞིང་མཐར་ཐུག་གྲོལ་གཞིར་ ཡོད་ལ། ཀུན་གཞི་གཉིད་ལྟ་བུ་འཁྲུལ་སྣང་གི་རྨི་ལམ་ཐམས་ཅད་འཆར་བའི་རྟེན་དུ་གྱུར་པ་ལས་སངས་པར་བྱེད་དགོས་པས་ཁྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །དེའང་གཉིད་དང་རྨི་ལམ་ལྡོག་དགོས་ཀྱང་། རང་གི་རིག་པ་ལྡོག་མི་དགོས་པས། ཆོས་སྐུ་གཞི་རྟོགས་བྱ་ཡིན་ལ། དེའི་ངང་གོམས་བྱར་གྱུར་ཞིང་། འབྲས་བུ་གྲོལ་སར་ངོས་གཟུང་ངོ་། །ཀུན་གཞི་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པའི་ཆོས་རྣམས་དག་བྱ་དྲི་མར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཀུན་གཞི་དང་། ཆོས་སྐུ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཆོས་སྐུའི་གནད། །དེ་ལ་ཀུན་གཞི་རེ་ཞིག་བཤད། །ཆོས་དང་ཆོས་མིན་ཀུན་གྱི་གཞི། །ངོ་བོ་ངེས་ཚིག་དབྱེ་བར་བཅས། །ངོ་བོ་བག་ཆགས་རྣམས་ཀྱི་སྣོད། །དབྱེ་བ་ལུས་དང་སྦྱོར་བ་དང་། །སྣ་ཚོགས་པ་དང་ཡེ་གཞིའོ། །ངེས་ཚིག་ཀུན་ནི་འདུས་པ་ལ། །གཞི་ནི་ཚོགས་ཤིང་སོགས་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཀུན་གཞིའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། བྱེ

【漢語翻譯】 提問被反駁並說道：那麼阿賴耶識不存在嗎？之後回答了提問：阿賴耶識執著于分別念，被各種錯亂的知識所迷惑。阿賴耶識是無明的實物。因此，區分阿賴耶識和法身非常重要。在《空六法》中說：因此，如果不區分阿賴耶識和法身，就類似於將一個物體視為不同的知識，無法顯現各自的意義。這兩個的例子類似於大海和船伕的形態。法身本來清凈的覺性，從未有過的污垢，類似於清澈的虛空大海。在任何事物中都沒有成立，但在任何事物中顯現的能力都不會停止。最初的基，自性清凈，以及脫離了突發性的污垢，因此在虛空中佔據穩固地位，是具有清凈和不凈兩方面的部分。阿賴耶識就像船沒有進入大海一樣，從最初的虛空中，錯亂時成為一切無明的基礎，是遍及一切的，並且作為本體存在，就像船一樣。充滿了心、心所、業和習氣等錯亂的人們。在《自顯》中說：阿賴耶識和法身的例子，就像大海和船伕一樣，這是途徑。就像睡覺和醒來一樣，因為有感官的差別。也就是說，無垢的覺性，法身的本體，在任何時候都不是應該捨棄的，並且是最終解脫的基礎。 阿賴耶識就像睡眠一樣，是顯現一切錯亂顯現的夢境的基礎，因此必須從中醒來，差別非常大。也就是說，雖然需要捨棄睡眠和夢境，但不需要捨棄自己的覺性。因此，法身是應該證悟的基礎，並且要習慣於它的狀態，並且要將它視為成果解脫之處。阿賴耶識和依賴於它的諸法，應該被視為需要凈化的污垢。第二，詳細解釋分為兩部分：詳細解釋阿賴耶識和法身。第一部分是：在《現觀莊嚴論》中說：阿賴耶識和法身的要點，現在暫時解釋阿賴耶識。是善與非善一切的基礎，具有本體、定義和分類。本體是所有習氣的容器。分類是身體、結合、多樣性和原始基礎。定義是所有聚集在一起，基礎是集合等等。如是說，阿賴耶識的本體、定義、分類、

【英語翻譯】 The question was refuted and said: Then does the Alaya-consciousness not exist? Then the question was answered: The Alaya-consciousness clings to conceptual thoughts, and is deceived by various confused knowledges. The Alaya-consciousness is an object of ignorance. Therefore, it is important to distinguish between the Alaya-consciousness and the Dharmakaya. In the Klong Drugpa it says: Therefore, if the Alaya-consciousness and the Dharmakaya are not distinguished, it is like perceiving one object as different knowledges, and it is not possible to manifest their respective meanings. The example of these two is similar to the form of the ocean and the boatman. The Dharmakaya's originally pure awareness, which has never had any defilement, is like a clear expanse of ocean. It is not established in anything, but the ability to manifest in anything does not cease. The initial basis, self-nature pure, and free from accidental defilements, therefore occupying a firm position in the expanse, is a part with both purity and impurity. The Alaya-consciousness is like a boat not entering the ocean, from the initial expanse, when confused, it becomes the basis of all ignorance, is all-pervasive, and exists as the essence, like a boat. It is filled with minds, mental factors, karma, and habitual tendencies, many confused people. In the Rangshar it says: The example of the Alaya-consciousness and the Dharmakaya is like the manner of the ocean and the boatman, this is the path. Like sleeping and waking, because there is a difference in the senses. That is to say, the undefiled awareness, the essence of the Dharmakaya, is not something to be abandoned at any time, and is the basis of ultimate liberation. The Alaya-consciousness is like sleep, the basis for the manifestation of all confused appearances of dreams, therefore it must be awakened from, the difference is very great. That is to say, although sleep and dreams need to be abandoned, one's own awareness does not need to be abandoned. Therefore, the Dharmakaya is the basis to be realized, and one must become accustomed to its state, and it must be recognized as the place of fruition liberation. The Alaya-consciousness and the phenomena that depend on it should be known as defilements to be purified. Second, the detailed explanation is divided into two parts: detailed explanation of the Alaya-consciousness and the Dharmakaya. The first part is: In the Thalgyur it says: The key points of the Alaya-consciousness and the Dharmakaya, now temporarily explain the Alaya-consciousness. It is the basis of all good and non-good, possessing essence, definition, and classification. The essence is the container of all habitual tendencies. The classification is body, combination, diversity, and original basis. The definition is all gathered together, the basis is collection and so on. As it is said, the essence, definition, classification of the Alaya-consciousness,

============================================================

==================== 第 4 段 ==================== 【原始藏文】 ད་ལས། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། འདུས་བྱས་དགེ་བ་རྣམ་བྱང་དང་འཁོར་བའི་ཆོས་སོ་ཅོག་བག་ཆགས་དང་བཅས་པའི་སྣོད་དུ་གྱུར་པའོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཀུན་མང་བ་ལ། གཞི་ཚོགས་པ་དུ་མའི་འདུ་སའམ་རྟེན་གཞིར་གནས་པའོ། །དབྱེ་ན། ཡེ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི། སྦྱོར་བ་དོན་གྱི་ཀུན་གཞི། བག་ཆགས་ལུས་ཀྱི་ཀུན་གཞི། བག་ཆགས་སྣ་ཚོགས་པའི་ ཀུན་གཞི་དང་བཞིའོ། །དང་པོ་ནི། འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དབྱིངས་དང་པོའི་གཞི། དཔྱོད་བྱེད་ཐོག་མའི་འགྱུ་བ་རིག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་མ་རིག་པ་མཚུངས་ལྡན་དུ་ཡོད་པའི་ཟློག་པ་ནས་བརྗོད་པའོ། །གཉིས་པ་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་རང་མ་རིག་ན་འཁོར་བར་སྦྱོར་ལ། རིག་ན་མྱང་འདས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །གསུམ་པ་ནི། རྩ་བའི་ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ། ལུས་ཀྱི་བག་ཆགས་ཡོད་པས། ཤ །ཁྲག །འོད། ཡིད་ལུས་འཆར་བའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །བཞི་པ་ནི། ཤེས་པ་དེ་ཉིད་ལ་མ་དག་པའི་ལས་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་འབྱུང་ཁུངས་ཀུན་གྱི་གཞི་བྱེད་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་པའོ། །དེ་ལྟར་མིང་བཞིར་བརྗོད་ཀྱང་། དོན་ཤེས་པ་གཅིག་གི་ཆ་ལ་ལྡོག་པ་བཞིར་དབྱེར་ཡོད་པ་ལ་བཏགས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟར་དང་པོའི་འགྱུ་ཆ་ནས་བཟུང་སྟེ་ད་ལྟའི་བར་དུ་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་ཀུན་གཞི་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཚོགས་བརྒྱད་དུ་གནས་པའང་ཆ་སོ་སོར་དབྱེ་ན་རྩ་བ་འཁོར་བའི་གོ་འབྱེད་འཆར་བའི་གཞིས་ཡེ་དོན་དང་འཁོར་འདས་སུ་སྦྱོར་བས་སྦྱོར་བ་དོན་དང་ལུས་སུ་སྣང་བས་ལུས་དང་སེམས་ཀྱི་བག་ཆགས་བརྟེན་པས་ཀུན་གཞི་བཞིར་བཞག་ལ་དེ་དུས་ཤེས་པའི་རྣམ་པར་ཡོད་ཕྱི་ནང་ལ་མ་ཆད་པས་ཀུན་གཞི་རྣམ་ཤེས་སུ་བཏགས་སོ། །དེ་ལས་དབང་ཤེས་ལྔ་ལ་རང་རང་གི་ཤེས་པ་རྟོག་མེད་ཡུལ་ལྔ་འཛིན་པའི་ཆ་ནས་སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་སུ་བཏགས་སོ། །དེ་དུས་རྟོག་དཔྱོད་ཁ་ནང་བལྟས་ཀྱི་རྟོག་པས་དང་པོ་དེར་ མཇལ་བས་ཡིད་ཤེས་དཔྱོད་པས་ཁྱད་པར་སོ་སོར་འཛིན་པ་ལ་དོན་ཉིད་དུ་འདོད་དེ། སེམས་གཅིག་ལ་ལྡོག་པས་ཐ་དད་དུ་ཤེས་པར་བྱའོ། །བྱེད་པས་ནི། ཡེས་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད། སྦྱོར་བས་ལུས་སེམས་འབྲེལ་ནས་བདེ་སྡུག་གི་ཀུན་སྦྱོར་བྱེད། ལུས་ཀྱིས་ལུས་དང་དེའི་ཆོས་ཚོགས་པ་དུ་མའི་རྐྱེན་བྱེད། བག་ཆགས་ཀྱིས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པའི་སོག་བྱེད་དང་རྒྱུ་རྐྱེན་བྱེད་པའོ། །སྒྲས་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། བག་ཆགས་སྔ་ཕྱིའི་ཉིང་མཚམས་དང་། ལས་ཀྱི་རྣམ་སྨིན་སྔ་ཕྱིའི་འབྲེལ་དང་། རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་སྡེབས་དང་། ཀུན་ཏུ་སྦྱོ

【漢語翻譯】 現在開始，關於聲音進入的五個理由。第一，本體是：作為有為善業清凈和輪迴諸法連同習氣的容器。定義是：一切眾多之處，作為眾多聚集之地的基礎或所依處而存在。分類有四種：本義的阿賴耶識，作用義的阿賴耶識，習氣身的阿賴耶識，以及各種習氣的阿賴耶識。第一種是：輪迴一切法的最初界限之基礎。從與最初的思辨性流動、與意識相關的無明相應而存在的顛倒來闡述。第二種是：就此意識而言，自己不覺悟則與輪迴相連，覺悟則與涅槃相連的角度來闡述。第三種是：就此根本意識而言，具有身體的習氣，血、光、意生身顯現的角度來闡述。第四種是：就此意識而言，作為不凈業和習氣之來源的一切的基礎的角度來闡述。如是雖以四名來述說，實則是一個意識的側面，因為存在四種不同的反體而安立。如是，從最初的流動開始直到現在，作為一切意識的所依阿賴耶識，以及依賴於它的八識聚也安住，若分各個部分，根本是輪迴之開端顯現的基礎，是本義；與輪迴涅槃相連，是作用義；顯現為身體，是身體；心之習氣所依賴，是阿賴耶識四種。那時，因為存在意識的形象，內外沒有間斷，所以被安立為阿賴耶識。從此，五根識以各自的意識，從無分別執持五境的角度，被安立為五門的識。那時，以向內觀察的分別，最初在那裡相遇，所以是意識；以思辨分別，對各個差別進行執持，認為是實義。一個心識，因為反體的不同，應知是不同的。作用是：本義製造迷惑的基礎；作用義連線身心，製造苦樂的一切連線；身體制造身體及其法眾多聚集的因緣；習氣製造業和煩惱的積累，以及作為因和緣。聲音進入的理由是：習氣前後之間的連線，業的異熟前後之間的關聯，因果的次第，以及一切的連線。

【英語翻譯】 Now, regarding the five reasons for the entry of sound. First, the essence is: being the container for conditioned virtuous purification and all samsaric dharmas together with their habitual imprints. The definition is: in all numerous places, it exists as the basis or foundation of the gathering of many assemblies. The divisions are four: the Alaya of essential meaning, the Alaya of functional meaning, the Alaya of habitual body, and the Alaya of various habitual imprints. The first is: the basis of the initial boundary of all samsaric dharmas. It is explained from the reversal that exists in correspondence with the initial speculative flow, ignorance related to consciousness. The second is: in relation to that very consciousness, it is explained from the aspect of connecting to samsara if one is not self-aware, and connecting to nirvana if one is aware. The third is: in relation to that very root consciousness, it is explained from the aspect of having the habitual imprints of the body, blood, light, and the manifestation of the mind-body. The fourth is: in relation to that very consciousness, it is explained from the aspect of being the basis of all sources of impure actions and habitual imprints. Thus, although spoken of with four names, in reality, it is a facet of one consciousness, established because there are four different reversals. Thus, from the initial flow until now, the Alaya, which is the basis of all consciousnesses, and the eight aggregates that depend on it also abide. If divided into separate parts, the root is the basis for the opening and manifestation of samsara, which is the essential meaning; connecting to samsara and nirvana is the functional meaning; manifesting as the body is the body; the habitual imprints of mind rely on it, these are the four Alayas. At that time, because the image of consciousness exists, without interruption inside and out, it is established as the Alaya-consciousness. From this, the five sense consciousnesses, from the aspect of each consciousness holding onto the five objects without discrimination, are established as the consciousnesses of the five doors. At that time, with the discrimination of inward-looking contemplation, meeting there initially, it is consciousness; with speculative discrimination, holding onto each difference, it is considered the real meaning. One mind, because of the difference in reversals, should be known as different. The function is: the essential meaning creates the basis of delusion; the functional meaning connects body and mind, creating all connections of happiness and suffering; the body creates the causes and conditions for the body and its many gatherings of dharmas; the habitual imprints create the accumulation of actions and afflictions, and act as cause and condition. The reason for the entry of sound is: the connection between the habitual imprints of past and future, the relationship between the ripening of actions of past and future, the sequence of cause and effect, and the connection of all.

============================================================

==================== 第 5 段 ==================== 【原始藏文】 ར་བའི་འཆིང་བ་བྱེད་པས། ཀུན་གཞི་ཞེས་བྱ་བའི་སྒྲ་འཇུག་པའོ། །གཉིས་པ་ཆོས་སྐུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྤྲོས་བྲལ་ཏེ། །རང་ཀར་འཛིན་པའི་མཚན་མ་མེད། །ངོ་བོ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་ལ། །དབྱེ་བ་ཆོས་དང་ལོངས་སྤྲུལ་སྐུ། །གསུམ་གྱིས་ཕྱེ་བས་ཁྱད་པར་འཇུག །ངེས་ཚིག་ཆོས་ནི་ཡང་དག་ལམ། །སྐུ་ནི་དེ་ལས་འགྲུབ་པའོ། །ཞེས་གསུངས་པས། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། བྱེད་ལས། སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་དང་ལྔ་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། ཐོག་མའི་ཀ་དག་ཆེན་པོ་ནང་གསལ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་གཞི་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ་དང་། འཁྲུལ་དུས་དེའི་གདངས་ལ་བཞག་པས་བློ་དངོས་སྤྲོས་བྲལ་ཉག་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་ནས་ཉམས་སུ་མྱོང་ཆ་དང་བཅས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། བཞུགས་ཚུལ་གནས་ལུགས་རྣམ་པ་གཉིས། ། ཐོག་མའི་གཞི་ལ་གནས་པ་དང་། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་གནས་པའོ། །ཐོག་མའི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་དང་། །ཐུགས་རྗེ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས། །ཆོས་དང་ལོངས་སྤྱོད་སྤྲུལ་པའི་ཆར། །མ་ཕྱེ་འབྱེད་པ་མེད་པའི་ཚུལ། །བབས་ལས་གྲུབ་པ་ཉིད་ལས་ཀྱང་། །སྐུ་མདོག་ལ་སོགས་བློ་ཡུལ་མེད། །རང་བཞིན་འཆར་བྱེད་འོད་ཀྱི་ཚུལ། །དཀར་དམར་སེར་དང་ལྗང་མཐིང་ནི། །མཚན་མ་རིས་ཅན་མ་ཡིན་པར། །རིས་མེད་ཤེས་བྱའི་བབས་ལས་གྲུབ། །ཐུགས་རྗེ་འཆར་བ་སྣ་ཚོགས་ལས། །འདི་འདྲ་གཅིག་ཏུ་ངེས་མེད་པས། །སྣ་ཚོགས་སྣང་ཕྱིར་གཞི་ཞེས་བྱ། །འཁྲུལ་པའི་ཡུལ་ལ་རང་གཞག་དང་། །ཅོག་གཞག་རང་གྲོལ་རྒྱས་གདབ་བོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་སྐུ་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོའི་ལུང་། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་གསུམ་དང་ལྡན། །ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ད་ལྟ་གང་ན་ཡོད་ཅེ་ན། སྙིང་ག་དཔལ་གྱི་བེའུ་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་མཛོད་ན་ཡོད་པར། དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ཕོ་བྲང་འགྱུར་མེད་འདི། །རང་རང་ཙིཏྟའི་དཀྱིལ་ན་གསལ་བར་གནས། །སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོའོ། །གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྙིང་པོའོ། །རང་བྱུང་རིག་པའི་སྙིང་པོའོ། །སྙིང་པོ་གསུམ་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །ཡེ་ཤེས་དོན་རྟོགས་ས་ལམ་བགྲོད་དུ་མེད། །བརྗོད་པའི་མཐའ་བྲལ་ཆོས་སྐུ་ཆེན་པོ་འདི། །ཀུན་ལ་ གནས་ཏེ་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པ་མེད། །ཡིད་མེད་སེམས་མེད་མ་རིག་འཁྲུལ་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །འདི་ལ་རེས་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཏགས། རེས་ཆོས་སྐུར་བཏགས། རེས་གྲོལ་གཞིར་བཏགས་པ་

【漢語翻譯】 因為造作名相的束縛，所以才有了「阿賴耶」這個名稱。第二是廣說（或詳細解釋）法身：在《超越思維》中說：「法身是離戲的，沒有自性執著的相。本體是空性光明無二別，差別是法身、報身、化身。以三身來區分而產生差別。定義是法是真正的道，身由此而成。」如是說，法身的本體、定義、差別、作用、名稱的理由這五者中，第一是本體：最初的原始清凈大本體，處於內明自性任運成就之細微的智慧中，在迷亂時安住於此音聲上，以心識了悟到真實離戲唯一，並伴隨著體驗，即是如此。其中說到：「安住的方式有兩種，安住的方式是兩種，安住在最初的基和安住在迷亂的境。最初的體性是自性和，慈悲三種方式存在。這又是以體性安住在身上，法和報身化身的降臨，沒有分開分別的方式，從降臨中成就。身色等不是心識的對境，自性顯現是光明的狀態，白色紅色黃色和綠色藍色，不是有侷限的相，而是無侷限所知的降臨中成就。慈悲的顯現是多種多樣，因此不確定是哪一種，因為顯現多種多樣所以稱為基。在迷亂的境中是自安住和，錯安住自解脫增長。」等等。在《自顯》中說：「法身大智慧的教言，具有三種特徵，本體自性慈悲三者，是法身的特徵。」如是說。那麼它現在在哪裡呢？在心間吉祥的寶篋珍寶秘密的寶藏中，其中說到：「法身的永恒宮殿，在各自心（梵文：citta）的中央清晰地存在。空性智慧的心髓啊！（藏文：སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ།，梵文天城體：शून्यताज्ञानगर्भ，梵文羅馬擬音：shunyata jnana garbha，漢語字面意思：空性智慧心髓）光明的心髓啊！（藏文：གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྙིང་པོ།，梵文天城體：प्रकाशतेजोगर्भ，梵文羅馬擬音：prakasha tejo garbha，漢語字面意思：光明光芒心髓）自生覺性的心髓啊！（藏文：རང་བྱུང་རིག་པའི་སྙིང་པོ།，梵文天城體：स्वयंभूज्ञानगर्भ，梵文羅馬擬音：svayambhu jnana garbha，漢語字面意思：自生覺性心髓）具足三心髓的法身，智慧證悟不可通過地道。言語無法觸及的法身大本體，存在於一切之中卻不被一切所證悟。無意無心沒有無明迷亂。」如是說。對此有時稱為基位之智慧，有時稱為法身，有時稱為解脫之基。

【英語翻譯】 Because of making the bondage of names, the term "alaya" is applied. Secondly, the Dharmakaya is explained in detail: In 'Transcending Thought', it says: 'The Dharmakaya is free from elaboration, without characteristics of self-grasping. Its essence is emptiness and clarity, indivisible, its distinctions are Dharmakaya, Sambhogakaya, and Nirmanakaya. It is distinguished by the three Kayas, thus differences arise. The definition is that Dharma is the true path, and the Kaya is accomplished from it.' Thus, among the five aspects of Dharmakaya—essence, definition, distinction, function, and the reason for the application of the name—the first is essence: The original, primordial, great purity, residing as subtle wisdom within the self-existing, spontaneously accomplished ground of inner clarity, and when deluded, remaining in that resonance, realizing the actual, non-elaborate, single mind, along with the experience. As it says: 'There are two ways of abiding, abiding in the original ground, and abiding in the realm of delusion. The original essence abides in three ways: as essence, nature, and compassion. Furthermore, since the essence abides as Kaya, the descent of Dharma, Sambhogakaya, and Nirmanakaya occurs without separation or distinction, accomplished from the descent. The color of the Kaya, etc., is not within the realm of mind. The manifestation of nature is the form of light, white, red, yellow, green, and blue, not limited characteristics, but accomplished from the descent of unlimited knowledge. The manifestation of compassion is diverse, therefore it is not definite as one thing, and because of diverse appearances, it is called the ground. In the realm of delusion, there is self-abiding, mistaken abiding, self-liberation, and increase.' And in 'Self-Arisen': 'The teachings of the great wisdom of Dharmakaya possess three characteristics: essence, nature, and compassion. These three are the characteristics of Dharmakaya.' So it is said. Where is it now? It is in the secret treasury of the precious jewel in the heart. As it says: 'This unchanging palace of Dharmakaya dwells clearly in the center of each citta. The essence of emptiness and wisdom! (Tibetan: སྟོང་པ་ཡེ་ཤེས་སྙིང་པོ།, Sanskrit Devanagari: शून्यताज्ञानगर्भ, Sanskrit Romanization: shunyata jnana garbha, Literal Chinese Meaning: Emptiness Wisdom Essence) The essence of clear light! (Tibetan: གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྙིང་པོ།, Sanskrit Devanagari: प्रकाशतेजोगर्भ, Sanskrit Romanization: prakasha tejo garbha, Literal Chinese Meaning: Clear Light Essence) The essence of self-arisen awareness! (Tibetan: རང་བྱུང་རིག་པའི་སྙིང་པོ།, Sanskrit Devanagari: स्वयंभूज्ञानगर्भ, Sanskrit Romanization: svayambhu jnana garbha, Literal Chinese Meaning: Self-Arisen Awareness Essence) The Dharmakaya possessing the three essences, the realization of wisdom cannot be traversed by stages and paths. This great Dharmakaya, beyond the reach of words, exists in all, yet is not realized by all. Without mind, without thought, without ignorance or delusion.' So it is said. Sometimes this is called the wisdom of the ground state, sometimes it is called Dharmakaya, and sometimes it is called the ground of liberation.

============================================================

==================== 第 6 段 ==================== 【原始藏文】 རྣམས། ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པའི་ཆ་ནས་བརྗོད་དེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཡིན་པར་ཤེས་པར་བྱའོ། །གཉིས་པ་ངེས་ཚིག་ནི། ཟབ་པ་དང་རྒྱ་ཆེ་བའི་ཆོས་ཀྱི་སྙིང་པོ་འདུས་པས་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །གསུམ་པ་དབྱེ་ན། གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོའི་དོན་རང་བཞིན་རྣམ་དག་དང་། དེ་ལུས་ལ་ཡོད་པ་དང་། གློ་བུར་དྲི་བྲལ་གྱི་ཆོས་སྐུ་དམ་པ་དང་གསུམ་ལ་ལྟོས་ནས། སྐུ་གསུམ་དང་དེ་ལས་ཕྱེ་བས་དགུར་འགྱུར་ཏེ། རང་ཤར་ལས། སྐུ་ལ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་ཀྱང་བསྡུ་ན་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །གང་ཞེ་ན། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་མཚན་མའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་གཟུང་བའི་ཡུལ་ལས་འདས་པ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཆགས་པའི་ཡུལ་ལས་འདས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་དང་། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲུལ་པའི་སྐུའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ནི་རིག་པ་སྟེ། ཆོས་ནི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ། སྐུ་ནི་རིག་པའི་ངོ་བོ་མ་འགགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་ནི། འོད་ལྔ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། མིག་གི་དབང་པོ་ལ་མཐོང་བ་མ་འགགས་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ཡུལ་ནི། ནམ་མཁའ་རྣམ་པར་དག་པ། ཆོས་ཀྱི་ སྐུའི་གནས་ཙིཏྟ། ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་ལམ། རིན་པོ་ཆེ་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་ལ་ཡང་གསུམ་སྟེ། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་དང་། ལོངས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་དང་། ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའོ། །དེའང་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་མ་འགགས་པར་སང་ངེ་གནས་པ་ཡིན་ནོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་ནི། ཐིག་ལེ་རྣམ་པ་ལྔའི་ལམ་དང་བཅས་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། སྒོ་ལྔའི་རྣམ་ཤེས་ཡུལ་ལ་ཤར་བའི་རིག་པའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་གནས་ནི། ཨ་ཝ་དྷུ་ཏཱིའོ། །ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་སྐུའི་ལམ་ནི་རྩེ་ཆུང་གཡས་པའོ། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ལ་གསུམ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུའོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ནི། སྒྲོན་མ་གཉིས་སོ། །སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་ནི། འོད་ལྔ་མཐོང་བའོ། །སྤྲུལ་པ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི། ཉོན་མོངས་པ་ལྔ་ཤར་བའི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པའོ། །སྤྲུལ་པ་སྐུའི་གནས། ཀླད་པའོ། །སྤྲུལ་པ་སྐུའི་ལམ་མིག་གོ། །སྤྲ

【漢語翻譯】 這些都是從體性一，從反體的角度來說的，要知道這是指法身和智慧無二無別的密意。第二、能詮釋的詞義是：因為彙集了深奧和廣大的法之精髓，所以稱為法身。第三、分類：從根本原始清凈大義的自性清凈，以及它存在於身體上，和忽然遠離垢染的清凈法身這三者來看，有三身，再從三身中分出，就變成九種。自顯現中說：身雖然不可思議，但如果歸納起來，可以歸納為三種。哪三種呢？法身是超越名相之境的，報身是超越能取之境的，化身是超越生滅之境的。其中，法身又分為三種：法身的法身，法身的報身，法身的化身。其中，法身的法身是覺性，法是顯現為對境，身是覺性的體性不滅。法身的報身是五光。法身的化身是眼睛的根識顯現不滅。法身的所緣是虛空完全清凈。法身的處所是心。法身的道是珍寶琉璃寶瓶。報身也分為三種：報身的法身，報身的報身，報身的化身。其中，報身的法身是五種智慧的顯現不滅，明朗而安住。報身的報身是五種明點的道。報身的化身是五根識在對境上顯現的覺性。報身的處所是阿瓦都帝。報身的道是右邊的細脈。化身也分為三種：化身的法身，化身的報身，化身的化身。例如：化身的法身是兩盞燈。化身的報身是見到五光。化身的化身是五煩惱生起的各自的覺性。化身的處所是頭腦。化身的道是眼睛。

【英語翻譯】 These are all spoken from the perspective of the single essence, from the aspect of the opposite. It should be understood that this refers to the secret meaning of the indivisibility of Dharmakaya and wisdom. Secondly, the definitive word is: because it gathers the essence of profound and vast Dharma, it is called Dharmakaya. Thirdly, classification: From the perspective of the fundamental, primordial, pure, great meaning of self-nature purity, and its existence on the body, and the pure Dharmakaya that suddenly separates from defilements, there are three Kayas, and further dividing from the three Kayas, it becomes nine. In Self-Arisen, it says: Although the Kayas are inconceivable, if summarized, they can be summarized into three. What are the three? The Dharmakaya is beyond the realm of signs, the Sambhogakaya is beyond the realm of the apprehended, and the Nirmanakaya is beyond the realm of arising and ceasing. Furthermore, the Dharmakaya is divided into three: the Dharmakaya of Dharmakaya, the Sambhogakaya of Dharmakaya, and the Nirmanakaya of Dharmakaya. Among them, the Dharmakaya of Dharmakaya is rigpa (awareness); Dharma appears as an object, and Kaya is the essence of rigpa, which is indestructible. The Sambhogakaya of Dharmakaya is the five lights. The Nirmanakaya of Dharmakaya is the unceasing manifestation of seeing through the eye faculty. The object of the Dharmakaya is the complete purification of space. The place of the Dharmakaya is citta (mind). The path of the Dharmakaya is a precious crystal vase. The Sambhogakaya is also divided into three: the Dharmakaya of Sambhogakaya, the Sambhogakaya of Sambhogakaya, and the Nirmanakaya of Sambhogakaya. Among them, the Dharmakaya of Sambhogakaya is the unceasing manifestation of the five wisdoms, abiding clearly. The Sambhogakaya of Sambhogakaya is the path of the five kinds of bindus. The Nirmanakaya of Sambhogakaya is the rigpa (awareness) of the five consciousnesses arising on the objects. The place of the Sambhogakaya is Avadhuti. The path of the Sambhogakaya is the right fine channel. The Nirmanakaya is also divided into three: the Dharmakaya of Nirmanakaya, the Sambhogakaya of Nirmanakaya, and the Nirmanakaya of Nirmanakaya. For example: the Dharmakaya of Nirmanakaya is two lamps. The Sambhogakaya of Nirmanakaya is seeing the five lights. The Nirmanakaya of Nirmanakaya is the individual rigpa (awareness) of the arising of the five afflictions. The place of the Nirmanakaya is the brain. The path of the Nirmanakaya is the eye.

============================================================

==================== 第 7 段 ==================== 【原始藏文】 ུལ་པ་སྐུའི་ཡུལ་འཁྲུལ་སྣང་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེའང་ཆོས་སྐུ་སེམས་དང་ཉོན་མོངས་སུ་མེད་ལ། དེའི་དབྱེ་བ་སྐུ་གསུམ་གྱི་ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་དང་། སྤྲུལ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་གཉིས་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་དང་ཉོན་མོངས་སུ་བརྗོད་པ་འགལ་ལོ་སྙམ་ན། མི་འགལ་ཏེ། རྣམ་ཤེས་དང་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རང་ དུས་ན་རིག་པའི་རང་གདངས་ཡོད་པས་དེ་ལ་བརྗོད་ཀྱི། རྣམ་ཤེས་དང་ཉོན་མོངས་དངོས་སྤྲུལ་སྐུ་མ་ཡིན་ནོ། །བཞི་པ་བྱེད་ལས་ནི། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་དེས་གྲོལ་གཞི་བྱེད་ལ། ལམ་དུས་ངང་དྭངས་ཀྱི་ཆོས་སྐུས་གྲོལ་བྱེད་ཀྱི་ལས་བྱེད་ལ། སྐུ་གསུམ་པོ་དེས་དག་བྱེད་དང་དག་གཞིའི་བྱ་བ་བྱེད་དོ། །ལྔ་པ་སྒྲ་འཇུག་པའི་རྒྱུ་མཚན་ནི། ཡེ་ནས་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་དང་། གནས་སྐབས་རང་ལ་ཡོད་ཀྱང་ངོ་མ་ཤེས་པས་གསང་བའི་ཆོས་སུ་ཡོད་པ་དང་། མཐར་ཕྱིན་དོན་དུ་གཉེར་བྱའི་འབྲས་བུར་ཡོད་པའི་ཆོས་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་སྐུའི་སྒྲ་བརྗོད་པ་ཉིད་དོ། །དོན་གཉིས་པ་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཁྱད་པར་ལ་གཉིས་ཏེ། ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་དབྱེ་བ་ནི། །མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་འབྱུང་བས། སེམས་ནི། རྩ་བ་མ་རིག་པ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དྲི་མ་དང་བཅས་པའི་ཆོས་འཁོར་བ་རང་ཀ་མ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་སྒྲིབ་པས་སྤྲིན་དང་འདྲ་ལ། ཡེ་ཤེས་ནི། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་དང་མཚུངས་པར་ལྡན་པ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་སེམས་ཀྱི་དྲན་བསམ་དང་ལྷན་ཅིག་མི་གནས་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཀུན་གྱི་གཞི། །ལུས་ཅན་རྣམས་ཀྱི་དྲི་མ་ཡིན། །གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས། །དེ་ཕྱིར་འཁོར་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། ཡེ་ཤེས་དྲན་གཞི་ཉིད་དང་བྲལ། །ཅེས་སོ། །ཀློང་དྲུག་པ་ལས་ ཀྱང་། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་མ་ཕྱེད་ན། ཉི་མ་སྤྲིན་ཕུང་གིས་བསྒྲིབས་པ་དང་འདྲ་སྟེ་ཕྱིར་སྣང་བའི་དོན་བྱེད་མི་ནུས་སོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སེམས་ནི། ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་དང་འབྱུང་ཁུངས་དང་སོག་བྱེད་དང་ཀུན་ནས་སློང་བ་དང་། མ་རིག་པའི་ཁྱིམ་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཉི་མ་དང་འགལ་ཞིང་སྒྲིབ་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པའོ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སློང་བའོ། །སེམས་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་སོག་པའོ། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི་ཡིན་ཏེ། བག་ཆགས

【漢語翻譯】 說：現象是幻覺。而且，法身不是心和煩惱。它的分類是三身的報身和化身，以及化身的化身，如果認為將五根的知識和煩惱稱為化身是矛盾的，那麼並不矛盾。因為在心識和煩惱的自性之時，有覺性的自性光芒，所以才這樣說。心識和煩惱本身並不是化身。第四，作用是：本體本來清凈的法身是解脫的基礎，道位時，自性清凈的法身是解脫的作用者，這三身是清凈者和清凈的基礎的作用者。第五，使用名稱的原因是：本來就遠離塵垢和沒有污垢，暫時存在於自身，但因為不瞭解，所以作為秘密的法存在，最終是作為需要獲得的果實而存在的法，因此才說法的法身。第二個意義是心和智慧的差別，分為兩種：簡要地指示本體，以及詳細地解釋各自的自性。第一是：《摩尼寶鬘經》中說：「心和智慧的差別，智者們應該瞭解。」因此，心是：與根本無明相似地存在，具有污垢的法，輪迴的自性，遮蔽智慧之日的雲朵一樣。智慧是：與法身相似地存在，沒有污垢，不與心的念頭和思考共存，像太陽一樣。經中說：「心是所有習氣的根基，是眾生的污垢，執取所取的對境是心，因此是輪迴的自性。」又說：「智慧遠離念頭的根基。」《六界經》中也說：「如果不能區分心和智慧的自性，就像太陽被雲層遮蔽一樣，不能發揮向外顯現的作用。」而且，心是：所有業和煩惱和習氣的根基和來源和積累者和發起者，因為常住在無明的家中，所以與智慧的太陽相違背和遮蔽。自顯經中說：「心是收集所有習氣的，心是發起所有習氣的，心是積累所有煩惱的，心是所有習氣的根基，是習氣

【英語翻譯】 It is said that phenomena are illusory. Moreover, the Dharmakaya is not mind and afflictions. Its classification is the Nirmanakaya of the three Kayas and the Nirmanakaya of the Nirmanakaya. If it is thought that calling the knowledge of the five senses and afflictions as Nirmanakaya is contradictory, then it is not contradictory. Because at the time of the nature of consciousness and afflictions, there is the self-radiance of awareness, so it is said. Consciousness and afflictions themselves are not Nirmanakaya. Fourth, the function is: the Dharmakaya whose essence is primordially pure is the basis of liberation, and at the stage of the path, the Dharmakaya whose nature is pure is the agent of liberation, and these three Kayas are the agents of purification and the basis of purification. Fifth, the reason for using the name is: it is originally free from dust and without defilement, and it exists temporarily in itself, but because it is not understood, it exists as a secret Dharma, and ultimately it is a Dharma that exists as a fruit to be obtained, so it is called the Dharmakaya of Dharma. The second meaning is the difference between mind and wisdom, which is divided into two: briefly indicating the essence, and explaining in detail the respective nature. The first is: The Sutra of the Pearl Rosary says: "The difference between mind and wisdom should be understood by the wise." Therefore, mind is: existing similarly to the root of ignorance, the Dharma with defilements, the nature of samsara, like clouds obscuring the sun of wisdom. Wisdom is: existing similarly to the Dharmakaya, without defilements, not coexisting with the thoughts and reflections of the mind, like the sun. The Sutra says: "The mind is the basis of all karmic imprints, it is the defilement of sentient beings, grasping the object to be grasped is the mind, therefore it is the nature of samsara." It also says: "Wisdom is free from the basis of thought." The Six Realms Sutra also says: "If the nature of mind and wisdom cannot be distinguished, it is like the sun being obscured by clouds, unable to exert the function of outward manifestation." Moreover, the mind is: the basis and source and accumulator and initiator of all karma and afflictions and karmic imprints, because it always resides in the house of ignorance, it is contrary to and obscures the sun of wisdom. The Self-Appearing Sutra says: "The mind is the collector of all karmic imprints, the mind is the initiator of all karmic imprints, the mind is the accumulator of all afflictions, the mind is the basis of all karmic imprints, it is karmic imprints.

============================================================

==================== 第 8 段 ==================== 【原始藏文】 ་དེ་ཡང་འགེགས་པར་དཀའ་བས། རང་གི་སྣང་བ་སྒྲིབ་པར་བྱེད་པ། མ་རིག་པ་མཉམ་དུ་གནས་པས། ཞེས་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། སེམས་ནི་འདུས་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །དྲི་མ་ཉིད་དང་ཡང་སྦགས་པས། །ཀུན་གཞི་སྡུད་པའི་སེམས་ལ་སོགས། །དྲི་མའི་གྲངས་སུ་གྱུར་པས་ན། །ཞེས་སོ། །དེའང་རིག་པ་ལ་སྒྲིབ་བྱེད་སེམས་དེ་ཡོད་པར་ལྡན་པས་སེམས་ཅན་ཞེས་བྱ་ལ། སེམས་དེས་ལས་བསགས་པས་འཁྲུལ་པ་ཉིང་འཁྲུལ་གཅིག་ནས་གཅིག་ཏུ་འཁོར་བའི་ལས་བྱེད་དོ། །སེམས་དེ་རིག་པ་ལས་གྲོལ། དག་ཟད་བྱུང་ན་སངས་རྒྱས་ཞེས་བྱ་སྟེ། རིག་པ་དྲི་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེས་ན་བྲལ་བྱ་དྲི་མའི་ཆོས་ཡང་དག་པ་ནི། སེམས་ཁོ་ན་ཡིན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། སེམས་དེ་བྲལ་ན་སངས་རྒྱས་ས། །ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྲི་མ་ཟད། །འགྲོ་བ་རྣམས་ནི་སེམས་དེས་འགྲོ། །དེ་མིན་འགྲོ་བར་ནུས་མིན་ཏེ། །དེ་ཕྱིར་འགྲོ་རྣམས་འཁྲུལ་འཁོར་བཞིན། །ཞེས་སོ། །སེམས་དེ་ཡང་ཡུལ་སྣང་འདི་དང་འདིའོ་ཞེས་བརྡ་དང་མིང་དང་སྤྱི་འཛིན་པ་གཟུང་བ་ཡུལ་གྱི་སེམས་དང་། དེའི་ཁྱད་པར་ལ་དཔྱོད་ཅིང་ཞིབ་མོར་འབྱེད་པ་འཛིན་པ་ཡུལ་ཅན་གྱི་སེམས་གཉིས་སུ་འདུས་པ་ཡིན་པས། གཟུང་བ་ཡུལ་ལ་འཛིན་པ་སེམས་ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་དག་དགོས་པར་ཐུན་མོང་གི་གཞུང་ལས་ཀྱང་། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་དང་། ཚིག་གསལ་དུ། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བའི་འཇུག་པ་ཡང་རྒྱུན་ཆད་དང་ཞེས་པ་དང་། དཀོན་མཆོག་བརྩེགས་པ་ལས། སེམས་དང་ཡིད་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་ཡང་བྲལ་ལ། ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་གནས་ཀྱང་མི་འདོར་བ་སྟེ། འདི་ནི་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པའོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཡེ་ཤེས་ནི། ནམ་མཁའ་ལྟར་སྤྲོས་པ་ཞི་ཞིང་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཚད་མེད་པའི་གཞི་དང་འབྱུང་ཁུངས་འཁོར་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས་དང་ལྷན་ཅིག་ཆོས་སྐུའི་ཁྱིམ་ན་རྟག་ཏུ་གནས་པས་ཉོན་མོངས་པ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་ཚང་ཚིང་ཐམས་ཅད་བསྲེགས་པས་མེ་ལྟར་གནས་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཀུན་བསྲེགས་པས། །ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་མེ་བཞིན་ཟ། །ནམ་མཁའ་ཉིད་དང་ མཚུངས་པ་ཡིན། །སྟོང་གསལ་རིག་བཅས་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །འདིར་མི་ཤེས་པ་ཁ་ཅིག །སེམས་མེད་ན་བེམས་པོའམ་མུན་པ་ལྟར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའང་ཐོས་པ་ཆུང་བ་ཡིན་ཏེ། སེམས་མེད་ཀྱང་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པས་རིག་པ་འགག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེའང་མ་རིག་པ་འཁྲུལ་པའི་སེམས་འགགས་པས། ཡེ་ཤེས་གས

【漢語翻譯】 那也是難以阻礙的，因為能遮蔽自己的顯現，無明一同存在。又如《牟帝迦鬘》中說：心是積聚產生的緣故，又與垢染相雜，所以阿賴耶識等，都成了垢染之數。因此，具有能遮蔽明覺的心，所以稱為有情。此心造業，導致迷亂從一個迷亂轉到另一個迷亂中輪迴。此心從明覺中解脫，清凈滅盡時，稱為佛，因為明覺遠離垢染的緣故。因此，真正要去除的垢染之法，唯有心而已。如彼經云： 心若離散即成佛，一切有情垢染盡，眾生皆由心而行，離此不能行他處，故說眾生如輪轉。如是說。此心也是執取此境顯現等，以符號、名稱和總相執持的所取境之心，以及辨別其差別，詳細分析的能取有境之心，二者合一。因此，執取境的心被稱為心。這些在共同的經論中也是需要的。如雲：心滅彼身現證悟。又如《明句論》中說：心及心所之行相亦斷絕。又如《寶積經》中說：亦離心、意、識，亦不捨三摩地之位，此乃如來心之不可思議秘密。智慧是，如虛空般寂滅戲論，是佛法無量之基和生源，與周遍智慧海之眾會一同，常住於法身之家，焚燒煩惱和習氣的一切叢林，如火般存在。如《牟帝迦鬘》中說：焚燒一切分別念，智慧自身如火食，與虛空性相同，是空明具覺性。此處有些不瞭解的人說：無心則如頑石或黑暗一般。這是因為聽聞太少。即使無心，也有智慧，因此明覺不會斷絕。因為無明迷亂之心滅盡，智慧顯現。

【英語翻譯】 That is also difficult to obstruct, because it obscures one's own appearances, and ignorance exists together. Also, as it says in the Muktika Mala: Because the mind arises from accumulation, it is also mixed with impurities, so the alaya-vijnana, etc., become counted among the impurities. Therefore, beings are called sentient beings because they possess the mind that obscures awareness. This mind accumulates karma, causing delusion to revolve from one delusion to another. When that mind is liberated from awareness and completely purified, it is called a Buddha, because awareness is free from impurities. Therefore, the true dharma of impurity to be abandoned is only the mind. As it says in that very text: If the mind is separated, one becomes a Buddha, and the impurities of all sentient beings are exhausted. Beings go by means of the mind; without it, they cannot go elsewhere. Therefore, beings are said to be like a wheel turning. So it is said. That mind is also the mind that grasps the object, which apprehends this and that object appearance, holding onto signs, names, and general characteristics; and the mind that examines its distinctions and analyzes them in detail, the apprehending subject-possessing mind. These two are combined, so the mind that apprehends the object is called mind. These are also needed in the common scriptures. As it says: When the mind ceases, that body manifests realization. Also, as it says in the Prasannapada: The activity of the mind and mental factors also ceases. Also, as it says in the Ratnakuta Sutra: Also separated from mind, intellect, and consciousness, and not abandoning the state of samadhi, this is the inconceivable secret of the Tathagata's mind. Wisdom is like the sky, pacifying elaboration, the basis and source of the immeasurable dharmas of the Buddhas, together with the assembly of the all-encompassing ocean of wisdom, always abiding in the house of the Dharmakaya, burning all the thickets of afflictions and habitual tendencies, existing like fire. As it says in the Muktika Mala: Burning all conceptual thoughts, wisdom itself consumes like fire, being equal to the nature of space, being empty, clear, and possessing awareness. Here, some who do not understand say: Without mind, one would become like a stone or darkness. This is because they have heard too little. Even without mind, there is wisdom, so awareness is not interrupted. Because the mind of ignorance and delusion ceases, wisdom arises.

============================================================

==================== 第 9 段 ==================== 【原始藏文】 ལ་བའི་ཉི་མ་འཆར་ཏེ། མཚན་མོ་སངས་པས་ཉིན་མོ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །ཁ་ཅིག་ནི། མ་རིག་པ་རིག་པའི་ཁྱབ་བྱེད་ཡིན་པས། སེམས་འགགས་དུས་རིག་པ་འགག་པར་འདོད་པའང་ཤིན་ཏུ་ནོར་བ་ཆེན་པོ་སྟེ། རིག་པས་མ་རིག་པ་ལ་ཕར་ཁྱབ་ཀྱང་། མ་རིག་པས་རིག་པ་ལ་ཚུར་མ་ཁྱབ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བཞིན་ནོ། །སེམས་ལ་མ་རིག་པས་ཁྱབ་པས། སེམས་ཀྱི་ཁྱབ་བྱེད་དུ་འཐད་ཀྱི། རིག་པ་ལ་མ་ཁྱབ་པས། མ་རིག་པ་རིག་པའི་དབྱིངས་ནས་ལྡོག་པའམ་རྒྱུན་འཆད་པར་འདོད་དོ། །དེས་ན་སེམས་འགགས་དུས་གཞི་མ་རིག་པ་ཆ་དང་བཅས་པ་འགགས་ཀྱང་། རིག་པ་མ་འགགས་ཏེ་འགག་གཞི་རིག་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་པའང་མེད་ན་གང་གི་སྟེང་དུ་འགག་པ་བསམ་པར་འོས་སོ། །འདིར་མ་རིག་པ་སེམས་ཀྱི་ཆ་དང་བཅས་པ་འགགས་པས་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་སུ་རྒྱས་ཏེ་མཁྱེན་པ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ་ནི། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཐུགས་ནི་བསྐྱོད་པ་ཀུན་བྲལ་བས། །བེམས་པོ་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་ཏེ། །ཤེས་ཤིང་ རིག་ལ་གསལ་བྱེད་སྣང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེས་ན་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་སོ་སོ་ཡིན་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་ལས་ཀྱང་། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་དག་པ་གཉིས་སུ་འབྱེད་དོ། །དེ་ལ་སེམས་ནི་ཀུན་རྟོག་པ་འཁོར་བའི་ཆོས། སེམས་ཉིད་ནི་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཏེ། འཕགས་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཕ་རོལ་ཏུ་ཕྱིན་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ལ་སེམས་མ་མཆིས་ཏེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ནི་འོད་གསལ་བ་ལགས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །སེམས་ལ་ཞེས་པ་ནི་གཞི་བསྡུ་བ་སྟེ་ངོ་བོའི་གནས་ལུགས་སུ་མཚོན་ནས། སེམས་སྤྲོས་པ་ཅན་ཀུན་རྟོག་པ་དྲི་མའི་ཆོས་འཕྲོ་འདུ་དང་རྩེ་གཅིག་པ་ཁམས་གོང་མའི་འཇུག་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་རང་བཞིན་མེད་དེ། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན། སེམས་ཀྱི་གནས་ལུགས། སེམས་ཉིད་ཅེས་པ་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ཏེ་དེ་ཉིད་ཀྱི་གཤིས་འོད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་སོ་ཞེས་འབྱུང་ངོ་། །སེམས་དང་སེམས་ཉིད་འབྱེད་པར་མི་ཤེས་པའི་བླུན་པོས་ཀྱང་སྡེ་སྣོད་ཤེས་པར་རློམ་པ་རྣམས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་དུ་ཟད་དོ། །དེ་ལྟར་སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ལེགས་པར་ཕྱེ་ནས་ཐུན་མོང་བ་དམིགས་བཅས་ཀྱི་ཐེག་པར་སེམས་ལ་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་བྱེད་ཀྱང་། དེ་ཐམས་ཅད་དོན་ཐོག་ཏུ་མ་ཕེབས་པས། ཐེག་པ་འདིར་ཡེ་ཤེས་ལ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུར་རྣམ་པར་འཇོག་པས། མྱུར་བོར་འཁོར་བ་ལས་གྲོལ་ལ། གཞན་དག་ འཁོར་བའི་རྩ་བ་ལ་བྱང་ཆུབ་རེ་བས་རིང་མོ་ཞིག་ནའང་དེ་ཐོབ་པ་དཀའ་སྟེ། ག

【漢語翻譯】 如同旭日東昇，黑夜消散，白晝來臨一般。有些人認為，因為無明是覺知的遍行，所以當心識止息時，覺知也隨之止息，這種觀點是極其錯誤的。雖然覺知可以遍及無明，但無明卻不能反過來遍及覺知，如同佛陀的智慧一般。因為心識被無明所遍及，所以可以被認為是心識的遍行，但覺知卻不被無明遍及，因此，他們認為無明會從覺知的本性中退轉或斷絕。因此，當心識止息時，作為基礎的無明及其所有部分都會止息，但覺知不會止息，因為止息的基礎是覺知。如果連覺知都沒有了，又該在什麼之上思考止息呢？在這裡，無明及其心識的部分止息后，覺知增長為智慧，享用二種智慧，正如《珍珠鬘》中所說： 「心已遠離一切動， 非如頑石無知覺， 了知且明澈， 光明照耀顯現。」 因此，心和智慧是各自不同的，在共同的教證中也區分了心和心性，心性本性清凈。其中，心是遍計分別的輪迴之法，心性是遠離戲論的涅槃之法。在《聖八千頌般若波羅蜜多經》中也說：心中無心，心之自性乃光明。心中無心，是指總攝基礎，從本體的安住方式上來說，心是具有戲論的遍計分別，是染污之法，如散亂和專注，以及上界之行等，這些都沒有自性。心之自性，心的安住方式，心性等只是名稱的不同，其自性安住于光明的智慧之中。那些不明白區分心和心性，卻自詡爲了解經藏的愚人，只不過是具有增上慢而已。因此，在清楚地區分了心和智慧之後，在共同的有相乘中，雖然將心作為基礎、道和果，但所有這些都沒有達到究竟的意義。因此，在這個乘中，將智慧作為佛陀的基礎、道和果，從而迅速從輪迴中解脫。而其他人， 希望在輪迴的根本上獲得菩提，即使經過漫長的時間也很難獲得，因為

【英語翻譯】 Just as the sun rises and the night disappears, so too does the day dawn. Some people believe that because ignorance pervades awareness, awareness also ceases when the mind ceases. This is a great mistake. Although awareness can pervade ignorance, ignorance cannot pervade awareness, just like the wisdom of the Buddha. Because the mind is pervaded by ignorance, it can be considered a pervader of the mind, but awareness is not pervaded by ignorance. Therefore, they believe that ignorance will retreat or cease from the nature of awareness. Therefore, when the mind ceases, the fundamental ignorance and all its parts cease, but awareness does not cease, because the basis of cessation is awareness. If there is no awareness, on what should cessation be contemplated? Here, when ignorance and its mental aspects cease, awareness expands into wisdom, enjoying the two knowledges, as it is said in the Garland of Pearls: "The mind is free from all movement, Not like an inert stone without awareness, Knowing and clear, Light shines forth." Therefore, mind and wisdom are distinct. In the common scriptures, mind and mind-nature, which is naturally pure, are also distinguished. Among them, mind is the deluded thought of samsara, and mind-nature is the dharma of nirvana, free from elaboration. In the Holy Eight Thousand Verse Prajnaparamita Sutra, it is also said: "There is no mind in the mind, the nature of the mind is luminosity." "There is no mind in the mind" means to gather the basis, and from the perspective of the abiding state of the essence, the mind is characterized by elaboration, deluded thought, defiled dharmas, such as distraction and concentration, and the activities of the higher realms, all of which are without inherent existence. The nature of mind, the abiding state of mind, and mind-nature are just different names, and its essence abides in the luminous wisdom. Those fools who do not understand the distinction between mind and mind-nature, but boast of understanding the scriptures, are merely filled with arrogance. Therefore, after clearly distinguishing between mind and wisdom, in the common, object-oriented vehicle, although the mind is taken as the basis, path, and fruit, all of this does not reach the ultimate meaning. Therefore, in this vehicle, wisdom is established as the basis, path, and fruit of the Buddha, thereby quickly liberating from samsara. While others, hoping to attain enlightenment at the root of samsara, find it difficult to achieve even after a long time, because

============================================================

==================== 第 10 段 ==================== 【原始藏文】 ཞི་འཆའ་ལུགས་འཛོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཐུགས་ཀྱི་མེ་ལོང་ལས། སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་འདོད་པ་ང་ལས་གོལ་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གོལ་ལུགས་ནི། རིགས་པ་དང་ལུང་གཉིས་ཀས་གནོད་པ་ཅན་ཞིག་སྟེ། འདི་ལྟར་སེམས་ལས་སངས་རྒྱས་དང་ལམ་དང་། གཞི་གསུམ་འཆའ་ན། འཆའ་གཞི་སེམས་དེ་ཉིད་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པའི་ཕྱིར་ཁྱེད་ཀྱི་གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་རིལ་བོར་གཟུང་འཛིན་དང་བཅས་པར་ཐལ་ལོ། །འདོད་ན་སངས་རྒྱས་མི་འགྲུབ་པ་དང་གྲུབ་ཀྱང་ཕྱིན་ཅི་ལོག་ཏུ་ཐལ་ཏེ། གཟུང་འཛིན་ལས་མ་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་སེམས་བག་ཆགས་དང་ལས་སྣ་ཚོགས་སྡུད་པ་ལྟར། གཞི་ལམ་འབྲས་བུ་ཡང་དེར་ཐལ་ལ། འདོད་ན་འཁྲུལ་པར་ཐལ་བའི་སྐྱོན་ཡོད་དོ། །ཚུར་རྒོལ་བས་འདི་སྐད་དུ། སེམས་མེད་ན་དེས་ཀྱང་སངས་རྒྱས་མི་རིགས་ལ། སངས་རྒྱས་དེ་དག་བྱ་སེམས་ཀྱི་ཁྱད་པར་དུ་བྱས་པར་ཁྱེད་ཀྱང་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ལན་སྨྲས་པ། སེམས་མེད་པ་དང་ཡོད་པས་སངས་རྒྱས་པ་མ་ཡིན་གྱི། ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་མེད་ཀྱིས་དེ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །སེམས་ཀྱི་འཁྲུལ་པ་སངས་པས་སངས་རྒྱས་ཁྱད་པར་བྱས་པ་བདེན་དུ་ཆུག་ཀྱང་ད་དུང་གཞི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་ཀྱིས་མ་ངེས་པས་བདེན་པོ་དངོས་ཀྱང་མ་ཡིན་ལ། དག་བྱར་སངས་ཀྱང་སངས་པའི་དག་བྱ་དེ་སངས་རྒྱས་ མ་ཡིན་པས། སངས་རྒྱས་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ནོ། །འདིར་ལུང་གིས་ཀྱང་གནོད་དེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་། དབུ་མ་འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། སེམས་འགགས་པ་དེ་སྐུ་ཡིས་མངོན་སུམ་མཛད། །ཅེས་པ་དང་། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུང་། རྡོ་རྗེ་རྩེ་མོ་ལས་ཀྱང་། རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཁམས་ལྔ་དག་པ་ནི་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ་ཞེས་པ་ལ་སོགས་པ་གནས་འགྱུར་བཤད་དེ། སེམས་དངོས་ལས་སངས་རྒྱས་འགྲུབ་ན། དག་བྱ་དང་གནས་གྱུར་དོན་མེད་དོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ལུང་། རིག་པ་རང་ཤར་གྱི་རྒྱུད་ལེའུ་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་དྲུག་པའི་ཕྱིར་རྒོལ་བ་ཐམས་ཅད་སུན་དབྱུང་བའི་ལེའུ་ལས། ལ་ལ་དག་གི་འདོད་པ་ནི། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་ཚོལ་བར་འདོད། །དེ་ལ་ལྡོག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །སེམས་ཀྱི་དངོས་པོ་ཅི་ཙམ་ལགས། །དྲིས་ལན་རྒྱས་པར་བཏབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །འོ་ན་སེམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཅི། །དྲིས་ལན་རྒྱས་པར་གདབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་ག་ལ་ཡོད། །དཔེར་ན་ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་བཞིན། །གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ལྡོག་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་ད

【漢語翻譯】 這是因為寂止的修習方式有錯謬。從《普賢王如來心鏡》中說：「若欲從心求得佛，是離我之道。」這樣說的。錯謬的方式是，以理證和教證二者都能破斥。像這樣，如果從心來安立佛、道、基這三者，那麼，所安立的基——心，其本身就具有能取和所取，因此，你的基、道、果全部都將成為具有能取和所取的。如果承認，那麼佛就無法成就，即使成就了也會變成顛倒，因為沒有從能取和所取中解脫。而且，就像心積聚習氣和各種業一樣，基、道、果也將變成那樣。如果承認，那麼就會有成為錯亂的過失。對方反駁說：如果沒有心，那麼也就沒有成佛的因，而且你們也承認那些佛是依作意心的差別而安立的。回答說：不是因為沒有心或有心而成佛，而是因為有沒有法身的智慧才導致這樣的結果。即使承認通過息滅心的錯亂而區分了佛，但仍然不能確定是基位任運成就的佛，因此也不是真實的實有。即使清凈所應清凈的，但所清凈的清凈對境並不是佛。所以，佛不是從心中產生的。這裡教證也能破斥。共同的教證，《入中論》中也說：「心止息者，彼以身示現。」以及，不共同的教證，《金剛頂經》中也說：「五種識蘊清凈即是五智之自性。」等等，說的是轉依。如果佛是從實際的心中成就的，那麼清凈所應清凈的和轉依就沒有意義了。無上的教證，《自生智慧續》第八十六品，爲了駁斥所有辯論者的章節中說：「有些人認為，欲於心中尋覓果。對此有如下反駁：心之體性為何物？詳細回答說：心無體性之故。那麼心的相狀是什麼？詳細回答說：心無體性之故。法性之中何來能取與所取？譬如虛空之體性，無有能取與所取之故。對此說反駁之語：心有能取與所取」，

【英語翻譯】 This is because the practice of peaceful abiding is flawed. As it says in the Mirror of the Mind of Samantabhadra: "If you seek enlightenment from the mind, you stray from my path." This is how it goes astray: It is something that can be refuted by both reason and scripture. Like this, if you establish the Buddha, the path, and the ground based on the mind, then the very mind that is the basis of establishment has both grasping and the grasped. Therefore, your ground, path, and fruit will all become grasping and the grasped. If you accept this, then Buddhahood will not be achieved, and even if it is achieved, it will become inverted, because it is not liberated from grasping and the grasped. Furthermore, just as the mind accumulates habitual tendencies and various actions, the ground, path, and fruit will also become like that. If you accept this, then there will be the fault of becoming confused. The opponent argues: If there is no mind, then there is no cause for Buddhahood, and you also accept that those Buddhas are distinguished by the difference in intentional mind. The answer is: It is not because of the absence or presence of mind that one becomes a Buddha, but because of the presence or absence of the wisdom of the Dharmakaya that this happens. Even if we admit that Buddhas are distinguished by the pacification of the mind's delusion, it is still not certain that it is the spontaneously accomplished Buddha of the ground, so it is not a true reality. Even if we purify what should be purified, the object of purification that is purified is not the Buddha. Therefore, the Buddha does not arise from the mind. Here, scripture can also refute it. The common scripture, in the Madhyamakavatara, also says: "When the mind ceases, he manifests it with his body." And, the uncommon scripture, in the Vajrasekhara Sutra, also says: "The purification of the five aggregates of consciousness is the nature of the five wisdoms." and so on, which speaks of transformation of the basis. If Buddhahood is achieved from the actual mind, then purification and transformation of the basis are meaningless. The supreme scripture, in the Eighty-Sixth Chapter of the Rigpa Rangshar Tantra, in the chapter refuting all debaters, says: "Some people think, to seek the fruit in the mind. To this there is the following refutation: What is the nature of the mind? The detailed answer is: Because the mind has no nature. Then what is the characteristic of the mind? The detailed answer is: Because the mind has no nature. Where in the nature of reality are grasping and the grasped? Like the nature of space, because there is no grasping and the grasped. To this, the words of refutation are spoken: The mind has grasping and the grasped."

============================================================

==================== 第 11 段 ==================== 【原始藏文】 མ་མེད། །དྲིས་ལན་རྒྱས་པར་གདབ་པ་ནི། །སེམས་ལ་གཟུང་དང་འཛིན་ཡོད་ཀྱང་། །ཆོས་ཉིད་གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་ལྡོག་པ་ཡང་སྨྲས་པ། །གང་གི་དམ་བཅའ་ཉམས་པར་འགྱུར། །སེམས་དང་ཆོས་ཉིད་གཅིག་ པའི་ཕྱིར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་བྱུང་གྱུར་ན། །སངས་རྒྱས་འབད་པས་རྙེད་མི་འགྱུར། །སེམས་ལ་གཟུང་འཛིན་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །དྲིས་ལན་བཟློག་སྟེ་སྨྲས་པ་ནི། །གལ་ཏེ་སེམས་མེད་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཁྱོད་ཀྱིས་རྙེད་དམ་གང་གི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དྲིས་ལན་རྒྱས་བཏབ་པ། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འཚོལ་ཏེ། །སེམས་ལས་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་བག་ཆགས་སྡུད་པ་ཡིན། །འཛིན་པ་ཡུལ་ལ་འགྱུ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་འཁོར་བའི་རྩ་བ་ཡིན། །སེམས་ནི་སྤང་བའི་རིམ་པ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་སེམས་སུ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་འཁྲུལ་པའི་རྩ་བ་སྟེ། །ཐམས་ཅད་དེ་ལས་གྱེས་པ་ཡིན། །འདྲ་གཞི་དག་ལས་གོལ་བའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་དྲི་མ་ཅན་དུ་བསྟན། །ཅི་ཕྱིར་རྣམ་རྟོག་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །སེམས་ནི་བྱ་སྒྲོ་ལྟ་བུ་ཡིན། །ཅི་ཕྱིར་སེམས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ནས་བཟློག་པའི་ཚིག་སྨྲས་པ། །འོ་ན་ཇི་ལྟར་སེམས་ཉིད་འདོད། །དེ་ནས་དྲིས་ལན་རྒྱས་གནང་བ། །སེམས་ལ་འབྲས་བུ་མི་འདོད་དེ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། །འོ་ན་རིག་པ་འདི་ཉིད་ལ། །མཚན་ཉིད་རྣམ་པ་དུ་དང་ལྡན། །དེ་ནས་དྲིས་ལན་འདི་ལྟར་བྱ། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་ནི། །སྟོང་དང་གསལ་དང་ཁྱབ་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །རིག་པ་ལ་གཞི་བྱེད་ལམ་བྱེད་འབྲས་བུ་བྱེད་ན། རིག་པ་དེ་ཉིད་དངོས་པོ་མཚན་མར་མི་འགྱུར་རམ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ། སྟོང་པ་དང་གསལ་བ་དང་ འཛིན་ཞེན་གང་ཡང་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རིག་གསལ་བ་ཉིད་དུ་ཡོད། །ཅི་ཕྱིར་གསལ་བར་ཡོད་གྱུར་ན། །མཚན་མ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་རམ། །ཅི་ཕྱིར་གསལ་བས་མཛེས་པའི་ཕྱིར། །དེ་ལ་དྲིས་ལན་འདི་ལྟར་བྱ། །མཚན་མ་ཅན་དུ་མི་འགྱུར་ཏེ། །དེ་ལ་ཆགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར། །དེ་ཡང་འདི་ལྟར་ཤེས་པར་བྱའོ། །དཔེར་ན་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་བཞིན། །གསལ་ཡང་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །ཅི་ཕྱིར་ཞེ་འདོད་མེད་པའི་ཕྱིར། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་གནད་ཉིད་ནི། །སེམས་ཞེས་བྱ་བ་འཁྲུལ་རྟོག་ལ། །ངོ་བོ་འཇུག་ཅིང་ཁྱབ་པ་སྟེ། །དྲན་བསམ་རྣམས་ཀྱི་གཞི་མའོ། །དབྱ

【漢語翻譯】 無有。詳細回答提問如下：心有能取和所取，但法性沒有能取所取，因此也說在那裡有還滅。誰的誓言會毀壞呢？因為心和法性是一體的。如果心生起能取所取，那麼努力也無法獲得佛果。因為心有能取所取，所以反過來回答提問：如果沒有心，佛陀您是怎麼獲得的呢？為什麼？對此詳細回答：不要在心中尋找果，因為從心中會產生各種各樣的事物。心是收集習氣的，因為執著會轉向對境。心是輪迴的根本，心是捨棄的次第，為什麼存在於心中呢？心是迷惑的根本，一切都從它分離出來，因為偏離了相似的基礎。心被顯示為有垢染，為什麼有分別念呢？心就像鳥毛一樣，為什麼沒有心識呢？然後說反過來的話：那麼您是如何看待心性的呢？然後詳細給予回答：不要在心中尋找果，因為有明覺的智慧。那麼對於這個明覺本身，具有多少種特徵呢？然後這樣回答：明覺的智慧的特徵是，空、明、遍。如是說。如果明覺作為基礎、作為道路、作為果，那麼明覺本身不會變成事物相嗎？不會變成，因為沒有空性、光明和能取執著。而且，在那裡說：覺知明亮地存在著。如果明亮地存在，難道不會變成有相嗎？為什麼光明如此美麗呢？對此這樣回答：不會變成有相，因為對它沒有貪著。也應該這樣理解：例如像太陽的壇城一樣，雖然明亮，但不會落入任何一方。為什麼？因為沒有希求。如是說。第二，詳細闡述各自的自性，分為兩種：詳細闡述心和智慧的自性。第一種：在《中觀根本慧論》中說：心和智慧的要點是，所謂的心，是對錯誤概念的執著，本質是進入和遍及，是記憶和思考的基礎。分

【英語翻譯】 None. The detailed answer to the question is as follows: Although the mind has grasping and being grasped, the Dharma nature does not have grasping and being grasped. Therefore, it is also said that there is cessation there. Whose vows will be broken? Because the mind and Dharma nature are one. If grasping and being grasped arise in the mind, then even with effort, Buddhahood cannot be attained. Because the mind has grasping and being grasped, the question is answered in reverse: If there is no mind, how did you, Buddha, attain it? Why? The detailed answer to this is: Do not seek the fruit in the mind, because various things arise from the mind. The mind is the collector of habits, because attachment turns to objects. The mind is the root of samsara, the mind is the order of abandonment. Why does it exist in the mind? The mind is the root of delusion, and everything is separated from it, because it deviates from the similar basis. The mind is shown to be defiled, why is there discrimination? The mind is like a bird's feather, why is there no mind? Then say the opposite: Then how do you view the nature of mind? Then give a detailed answer: Do not seek the fruit in the mind, because there is the wisdom of awareness. Then, how many characteristics does this awareness itself have? Then answer like this: The characteristics of the wisdom of awareness are emptiness, clarity, and pervasiveness. Thus it is said. If awareness acts as a basis, as a path, and as a result, will awareness itself not become a characteristic of things? It will not become, because there is no emptiness, clarity, and grasping attachment. Moreover, it is said there: Knowing and awareness exist clearly. If it exists clearly, will it not become characterized? Why is the light so beautiful? The answer to this is: It will not become characterized, because there is no attachment to it. It should also be understood like this: For example, like the mandala of the sun, although it is bright, it does not fall into any side. Why? Because there is no desire. Thus it is said. Second, the detailed explanation of the respective nature is divided into two: the detailed explanation of the nature of mind and wisdom. The first is: In the Root Wisdom, it is said: The key points of mind and wisdom are that the so-called mind is the attachment to false concepts, the essence is entering and pervading, and it is the basis of memory and thought. Divide

============================================================

==================== 第 12 段 ==================== 【原始藏文】 ེ་བ་དག་དང་མ་དག་པའོ། །ངེས་ཚིག་བསམས་པས་དྲན་ཡུལ་བསྐྱེད། །གང་ལ་སེམས་དང་གང་གིས་སེམས། །གང་སེམས་པ་དང་གང་ཕྱིར་སེམས། །ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། སོ་སོའི་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ངོ་བོ་ནི། ཡུལ་ཡུལ་ཅན་གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པའི་ཤེས་པ་གང་ཞིག་མ་རིག་པ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པ། ངེས་ཚིག་ནི། གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པས་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དུ་སེམས་པས་སེམས་ཞེས་བྱའོ། །གོང་མ་གཉིས་ཀྱི་སེམས་ཀྱང་ཏིང་ངེ་ འཛིན་རྩེ་གཅིག་ལ་ཆགས་པའི་གཟུང་འཛིན་ནོ། །འདོད་པ་ན་ཀུན་རྟོག་རགས་པའོ། །དབྱེ་ན། དག་པ་དང་མ་དག་པ་གཉིས་སོ། །དག་པ་ལ་སེམས་ཉིད་དག་པ་དང་། སེམས་དག་པ་གཉིས་ལས། སེམས་ཉིད་དག་པ་ནི། སེམས་སེམས་བྱུང་དང་དངོས་པོ་མཚན་མར་འཛིན་པས་སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་དེ་བཞིན་ཉིད་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་སྟེ། སྒྲ་གཅན་འཛིན་གྱིས་ཡུམ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། སྨྲ་བསམ་བརྗོད་མེད་ཤེས་རབ་ཕ་རོལ་ཕྱིན། །མ་སྐྱེས་མི་འགག་ནམ་མཁའི་ངོ་བོ་ཉིད། །སོ་སོ་རང་རིག་ཡེ་ཤེས་སྤྱོད་ཡུལ་བ། །དུས་གསུམ་རྒྱལ་བའི་ཡུམ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །ཞེས་འབྱུང་བ་བཞིན་ནོ། །སེམས་དག་པ་ནི། ལམ་དུས་ཀྱི་སེམས་རྟོག་པས་མ་བསླད་པ་ཐར་པའི་རྒྱུར་རུང་ཏིང་ངེ་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པ་དང་། རྟོག་བཅས་སྙིང་རྗེ་སེམས་བསྐྱེད་ལ་སོགས་པ་ཐར་པའི་རྒྱུ་རུང་རྣམས་ཏེ། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། སྟོང་ཉིད་སྙིང་རྗེའི་སྙིང་པོ་ཅན། །བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པ་ཁ་ཅིག་ལའོ། །ཞེས་པ་དང་། མ་ཆགས་མི་སྡང་གཏི་མུག་མེད། །དེས་བསྐྱེད་ལས་ནི་དགེ་བའོ། །ཞེས་པ་ལྟ་བུ་རྣམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རང་བྱུང་གི་དོན་དམ་དོན་སྤྱི་འཛིན་པ་ལས་དངོས་སུ་དམིགས་པར་མི་ནུས་པས། འཁོར་བའི་ཆར་གཏོགས་པའི་སེམས་སུ་སྡུད་པ་སྟེ། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རང་བྱུང་ཉིད་ཀྱི་དོན་དམ་དེ། །དད་པ་ཉིད་ཀྱིས་རྟོགས་ བྱ་ལ། །ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འོད་གསལ་ཡང་། །མིག་མེད་པས་ནི་མཐོང་བ་མེད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །མ་དག་པའི་སེམས་ལ་དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དབྱིངས་ལ་མ་དག་པ་མེད་ཀྱང་། དེ་ལས་གཡོས་དུས་གཞི་སྣང་ལས་གོ་མ་འགགས་པར་གང་ཡང་ཤར་ཏེ། མ་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་སེམས། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ཡིད། ཡིད་ལས་ཉོན་མོངས་སུ་ཤར་བའོ། །དེ་ཡང་རོལ་པ་ནི་ནུས་པའམ་རྩལ་ལམ་ཟེར་ལྟར་དེ་ལས་བྱུང་བའི་གདངས་ཙམ་སྟེ། ས་བོན་ལས་མྱུ་གུ་དང་། བྱད་ཀྱི་རྣམ་པ་ལས་དེའི་གཟུགས་བརྙན་མེ་ལོང་དུ་ཤར་བ་བཞིན་ནོ། །ར

【漢語翻譯】 是清凈和不清凈的（心）。通過思考詞義而產生記憶。於何而心，以何而心？心何所思，為何而思？如是說。對此有體性、詞義、分類、各自的意義四者。第一，體性是：凡是境和有境生起為能取所取的識，且無明遍佈于其中。詞義是：由於生起為能取所取，故於境和有境而思，故名為心。以上兩者的心也是專注於一境的等持之能取所取。慾望是粗大的分別念。分類有清凈和不清凈兩種。清凈有心性清凈和心清凈兩種。心性清凈是：心、心所和事物執著于相而空性的法性，即如是性各自自證的覺性。如聲聞持（སྒྲ་གཅན་འཛིན་）讚揚聖母時說：「言思表達皆寂滅，般若波羅蜜多母。（梵文天城體：smṛtivacanābhāvaḥ prajñāpāramitāmataḥ，梵文羅馬擬音：smṛtivacanābhāvaḥ prajñāpāramitāmataḥ，漢語字面意思：言說思念皆無有，般若波羅蜜多母。）不生不滅虛空性。（梵文天城體：anutpannāniruddhaḥ gaganasvabhāvatā，梵文羅馬擬音：anutpannāniruddhaḥ gaganasvabhāvatā，漢語字面意思：不生不滅虛空性。）各各自證智境者，三世佛母我敬禮。（梵文天城體：svasaṃvedyajñānagocarāḥ，trikālabuddhamātaraḥ，梵文羅馬擬音：svasaṃvedyajñānagocarāḥ，trikālabuddhamātaraḥ，漢語字面意思：各各自證智境者，三世佛母。）」正如其中所說。心清凈是：道位時的心未被分別念所染污，堪能作為解脫之因，生起為等持，以及具有分別唸的慈悲心、發菩提心等，堪能作為解脫之因等。如《寶鬘論》中說：「空性具足慈悲心，于彼菩提之修習。」又說：「無貪無嗔無癡暗，彼所生業即是善。」如是等等。這些也無法從執著自生之勝義諦總相中真實地觀察到，因此被歸納為屬於輪迴的心。如《寶性論》中說：「自生之勝義諦，唯以信心可證得，如日輪雖光明，無眼之人不能見。」如是說。不清凈的心，若分類則有二：略說和廣說。第一，雖然法界中沒有不清凈，但從法界動搖時，從基現中任何顯現都不會停止。從無明的戲論中產生心，從心的莊嚴中產生意，從意中產生煩惱。其中，戲論是指能力、才華或如光芒般從其產生的光輝。如從種子中產生苗芽，從臉的形狀中，其影像顯現在鏡子中一樣。

【英語翻譯】 are pure and impure. By contemplating the meaning of words, memory arises. To what does the mind attend, and with what does it attend? What does the mind think, and why does it think? Thus it is said. Regarding this, there are four aspects: essence, definition, classification, and individual meanings. First, the essence is: any consciousness that arises as the object and subject, with ignorance pervading it. The definition is: because it arises as the object and subject, it thinks of the object and subject, therefore it is called mind. The minds of the previous two are also the object and subject that cling to one-pointed concentration. Desire is coarse conceptualization. The classification is twofold: pure and impure. Purity has two aspects: the purity of mind-essence and the purity of mind. The purity of mind-essence is: the nature of reality, which is empty of mind, mental factors, and the apprehension of objects as signs, that is, the self-awareness of each individual suchness. As Sound-Holder praised the Mother: "Speech, thought, and expression are all pacified, Mother of the Perfection of Wisdom. Unborn, unceasing, the nature of space, Self-aware, the realm of wisdom, To the Mother of the Buddhas of the three times, I prostrate." As it appears there. The purity of mind is: the mind at the time of the path, uncorrupted by conceptual thought, capable of being the cause of liberation, arising as concentration, and compassion with conceptual thought, the generation of bodhicitta, etc., all capable of being the cause of liberation. As it says in the Precious Garland: "Emptiness possessing the essence of compassion, is for some the practice of enlightenment." And it says: "Without attachment, without hatred, without ignorance, the actions produced by that are virtuous." Such as these. These also cannot be directly observed from the general appearance of the self-arisen ultimate truth, therefore they are included as minds belonging to samsara. As it says in the Uttaratantra: "The ultimate truth of self-arisenness, is to be realized only through faith, although the orb of the sun is clear and bright, it is not seen by those without eyes." Thus it is said. Impure mind, if classified, has two aspects: brief explanation and detailed explanation. First, although there is no impurity in the expanse, when it moves from that, anything arises unceasingly from the ground of appearance. From the play of ignorance arises mind, from the adornment of mind arises intellect, and from intellect arise afflictions. Moreover, play is like the power or talent or radiance, just the glow that arises from it. Like a sprout arising from a seed, and the image of a face appearing in a mirror.

============================================================

==================== 第 13 段 ==================== 【原始藏文】 ྒྱན་ནི་དེ་ལས་སྨིན་སོར་ཤར་བ་འབྲུའི་ཆ་ཙམ་སྟེ་ས་བོན་ལས་མེ་ཏོག་དང་རྒྱའི་འབུར་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་ཡང་རང་ཤར་ལས། ཡང་དག་པར་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་ལ་མ་རིག་པ་མེད། སེམས་མེད། ཡིད་མེད་ཀྱང་། ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རྩལ་ལས། མ་རིག་པ་བྱུང་། མ་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་སེམས་བྱུང་། སེམས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་ཡིད་བྱུང་། ཡིད་ཀྱི་ཡུལ་ལས་དུག་ལྔ་བྱུང་། དུག་ལྔ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་བཅུ་དྲུག་བྱུང་། བཅུ་དྲུག་ལས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་བྱུང་། དེ་ལས་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་བྱུང་། དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། རྩ་བ་མ་རིག་པའི་དབྱེ་བ། དེ་ལས་བྱུང་བ་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ། དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་ མོངས་པའི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། མ་རིག་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་སེམས་ཀྱི་མ་རིག་པ་དང་། འཁྲུལ་པ་ཡུལ་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། འཁྲུལ་གཞི་གཞིའི་མ་རིག་པ་དང་། འཛིན་པ་རྟོག་པའི་མ་རིག་པ་དང་། བཅོས་མ་ལམ་གྱི་མ་རིག་པ་དང་། མི་ཤེས་རྨོངས་པའི་མ་རིག་པ་དང་། དེ་ལྟར་མ་རིག་པ་རྣམ་པ་དྲུག་ཏུ་བྱུང་སྟེ་རང་གི་སྣང་བ་མི་མཐོང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིམ་པ་ལྟར། ཐོག་མའི་རིག་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་རང་ལ་གཞན་དུ་འཁྲུལ་པའི་རྨོངས་པ་དང་། སྣང་ཡུལ་གྱི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་མེད་པར་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་པ་དང་། རྐྱེན་ལས་འཁྲུལ་པ་ཐོ་ཡོར་མིར་འཁྲུལ་པ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་དང་། རིག་པའི་ངོ་བོ་ལ་བདག་མེད་བཞིན་དུ་རྣམ་པ་ལ་བདག་ཏུ་རྨོངས་པ་བདག་གི་ཁྱིམ་ཞེས་པ་ལྟ་བུའི་རྨོངས་པ་དང་། ལམ་ལྟར་བཅོས་པ་དང་། གཉེན་པོ་དུག་ཏུ་སོང་ནས་གྲོལ་དུ་མི་སྟེར་བའི་རྨོངས་པ་དང་། རང་བཞིན་གྱིས་འོད་གསལ་བའི་དོན་མ་ཤེས་པས་རྟག་ཏུ་འཁོར་བ་ན་རྨོངས་པའོ། །གཉིས་པ་དེ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་ནི། རང་ཤར་ལས། སེམས་ཀྱི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། སྣ་ཚོགས་སྡུད་པ་ཆུ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། གཙང་བཙོག་མེད་པ་ཕག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། དཔའ་རྟུལ་ཆེ་བ་སྟག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། ཡང་བ་སྒྲོ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། བསྐྱོད་པ་རླུང་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། རབ་ཏུ་མྱོས་པ་འདམ་རྫབ་ལྟ་བུའི་སེམས་ དང་། མཆེད་པ་མེ་སྟག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། འདོད་པ་བྱ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། རྒྱས་པ་ཡལ་ག་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། འགོག་པར་དཀའ་བ་གར་སྦྱིན་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་། གཟའ་གཏད་མེད་པ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་དང་བཅུ་གཅིག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་དང་བག་ཆགས་སྣ་ཚ

【漢語翻譯】 幻化是從那之中成熟顯現，如種子的一部分，如同從種子中生出花朵和穀物的突起一樣。如同《自生》中所說：在純凈的覺性顯現中，沒有無明，沒有心，沒有意。然而，從任運自成的力量中，產生了無明。從無明的游舞中，產生了心。從心的莊嚴中，產生了意。從意的境中，產生了五毒。從五毒中，產生了十六種煩惱。從十六種煩惱中，產生了二十五種煩惱。從二十五種煩惱中，產生了五十一種煩惱。從五十一種煩惱中，產生了八萬四千種煩惱。第二，廣說分為三：無明之根本的分類，從那之中產生的心的分類，從那之中產生的煩惱的分類的廣說。第一，還是在那裡面說：無明是這樣的：根本是心的無明，錯亂是境的無明，錯亂之基礎是基礎的無明，執著是分別的無明，造作是道的無明，不瞭解是愚昧的無明。這樣，無明產生了六種，因此不能見到自己的顯現。那也是按照次第：最初的覺性不認識自己，因此對自身產生錯亂的愚昧；對顯現之境的自性沒有認識的愚昧；從因緣產生錯亂，如同把木樁錯認為人一樣的愚昧；覺性的自性本無我，卻在現象上執著為我，如同「我的家」一樣的愚昧；如同道路一樣造作；對治變成毒藥，因此不能解脫的愚昧；不瞭解自性光明之義，因此恒常在輪迴中愚昧。第二，從那之中產生的心的分類是：在《自生》中說：心的分類是這樣的：積聚各種各樣的，如同水一樣的心；沒有清凈和污濁，如同豬一樣的心；勇敢和堅韌，如同老虎一樣的心；輕盈，如同羽毛一樣的心；移動，如同風一樣的心；極其迷醉，如同泥潭一樣的心；蔓延，如同火星一樣的心；慾望，如同鳥一樣的心；增長，如同樹枝一樣的心；難以阻擋，如同妓女一樣的心；沒有控制，如同瘋子一樣的心，共有十一種。那些也是按照次第，對境和習氣各種各樣。

【英語翻譯】 Manifestation arises maturely from that, like a portion of a seed, just as flowers and the bulge of grain emerge from a seed. As it says in the Rangshar: In the appearance of pure awareness, there is no ignorance, no mind, no intellect. However, from the power of spontaneous perfection, ignorance arises. From the play of ignorance, mind arises. From the adornment of mind, intellect arises. From the realm of intellect, the five poisons arise. From the five poisons, sixteen afflictions arise. From the sixteen, twenty-five arise. From that, fifty-one arise. From that, eighty-four thousand arise. Second, the extensive explanation has three parts: the classification of the root of ignorance, the classification of the mind arising from that, and the extensive explanation of the classification of afflictions arising from that. First, it also says in that very text: Ignorance is like this: the root is the ignorance of mind, delusion is the ignorance of objects, the basis of delusion is the ignorance of the ground, grasping is the ignorance of thought, fabrication is the ignorance of the path, and not knowing is the ignorance of delusion. Thus, ignorance arises in six ways, and one does not see one's own appearance. That is also in order: the initial awareness does not know itself, so there is the delusion of mistaking oneself for another; the ignorance of not knowing that the nature of the appearing object is without inherent existence; delusion arising from conditions, like mistaking a post for a person; the nature of awareness is without self, but one is deluded into thinking that appearances have self, like saying "my house"; fabrication like a path; the antidote becomes poison, so there is the ignorance of not being able to liberate; not understanding the meaning of naturally luminous, so there is the ignorance of constantly being in samsara. Second, the classification of mind arising from that is: In the Rangshar, it says: The classification of mind is like this: gathering various things, like the mind of water; without clean or dirty, like the mind of a pig; brave and steadfast, like the mind of a tiger; light, like the mind of a feather; moving, like the mind of wind; extremely intoxicated, like the mind of a swamp; spreading, like the mind of a spark; desire, like the mind of a bird; growing, like the mind of a branch; difficult to stop, like the mind of a prostitute; without control, like the mind of a madman, there are eleven. Those are also in order, with various objects and habitual tendencies.

============================================================

==================== 第 14 段 ==================== 【原始藏文】 ོགས་སྡུད་པས་ཆུ་དང་། བླང་དོར་ལ་རྨོངས་པས་ཕག་དང་། ཞེ་སྡང་དང་ང་རྒྱལ་རགས་པས་སྟག་དང་། ཡུལ་དུ་མ་ལ་འཇུག་ལ་ས་ཟིན་གཅིག་ཏུ་མ་ངེས་པ་བྱ་སྒྲོ་དང་། འགྱུ་བ་ལ་ཐོགས་པ་མེད་པ་རླུང་དང་། ཡུལ་ལ་སྲེད་པས་མྱོས་པ་རྫབ་དང་། གཅིག་ནས་དུ་མར་རྣམ་རྟོག་མཆེད་པ་མེ་དང་། ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པར་འདོད་པ་བྱ་དང་། ཤེས་པའི་རྩལ་རྒྱས་པས་དོན་ལ་དཔྱོད་པ་ཡལ་ག་དང་། ཡུལ་གྱིས་རིག་པ་བཟུང་ནས་དེའི་དབང་དུ་སོང་བ་གར་སྦྱིན་དང་། :ཡལ་མ་ཡུལ་གྱི་ཤེས་པ་གཏད་མེད་དུ་འཕྱོ་བ་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུའི་སེམས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་ཡུལ་དང་རྐྱེན་གྱིས་དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གྱི་སེམས་གསུམ་དུ་འདུས་སོ། །སེམས་ལས་ཡིད་བྱུང་སྟེ། ཀུན་ཏུ་ཚོལ་བའི་ཡིད་ལ་སེམས་པ་དྲུག་གོ། །གསུམ་པ་དེ་ལས་བྱུང་བ་ཉོན་མོངས་པའི་དབྱེ་བ་ལ་གསུམ་སྟེ། དྲུག་རྩ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། བཅུ་དྲུག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ། ཕྲ་རྒྱས་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཉོན་མོངས་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཉོན་མོངས་པ་ནི་དྲུག་སྟེ། མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཞི་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ཆ་ འཛིན་པའོ། །གཏི་མུག་ནི་ཤེས་རབ་ཀྱི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །ཞེ་སྡང་ནི་བསྐྱེད་པའི་རིམ་པ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །ང་རྒྱལ་ནི་ལྟ་བའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །འདོད་ཆགས་ནི་སྣང་བའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ། །ཕྲག་དོག་ནི་མ་རྟོགས་པའི་ཆ་ལས་འཁྲུལ་པའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་རིམ་པ་ལྟར་ཡུལ་ཡུལ་ཅན་འཁྲུལ་རྟོག་གི་ཆའི་རྨོངས་པ་དང་། ཤེས་རབ་རིག་པ་ལས་ལོག་ཙམ་གྱི་མི་ཤེས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སྡང་བའི་ཆ་ཅན་དང་། ངའོ་སྙམ་པའི་ཁེངས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སྲེད་པ་དང་། དོན་མ་རྟོགས་པས་གཞན་ལ་ཁྲོ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་བཅུ་དྲུག་ཉེ་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། བཅུ་དྲུག་པོ་གང་ཞེ་ན། མ་རིག་པ་དང་། སེམས་དང་། ཡིད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། མ་ཤེས་པ་དང་། མ་མཐོང་བ་དང་། མ་རྟོགས་པ་དང་། མ་གོ་བ་དང་། རང་གི་དེ་མ་དག་པ་དང་། ང་ཡིར་བཟུང་བ་དང་། གཞན་ལ་སེར་སྣ་བྱེད་པ་དང་། འདོད་པ་དང་། ཆགས་པ་དང་། ཁེངས་པ་དང་། འཕྲོ་བ་དང་བཅུ་དྲུག་གོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་རིམ་པ་ལྟར། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མ་ཤེས་པའི་རྨོངས་པས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་སེམས་པ་བཟུང་བ་དང་། ཡུལ་ཅན་ལ་འཛིན་པ་ཡིད་དང་། གཉིས་ཀ་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་དང་། དོན་མ་རིག་པ་དང་། གནས་ལུགས་གཉེར་བྱ་མ་མཐོང་བ་དང་། ཚིག་དོན་མ་རྟོགས་པ་དང་། རྣམ་སྤྱི་མ་ གོ་བ་དང་། འཁྲུལ་

【漢語翻譯】 聚集污垢是水，不辨取捨是豬，嗔恨和傲慢粗重是虎，涉入多境卻不能確定於一處是鳥羽，流動無礙是風，貪戀對境而迷醉是酒糟，從一到多生起分別念是火，想要接受對境是鳥，智慧的能力廣大而能辨別事理是樹枝，對境抓住覺知而受其支配是尋香，如樹枝末梢的對境之識漫無目的地漂浮不定如同瘋子般的心。這些也因對境和因緣而歸集為善、不善、無記這三種心。心生出意，於一切處尋求的意有六種心。第三，從那之中生起的煩惱的分類有三種：六根本煩惱，十六近煩惱，微細廣大的無邊煩惱。第一種是出自日月交合，煩惱有六種，名為無明，是執著于根本錯亂分別的部分。愚癡是出自智慧的部分的錯亂。嗔恨是出自生起次第的錯亂。傲慢是出自見的部分的錯亂。貪慾是出自顯現的部分的錯亂。嫉妒是出自不領悟的部分的錯亂。也就是依次對境與有境的錯亂分別的部分的愚昧，以及從智慧明覺中稍微偏離的不瞭解，以及具有對境的嗔恨的部分，以及自以為是的驕傲，以及貪戀對境，以及因不領悟意義而對他人憤怒等等。第二種十六近煩惱是，出自《自顯》：十六種是什麼呢？無明，心，意，執著，分別，不瞭解，未見，不領悟，不理解，自己的不正確，執著於我，對他人吝嗇，慾望，貪戀，驕傲，散亂這十六種。那些也依次是，因不瞭解真如的愚昧而完全被煩惱所染污，對境執著心，對有境執著的意，對兩者執著為我，完全的分別，不明白意義，未見實相所應追求的，詞義不領悟，總相不理解，錯亂

【英語翻譯】 Gathering filth is water, not distinguishing between acceptance and rejection is a pig, anger and arrogance are heavy like a tiger, engaging in multiple objects but not settling on one is a bird's feather, unimpeded movement is wind, intoxicated by craving for objects is dregs, from one to many arising conceptual thoughts is fire, wanting to accept objects is a bird, the ability of knowledge is vast and can discern things is a branch, the object grasps awareness and is dominated by it is Gandharva, like the mind of a madman, the knowledge of the object at the tip of a branch floats aimlessly. These also gather into the three minds of virtue, non-virtue, and neutrality due to objects and conditions. From the mind arises the intellect, and the intellect that seeks everywhere has six minds. Thirdly, the divisions of afflictions that arise from that are three: six root afflictions, sixteen secondary afflictions, and subtle, vast, and infinite afflictions. The first is from the union of the sun and moon, there are six afflictions: ignorance, which is grasping onto the part of the basis of mistaken conceptualization. Stupidity is the delusion from the part of wisdom. Hatred is the delusion from the stage of generation. Pride is the delusion from the part of view. Desire is the delusion from the part of appearance. Jealousy is the delusion from the part of non-understanding. That is, in order, the ignorance of the part of the object and the object's mistaken conceptualization, and the slight deviation from wisdom and awareness, and the part with hatred of the object, and the arrogance of thinking "I am," and craving for the object, and anger towards others because of not understanding the meaning, and so on. The second, the sixteen secondary afflictions, is from Rangshar: What are the sixteen? Ignorance, mind, intellect, grasping, conceptualization, not understanding, not seeing, not comprehending, not understanding, one's own incorrectness, grasping at self, being stingy towards others, desire, attachment, pride, distraction, these are the sixteen. Those are also in order: being completely defiled by the ignorance of not understanding suchness, grasping the mind to the object, the intellect grasping to the object, grasping both as self, complete conceptualization, not understanding the meaning, not seeing the object of pursuit of reality, not understanding the meaning of words, not understanding the general characteristics, delusion.

============================================================

==================== 第 15 段 ==================== 【原始藏文】 པར་ཤེས་ནས་དམ་བཅས་པའི་དོན་སྔ་མ་ནོར་བའི་རྣམ་པ་དང་། ཡུལ་ང་ཡིར་འཛིན་པ་དང་། གཞན་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལ་མི་དགའ་བ་དང་། ཡུལ་དང་དུ་ལེན་པ་དང་། ཡུལ་ལ་ལྷག་པར་སྲེད་པ་དང་། ཅུང་ཟད་ཀྱིས་རློམ་ཞིང་ཁེངས་པ་དང་། ཡུལ་ལ་འཕྲོ་ཞིང་ཁྲོ་བ་རྣམས་སོ། །གསུམ་པ་ཕྲ་རྒྱས་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག །སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞིའོ། །དང་པོ་ནི་རྩ་བའི་མ་རིག་པ་ཁྱབ་བྱེད་དུ་ཡོད་པས་ལོགས་སུ་མ་བགྲངས་པར། ཁྱབ་བྱ་དུག་ལྔ་ལ་ལྔ་ལྔར་ཕྱེ་བས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། གཏི་མུག་ལ་ལྔ་སྟེ། རབ་ཏུ་རྨུགས་པའི་གཏི་མུག་དང་། མ་ཤེས་པའི་གཏི་མུག་དང་། མ་མཐོང་བའི་གཏི་མུག་དང་། ཤིན་ཏུ་འཐིབས་པའི་གཏི་མུག་དང་། རབ་ཏུ་མྱོས་པའི་གཏི་མུག་དང་ལྔའོ། །འདོད་ཆགས་ལའང་ལྔ་སྟེ། ཞེ་ལ་འདོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཤིན་ཏུ་གདུང་བའི་འདོད་ཆགས་དང་། སྲོག་ལ་མི་ལྟ་བའི་འདོད་ཆགས་དང་། ཞེ་སྡང་དང་བཅས་པའི་འདོད་ཆགས་དང་། མཁའ་ལ་སྤྱོད་པའི་འདོད་ཆགས་དང་ལྔའོ། །ཞེ་སྡང་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། འདོད་པ་ཤས་ཆེ་བའི་ཞེ་སྡང་དང་། ཁྲོ་བ་དང་བཅས་པའི་ཞེ་སྡང་དང་། ཤིན་ཏུ་རགས་པའི་ཞེ་སྡང་དང་། གཏི་མུག་དང་བཅས་པའི་ཞེ་སྡང་དང་། དུས་ཀྱི་འབྲུག་ཆར་ལྟ་བུའི་ཞེ་སྡང་དང་ལྔའོ། །ང་རྒྱལ་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་ ང་རྒྱལ་དང་། གོང་ན་མེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང་། དཔའ་རྟུལ་ཆེ་བ་སྟག་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང་། ངའོ་སྙམ་པ་དུར་བྱ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང་། མི་མཉམ་པ་སྙོམས་པ་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་ང་རྒྱལ་དང་ལྔའོ། །ཕྲག་དོག་ལ་ཡང་ལྔ་སྟེ། ཕྲ་བའི་ཕྲག་དོག་དང་། ང་ལས་བྱུང་བའི་ཕྲག་དོག་དང་། ཤིན་ཏུ་རྩུབ་པའི་ཕྲག་དོག་དང་། རགས་པའི་ཕྲག་དོག་དང་། ལྟ་བའི་ཕྲག་དོག་དང་ལྔའོ། །དེ་ནི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ནི་དེ་ལྟར་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་ལ་ཡུལ་གཟུང་བའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ། ཡུལ་ཅན་འཛིན་པའི་ཉོན་མོངས་པ་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔ་སྟེ་ལྔ་བཅུ། རྩ་བ་མ་རིག་པ་དང་རྩ་གཅིག་འབྱུང་ངོ་། །གསུམ་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་རྩ་བཞི་ནི། འདོད་ཆགས་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། ཞེ་སྡང་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། གཏི་མུག་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་། ཆ་མཉམ་ལས་གྱུར་པ་ཉི་ཁྲི་ཆིག་སྟོང་སྟེ། བསྡོམས་པས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་དང་བཞིའོ། །ཉོན་མོངས་པ་བརྒྱད་ཁྲི་བཞི་སྟོང་ཡང་གསལ་བ་

【漢語翻譯】 認識之後，先前所立誓言的錯誤形態；執著于「我」；不喜歡他人圓滿；接受處境；特別貪戀處境；稍微有點就自滿驕傲；對處境發怒生氣。第三，微細廣大的無邊煩惱有三種：二十五種，五十一種，八萬四千種。第一種，根本無明遍在，因此不單獨計數，而是將所遍及的五毒各自分為五種，所以是二十五種。如《自生》中所說：愚癡有五種：極度昏昧的愚癡，不瞭解的愚癡，沒見過的愚癡，非常遲鈍的愚癡，極度迷醉的愚癡。貪慾也有五種：貪求慾望的貪慾，極度渴望的貪慾，不顧性命的貪慾，伴隨嗔恨的貪慾，于虛空中行走的貪慾。嗔恨也有五種：慾望強烈的嗔恨，伴隨憤怒的嗔恨，非常粗暴的嗔恨，伴隨愚癡的嗔恨，如時節雷雨般的嗔恨。我慢也有五種：壓倒他人的如獅子般我慢，至高無上的如虛空般我慢，非常勇猛的如老虎般我慢，自以為是的如烏鴉般我慢，不平等而自以為是的如大象般我慢。嫉妒也有五種：微細的嫉妒，由我而生的嫉妒，非常粗暴的嫉妒，粗大的嫉妒，執著于見解的嫉妒。這就是二十五種煩惱。第二種，五十一種，是說對於這二十五種，有作為所緣境的煩惱二十五種，有作為能緣境的煩惱二十五種，共五十種，加上根本無明，共五十一種。第三種，八萬四千種，是由貪慾產生的二萬一千種，由嗔恨產生的二萬一千種，由愚癡產生的二萬一千種，由平等產生的二萬一千種，總共是八萬四千種。八萬四千種煩惱也闡明了。

【英語翻譯】 The mistaken forms of previous vows after recognition; clinging to "I"; disliking the perfection of others; accepting circumstances; particularly craving circumstances; being slightly arrogant and conceited; being angry and wrathful towards circumstances. Third, the subtle, vast, and limitless afflictions are of three types: twenty-five, fifty-one, and eighty-four thousand. The first, since the root ignorance is pervasive, it is not counted separately, but the five poisons that it pervades are each divided into five, thus making twenty-five. As stated in the 'Self-Arisen': Ignorance has five aspects: extremely obscured ignorance, unknowing ignorance, unseen ignorance, very dull ignorance, and extremely intoxicated ignorance. Desire also has five aspects: desire that craves, desire that intensely yearns, desire that disregards life, desire accompanied by hatred, and desire that moves in space. Hatred also has five aspects: hatred with strong desire, hatred accompanied by anger, very coarse hatred, hatred accompanied by ignorance, and hatred like seasonal thunderous rain. Pride also has five aspects: pride that overwhelms like a lion, unsurpassed pride like the sky, very brave pride like a tiger, self-important pride like a crow, and unequal and conceited pride like an elephant. Jealousy also has five aspects: subtle jealousy, jealousy arising from self, very rough jealousy, coarse jealousy, and jealousy clinging to views. These are the twenty-five afflictions. The second, fifty-one, refers to the twenty-five afflictions that take an object as their focus, and the twenty-five afflictions that grasp the subject, totaling fifty. Adding the root ignorance, there are fifty-one. The third, eighty-four thousand, are twenty-one thousand arising from desire, twenty-one thousand arising from hatred, twenty-one thousand arising from ignorance, and twenty-one thousand arising from equanimity, totaling eighty-four thousand. The eighty-four thousand afflictions are also clarified.

============================================================

==================== 第 16 段 ==================== 【原始藏文】 མཐའ་ཡས་པར་ཕྱེ་ན་དཔག་ཏུ་མེད་དེ་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བོ། །དེའང་རང་ཤར་ལས། དེ་ལས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་། བགྲང་དུ་མེད་པ་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་སེམས་དང་། ཡིད་དང་། དྲན་པ་དང་། བག་ཆགས་དང་། ཐེ་ཚོམ་གྱིས་སྐྱེད་ཅིང་ཀུན་ནས་ལྡང་བ་དང་ཉོན་མོངས་པའི་དྲི་ང་བས་བསྒོས་པས་འཁོར་བར་ཉོན་ མོངས་པར་བྱེད་པའི་ལས་ཅན་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། དེ་དག་ལ་སོགས་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་ནི་བསམ་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སེམས་དང་། དྲན་པ་རྣམས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་ཡིད་དང་། མཚམས་སྦྱོར་བའི་བག་ཆགས་དང་། ཐེ་ཚོམ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞིར་གྱུར་པའི་རྟོག་པ་དང་། ཡུལ་དང་དངོས་པོ་འཛིན་པའི་ཆ་ལ་སོགས་ཏེ་དཔག་ཏུ་མེད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་སེམས་བྱུང་ལ་བརྟེན་པས། དེ་ཡང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་བརྒྱད་དོ། །ཀུན་གཞིའི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡུལ་དུ་མི་རྟོག་རྣམ་པ་འཆར་བའི་རྒྱུར་གྱུར་པའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་དྭངས་པ་དང་། དེ་ལས་མཆེད་པ་སྒོ་ལྔའི་ཤེས་པ་ལས། མིག་གི་རྣམ་ཤེས་གཟུགས་འཛིན་རྟོག་མེད། རྣ་བའི་རྣམ་ཤེས་སྒྲ་འཛིན་རྟོག་མེད། སྣའི་རྣམ་ཤེས་དྲི་འཛིན་རྟོག་མེད། ལྕེའི་རྣམ་ཤེས་རོ་འཛིན་རྟོག་མེད། ལུས་ཀྱི་རྣམ་ཤེས་རེག་འཛིན་རྟོག་མེད་དོ། །དེ་ལས་གཟུང་འཛིན་གྱི་ཡིད་ཤེས་གཉིས་ཏེ། ཡུལ་དང་པོར་སྤྱི་འཛིན་པ་ཡིད་ཤེས་དང་། རྗེས་ལ་བྱེ་བྲག་འཛིན་པ་ཉོན་ཡིད་དེ། གཟུང་བ་དང་། འཛིན་པའོ། །ཡིད་ཤེས་འདི་གཉིས་ལ། དགེ་མི་དགེ་ལུང་མ་བསྟན་གསུམ་ཡོད་ལ། རྟོག་བཅས་རྟོག་མེད་ཅི་རིགས་སུ་ཡོད་དོ། །སྒོ་ལྔ་དང་ཀུན་གཞིའི་རྣམ་ཤེས་རྟོག་མེད་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་ཁམས་གསུམ་པའི་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ལྔ་བཅུ་རྩ་གཅིག་ཐམས་ཅད་སྤང་བྱ་སྒྲོ་བཏགས་ཁོ་ ན་ཡིན་ཏེ། བདེན་གཉིས་ལས། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་ཁམས་གསུམ་པའི། །སྒྲོ་བཏགས་རྣམ་པ་ཅན་རྟོག་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་སྤང་བྱ་ཡིན་ཏེ། མ་རིག་པའི་རང་བཞིན་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འདིར་སེམས་ལམ་དུ་བྱས་ཏེ་སངས་རྒྱས་འདོད་པའི་གཞུང་ཆེན་པོ་དབུ་མ་ལ་སོགས་པའི་ལུགས་ཀྱིས་ཀྱང་། སེམས་དང་སེམས་ཉིད་གཉིས་སུ་ཕྱེ་ནས་སེམས་ཚོགས་བརྒྱད་དམ་བདུན་ནམ་དྲུག་གི་རང་བཞིན་སྤང་བྱར་བསྡུས་ནས། སེམས་ཉིད་རང་བཞིན་གྱིས་རྣམ་པར་དག་པ་བླང་བྱར་རྟོགས་པས་ལམ་སྒོམ་པ་ལ་འཇུག་པར་བྱེད་དོ། །འདིར་ཡང་དེ་དང་ཆ་ཙམ་མཚུངས་པར། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་དང་། རང་གི་

【漢語翻譯】 如果無限地分開，那是不可估量的，是不可思議的。正如《自顯現》中所說：「從那以後，不可思議，言語無法表達，出現了無數。」這些也由心、意、念、習氣和疑惑所生起，並且從各方面涌現，被煩惱的臭氣所薰染，因此成為在輪迴中煩惱的業。正如《日月交合》中所說：「這些等等的煩惱，是隨順思念的心，隨順記憶的意，連線的習氣，以及成為一切疑惑之基礎的分別，以及執著境和事物的方面等等，是不可估量的。」如此，一切業和煩惱都依賴於三界的心和心所，那也就是八識。阿賴耶識是不作意于境，是作為顯現形象之因的無分別清凈的識。從那衍生出來的五門識中：眼識是取色無分別，耳識是取聲無分別，鼻識是取香無分別，舌識是取味無分別，身識是取觸無分別。從那之後是能取和所取的二種意識，首先取總相的是意識，之後取差別的是染污意，即能取和所取。這二種意識有善、不善、無記三種，也有隨其所應的有分別和無分別。五門識和阿賴耶識是無分別的。如此，三界的心和五十一心所全部是應斷除的假立，正如《二諦論》中所說：「心與心所三界性，假立之相皆是分別。」這些是應斷除的，因為是無明的自性。在此，以心為道而欲求成佛的大論，如中觀等宗派，也將心和心性分為二，將八識、七識或六識的自性歸納為應斷除，而將心性自性清凈證悟為應獲取，從而進入道之修習。在此也與之略微相似，即覺性和從覺性所生的心性，以及自己的

【英語翻譯】 If divided infinitely, it is immeasurable and inconceivable. As it says in 'Self-Emergence': 'From that, inconceivable, inexpressible, countless arose.' These also arise from mind, intellect, memory, habits, and doubts, and emerge from all aspects, tainted by the stench of afflictions, thus becoming the karma that afflicts in samsara. As it says in 'Union of Sun and Moon': 'These and other afflictions are the mind that follows thoughts, the intellect that follows memories, the connecting habits, and the discriminations that are the basis of all doubts, and the aspects of grasping objects and things, etc., are immeasurable.' Thus, all karma and afflictions depend on the mind and mental factors of the three realms, which are the eight consciousnesses. The alaya-consciousness does not conceptualize objects, it is the non-conceptual pure consciousness that is the cause of the appearance of images. From that, the five sense consciousnesses arise: eye consciousness is non-conceptual grasping of form, ear consciousness is non-conceptual grasping of sound, nose consciousness is non-conceptual grasping of smell, tongue consciousness is non-conceptual grasping of taste, body consciousness is non-conceptual grasping of touch. After that, there are the two mind consciousnesses of grasper and grasped: the consciousness that first grasps the general is the mind consciousness, and the one that later grasps the particular is the afflicted mind, i.e., grasper and grasped. These two mind consciousnesses have three types: virtuous, non-virtuous, and neutral, and they also have conceptual and non-conceptual as appropriate. The five sense consciousnesses and the alaya-consciousness are non-conceptual. Thus, all the minds and fifty-one mental factors of the three realms are merely imputations to be abandoned, as it says in 'Two Truths': 'Mind and mental factors of the three realms, the aspects of imputation are all discriminations.' These are to be abandoned because they are the nature of ignorance. Here, the great treatises that desire enlightenment by making the mind the path, such as the Madhyamaka school, also divide mind and mind-essence into two, and summarize the nature of the eight, seven, or six consciousnesses as to be abandoned, and realize the mind-essence, which is naturally pure, as to be attained, thereby entering the practice of the path. Here too, it is somewhat similar, i.e., awareness and the mind-essence that arises from awareness, and one's own.

============================================================

==================== 第 17 段 ==================== 【原始藏文】 མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཞེས་བཤད་དེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཀྱེ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ། རིག་པ་དང་རིག་པ་ལས་བྱུང་བའི་སེམས་ཉིད་ནི་དྲི་མ་དང་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ཐམས་ཅད་ལས་འདས་པ་སྟེ། མདོར་ན་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་རྒྱུ་དང་འབྲས་བུ་ཐམས་ཅད་དེ། རིག་པ་རང་སྣང་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཀྱི་སྤྱོད་ཡུལ་ལོ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ནི་འདི་ལྟར་བཏགས་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། ཡོད་པར་སྣང་བ་དང་། མེད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། སྣང་བ་དང་། གྲགས་པ་དང་། ལྟ་བ་དང་། སྒོམ་པ་དང་། སྤྱོད་པར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དང་། འཛིན་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་ཏེ། བསམ་པའི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ ཅད་ཡིན་ནོ། །མདོར་ན་འཁོར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ནི་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སེམས་ཏེ། འགྲོ་བ་རིགས་དྲུག་གི་རང་ཀ་མའི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དོ་ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །འོ་ན་འདི་གཉིས་མཚུངས་སམ་སྙམ་ན། ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་ཐེག་པས་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་པ་གང་བྱེད་ཀྱང་སེམས་ལས་འདའ་མི་ནུས་ལ། འདིར་སེམས་མ་འདྲེས་པ་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་གནད་ཀྱིས་ཆེས་འཕགས་པ་ལ་སོགས་པ་མང་ངོ་། །བཞི་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་སེམས་ཀྱི་རྟེན་དང་། གནས་དང་། ལམ་དང་། སྒོ་དང་། ངོ་བོ་དང་། རྩལ་དང་། བྱེད་ལས་དང་། འབྲས་བུ་སྟེ་བརྒྱད་ལས། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱང་ཁོག་སྟོད་ཡིན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་ནས་གློ་བར་འབྲེལ་པའི་བར་ན་རྩ་སོག་མའི་སྦུ་གུ་ཙམ་ནས་རླུང་གི་རྟ་ལ་རིག་པའི་གདངས་ཞོན་ནས་གནས་ཏེ། རླུང་ནི་རྟ་ལོང་བ་རྐང་ཅན་འདྲ་ལ། རིག་གདངས་ནི་མི་འཕྱེ་བོ་མིག་ཅན་འདྲའོ། །དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་མ་འདྲེས་ན་མི་འགྱུ་དགུ་འགྱུའི་རྟོག་པ་མི་འབྱུང་བར། གདངས་རིག་པ་རང་ལ་རང་ཆས་སུ་གནས་པས། ཡུལ་སྣང་ཡང་དེ་ལ་མི་རྟོག་པར་ཤེས་པ་དྭངས་སངས་ཕྱེད་པ་འབྱུང་བས། རླུང་གནད་ཀྱིས། རླུང་དང་རིག་པ་འབྱེད་པའི་རྒྱུ་མཚན་དེ་ཡིན་ནོ། །དེ་གཉིས་འདྲེས་པས་རྟོག་པ་མི་བཀྲ་དགུ་བཀྲར་བྱུང་བའི། འགྱུ་ཆ་རླུང་ཡིན་ལ། རིག་ཆ་རིག་གདངས་ཡིན་ནོ། །དེའང་སྙིང་ནང་གི་རིག་པ་དངོས་ཆུ་དང་འདྲ་ལ། དེ་ལས་རྩལ་གདངས་རྩ་སྦུབས་སུ་ སོང་བས་རླུང་དང་འདྲེས་པའི་སེམས་དེ་ཆུའི་ལྦུ་བ་དང་འདྲ་སྟེ། སེམས་དེ་རིག་པའི་རྩལ་ལམ་གདངས་ཡིན་ནོ། །དེའང་སེམས་ནི་རིག་པ་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་ལ། རིག་པ་ནི་སེམས་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་འགྲོ་ལྡོག་མི་བྱེད་པས། ངོ་བོ་ལ་སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་རིག་པ་མ་གྱུར་ལ། རྩལ་ཡིན་

【漢語翻譯】 被稱為執持自性的心。在《虛空藏六法》中說： 「唉，大菩薩！覺性和從覺性中生起的心性，是超越一切垢染和分別唸的。總之，是超越痛苦的因和果的一切。是覺性自顯光明所見之士夫的行境。 執持自性的心是這樣安立的，顯現的一切，存在的一切，不存在的一切，顯現和聲響，見和禪修，顯現的一切行為，執持和分別念，以及煩惱等等，都是顯現為思維之境的一切。 總之，輪迴的一切法都是執持自性的心，是六道眾生的各自業力的顯現。」 那麼，有人會想，這兩者相同嗎？ 差別很大。共同的乘，無論做什麼見、禪修、行，都無法超越心。而在這裡，不與心相混雜的覺性，以現量之要訣而極為殊勝等等，有很多。 第四，各自的意義，心的所依、處所、道路、門、自性、能力、作用和結果這八個方面。 所依是色蘊的身體上部。 處所是從心臟到肺部連線之間的脈絡，如管子般細微，覺性的力量乘著風的駿馬而安住。風就像是獨腳的盲馬，覺性的力量就像是明眼的侏儒。如果這兩者不混合，就不會產生千變萬化的分別念。覺性的力量自然安住在覺性中，即使境顯現，也不會執著於它，從而產生清明澄澈的智慧。這是風的要訣，是區分風和覺性的原因。 這兩者混合，分別念變得千變萬化。動的成分是風，覺的成分是覺性的力量。 其中，心臟中的真實覺性就像水一樣，從那裡，能力的力量進入脈管中，與風混合的心就像水泡一樣。心就是覺性的能力或力量。 心隨著覺性的有無而變化，而覺性不隨著心的有無而進退。因此，在自性上，覺性不受心的支配，而是能力。

【英語翻譯】 It is said to be the mind that grasps at characteristics. In the Sixth Space Treasury, it says: "Alas, great Bodhisattva! The nature of awareness and the mind that arises from awareness is beyond all defilements and discriminations. In short, it is all the causes and results that transcend suffering. It is the realm of experience for those who see the self-manifesting light of awareness. The mind that grasps at its own characteristics is established as all that appears, all that exists, all that does not exist, appearance and sound, view and meditation, all actions that appear, grasping and discrimination, and afflictions, etc., all that appears as the object of thought. In short, all the phenomena of samsara are the mind that grasps at its own characteristics, the self-appearing karmas of the six classes of beings." So, one might think, are these two the same? There is a great difference. In the common vehicle, no matter what view, meditation, or action is done, one cannot transcend the mind. But here, awareness unmixed with mind, is exceedingly superior due to the key point of direct perception, and so on, there are many. Fourth, regarding the individual meanings, there are eight aspects: the support of the mind, the place, the path, the door, the essence, the capacity, the function, and the result. The support is the upper part of the physical body, the torso. The place is in the subtle tube of the vein between the heart and the lungs, where the power of awareness abides riding on the horse of wind. The wind is like a one-legged blind horse, and the power of awareness is like a dwarf with eyes. If these two are not mixed together, the thoughts of a thousand changes will not arise. The power of awareness naturally abides in awareness itself, so even when objects appear, one does not cling to them, and thus clear and lucid wisdom arises. This is the key point of wind, the reason for distinguishing wind and awareness. When these two are mixed, discrimination arises in a thousand different ways. The moving aspect is wind, and the knowing aspect is the power of awareness. Also, the actual awareness within the heart is like water, and from there, the power of capacity goes into the vein tube, so the mind mixed with wind is like a bubble of water. That mind is the capacity or power of awareness. Also, the mind follows the presence or absence of awareness, but awareness does not go back and forth following the presence or absence of mind. Therefore, in essence, awareness is not under the control of the mind, but is capacity.

============================================================

==================== 第 18 段 ==================== 【原始藏文】 པས་རིག་པའི་དབང་དུ་སེམས་གྱུར་པ་ཡིན་ཏེ། རིག་པ་མི་གཡོ་ན་སེམས་རྟོག་མི་སྲིད་དེ། ཆུ་མི་གཡོ་ན་རྦ་རླབས་འབྱུང་མི་སྲིད་པ་བཞིན་ནོ། །རང་ཤར་ལས། སེམས་དང་རིག་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་ལྦུ་བའི་ཚུལ། །སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཅེས་སོ། །ལམ་ནི་སྲོག་རྩ་ནས་འགྱུ་སྟེ། དེ་ནས་སེམས་ཀྱི་རྟ་སྲོག་རླུང་འགྱུ་བའི་ཕྱིར་རོ། །སྒོ་ནི། ཁ་སྣ་གཉིས་ཏེ་རླུང་དེ་ནས་འཐོན་པའི་སྒོ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ངོ་བོ་ནི་འཁོར་བའི་རང་བཞིན་གཟུང་འཛིན་ནོ། །རྩལ་ནི་ཡུལ་ལ་འཛིན་ཞིང་ང་བདག་ཏུ་ཞེན་པའོ། །བྱེད་ལས་ནི་འཁོར་བའི་བདེ་སྡུག་སྣ་ཚོགས་བྱེད་དོ། །འབྲས་བུ་ནི་འཁོར་བ་དང་ངན་སོང་མུ་མཐའ་མེད་པའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། མ་དག་པ་ཡི་གནས་ལུགས་ནི། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་རྒྱུད་ལ། །མ་དག་སུམ་བརྩེགས་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་ཡང་། །བརྩེགས་མ་གསུམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ནས་རྩ་ནས་འགྱུ་བའོ། །སྲོག་པ་རྩ་ནས་ལམ་བྱུང་ངོ་། །སྒོ་ནི་ཁ་དང་སྣ་ནས་བྱུང་། །དེ་ལས་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུའོ། །དེ་ལ་སོགས་པའི་ ཉོན་མོངས་རྣམས། །སྣ་ཚོགས་དུ་མར་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་ལས། སྐྱེ་འགྲོ་སྲོག་གིས་བསྡུས་པའི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ཉོན་མོངས་པ་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་བ་ཤས་ཆེར་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནས་སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་མ་རིག་པ་རྐྱང་པར་མེད་དེ། སེམས་ཞེས་བྱ་བ་བག་ཆགས་ཐམས་ཅད་སྡུད་པས་བརྒྱན་ནས་གནས་སོ། །དེ་ལ་ཡིད་ཅེས་བྱ་བ་ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་དང་ལྷན་ཅིག་ཏུ་གནས་སོ། །དེ་གསུམ་གཅིག་ཏུ་འདུས་པ་ལས་མ་རིག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་འཁོར་བ་ཁོ་ནའོ། །དེ་ལས་དུག་ལྔ་ཁོང་ཁྲོ་དང་དྲུག་བྱུང་ངོ་། །དེ་ལས་ཉོན་མོངས་པ་སྟོང་ཕྲག་བརྒྱད་ཅུ་བྱུང་ངོ་། །དེ་རྣམས་ལམ་གང་ལས་འབྱུང་ཞེ་ན། གློ་བ་དང་སྙིང་དུ་འབྲེལ་བའི་བར་ན་སྲོག་རྩ་དམར་པོ་ཞེས་བྱ་བ། སོག་སྦུབས་ཙམ་གྱི་ནང་ན་ཡར་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ཡང་སྒལ་ཚིགས་ཀྱི་འདབ་ན་ཡར་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡོན་པ་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་རྣམས་དབུགས་ཀྱི་རྟ་ལ་ཞོན་ནས་རྒྱུའོ། །དེ་ཡང་ཁ་དང་སྣ་ནས་རྒྱུ་སྟེ། དེ་ལས་ལས་དང་ཉོན་མོངས་པ་སྣ་ཚོགས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །སྙིང་དང་གློ་བའི་བར་རྩེ་ན། གློ་བ་ནས་རླུང་གི་རྟ་རྩ་དེར་འཇུག་ལ། སྙིང་ནས་རིག་གདངས་རྩ་དེར་འཇུག་པ་གཉིས་འཛོམ་པ་སྟེ། རླུང་དང་རིག་གདངས་འདྲེས་

【漢語翻譯】 因此，心被明覺所控制。如果明覺不搖動，心的分別念就不會產生，就像水不搖動，波浪就不會產生一樣。《自顯》中說：心和明覺的比喻就像水和水泡一樣。心沒有被控制。《自顯》中說：道路是從命脈中流動的，然後心的駿馬，生命之氣流動。門是：口鼻二者，因為氣從那裡出來的門。本體是輪迴的自性，能取所取。作用是執著于境，執著於我。作用是做輪迴的各種苦樂。果是輪迴和惡趣沒有邊際。也如是說，《自顯》中說：不清凈的狀態，一切有情眾生的自續中，不清凈三重存在。那也是這樣的狀態：在心和肺之間，三重存在。然後從脈中流動。命脈從脈中產生道路。門是從口鼻中產生。從中產生八萬種，以及其他的煩惱，產生各種各樣。《金剛薩埵心之明鏡續》中說：被生命所攝持的一切有情眾生，大多存在著煩惱無明。那也是依賴於所依色蘊，存在於心和肺之間。那也不是單獨的無明，名為心的習氣全部聚集裝飾而存在。那名為意的與對境的分別念一同存在。那三者合一，名為無明，就是輪迴。從中產生五毒和六種。從中產生八萬種煩惱。那些從哪條道路產生呢？在肺和心相連的中間，名為紅色的命脈，像蔥管一樣粗細的裡面向上流動。那也是在脊椎骨的旁邊向上流動。那也是與左邊的小尖端相連。那些騎在氣息的駿馬上流動。那也是從口鼻中流動，從中產生業和各種煩惱。在心和肺的中間頂端，從肺中氣的駿馬脈進入那裡，從心中明覺脈進入那裡，二者聚集，氣和明覺混合。

【英語翻譯】 Therefore, the mind is controlled by awareness. If awareness does not move, the mind's conceptualization will not arise, just as waves will not arise if water does not move. In the 'Self-Arisen' it says: The analogy of mind and awareness is like water and bubbles. The mind is not controlled. It is said in 'Self-Arisen': The path flows from the life-vein, and then the horse of the mind, the life-force flows. The doors are: the two, mouth and nose, because it is the door from which the air comes out. The essence is the nature of samsara, the grasped and the grasper. The function is to grasp onto objects and cling to self. The activity is to create various kinds of happiness and suffering in samsara. The result is that samsara and the lower realms are endless. It is also said in 'Self-Arisen': The state of impurity is, in the self-continuum of all sentient beings, the impure triple existence. That is also such a state: between the heart and lungs, there is a triple existence. Then it flows from the veins. The life-vein arises from the veins. The doors arise from the mouth and nose. From that arise eighty thousand, and other afflictions, arise in various ways. It says, and in the 'Vajrasattva Heart Mirror Tantra' it says: In all sentient beings who are sustained by life, afflictions called ignorance mostly exist. That also relies on the dependent aggregates of form, and exists between the heart and lungs. That is also not just ignorance, but exists adorned with all the accumulated habits called mind. That called mind exists together with the conceptualization of objects. Those three united are called ignorance, which is just samsara. From that arise the five poisons and six types. From that arise eighty thousand afflictions. From which path do those arise? In the middle connecting the lungs and heart, there is a red life-vein, which flows upwards inside something the size of a scallion stalk. That also flows upwards next to the vertebrae. That is also connected to the small left tip. Those flow riding on the horse of breath. That also flows from the mouth and nose, and from that arise karma and various afflictions. At the tip between the heart and lungs, the horse-vein of air from the lungs enters there, and the awareness-vein from the heart enters there, the two gather, and air and awareness mix.

============================================================

==================== 第 19 段 ==================== 【原始藏文】 པ་ལས། བག་ཆགས་ཀྱི་སྡུད་བྱེད་སེམས། ཡུལ་ལ་རྟོག་པ་ཡིད་རིག་པ་ལ་ལྟོས་པའི་ མ་རིག་པ་སྟེ་ངོ་བོ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པ་ཐ་དད་པ་སུམ་བརྩེགས་རླུང་གི་རྟ་ལ་གནས་པས། གཟུང་འཛིན་ཉོན་མོངས་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་འཁོར་བ་ཞེས་བྱ་བར་གྲུབ་བོ། །འདི་རྟོགས་ན་གློ་བུར་བ་ཡིན་པས་གཞོམ་པར་སླ་ལ། མ་རྟོགས་ན་ཐོག་མ་མེད་པ་ནས་གོམས་པ་ཚན་ཆེ་བས་དབྲལ་དཀའ་བ་ཡིན་ནོ། །གློ་བུར་བ་ཡིན་པར། ཧེ་བཛྲ་ལས། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །དེ་བསལ་ན་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །ཅེས་པ་དང་། རྣམ་འགྲེལ་ལས། སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་གློ་བུར་བ། །ཞེས་སོ། །རྣམ་རྟོག་མ་རིག་པ་ཡིན་པས་བསྙགས་རིང་ཞིང་འཁོར་བའི་རྒྱུ་ཡིན་པར། འཇམ་དཔལ་ལ་བསྟོད་པ་ལས། རྣམ་རྟོག་མ་རིག་ཆེན་པོ་སྟེ། །འཁོར་བའི་རྒྱ་མཚོར་ལྟུང་བྱེད་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་དེ་དང་བྲལ་བས་ན། །ཁྱོད་ཉིད་རྟག་ཏུ་མྱ་ངན་འདས། །ཞེས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །ངོ་བོ་རང་གསལ་སྙིང་པོའི་དོན། །དབྱེ་བ་དག་ནི་གསུམ་དུ་འདོད། །ངེས་ཚིག་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །ད་ལྟར་ཤེས་པས་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཞེས་གསུངས་པས། འདི་ལ་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ། སོ་སོའི་དོན་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ་ནི་སོ་སོ་རང་གི་རིག་པ་ཡེ་ནས་མཁྱེན་ཆར་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་གནས་ པ་ལས། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན་རྟོགས་ཤིང་ཤེས་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ། །དེ་ནས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། །ཡེ་ཤེས་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡེ་ཤེས་ཉིད་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། །གཞི་གནས་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། །མཚན་ཉིད་འཛིན་དང་ཡུལ་ཁྱབ་བོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ་མེད། །གང་དུ་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བར

【漢語翻譯】 因此，積習的積聚者是心，對境生念是依賴於意識的無明，即本體一而反體異的三重疊加，安住于風的駿馬上，由此成立能取所取煩惱的分別念輪迴。如果認識到這一點，因為它是突發的，所以容易摧毀；如果不認識到，因為從無始以來就習慣成性，所以難以分離。關於它是突發的，《黑汝嘎續》中說：「眾生即是佛，然為突發垢所染，除彼即是佛。」以及《釋量論》中說：「心之自性光明，垢染皆是突發。」因此，分別念是無明，所以持續時間長，並且是輪迴之因。《贊文殊菩薩》中說：「分別念是大無明，是墮入輪迴大海者，遠離彼分別念，您恒常寂滅。」第二，廣說智慧的自性。《決疑經》中說：「智慧非是分別念，本體自明是精要，差別立為有三種，詞義本住之義，如今知曉故為智慧。」如是說，對此有本體、詞義、差別、各自之義四者。第一，智慧的本體是各自本有的覺性，本自安住于能知之中。彼經中說：「所謂智慧安住于，以彼之體性而證悟，不住于輪迴涅槃二者。」如是說。詞義是證悟並知曉本自安住之義。自顯現中說：「本來自性任運成，從此證悟現而前，智慧詞義即如是。」如是說。差別分為基位智慧、執持體性智慧、周遍于境智慧三種。《牟帝迦鬘》中說：「智慧即是如此，基位清凈之智慧，執持體性與境周遍。」如是說。第一，基位智慧有三種，本體本來清凈之智慧是超越有無之邊的虛空一般。《決疑經》中說：「本體本來清凈智慧，無有無明之名，無有一與二之數，以分別故有無不成立，于未分之法性中，亦不成立唯是智慧，無言

【英語翻譯】 Therefore, the accumulator of habitual tendencies is the mind, and conceptualizing objects is ignorance that relies on consciousness, which is a threefold superposition of one essence and different aspects, residing on the horse of wind. Thus, the conceptualized samsara of grasping and being grasped, affliction, is established. If this is realized, it is easy to destroy because it is sudden; if it is not realized, it is difficult to separate because it has been ingrained since beginningless time. Regarding its suddenness, the Hevajra Tantra says, "Beings are indeed Buddhas, but they are obscured by sudden stains. Removing them, they are indeed Buddhas." And the Commentary on Valid Cognition says, "The nature of mind is clear light, stains are sudden." Therefore, conceptualization is ignorance, so it lasts a long time and is the cause of samsara. The Praise to Manjushri says, "Conceptualization is great ignorance, it is what causes one to fall into the ocean of samsara. By being free from that conceptualization, you are always in nirvana." Second, extensively explaining the nature of wisdom. The Decisive Inquiry Sutra says, "Wisdom is not conceptual thought, the essence of self-illumination is the essence, the distinctions are considered to be three, the meaning of the definition is the meaning of being present from the beginning, now knowing is wisdom." As it is said, there are four aspects to this: essence, definition, distinction, and individual meaning. First, the essence of wisdom is the inherent awareness of each individual, which has always been present in the realm of knowledge. That very sutra says, "Wisdom is said to abide, by realizing its characteristics, it does not abide in either samsara or nirvana." As it is said. The definition is to realize and know the meaning of being present from the beginning. The Self-Arisen says, "The nature is spontaneously accomplished from the beginning, from then on realization manifests, the definition of wisdom is just like that." As it is said. The distinctions are divided into three: ground-basis wisdom, characteristic-holding wisdom, and object-pervading wisdom. The Garland of Pearls says, "Wisdom itself is like this, ground-basis pure wisdom, characteristic-holding and object-pervading." As it is said. First, ground-basis wisdom has three aspects. The essence of primordially pure wisdom is like the sky, beyond the extremes of existence and non-existence. The Decisive Inquiry Sutra says, "In the essence of primordially pure wisdom, there is no name for ignorance, there is no number of one and two, existence and non-existence are not established by examination, in the undifferentiated nature of reality, even mere wisdom is not established, without words.

============================================================

==================== 第 20 段 ==================== 【原始藏文】 ྗོད་པར་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དག །བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་རྐྱེན་རགས་པ་རང་ཟད་པའོ། །ཡེ་ནས་མེད་པས་དག་པས་དག །འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པས་ཅིར་མི་མཛད། །མ་སྐྱེས་པས་ན་འགག་སྟོང་ངོ་། །ཞེས་སོ། ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཡེ་ནས་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པས་རྩལ་དང་འཆར་གཞིར་གྲུབ་པ་འདོད་འབྱུང་གི་ནོར་བུ་ལྟ་བུར་སྣང་བཞིན་པའི་ངོ་བོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མས་སྟོང་པ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས། །རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། །སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མའོ། །མེད་ཕྱིར་སྣང་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྟོང་། །སྣང་སྟོང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཅན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཞི་ཞེས་མངོན་པར་གནས། །རང་བཞིན་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། །ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བརྟགས་པས་སྟོང་། །ཡན་ལག་སྤྲོས་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་རྫོགས། །རང་གནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་རང་ངོར་མེད་ལ་འཆར་གཞིར་འཕྲོ་བའི་རྩ་བ་བྱེད་པ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལས། །མི་འཛད་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ། །འཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །འདི་མེད་འཁོར་འདས་སྡེ་ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། །རང་ བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལས་སུ་མེད་:ལ་གཅིག་རྫོགས་པའི། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་རྩ་བ་ལྔ་དང་དབྱེ་ན་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔའི་བདག་ཉིད་དོ། །རྩ་བ་ལྔ་ནི་རང་ཤར་ལས། ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་རྟོག་མེད་དང་། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་འགག་མེད་གསལ། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་མ་འདྲེས་རྫོགས། །སོར་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གོང་བཞིན་རྟོགས། །བྱ་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཆོས་རྣམས་རྫོགས། །དེ་ལྟར་རྣམ་པ་ལྔར་འདོད་དོ། །ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་སྦྱར་རྒྱས་པར་བཤད་ན། ཐལ་འགྱུར་ལས། །དེ་ལས་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ་ཡི། །ལོངས་སྐུའི་ཡེ

【漢語翻譯】 無法言說。不滯于邊的自性覺。言說執著的名稱已窮盡。無因無緣的無數之中。沒有二取境與有境。任何體性都未曾分判。粗大外境因緣自然窮盡。本來無有故清凈而清凈。錯亂分別止息故不作任何事。因為不生故止息空性。如是說。

自性任運之智慧，是本來自性功德圓滿，以能力和規劃成就，如意寶般顯現的體性，是空性，無有事物和相狀。又是從那之中說：自性任運智慧，不生不滅不作意。因為境清凈無有定故。能力和功德無有止息故。僅僅顯現為游舞，是種種圓滿的基礎。因為無有故顯現，顯現故空性。具有顯空相入的支分。諸佛菩薩是境。如此作為基礎而顯現存在。僅僅安住于自性之中。從體性的角度觀察是空性。因為支分開展故智慧圓滿。因為自住任運成就之故。對此無有取捨二者。如是說。大悲周遍之智慧，是于自性中無有，而作為規劃散發的根本。又是從那之中說：大悲周遍智慧中。不盡種種顯現之門。看似窮盡實則體性圓滿。從法身空性自性中。智慧覺悟圓滿的部分。自然而然向眾生顯現。若無此則輪涅二者斷絕。以覺悟而知曉且明瞭。從自明覺性的本體中。自性自然的大悲。無有止息，沒有止息。從五大清凈的部分中。無有作用：一個圓滿的。如太陽般從光明中。自性無有遮蔽。如是說。第二，體性執持之智慧，根本為五，若分則為二十五之本體。五根本是自顯現中說：法界智慧無分別，明鏡智慧無礙明。平等性智無雜圓滿，妙觀察智如前了知。成所作智諸法圓滿。如是認為有五種相。如是說。若廣說彼等之義，于總說中說：從中體性執持的，報身的智

【英語翻譯】 It cannot be expressed in words. The self-awareness that does not abide at the extremes. The end of names that grasp at expression is exhausted. In the countless of causeless conditions. There is no duality of object and subject. No characteristics are distinguished in any way. Coarse external conditions are self-exhausted. Because it is primordially non-existent, it is pure and pure. Because delusion and conceptualization have ceased, it does not do anything. Because it is unborn, it is cessation and emptiness. Thus it is said.

The wisdom of self-existing spontaneous accomplishment is the essence that appears like a wish-fulfilling jewel, accomplished with skill and planning because it is primordially complete with qualities, empty of entities and characteristics. Again, from that very same source: The wisdom of self-existing spontaneous accomplishment, does not arise, does not cease, does not conceptualize. Because the realm is pure and without certainty. Because skill and qualities are without cessation. It appears merely as play, it is the basis for the completion of all kinds. Because it is non-existent, it appears, and because it appears, it is empty. It has the limbs of the union of appearance and emptiness. Buddhas and sentient beings are the realm. Thus, it manifestly abides as the ground. It abides merely in its own nature. From the perspective of essence, it is empty when examined. Because the limbs expand, wisdom is complete. Because it is self-abiding and spontaneously accomplished. There is no acceptance or rejection in this. Thus it is said. The wisdom of all-pervading compassion is the root that is non-existent in itself but radiates as a plan. Again, from that very same source: From the wisdom of all-pervading compassion. The gate of inexhaustible variety arises. It appears to be exhausted, but is complete in essence. From the nature of the emptiness of the Dharmakaya. The part of wisdom and knowledge is complete. It naturally appears to sentient beings. Without this, the divisions of samsara and nirvana are cut off. It is known and clear through knowledge. From the very nature of self-awareness. The compassion of nature's force itself. It is unceasing, without cessation. From the part of the purification of the elements. There is no action: one is complete. Like light from the sun. The self is without obscuration. Thus it is said. Second, the wisdom that grasps at characteristics is the essence of five roots, and if divided, twenty-five. The five roots are said in Self-Arisen: Dharmadhatu wisdom is without conceptuality, mirror-like wisdom is unobstructed and clear. Equality wisdom is unmixed and complete, discriminating wisdom is understood as before. Accomplishing activity wisdom is complete in all dharmas. Thus, it is considered to have five aspects. Thus it is said. If the meaning of these is explained in detail, it is said in the Consequence: From that, the wisdom that grasps at characteristics, the wisdom of the Sambhogakaya.

============================================================

==================== 第 21 段 ==================== 【原始藏文】 ་ཤེས་བཤད་པར་བྱ། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་ལས། །དབྱིབས་དང་ཁ་དོག་:སྣང་ཆ་རྫོགས། །དཀར་པོ་དྲི་མ་དག་ཕྱིར་འོད། །རང་ཆས་སྣང་སྟེ་འཁོར་འདས་སྦྱོར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །གསལ་ཞིང་སྟོང་ལ་སྟོང་པས་གྲོལ། །གྲོལ་འཛིན་མཐའ་ཡི་རྟོག་པ་ཟད། །བཞག་མེད་གྲོལ་གཞི་རྫོགས་པའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །མཉམ་རྒྱུ་གཉིས་ལས་མཉམ་རྐྱེན་གསུམ། །མཉམ་པའི་དུས་དང་ཚད་ཀྱིས་སོ། །འདི་ལ་གཉིས་མེད་རིས་དང་བྲལ། །མ་ཕྱེ་མི་འབྱེད་རང་གནས་གཉིས། །མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཟུག་རྔུའི་སྤྲོས་པ་བྲལ་ བའོ། །ཉིད་ཅེས་བཅོས་ཤིང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད། །རང་བཞིན་གནས་པ་ངོ་བོས་སྟོང་། །སེམས་ཉིད་རྟོག་པ་ཀུན་ཟད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་གནས་པ་ལས། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །སོ་སོར་རྟོགས་པ་དབང་པོའི་རིགས། །གང་ལ་གང་སྣང་དེ་ཡི་ཆོས། །རིམ་པ་སོ་སོར་གསལ་བའོ། །བརྟགས་པས་རང་སྣང་དག་ནས་ནི། །རིག་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད། །སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བྱེ་བྲག་ལ། །གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །རྟོགས་པ་ཞེས་ནི་མཚན་ཉིད་མཐོང་། །རང་སྣང་འཕེལ་དང་བཅས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་རང་འགགས་ནས། །ཆོས་ཀུན་རང་གཞག་རང་གྲོལ་ལོ། །རང་གྲོལ་རྫོགས་པའི་གཞི་སྣང་ལས། །ཆ་ཕྲ་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྟོག་དཔྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །གང་གིས་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པས་སྣང་མཐའ་ཟད། །ཅིག་ཅར་རྟོགས་པར་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པས་འདོད་པ་བྲལ་བ་ལ། །བསྐྱར་དང་ལྡོག་པ་མེད་པའོ། །ཡེ་ནི་གནས་པའི་དོན་ཉིད་ལ། །ཤེས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡངས་པ་ལ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མ་དམིགས་པས། །གྲོལ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །ཆོས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །འདས་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་མེད། །རང་ བཞིན་གསལ་ཞིང་དྭངས་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱིས་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་གནས་པའོ། །ཡེ་ནི་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཐོག་མ་ནས་ནི་བཅོས་པ་མེད། །ཤེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཤེས་བྱས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་སུའང་གནས་སོ། །ཤེས་པས་བསྡུས་པ་ནི་སངས་ར

【漢語翻譯】 應當講述智慧。從明鏡智慧的影像中，形狀和顏色等顯現圓滿。白色因無垢而發光。自性顯現，結合輪迴與涅槃。因顯現一切諸法的形象，故稱為自智智慧。清晰而空，因空性而解脫。解脫執著的邊際分別念止息。無所住的解脫之基圓滿。所謂平等性，由平等的因二者和平等的緣三者，以及平等的時間和尺度構成。對此，無有二元，遠離偏頗。未分未辨，自住二者。所謂平等性，於法性中，遠離痛苦的戲論。所謂「性」，無有造作和勤奮努力。自性安住，本體為空。心性的一切分別念止息。所謂智慧，從安住中，以了悟其體性，不住于輪迴與涅槃二者。個別了悟是根識之類。於何者顯現何者，即是其法。次第分明。通過觀察，自顯清凈后，覺性成為對境之性。所謂「個別」，於差別中，以對治的方式顯現。所謂「了悟」，即是見到體性。伴隨著自顯的增長。在智慧最初生起時，以智慧清凈煩惱的過患。所謂「事業成就」，從努力和勤奮自然止息后，諸法自然安住，自然解脫。從自然解脫圓滿之基顯現中，獲得微細部分遠離塵垢的無垢。超越了思辨的對境，是未曾分別的法性。自性圓滿，顯現的邊際止息。應當當下頓悟。因成就而遠離慾望，無有重複和返回。所謂「耶」，是安住之義。以智慧顯現后，到達諸法止息之地。法界是廣闊的，因未曾執著于邊際和中心，故是解脫之基的清凈法性。所謂「法」，是行持，無有過去和世間之事，自性光明而澄澈。所謂「界」，是開闢空間，是自生大者的安住處。所謂「耶」，是圓滿的自性，從初始即無有造作。以智慧從輪迴與涅槃二者中解脫，是自顯圓滿的密意。如是。又，于大悲之分中，有以智慧所攝持的智慧，以及以所知所攝持的智慧二者。

【英語翻譯】 Wisdom should be explained. From the image of the mirror-like wisdom, forms and colors, etc., appear completely. White shines because it is free from impurities. Its own nature manifests, combining samsara and nirvana. Because the forms of all dharmas appear, it is called self-knowing wisdom. Clear and empty, liberated by emptiness. The conceptual thoughts of grasping at liberation cease. The basis of liberation without abiding is complete. What is called equality is composed of two equal causes and three equal conditions, as well as equal time and measure. In this, there is no duality, free from bias. Undivided and indistinguishable, the two self-abiding aspects. What is called equality, in the nature of dharma, is free from the proliferation of suffering. What is called "-ness" is without fabrication or effort. The self-nature abides, the essence is empty. All conceptual thoughts of mind-nature cease. What is called wisdom, from abiding, by realizing its characteristics, does not abide in either samsara or nirvana. Individual realization is the category of sense consciousness. Whatever appears to whatever, that is its dharma. The order is clearly distinct. Through contemplation, after one's own appearance is purified, awareness becomes the nature of an object. What is called "individual" appears in the manner of an antidote in distinction. What is called "realization" is seeing the characteristics. Accompanied by the increase of one's own appearance. When wisdom first arises, the faults of afflictions are purified by wisdom. What is called "accomplishing activity" is that after effort and exertion naturally cease, all dharmas naturally abide and are naturally liberated. From the manifestation of the basis of natural liberation's completion, one obtains the stainless, free from subtle parts and dust. It transcends the object of speculation, it is the dharma-nature that has never been separated. Self-nature is complete, the limits of appearance cease. It should be realized all at once. Because of accomplishment, one is separated from desire, there is no repetition or reversal. What is called "Ye" is the meaning of abiding itself. After it has become manifest through wisdom, one goes to the place where all dharmas cease. The expanse of dharma is vast, because it is not fixated on the edges and the center, it is the pure dharma-nature of the basis of liberation. What is called "dharma" is to practice, there is no past or worldly activity, self-nature is clear and transparent. What is called "expanse" is to open up space, it is the abode of the great self-arisen. What is called "Ye" is the nature of completeness, from the beginning there is no fabrication. By wisdom, one is liberated from both samsara and nirvana, it is the complete intention of self-appearance. Thus it is. Moreover, in the aspect of great compassion, there are two types of wisdom: wisdom gathered by wisdom and wisdom gathered by the knowable.

============================================================

==================== 第 22 段 ==================== 【原始藏文】 ྒྱས་ལ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དགོངས་པ་རང་གསལ་མངོན་གྱུར་དུ་གནས་ལ། སེམས་ཅན་ལ་ཕྲ་བ་སྙིང་པོར་གནས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་པས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །དབྱེར་མེད་རང་བཞིན་མེད་པས་ཁྱབ། །དེ་དང་སངས་རྒྱས་རྣམ་དག་རྫོགས། །དྲི་མེད་རྡུལ་དང་བྲལ་བར་གནས། །སེམས་ཅན་རིགས་དྲུག་སྣང་ཆ་ལས། །སོ་སོའི་རྒྱུད་ལ་གནས་པ་སྟེ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་བྱས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་གཉིས་ལས། ཇི་སྙེད་པ་ཤེས་བྱའི་རྣམ་པ་ལ་ཅི་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་སོ་སོར་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་ལ། ཇི་ལྟ་བ་ཤེས་བྱའི་གནས་ལུགས་སྤྲོས་བྲལ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་བྱས་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད། །འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡིས། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །སྙེད་ པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས། །ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན། །སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ། །རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་པའོ། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །སྣང་ཆས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལ། །རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཟད། །ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །ལྟ་བ་ཡེངས་པ་མེད་པར་སྤྱོད། །མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །མ་བཅོས་རང་གྲོལ་ཆེན་པོ་ཡི། །གཞི་ལས་གཡོས་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཡེ་ཤེས་ཉི་ཤུ་རྩ་ལྔར་དབྱེ་བ་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཀྱེ་ཧོ་གསང་བའི་བདག་པོ་ཉོན། །ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་ལྔ་པོ་ལ། །ལྔ་ལྔ་ཉི་ཤུ་ལྔར་ཤེས་བྱ། །དེ་ཡི་དབྱེ་བ་འདི་ལྟ་སྟེ། །དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབྱིངས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྟོག་མེད་དྭངས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། གསལ་ལ་འཛིན་པ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཉམ་པ་ཉིད་མ་འགགས་ པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། མི་གཡོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མི་འགག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཅི་ལའང་མི་གནས་

【漢語翻譯】 對於佛陀，法身和智慧的意旨自然顯現安住，對於眾生，則以微細的精要形式安住。正如其所說：以智慧所攝持的智慧，在所有佛陀和眾生中，無差別且無自性地遍佈。它與佛陀完全清凈圓滿，安住于無垢且遠離塵埃之中。從六道眾生的顯現部分來看，各自安住于自相續中。如此。以所知所攝持的智慧有兩種：就「有多少」而言，了知所知事物的顯現，所有顯現都不混雜；就「如何」而言，了知所知事物的實相，是遠離戲論的虛空般。又如《中觀根本慧論》中說：以所知所攝持的智慧，應知有兩種。其中宣說了有多少所知，此智慧了知所化眾生的心意，通過通達利他，而知曉諸法的自性。「有多少」是指實相，以「有多少」使無餘圓滿。智慧是爲了所有眾生的利益，以智慧徹底挖掘三界。化身的智慧部分，在自顯現的本性中圓滿。宣說了「如何」了知的智慧，在遠離顯現的言說對像上，自顯現清凈的影像清晰顯現。在了知事物實相上，通過證悟自利而滅盡輪迴的根源。「有多少」是指實相，在見解上無散亂地修行，了知沒有止境，因此圓滿。智慧是成為道路，智慧達到頂點。從無造作自然解脫的偉大基礎中，沒有動搖。如此。將智慧分為二十五種，如金剛薩埵心之明鏡中所說：奇哉，秘密主諦聽！五種智慧的每一種，應知有五種，總共二十五種。其分類如下：法界智，法性法界智，法界極清凈智，法界大智，法界一切二取空性智這五種。如鏡智，大圓鏡智，無分別明智，無分別清凈智，明然而無執著智這五種。平等性智，平等性無滅

【英語翻譯】 For the Buddhas, the intention of Dharmakaya and wisdom abides as naturally clear and manifest. For sentient beings, it abides as a subtle essence. As it is said: 'The wisdom gathered by knowledge pervades all Buddhas and sentient beings, without distinction and without inherent existence. It is completely pure and perfect with the Buddhas, abiding without defilement and free from dust. From the appearance of the six classes of sentient beings, it abides in their respective continuums.' Thus it is. The wisdom gathered by the knowable has two aspects: In terms of 'how many,' it knows all appearances of knowable things distinctly and without mixing. In terms of 'how,' it knows the reality of knowable things as being like space, free from elaboration. Furthermore, in the Madhyamaka-karika it says: 'The wisdom gathered by the knowable should be known as twofold. Therein, the knowable, how many, is explained. This knows the minds of those to be tamed. By understanding the benefit of others, it knows the nature of all dharmas.' 'How many' refers to reality, and 'how many' makes it completely perfect. Wisdom is for the benefit of all sentient beings, and with wisdom, it completely excavates the three realms. The wisdom aspect of the Nirmanakaya is perfected in its own self-appearing nature. The wisdom of knowing 'how' is explained; on the object of expression that is free from appearances, the clear image of pure self-appearance is manifest. In knowing the reality of things, by realizing self-benefit, the root of cyclic existence is exhausted. 'How many' refers to reality; in the view, practice without distraction. Knowing has no end, therefore it is perfect. Wisdom is that which has become the path, and wisdom has reached its limit. From the great basis of uncreated self-liberation, there is no movement. Thus it is. The division of wisdom into twenty-five is as follows, as stated in the Vajrasattva Heart Mirror: 'Oho, listen, Lord of Secrets! Each of the five wisdoms should be known as five, making twenty-five in total. Their divisions are as follows: Dharmadhatu wisdom, Dharmata Dharmadhatu wisdom, Dharmadhatu completely pure wisdom, Dharmadhatu great wisdom, Dharmadhatu all non-duality wisdom, these five. Mirror-like wisdom, great mirror wisdom, non-conceptual clear wisdom, non-conceptual pure wisdom, clear and non-grasping wisdom, these five. Equality wisdom, equality unceasing

============================================================

==================== 第 23 段 ==================== 【原始藏文】 པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། དོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། རྟོགས་པ་སྐད་ཅིག་མ་ལ་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒྲ་དང་ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་གོ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་ཐམས་ཅད་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་ལ་མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱ་བ་བྲལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྒྲོ་འདོགས་ཐམས་ཅད་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་བཤད་པ་ནི། རིག་པ་རང་ཤར་གྱི་རྒྱུད་ལས། རྣམ་དག་ཆོས་ཉིད་གདལ་བའི་ཀློང་། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་བཤད། །རྟོག་མེད་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་ཤིང་། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་རིག་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་གཉིས་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོར་འདོད། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཚིག་རྣམས་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གཉིས་མེད་དོན་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་དོན། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད། །འགག་མེད་གསལ་དྭངས་ཆེན་པོའི་དོན། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དག་པ་གསལ་དྭངས་ངོ་བོ་ལ། །དག་པའི་སྣང་བ་དུས་གཅིག་རྫོགས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། ། རྣམ་རྟོག་ཡིད་མེད་སེམས་མེད་ལ། །ཆགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པས། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །འོད་སྣང་མ་འགགས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་མ་འགྱུས་པ། །རྟོག་མེད་དྭངས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་མ་འགྱུས་ན། །གསལ་བ་འཛིན་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཆོས་ཉིད་མཉམ་དང་མ་འདྲེས་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མ་འགགས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །མཉམ་ཉིད་མ་འགགས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་གཡོ་བ་ནི་སྐུ་ཡི་རྒྱ། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནི། །མི་གཡོ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་འགག་གསལ་དྭངས་ཆེན་པོ་ལ། །ཡིད་ཀྱིས་མི་རྟོག་གསལ་བ་ནི། །མཉམ་ཉིད་མི་འགག་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཅི་ལའང་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཀུན་གྱི་རྩེ། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་རང་སར་གྲོལ་བ་ནི། །ཅི་ལ་མི་གནས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །བློ་ལ་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་ངོ་བོར་གྲོལ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་སྟེ། །དེ་ལ་ཕྱེ་ནས་དོན་རྣམས་འབྱུང་། །དོན་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་བ

【漢語翻譯】 是平等性智等五種。各別自證智，通達一切義之智，證悟于剎那間生起之智，遣除一切聲之智，不執著于聲與詞而了知之智等五種。是成所作智，作一切事之智，不住于所作事之智，離所作事之智，斷一切增益之智等五種。彼等之義解釋說：于《自生智慧續》中說，清凈法性廣大之界，于極清凈之法界中宣說。無分別，一切思念皆已捨棄，乃大界光明之智慧。外內空性無有覺知，乃大界光明之智慧。外內空性無二，乃認為法界之大智慧。外內秘密之語皆圓滿，乃法界之智慧。無二義具足金剛義，乃認為無二法界之自性。無滅光明清澈廣大之義，乃如鏡之智慧。清凈光明自性上，清凈之顯現同時圓滿，乃大圓鏡智。 無分別，無有心意，無有心識上，由於未生起貪執之執著，乃無分別光明之智慧。光明不滅之光明上，心意之分別未散亂，乃無分別清澈之智慧。所照、能照與法分離，于彼未生起分別念，乃光明無執之智慧。法性平等與不雜染，乃平等性智。不滅執持各別之體性，乃平等性不滅之智慧。不動搖乃身之印，無有邊際，無有偏袒，乃不動搖平等性智。不滅光明清澈廣大上，心意不分別之光明，乃平等性不滅之智慧。于任何也不住乃一切智慧之頂，有相之事物于自處解脫，乃不住于任何之平等性智。於心中顯現之懷疑于自性中解脫，乃各別自證之大智慧。將種種聚集為一，于彼分離而生起諸義，乃辨別諸義之智慧。不離分別之義，於三剎那間解脫

【英語翻譯】 These are the five types of wisdom, including the wisdom of equality. The wisdom of individual self-awareness, the wisdom of thoroughly distinguishing all meanings, the wisdom of arising in an instant of realization, the wisdom of eliminating all sounds, and the wisdom of understanding without dwelling on sounds and words, are the five types. The wisdom of accomplishing activities, the wisdom of performing all activities, the wisdom of not dwelling on activities, the wisdom of being free from activities, and the wisdom of cutting off all superimpositions, are the five types. The meaning of these is explained as follows: In the Tantra of Self-Arisen Awareness, it is said that the pure expanse of Dharma-nature is proclaimed in the utterly pure realm. Without conceptualization, all thoughts are abandoned, and it is the wisdom of the great expanse of clarity. The emptiness of outer and inner, without awareness, is the wisdom of the great expanse of clarity. The non-duality of outer and inner emptiness is considered the great wisdom of the realm. All the secret words of outer and inner are complete, and it is the wisdom of the Dharma-realm. The meaning of the non-dual, meaningful Vajra is considered the nature of the non-dual realm. The meaning of the unceasing, clear, and vast is the wisdom like a mirror. On the nature of purity and clarity, the pure appearance is complete at once, and it is the great mirror-like wisdom. Without conceptualization, without mind, without consciousness, because the clinging of attachment has not arisen, it is the wisdom of non-conceptual clarity. On the unceasing light, the conceptualization of the mind has not scattered, it is the wisdom of non-conceptual purity. The object of illumination, the illuminator, are separate from Dharma, and if conceptualization does not arise in it, it is the wisdom of clear non-grasping. The equality of Dharma-nature and non-contamination is the wisdom of equality. Unceasingly holding the individual characteristics, it is the unceasing wisdom of equality. Non-wavering is the seal of the body, without limits and without bias, it is the non-wavering wisdom of equality. On the unceasing, clear, and vast, the clarity of mind not conceptualizing is the unceasing wisdom of equality. Not dwelling on anything is the peak of all wisdom, and the object of characteristics is liberated in its own place, it is the wisdom of equality that does not dwell on anything. The doubt appearing in the mind is liberated in its own nature, it is the great wisdom of individual self-awareness. Gathering the various into one, from which the meanings arise by separation, it is the wisdom of distinguishing the meanings. Not deviating from the meaning of conceptualization, liberated in three instants.

============================================================

==================== 第 24 段 ==================== 【原始藏文】 ྱེད་པ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་རིག་པའི་ངོ་བོར་འདས། །ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་ཐམས་ཅད་ངང་ལ་རྫོགས། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཚིག་རྣམས་འདས། །ཚིག་ལ་མི་ གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རང་རིག་འཛིན་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་མིང་སྤངས་ཤིང་། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཡེ་ཤེས་འགྱུར་མེད་ངང་ལ་བྱ་བ་བཏང་། །དངོས་པོ་མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ནི། །བྱ་བ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རིག་པ་རྟོག་མེད་གསལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་ནི། །བྱ་བ་བཏང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཀུན་འདུས་པས། །སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་དོན་སྦྱར་ནི། །གང་ཞིག་མྱ་ངན་འདས་འདོད་པས། །འདི་ལ་གནས་ན་གཉིས་མེད་འཐོབ། །སྐུ་གསུམ་ས་ལས་ཕྱིར་མི་ལྡོག །ཡེ་ཤེས་མཚོན་དཔེ་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་ལ་ཁྱབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ནང་གི་རང་གདངས་འོད་ལྔ་དང་དེ་ལས་ཁ་དོག་ལྔའི་སྣང་བ་ཕྱིར་འཆར་བ་ཡེ་ཤེས་བཞི་སྦྱོར་གྱི་སྣང་བ་ཡིན་ཏེ། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཡེ་ཤེས་ལས་ཟེར་འབྱུང་སྟེ། ཉི་མ་ལྟ་བུའི་ཟེར་དང་། སྲིན་བུ་མེ་ཁྱེར་ལྟ་བུའི་ཟེར་དང་། མེ་མར་ལྟ་བུའི་ཟེར་དང་། སྣང་བ་ཟེར་དང་བཅས་པར་སྣང་ངོ་ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྟོག་བྲལ་ཆོས་ཉིད་རང་གདངས་ལས། །དམིགས་མེད་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་འབྱུང་། །དེ་ལས་རྣལ་འབྱོར་ཡེ་ཤེས་རྫོགས། །ཡང་དག་འདུས་པའི་ཡན་ལག་ཏུ། །ཡེ་ཤེས་གནད་ནི་མིག་ལས་འབྱུང་། །མིག་གི་ གཟིགས་སྟངས་ཤེས་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ལྷན་ཅིག་སྤྱོད། །ཁམས་གསུམ་པོ་ནི་ཟད་བྱའི་ཕྱིར། །མིག་གི་ཕུགས་ནས་འཕར་བའི་རྩ། །གྱེན་ལ་བཟློག་པས་ཡེ་ཤེས་འབེབས། །གནད་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་གང་། །རིམ་ལྡན་ཆོས་ཉིད་ཇི་བཞིན་དུ། །རྟོག་པ་ཀུན་ལས་ངེས་གྲོལ་བས། །དབྱིངས་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །མིག་གི་གནད་ནི་སྟེང་དང་འོག །མཁས་པས་རྩོལ་བའི་སྣ་གར་བྱུང་། །ཀུན་འདུས་ཡེ་ཤེས་སྣང་བའོ། །ཡང་ནི་མིག་གི་ཡེ་ཤེས་ལས། །ཁ་དོག་ལྔ་ཡིས་རབ་ཕྱེ་བས། །དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་འདྲ་བ། །འདི་ལས་བྱུང་བའི་ཉམས་མྱོང་ནི། །གང་གིས་བརྗོད་པར་མི་ནུས་པས། །ཨེ་མ་ངོ་མཚར་ཆེ་བ་ཉིད། །ཡོན་

【漢語翻譯】 也。 剎那產生的智慧是， 聲音詞語于覺性本體中消逝， 因一語圓滿之故， 是遣除諸聲音之智慧。 一切聲音詞語自性中圓滿， 詞語于覺性虛空中消逝， 是不住于詞之智慧。 從自明覺性執持之法中解脫， 捨棄施設名言之名， 是成辦事業之智慧。 大悲光芒普照十方， 為以化身成辦有情之義利， 是成辦事業之智慧。 智慧于不變自性中放下事業， 從事物相之法中超離是， 不住於事業之智慧。 覺性于無分別中明朗， 知覺自然寂靜是， 放下事業之智慧。 內外秘密諸法全部， 于覺性虛空中全部彙集， 是斷除增益之智慧。 如是智慧關聯意義者， 任何希求寂滅涅槃者， 若住於此則獲得無二， 三身從地不退轉， 智慧之譬喻即是如此。 如是宣說。 第三、周遍于境之智慧者，乃是內之自聲五光，以及由此五色之顯現向外顯現，是四種智慧結合之顯現。如《金剛薩埵心鏡》中雲：智慧中產生光芒，如太陽般的光芒，如螢火蟲般的光芒，如燈火般的光芒，以及顯現光芒等。又《抉擇》中雲：離分別法性自聲中， 無緣智慧顯現生， 由此瑜伽智慧圓滿， 真實聚合之支分中， 智慧要點從眼中生， 以眼之觀看方式知曉， 與法界一同行持， 為令三界耗盡之故， 從眼之深處跳動之脈， 向上回遮而降智慧， 從要點產生之智慧， 次第具足法性如是， 從一切分別中定解脫， 是從法界產生之智慧。 眼之要點乃上與下， 智者勤作之端於何生， 乃是彙集一切之智慧顯現。 又從眼之智慧中， 以五色善加區分， 如圓滿壇城之形象， 由此產生之體驗乃， 任何亦不能言說， 噫瑪稀有甚深也。 功

【英語翻譯】 Ya. The wisdom that arises in an instant is, Sound and words vanish into the essence of awareness, Because it is complete in one word, It is the wisdom that dispels all sounds. All sounds and words are complete in their own nature, The words vanish into the expanse of awareness, It is the wisdom that does not abide in words. Liberated from the dharma of grasping at self-awareness, Abandoning the name of imputed terms, It is the wisdom that accomplishes activities. The rays of compassion radiate in the ten directions, In order to accomplish the benefit of beings through emanations, It is the wisdom that performs activities. Wisdom relinquishes activities in the unchanging nature, Transcending the dharma of characteristics of objects is, The wisdom that does not abide in activities. Awareness is clear in non-conceptuality, Cognition is naturally tranquil is, The wisdom of relinquishing activities. All the outer, inner, and secret dharmas, Are all gathered in the expanse of awareness, It is the wisdom that cuts through superimpositions. Thus, wisdom is connected with meaning, Whoever desires to attain nirvana, If one abides in this, one will attain non-duality, The three kayas will not regress from the ground, The example of wisdom is just like that. Thus it was said. Third, the wisdom that pervades the objects is the five lights of the inner self-sound, and the appearance of the five colors from them appearing outwardly is the appearance of the union of the four wisdoms. As it is said in the Mirror of the Heart of Vajrasattva: From wisdom, rays arise, rays like the sun, rays like fireflies, rays like flames, and appearances with rays, etc. Also in the Decisive: From the self-sound of the nature of reality free from concepts, The appearance of aimless wisdom arises, From this, the yoga wisdom is perfected, In the limb of the true gathering, The key point of wisdom arises from the eye, Knowing the way of seeing with the eye, Acting together with the dharmadhatu, For the sake of exhausting the three realms, The pulse that throbs from the depths of the eye, Reversing upwards, wisdom descends, Whatever wisdom arises from the key point, In the order of the nature of reality as it is, Definitely liberated from all concepts, It is the wisdom that arises from the dharmadhatu. The key point of the eye is above and below, Where does the tip of the skillful effort arise, It is the appearance of the wisdom that gathers all. Also, from the wisdom of the eye, Dividing well with the five colors, Like the form of a complete mandala, The experience that arises from this is, Which cannot be expressed by anyone, Ema, it is very wonderful. Qualities

============================================================

==================== 第 25 段 ==================== 【原始藏文】 ཏན་རྫོགས་པའི་སྣང་བའོ། །ཁྱབ་ཆེ་ཆ་ཕྲ་ཡེ་ཤེས་ལས། །མངོན་སུམ་པ་དང་ལམ་དུའོ། །ཞེས་སོ། །དེས་མཚོན་ནས་ཡུལ་སྣང་ལ་སྣང་ཐོག་ནས་རང་གྲོལ་བ་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་། སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་གསུམ་ལས། དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། གཞན་ཡང་སྣང་བའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ལས། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་ངོ་མཚར་བས། །བཅོམ་ལྡན་མགོན་པོ་རིག་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ཉིད་ལས། །བརྟགས་པས་མ་རྙེད་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཁམས་གསུམ་གདར་ཤ་ཆོད་པ་ལས། །སྒོ་ལྔའི་ཞེན་ཡུལ་རྒྱུན་ཆད་པའོ། །ཟླ་དང་ནོར་བུ་མརྒད་འོད། །གང་གིས་འབྱིན་པར་འདོད་པ་ཡིས། །འཛིན་ བྱུང་སྐུ་ཡི་སྣང་བ་བཟུང་། །ཡང་ནི་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཡི། །གནད་ཤེས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་ནི། །བྱ་བྲལ་ནམ་མཁའ་ཇི་བཞིན་དུ། །ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་བསྔོ་དང་བྲལ། །ངོ་མཚར་རྨད་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྔོན་མེད་ཕྱིས་མེད་གདོད་ནས་མེད། །ད་ལྟ་རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལས་འདས། །མཐའ་བྲལ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །ཚིག་འདས་བློ་བྲལ་ངོ་བོས་སྟོང་། །རང་བཞིན་གང་དུ་མ་ཕྱེ་བས། །ཐུགས་རྗེ་མཛད་པ་མི་སྣང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་གསུམ་པ་ལས། །ཡིད་འབྱུང་ཤེས་རབ་འཁྲུལ་ཆར་བཟུང་། །འདི་ལ་རྣམ་པར་དམིགས་མཐའ་མེད། །མེད་པ་རྨད་བྱུང་རོལ་པ་ལས། །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱིས་འབྲས་བུ་རྙེད། །ཕྱི་དང་ནང་ཀུན་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས། །འདི་ལ་གང་ཡང་མི་སྣང་ངོ་། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གཟུགས་སོགས་ཡུལ་ལྔ་རང་གྲོལ་དུ་སོང་ནས། སྣང་བ་བཞིའི་ཆོས་ཉིད་གོང་འཕེལ་དུ་ཐོབ་པ་སྟེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། གཞན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །གཟུགས་དང་སྒྲ་ཡི་བྱེ་བྲག་ལས། །བསླབ་བྱའི་ཉམས་ཀྱང་ལྔར་འགྱུར་རོ། །ཤེས་པའི་ཉམས་ཟད་སྣང་བ་སྟེ། །འཕེལ་སྟོན་ཟླ་བ་ཡར་ངོ་བཞིན། །སྣང་བ་རེ་ལ་ཉམས་རེའོ། །གཞན་ཡང་ཡུལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །དྲོད་དང་ཚད་དང་རྟགས་ལས་ནི། །བདེན་གཉིས་ཟུང་འཇུག་རྟོག་མཐའ་ཟད། །བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང་། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །ཟག་པ་ཟད་ ཕྱིར་རྡོས་བཅས་མིན། །དྲན་པའི་ཁུངས་འགགས་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག །སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དོན་བཞི་པ་སོ་སོའི་དོན་ལ་གཉིས་ཏེ། མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་གཞི་བདེ་བར་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སངས་རྒྱས་གནས་ལུགས་དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་

【漢語翻譯】 這就是徹底圓滿的顯現。從廣大細微的智慧中，顯現和道路都是如此。如是說。這表明，在境顯現上，從顯現開始自解脫是顯現的智慧，空性的智慧，以及境的智慧這三者。第一種，從歸謬論中說：此外還講述了顯現的智慧。從地、水、火、風、空中，智慧顯現非常奇妙，調伏者怙主沒有分別念。如是說。空性就是從它本身中，通過觀察也無法找到的智慧，從斷絕三界貪慾中，五根的執著境也斷絕了。月亮和珍寶祖母綠的光芒，想要發出光芒的人，執持顯現的身之顯現，或者大圓滿的，瞭解要點后產生的智慧，像無為的虛空一樣，遠離一切分別念和執著。奇妙稀有的智慧是，以前沒有，以後沒有，本來就沒有。現在超越了分別唸的境，是無邊空性的自性。超越言辭，超越思維，本體是空性。自性沒有分開，所以大悲的作為不顯現。從第三種智慧顯現中，以厭煩心和智慧抓住迷惑的雨。對於這個沒有分別的邊際，從沒有的奇妙嬉戲中，諸佛獲得了果實。外和內都是法界，對於這個什麼也不顯現。如是說。第三種境的智慧是，色等五境自解脫后，四種顯現的法性得到提升。又是從它本身中說：此外還講述了境的智慧。從色和聲的差別中，學習的體驗也變成五種。知識的體驗耗盡就是顯現，像增長的月亮一樣，每個顯現都有一個體驗。此外還講述了境的智慧。從溫暖、測量和征相中，二諦雙運，分別唸的邊際耗盡。因為沒有作為，所以自性是空性。因為所說停止，所以沒有邊際存在。因為煩惱耗盡，所以不是粗重之物。記憶的來源停止，本體清晰。清晰的覺性不分別境的邊際。因為遠離聲音，是真實無言的，所以一切所依賴的都耗盡了。如是說。第四個意義，各自的意義分為兩種：簡略地指示和詳細地講述。第一種是，基礎是善逝的精華，自性任運成就的佛陀，實相的安住方式，意義的廣大智慧

【英語翻譯】 This is the complete and perfect manifestation. From the vast and subtle wisdom, both manifestation and path are like this. So it is said. This shows that in the realm of appearance, self-liberation from the beginning of appearance is the wisdom of appearance, the wisdom of emptiness, and the wisdom of the realm. The first one, from the reductio ad absurdum, says: Furthermore, the wisdom of appearance is explained. From earth, water, fire, wind, and space, the wisdom appearance is very wonderful, the subduer and protector has no conceptualization. So it is said. Emptiness is the wisdom that cannot be found through observation from itself, from cutting off the desires of the three realms, the attachment to the five senses is also cut off. The light of the moon and the emerald jewel, the one who wants to emit light, holds the appearance of the manifested body, or the Great Perfection, the wisdom arising from understanding the key points, like the unconditioned sky, is free from all conceptualization and attachment. The wonderful and rare wisdom is that it has never existed before, will never exist in the future, and has never existed originally. Now it transcends the realm of conceptualization, it is the nature of boundless emptiness. Transcending words, transcending thoughts, the essence is emptiness. Because the nature is not separated, the actions of great compassion do not appear. From the third wisdom appearance, with disgust and wisdom, grasp the rain of delusion. For this there is no discriminating boundary, from the wonderful play of non-existence, the Buddhas obtain the fruit. Outside and inside are all the Dharmadhatu, for this nothing appears. So it is said. The third wisdom of the realm is that after the five realms such as form are self-liberated, the Dharma nature of the four appearances is enhanced. Again, it is said from itself: Furthermore, the wisdom of the realm is explained. From the difference between form and sound, the experience of learning also becomes five kinds. The exhaustion of the experience of knowledge is appearance, like the waxing moon, each appearance has an experience. Furthermore, the wisdom of the realm is explained. From warmth, measurement, and signs, the union of the two truths, the boundary of conceptualization is exhausted. Because there is no action, the nature is emptiness. Because what is said stops, there is no boundary. Because defilements are exhausted, it is not a gross object. The source of memory stops, the essence is clear. Clear awareness does not distinguish the boundary of the realm. Because it is free from sound, it is true and speechless, so all that is relied upon is exhausted. So it is said. The fourth meaning, each meaning is divided into two: briefly indicating and explaining in detail. The first is that the basis is the essence of the Sugata, the Buddha whose nature is spontaneously accomplished, the abiding way of reality, the vast wisdom of meaning.

============================================================

==================== 第 26 段 ==================== 【原始藏文】 དེས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་དབྲི་བསྣན་དང་ཆེ་ཆུང་དང་བཟང་ངན་མེད་པར་ཁྱབ་སྟེ། ཐུན་མོང་གི་ལུང་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུས་ཀྱི་ནང་ན་དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཐོག་མ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གནས་ཏེ་ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། རྫོགས་སངས་སྐུ་ནི་འཕྲོ་ཕྱིར་དང་། །དེ་བཞིན་ཉིད་དབྱེར་མེད་ཕྱིར་དང་། །རིགས་ཡོད་ཕྱིར་ན་ལུས་ཅན་ཀུན། །རྟག་ཏུ་སངས་རྒྱས་སྙིང་པོ་ཅན། །ཞེས་སོ། །ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པའི་ལུང་བརྟག་གཉིས་ལས་ཀྱང་། སེམས་ཅན་རྣམས་ནི་སངས་རྒྱས་ཉིད། །འོན་ཀྱང་གློ་བུར་དྲི་མས་བསྒྲིབས། །ཞེས་པ་དང་། དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། མཁས་པ་ཐམས་ཅད་བསྟན་བཅོས་འཆད་པ་ཡིས། །ལུས་ལ་སངས་རྒྱས་ཡོད་པ་མ་རྟོགས་སོ། །ཞེས་སོ། །བླ་ན་མེད་པའི་ལུང་ནི། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་གི་རྒྱུད་གསང་བ་ལས། འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ལ་ མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་ན་དངོས་སུ་ལྟར་རུང་དུ་མཐོང་བར་རིགས་སོ་སྙམ་ན། སྐུའི་སྣང་བ་འོད་དང་བཅས་པ་རྡོས་བཅས་ལུས་ཀྱིས་གཏུམས་པས་ལྟ་བའི་ཡུལ་ན་མེད། འོན་ཀྱང་ད་ལྟ་དཔེ་ཉི་མ་ལྟར་ལུས་ཀྱི་སྤྲིན་རུམ་ན་གནས་པ། དོན་སྙིང་ནང་དུ་ངོ་སྤྲད་དེ། རྟགས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བསྟན་པས་ཡིད་ཆེས་སོ། །གསུང་ལ་ངག་གིས་བསྒྲིབས། ཐུགས་ལ་སེམས་ཀྱིས་བསྒྲིབས་ནས་མི་མཐོང་བ་ཡིན་ལ། སྐྱེས་བུ་བརྩོན་འགྲུས་ཅན་གྱིས་སྣང་བ་བཞི་ཚད་དུ་བསྒོམས་ན་ད་ལྟ་ལྟར་ཡོད་ལ། བར་དོར་རང་སྣང་དག་པ་ཇི་ལྟར་ཡོད་པ་བཞིན་རེ་ཞིག་འཆར་རོ། །ད་ལྟ་ནི་ཁྱུང་སྒོང་རྒྱས་འཐུམས་པ་ལྟར་བག་ཆགས་ཀྱི་རྒྱས་བསྒྲིབས་པ་ཡིན་ཏེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་རང་ལུས་ལ། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་གནས། །རྒྱ་ཆེ་སྣང་བར་མ་ནུས་ཏེ། །དཔེར་ན་མངལ་དང་སྒོ་ངའི་རྒྱ། །མངོན་དུ་མི་འབྱུང་བསྒྲིབས་གྱུར་ཀྱང་། །རང་རྩལ་རྫོགས་ནས་འབྱུང་བ་བཞིན། །རྣམ་རྟོག་ལུས་འདི་བོར་མ་ཐག །རང་སྣང་ཡུལ་དང་ཕྲད་པར་འགྱུར། །ཡེ་ནས་གནས་པའི་རང་རིག་ཉིད། །ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྣང་བ་དང་། །སངས་རྒྱས་བདེན་པ་མཐོང་བར་འགྱུར། །ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་ངོ་བོ་ནི། །ཡིད་ཀྱི་རྣམ་རྟོག་མེད་པ་སྟེ། །འདས་པའི་ཡུལ་དང་མ་འོངས་ཡུལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀར་བཅད་པའོ། །ཡེ་ ཤེས་ཆེན་པོའི་རང་སྣང་དེ།

【漢語翻譯】 因此，它遍及所有眾生，沒有增減、大小、好壞之分。共同的教證如《如來藏經》中所說：「一切眾生的身體內，如來藏如最初般存在。」以及《寶性論》中所說：「圓滿佛身是放射性的，因為真如無有分別，因為具有種姓，所以一切有情，恒常具有如來藏。」如是說。共同而非共同的教證《二觀察續》中也說：「眾生即是佛，然為突發之垢所蔽。」以及《多哈》中也說：「所有智者講經論，未悟佛陀在身中。」如是說。無上的教證是，金剛薩埵心鏡續秘密中說：「世間界的一切眾生，如來藏如油遍佈芝麻粒般存在。」如是說。如果這樣存在，那應該能被真實地看到，如果這樣想。身體的顯現，連同光芒，被粗糙的身體所覆蓋，因此不在能見的範圍之內。然而現在就像太陽一樣，存在於身體的雲層中。在意義的心中被介紹，通過展示空性明點的燈，而產生信任。語言被話語所遮蔽，心被念頭所遮蔽，因此無法看見。如果具精勤的士夫將四種顯現修持到極致，那就像現在一樣存在。在中陰界，就像自顯清凈一樣，暫時顯現。現在就像小鵬鳥被蛋殼包裹一樣，被習氣的殼所遮蔽。獅子力圓滿大續中說：「一切眾生的自性身中，存在著清凈智慧的顯現。無法廣大顯現，譬如胎和蛋的殼。雖然不能顯現而被遮蔽，但如自力圓滿后出現一樣。一旦捨棄這個分別唸的身體，自顯就會與境相遇。本來存在的自性覺性，其自性將能見到無分別。將能見到清凈智慧的顯現和佛陀的真諦。智慧自顯的自性，是沒有心的分別念，是直接切斷過去之境和未來之境。大智慧的自顯現。

【英語翻譯】 Therefore, it pervades all sentient beings without addition or subtraction, size, or good or bad. The common proof, as stated in the Sutra of the Tathagatagarbha: "Within the bodies of all sentient beings, the Tathagatagarbha exists as it was in the beginning." And as stated in the Uttaratantra: "The complete Buddha body is radiant, because Suchness is without distinction, because it possesses the lineage, therefore all beings constantly possess the Tathagatagarbha." Thus it is said. The uncommon proof, the Two Contemplations Tantra, also states: "Sentient beings are indeed Buddhas, but are obscured by adventitious defilements." And as stated in the Dohā: "All wise ones explain scriptures, but do not realize that the Buddha is within the body." Thus it is said. The unsurpassed proof is, in the Secret Vajrasattva Heart Mirror Tantra: "In all sentient beings of the world, the Tathagatagarbha exists like oil pervading sesame seeds." Thus it is said. If it exists in this way, then it should be able to be seen in reality, if one thinks so. The appearance of the body, together with light, is covered by the coarse body, therefore it is not within the realm of sight. However, now it is like the sun, existing in the clouds of the body. It is introduced into the heart of meaning, and trust is generated by showing the lamp of the empty thigle. Speech is obscured by words, and the mind is obscured by thoughts, therefore it cannot be seen. If a diligent person cultivates the four appearances to the extreme, then it exists as it is now. In the bardo, it will temporarily appear as self-appearing purity. Now it is like a garuda chick wrapped in an eggshell, obscured by the shell of habitual patterns. In the Great Perfection Tantra of the Lion's Might, it is said: "In the self-nature body of all sentient beings, there exists the appearance of pure wisdom. It cannot appear extensively, like the shell of a womb and an egg. Although it cannot manifest and is obscured, it appears as self-power is perfected. As soon as this body of conceptual thought is abandoned, self-appearance will meet with the realm. The self-awareness that has always existed, its nature will be seen as non-conceptual. The appearance of pure wisdom and the truth of the Buddha will be seen. The nature of the self-appearance of wisdom is without the conceptual thought of the mind, it is the direct cutting of the past realm and the future realm. The self-appearance of great wisdom.

============================================================

==================== 第 27 段 ==================== 【原始藏文】 །མངོན་སུམ་ཡུལ་དུ་མེད་མོད་ཀྱང་། །རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་བསྟན་དུ་ཡོད། །སྒྲོན་མ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྣང་དང་མི་སྣང་མཐའ་ལས་འདས། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་དེ་སྙིང་དབུས་འོད་རྩ་དག་པའི་གཞལ་ཡས་ན་ངོ་བོ་སྐུར་གནས་པས་འོད་ལྔའི་མཚན་དཔེ་རྫོགས། རང་བཞིན་འོད་དུ་གནས་པས་ཡེ་ཤེས་ལྔའི་སྣང་བ་ཚད་མེད། ཐུགས་རྗེ་རིག་པར་གནས་པས་མཁྱེན་པ་ནང་ན་གསལ་བའོ། །དེའི་གདངས་དུང་ཁང་ན་འཕྲོས་པས་ཁྲོ་བོའི་དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་རྫོགས་ཆེན་པོར་བཞུགས་ལ། འོད་དང་། ཟེར་དང་། ཐིག་ལེ་དང་། ཐིག་ཕྲན་དུ་སྣང་བའི་གདངས་སྙིང་གི་འོད་རྩ་ལས་གྱེས་པའི་རྩ་ཆེན་བཞི་ན་རང་བཞིན་གྱིས་གནས་ལ། མིག་ན་སྒྲོན་མ་བཞིའི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེའང་ཙིཏྟ་ན་སྐུ། རྩ་བཞི་ན་ཐིག་ལེ། དུང་ཁང་ན་འོད་ཟེར། མིག་སྟེ་བྷྲི་གུ་ཏ་ན་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བར་གནས་པ་ཉིད། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཨེ་མ་ཧོ་རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཚུལ་དུ་གནས། །དེ་ཡང་གནས་ལུགས་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་དང་། །རིན་ཆེན་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་། །རྣམ་དག་དུང་ཁང་གཞལ་ཡས་དང་། །བྷྲི་གུ་ཏ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་རྣམས་ན། །རིག་པའི་ངོ་བོ་རྩལ་ལྟར་སྣང་། །དེ་ཡང་བཤད་པ་འདི་ལྟ་སྟེ། །ལ་ལ་དག་ན་སྐུ་ རུ་གནས། །ལ་ལ་དག་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །གཅིག་ན་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །གཅིག་ནས་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་འབྱུང་། །དེས་ནི་གནས་པའི་མདོ་ཉིད་བསྟན། །སངས་རྒྱས་ཡེ་ནས་གནས་པའི་དོན། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་གནས་པ་དེ། །རྒྱལ་བ་རྣམས་ཀྱིས་རབ་ཏུ་བཤད། །ཅེས་སོ། །དེའང་སྐུ་དང་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་། དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དོན་ནི། དེ་ཉིད་ལས། རིག་དང་མ་རིག་སྣང་བ་ཉིད། །བྱ་བྱེད་གཉིས་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས། །ཡངས་པ་ཉིད་དང་སྐུ་ལྟར་འཕྲོ། །གསལ་བ་ཉིད་དང་འོད་ལྟར་འབྱུང་། །སྟོང་པ་ཉིད་དང་ཟེར་ལྟར་འཕྲོ། །སངས་རྒྱས་ཉིད་དང་སེམས་ཅན་གཉིས། །རིག་པ་སོ་སོ་མ་ཡིན་ཏེ། །སྣང་བ་སོ་སོ་ཉིད་དུ་བསྟན། །སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འགྱུར་བ་མེད་དང་གསལ་བ་དང་། །སྟོང་པ་དང་ནི་རྟོག་བྲལ་ལོ། །རིག་པའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཕྲ་བ་ཉིད་དང་འཕྲོ་བ་དང་། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་འགུལ་བའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །ཡངས་དང་ལྷུན་སྟུག་སྟོང་མཐའ་ཡས། །གསལ་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་དང་། །ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན། །ཁྱབ་དང་མུ་ཁྱུད་ར་བའོ།

【漢語翻譯】 雖然在顯現的境域中沒有，卻有自生燈明可以指示。燈明本身的智慧，超越了顯現與不顯現的邊際。如是說。 那個大智慧，在心臟中央清凈光脈的宮殿中，以本體身的形式存在，具備五光的相好。自性安住于光中，因此五種智慧的顯現是無量的。慈悲安住于覺性中，因此了知在內是清晰的。 它的光芒在海螺宮中散發，忿怒尊的壇城完整地安住其中。顯現為光、光芒、明點和細微明點的光芒，從心臟的光脈分離出的四大脈中自然存在，在眼中以四燈的形式存在。 也就是，在心（藏文：ཙིཏྟ，梵文天城體：citta，梵文羅馬擬音：citta，漢語字面意思：心）中是身，在四大脈中是明點，在海螺宮中是光芒，在眼睛，也就是眉間輪（藏文：བྷྲི་གུ་ཏ，梵文天城體：bhṛkuṭa，梵文羅馬擬音：bhṛkuṭa，漢語字面意思：眉間輪）中，是金剛鏈（藏文：རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད，梵文天城體：vajra lūgu gyud，梵文羅馬擬音：vajra lūgu gyud，漢語字面意思：金剛鏈）的顯現而存在。 獅子力圓滿中說： 唉瑪吙！覺性的智慧本身，對於一切佛和有情，以不變的形態存在。 也就是，存在的規律是這樣的： 心是珍寶宮殿， 珍寶脈是宮殿， 清凈海螺宮是宮殿， 眉間輪是宮殿， 在那些偉大的宮殿中， 覺性的本體如力量般顯現。 也就是，解釋是這樣的： 在一些之中以身 的形式存在， 在一些之中是明點， 在一個之中以光芒的形式存在， 從一個之中產生金剛鏈。 因此指示了存在的經。 諸佛本然存在的意義， 存在於一切有情之中， 諸位勝者已經善說了。 如是說。 也就是，身和金剛鏈，以及法界和智慧的意義是， 在那之中說： 明與不明的顯現本身， 超越了能作與所作的二邊。 寬廣本身如身般散發， 清晰本身如光般生起， 空性本身如光芒般散發， 佛陀本身和有情二者， 覺性不是各自不同的， 而是指示為各自不同的顯現。 身的特徵是這樣的： 不變和清晰， 以及空性和無分別。 覺性的特徵是這樣的： 微細本身和散發， 金剛鏈和動搖。 法界的特徵是這樣的： 寬廣和豐厚，空無邊際， 清晰和溫暖與清涼， 擁有輕盈和動搖的自性。 遍佈和圓周是界限。

【英語翻譯】 Although not present in the manifest realm, there is the self-arisen lamp to point to. The wisdom of the lamp itself transcends the limits of appearance and non-appearance. Thus it is said. That great wisdom, residing as the essence of the body in the palace of the pure light channels at the heart center, perfects the signs and examples of the five lights. Abiding in the nature of light, the appearances of the five wisdoms are immeasurable. As compassion abides in awareness, knowledge is clear within. Its radiance shines in the conch palace, and the entire mandala of wrathful deities dwells there completely. The radiance appearing as light, rays, bindus, and subtle bindus naturally abides in the four great channels that branch out from the light channel of the heart, and dwells in the eyes in the form of four lamps. That is, in the citta (Tibetan: ཙིཏྟ, Sanskrit Devanagari: citta, Sanskrit Romanization: citta, Chinese literal meaning: mind) is the body, in the four channels are the bindus, in the conch palace is the radiance, and in the eyes, that is, the bhrikuti (Tibetan: བྷྲི་གུ་ཏ, Sanskrit Devanagari: bhṛkuṭa, Sanskrit Romanization: bhṛkuṭa, Chinese literal meaning: brow center), is the appearance of the vajra chain (Tibetan: རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད, Sanskrit Devanagari: vajra lūgu gyud, Sanskrit Romanization: vajra lūgu gyud, Chinese literal meaning: vajra chain). From the Perfection of Lion's Play: Emaho! The very wisdom of awareness, for all Buddhas and sentient beings, abides in an unchanging manner. That is, the way of abiding is like this: The citta is a precious palace, The precious channels are a palace, The pure conch palace is a palace, The bhrikuti is a palace, In those great palaces, The essence of awareness appears like power. That is, the explanation is like this: In some, it abides in the form of the body, In some, it is the bindu, In one, it abides in the form of radiance, From one, the vajra chain arises. Thus, it shows the very sutra of abiding. The meaning of the Buddhas' primordially abiding, That which abides in all sentient beings, The victorious ones have thoroughly explained. Thus it is said. That is, the meaning of the body and the vajra chain, and the dharmadhatu and wisdom, is: In that itself it says: The appearance of knowing and not knowing itself, Transcends the limits of the two, doer and done. Vastness itself radiates like the body, Clarity itself arises like light, Emptiness itself radiates like rays, Buddha itself and sentient beings two, Awareness is not separate, But is shown as separate appearances. The characteristic of the body is like this: Unchanging and clear, And emptiness and non-conceptual. The characteristic of awareness is like this: Subtlety itself and radiating, The vajra chain and moving. The characteristic of the dharmadhatu is like this: Vast and dense, empty and limitless, Clear and warm and cool, Possessing the nature of lightness and movement. Pervasiveness and circumference are the boundaries.

============================================================

==================== 第 28 段 ==================== 【原始藏文】 །ཡེ་ཤེས་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །འབྱུང་དང་འཇུག་དང་རང་གསལ་དང་། །ཡེ་དང་ཤེས་དང་རྟོགས་པའོ། །གསལ་དང་འཚེར་དང་འབྱམས་ཡས་ཉིད། །སྣང་དང་མུན་དང་གོ་འབྱེད་དང་། །སྟོང་དང་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་མཆོག །གསང་སྔགས་མཚན་ཉིད་དག་ཏུ་འདོད། །ཅེས་སོ། །དེ་ཡང་སྙིང་ ན་སྐུ། དུང་ཁང་ན་ཡེ་ཤེས། བྷྲི་གུ་ཏ་ན་རིག་པ། རྩ་བཞི་ན་དབྱིངས་སྣང་གི་འོད་དང་ཐིག་ལེ་འཆར་བ་ཡིན་ནོ། །རྩ་བཞི་ནི་རང་ཤར་ལས། དཀར་འཇམ་སྟོང་པའི་རྩ་དག་དང་། །རིན་ཆེན་འཕྲོ་བའི་རྩ་རྣམས་དང་། །རྣམ་པར་གྲོལ་བྱེད་རྩ་ཆེན་དང་། །ཤེལ་དཀར་རྒྱུ་བའི་རྩ་དག་ནས། །རྣམ་ཤེས་རླུང་ལ་ཞོན་ནས་ནི། །བྷྲི་གུ་ཏ་ཡི་སྒོ་ཆེན་ནས། །ལམ་བྱུང་སྟོང་པའི་ངང་དུ་ཐིམ། །ཐིམ་བྱེད་མེད་པར་ས་ལེ་གསལ། །ཚོམ་བུ་ལྔ་ལྡན་ཡེ་ཤེས་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་རང་གནས་སྙིང་གའི་རྩ་ཆེན་ན་གདངས་གསལ་བར་རང་འོད་ཡེ་ཤེས་རང་གདངས་ལ་བཞུགས་པ་ཡང་། རྩ་བཞི་ན་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ལྔའི་རང་གདངས་ལ་བརྟེན་ནས་ཙཀྵུའི་ནང་གི་སྒྲོན་མ་བཞི་ལས་ཇི་ལྟ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་དབྱིངས་རྣམ་དག་གི་སྒྲོན་མར་སྨིན་ལ། ཇི་སྙེད་པའི་ཡེ་ཤེས་རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་དང་ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་སྒྲོན་མར་སྨིན་པ་ཡིན་ཏེ་ཐལ་འགྱུར་ལས། ལུས་ཀྱི་དུས་ན་འདི་ལྟ་སྟེ། །འབྱུང་བ་འདུས་པའི་ཕུང་པོ་ཡི། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་ན། །ངོ་བོ་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆ། །སྟོང་གསལ་འདུས་པ་སྐུ་ཡི་གདངས། །ཞལ་ཕྱག་རྫོགས་པ་བུམ་སྐུའི་ཚུལ། །ལྷུན་གྲུབ་འོད་ཀྱི་གོང་བུར་གནས། །ཐུགས་རྗེ་ཁ་དོག་སོ་སོར་གསལ། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །ཀ་ཏི་ཤེལ་གྱི་སྦུ་གུ་ཅན། །མེ་ལོང་མཉམ་ཉིད་སོ་སོར་རྟོགས། །བྱ་གྲུབ་ཆོས་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཐིག་ལེ་རྒྱུ་དང་མི་ རྒྱུ་བ། །རང་རྩལ་རྫོགས་པའི་རྟེན་དུ་གནས། །དྭངས་མ་འདུས་པའི་མིག་གཉིས་ནས། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཁྱབ་པར་ལས། །ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པ་ཐིག་ལེ་དང་། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མར་སྨིན། །ཇི་སྙེད་པ་ནི་རྒྱང་ཞགས་དང་། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མར་སྨིན་པ་ཡིས། །འགྲོ་བ་རྣམས་ཀྱི་ལས་དང་ཡང་། །དབང་པོའི་བྱེ་བྲག་ཇི་ལྟ་བར། །དེ་ལ་བསླབས་པས་ཤེས་པར་འགྱུར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཤེས་བྱའི་གནད་སྤྱིར་བསྟན་པ་དང་། བླང་བྱའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བརྒྱད་ལས། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་བྱང་ཁོག་སྟོད་དོ། །གནས་ནི་སྙིང་རིན་པོ་ཆེ་ཟུར་བརྒྱད་པའི་དབུས

【漢語翻譯】 如此這般便是智慧的體性：生起和融入以及自明，本始、智慧和證悟。明亮、閃耀和浩瀚無垠，顯現和黑暗以及開悟，空性和光明的殊勝智慧，被認為是密咒的體性。如是。那便是，心間是身，梵穴是智慧，眉間是覺性，四脈是法界顯現的光和明點顯現之處。四脈出自《自生續》：白色柔滑空性的脈絡，珍寶光芒四射的脈絡，完全解脫的大脈，以及水晶流動的脈絡。從這些脈中，心識乘著氣，從眉間的巨大門戶中，融入于本然生起的空性之中。無有融入者，明朗而清晰。具足五蘊的智慧圓滿。如是。如此這般的智慧安住於心間大脈中，光明清晰，自光智慧安住于自光之中。四脈依賴於五種智慧的自光，從眼內的四盞燈中，如所有性的智慧成熟為空性明點之燈和法界清凈之燈。盡所有性的智慧成熟為遠鉤之燈和智慧自生之燈。出自《總集續》：在身體存在之時，是這樣的：由諸元素聚合而成的蘊聚，在珍寶意之宮殿中，本體從「ཀ」（Ka，藏文種子字）中清凈的部分，空明聚合是身的明光，面容和手足圓滿是寶瓶身的形象，自然成就安住于光之團中，慈悲的顏色各自明晰，羅瑪和江瑪全部顫動，卡蒂具有水晶的管道，如鏡平等各自了知。成就所作法界智慧是，明點流動和不流動，安住于自力圓滿的所依中。從清凈聚合的雙眼中，方便和智慧普遍運作。如所有性的了知成熟為明點和清凈法界之燈，盡所有性成熟為遠鉤和智慧之燈，由此，眾生的業以及根器的差別如何，通過對此進行學習便能知曉。如是。第二，廣說分為二：總說所知之要，別說所取之要。第一部分有八個方面，所依是色蘊的身體上部軀幹，處所是八瓣珍寶心之中央。

【英語翻譯】 Such is the nature of wisdom: arising and entering, and self-illumination, Primordial, wisdom, and realization. Clear, radiant, and vast and boundless. Appearance and darkness, and enlightenment, The supreme wisdom of emptiness and clarity, Is considered the nature of secret mantra. Thus it is. That is, in the heart is the body, in the fontanel is wisdom, in the brow is awareness, in the four channels, the light of the expanse of phenomena and the bindus appear. The four channels are from the Self-Arisen Tantra: The white, smooth, empty channels, The channels of radiating jewels, The great channel that liberates completely, And the channels through which white crystal flows. From these channels, consciousness rides on the wind, From the great gate of the brow, It dissolves into the naturally arisen emptiness. Without a dissolver, it is clearly clear. Wisdom complete with the five aggregates. Thus it is. Such wisdom abides clearly in its own place, in the great channel of the heart, self-luminous wisdom abides in its own radiance. The four channels rely on the self-radiance of the five wisdoms, and from the four lamps within the eyes, the suchness wisdom matures into the lamp of emptiness bindu and the lamp of pure expanse. The all-encompassing wisdom matures into the lamp of the distant hook and the lamp of self-arisen wisdom. From the Compendium of Transformations: In the time of the body, it is like this: The aggregates of assembled elements, In the precious palace of the mind, The essence is pure from the part of "Ka" (ཀ, Ka, Seed Syllable in Tibetan), The union of emptiness and clarity is the radiance of the body, Complete with face and hands, in the form of a vase body, Naturally present, abiding in a sphere of light, Compassion, with colors distinct. The Romas and Kyangmas all tremble, The Kati has a crystal tube, Like a mirror, equality is realized separately. The wisdom of accomplished action, the expanse of phenomena, Is the bindu, moving and unmoving, Abiding as the basis for the perfection of self-power. From the two eyes of assembled essence, Method and wisdom pervade in action. The suchness of knowing matures into the bindu and the lamp of pure expanse, The all-encompassing matures into the lamp of the distant hook and wisdom, Thus, the karma of beings, And also the differences in faculties, As they are, one will know by studying them. Thus it is. Second, the extensive explanation is in two parts: generally showing the key points of what is to be known, and specifically explaining the key points of what is to be adopted. The first part has eight aspects: the basis is the upper torso of the physical body, the place is the center of the eight-petaled precious heart.

============================================================

==================== 第 29 段 ==================== 【原始藏文】 ་འོད་རྩའི་དྭངས་ལ་འོད་ལྔའི་དབུས་ཞི་བའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་རིག་པ་གནས་སོ། །ལམ་ནི་རྩ་བཞི་ནས་རྒྱུའོ། །སྒོ་ནི་མིག་གཉིས་སོ། །གདངས་ནི་སྒྲོན་མ་གཉིས་ཏེ་རྨ་བྱའི་མདོངས་དང་ན་རོ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལ་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པ་བསམ་ངོ་དང་བྲལ་བའོ། །དུས་ནི་འདི་ཉིད་དམ་བར་དོའི་སྣང་བ་ཤར་དུས་སོ། །འགྲོ་ས་ནི་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་འཆར་སྒོ་བརྒྱད་དེ་ངོ་ཤེས་པ་རྣམས་དབྱིངས་སུ་འགྲོ་ལ་མ་ཤེས་པ་རྣམས་འཁོར་བར་འཁྱམས་པས་ལམ་ཁ་བྲག་བཞིན་ནོ། །གྲོལ་ས་ནི་ཀ་དག་གི་སྣང་བའོ། །དེ་སྐད་དུའང་རང་ཤར་ལས། ཀྱེ་གྲོགས་པོ་དག་ཉོན་ཅིག །ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་དཔེས་མཚོན་པར་བྱའོ། །དེ་ལ་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་ རྒྱས་ཀྱི་དགོངས་པ་ནི། རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནོ། །དཔེར་ན་ཁྲ་ཚང་ན་ཉལ་བ་ལྟ་བུའོ། །གནས་ནི་སྙིང་ན་གནས་ཏེ་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །ལམ་ནི་རྩ་བཞི་ནས་འབྱུང་སྟེ་དཔེར་ན་མུ་ཏིག་གི་ཕྲེང་བ་བརྒྱུས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁྱིལ་ནི་དུང་ཁང་དཀར་པོའི་ནང་ན་འཁྱིལ་ཏེ་དཔེར་ན་བུམ་པ་ནང་གི་མར་མེ་བཏང་བ་ལྟ་བུའོ། །སྒོ་ནི་མིག་ནས་འབྱུང་སྟེ་དཔེར་ན་རྒྱ་སྐར་གྱི་ཉི་ཞུར་ལྟ་བུའོ། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་ནི་དཔེར་ན་རྨ་བྱའི་མདོངས་ལྟ་བུའོ། །དབྱིངས་རིག་པའི་སྒྲོན་མ་ནི་དཔེར་ན་ཡི་གེ་ན་རོ་ལྟ་བུའོ། །ཡུལ་ནི་ནམ་མཁའ་སྟོང་པའོ། །དུས་ནི་བར་དོའི་སྣང་བ་སྟེ་དཔེར་ན་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟ་བུའོ། །འགྲོ་ས་ནི་རིན་པོ་ཆེའི་ལུས་ཏེ་དཔེར་ན་ཁ་བྲག་གི་ལམ་ལྟ་བུའོ། །གྲོལ་ས་ནི་ཀ་དག་གི་སྣང་བ་སྟེ་དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ་ཞེས་པ་དང་། རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ་སྙིང་གི་མེ་ལོང་ལས། ཨ་ཧོ་ཀློང་ཆེན་མོ་རྣམས་ཉོན་ཅིག །འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཀྱི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། དེ་བཞིན་གཤེགས་པའི་སྙིང་པོ་ཏིལ་འབྲུ་ལ་མར་གྱིས་ཁྱབ་པ་བཞིན་དུ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་རྟེན་ནི་གཟུགས་ཀྱི་ཕུང་པོ་ལ་བརྟེན་ནོ། །གནས་ནི་སྙིང་གི་དཀྱིལ་ན་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་གའུ་ཁ་སྦྱོར་གྱི་དགོངས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ་དཔེར་ན་བསེའི་གའུ་ཁ་སྦྱོར་བ་བཞིན་དུ་གནས་པའི་ནང་ན་འོད་ཁ་དོག་ལྔའི་དཀྱིལ་ན་ཞི་བའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་འོད་ཁྱིམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ནི་རིག་པའི་གནས་སོ། །དཔེར་ན་བུམ་པའི་སྐུ་ལྟ་བུའོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་ཡེ་ཤེ ས་ནི་གནས་ཀླད་པ་དུང་ཁང་ན་གནས་སོ། །དེ་ཡང་ཁྲོ་བོའི་སྐུ་ཡུངས་འབྲུ་ཙམ་ལ་སྤྱན་ཕུལ་ཐག་ཙམ་དུ

【漢語翻譯】 在光明脈的清凈處，五光的中央，寂靜的身像芥子般大小，覺性安住於此。道路從四脈執行。門是雙眼。光芒是兩盞燈，如孔雀翎毛和那若（Naro）。處所是無雲的虛空，法性空性，遠離思慮。時間就是當下，或中陰景象顯現之時。去處是任運成就的八種顯現之門，認識者趨入法界，不認識者漂泊輪迴，路途如懸崖。解脫之處是原始清凈的景象。如是，在《自顯》中說： 諸位朋友請諦聽！一切法的如是性，將以譬喻來象徵。其中，圓滿正等覺的意趣是：所依是依靠色蘊。譬如躺在雀巢中。處所安住於心中，譬如寶瓶身。道路從四脈生起，譬如貫穿的珍珠項鍊。盤旋于白色海螺房中，譬如寶瓶中點燃的酥油燈。門從眼睛生起，譬如印度星的日暈。空性明點的燈，譬如孔雀的翎毛。法界覺性的燈，譬如字母那若（Naro）。處所是虛空。時間是中陰的景象，譬如鏡子的壇城。去處是珍寶之身，譬如懸崖之路。解脫之處是原始清凈的景象，譬如寶瓶身。又如金剛薩埵心之明鏡中說： 唉瑪吙！大空性者們諦聽！對於世間界的一切有情，如來藏猶如芝麻被油遍佈般存在。其中，所依是依靠色蘊。處所是心中，普賢王如來雙運的意趣，譬如貝殼護身符合攏般安住的內部，在五色光芒的中央，寂靜的身像芥子般大小，以光蘊的形式安住。那是覺性的處所。譬如寶瓶身。從中生起的智慧，處所安住于腦海海螺房中。也是忿怒尊的身像芥子般大小，眼睛距離一箭之遙。

【英語翻譯】 In the clarity of the light channels, in the center of the five lights, the peaceful form, the size of a mustard seed, consciousness abides there. The path runs from the four channels. The doors are the two eyes. The radiance is two lamps, like the plumage of a peacock and Naro. The place is the cloudless sky, the emptiness of dharmata, free from thought. The time is this very moment, or when the bardo visions arise. The place to go is the eight spontaneously arising doors, those who recognize go to the dharmadhatu, those who do not recognize wander in samsara, the path is like a cliff. The place of liberation is the vision of primordial purity. Thus it is said in Rangshar: O friends, listen! The suchness of all dharmas will be symbolized by metaphors. Among them, the intention of the perfectly complete Buddha is: the support is based on the skandha of form. Like lying in a bird's nest. The place abides in the heart, like a vase body. The path arises from the four channels, like a string of pearls strung together. Coiled inside a white conch shell, like a butter lamp lit inside a vase. The door arises from the eyes, like a halo of an Indian star. The lamp of the empty thigle, like the plumage of a peacock. The lamp of dharmadhatu awareness, like the letter Naro. The place is empty space. The time is the vision of the bardo, like a mandala of a mirror. The place to go is the precious body, like a cliff path. The place of liberation is the vision of primordial purity, like a vase body. And as it is said in The Mirror of Vajrasattva's Heart: Aho! Listen, great expanse ones! For all sentient beings in the realms of the world, the essence of the Tathagata abides like sesame seeds pervaded by oil. Among them, the support is based on the skandha of form. The place is in the center of the heart, the intention of Samantabhadra union, which is called the amulet box, like a conjoined shell amulet abiding inside, in the center of the five colored lights, the peaceful form, the size of a mustard seed, abides in the form of a light sphere. That is the place of awareness. Like a vase body. The wisdom that arises from it, the place abides in the brain conch shell. Also, the form of the wrathful deity is the size of a mustard seed, the eyes are the distance of an arrow shot.

============================================================

==================== 第 30 段 ==================== 【原始藏文】 ་གནས་སོ། །དེ་ཡང་འོད་ཟེར་གྱི་ཚུལ་དུ་གནས་སོ། །དེ་ལས་བྱུང་བའི་འོད་ནི་མེ་ལོང་གི་དཀྱིལ་འཁོར་ལྟར་གསལ་ལ་དྭངས་པའམ་དཔེར་ན་ཉའི་མིག་བཞིན་དུ་འོད་ཟེར་དུ་གནས་སོ། །དེ་དང་རིག་པའི་འབྲེལ་པ་ནི་སྙིང་གི་རྩེ་མོ་ནས་ཡར་རྩ་དར་དཀར་གྱི་སྣལ་མ་ཙམ་སྒལ་ཚིགས་འདབ་ནས་ཡར་ཡོད་དེ་དེ་ནས་ལམ་བྱུང་ནས་མགོའི་ནང་དུ་འཇུག་གོ། །རྩ་དེ་ཡང་རྩེ་ཆུང་གཡས་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་ཀླད་པར་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ཡང་རྣ་བའི་འདབ་གཡས་གཡོན་ནས་འཐོན་ནས་མིག་དང་འབྲེལ་ལོ། །དེ་ལས་མིག་ནམ་མཁའ་ལ་བཟློག་སྟེ་རྩ་གཅུན་ཏེ་བལྟས་ནས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་སྣང་གིས་ནམ་མཁའ་གང་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་གི་དབུས་ཀྱི་འོད་རྩ་ཀ་ཏི་གསེར་གྱི་རྩ་ཆེན་ལས་གྱེས་པའི་ཡར་རྩེ་དར་དཀར་སྣལ་མ་ནི་སྙིང་རྩེ་ནས་སྒལ་ཚིགས་བརྒྱུད་དེ་རྣ་བ་ནས་ཡལ་ག་གསུམ་གྱི་གཉིས་མིག་གི་སྒོར་ཟུག །དབུས་མ་ཚངས་བུག་ལ་ཟུག་གོ། །ཕྲ་ལ་འཁྲིལ་ནི་འཁོར་ལོ་བཞིའི་དབུས་སོ་སོ་ལ་སྙིང་ནས་འབྲེལ་ལོ། །ཤེལ་བུག་ཅན་ནི་སྲོག་པ་རྩ་ན་འོད་གསལ་གྱི་རླུང་ལྔའི་གདངས་དང་ལྷན་ཅིག་གནས་སོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་བླང་བྱའི་གནད་བྱེ་བྲག་ཏུ་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ་གནས་པའི་རྟེན་རྩ་སྦྱོང་བ་འཆར་བའི་སྒོ་སྒྲོན་མ་གཟུང་བ། སྣང་བའི་གདངས་འོད་གསལ་བསྟན་པའོ། །དང་པོ་ནི་ལུས་ལ་ཡེ་ཤེས་གནས་པས་གནད་གཉིས་ཀྱིས་ ལམ་དུ་གཞུག་པ་སྟེ། དེའང་སྤྱིའི་གནད་རླུང་སེམས་གཅུད་ལ་བོར་ཞིང་སྒྲོན་མ་ཨར་ལ་གཏད་པས་དབྱིངས་རིག་གི་འཕེལ་ཟད་པར་བྱ་བ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ལུས་ལ་གནས། །ཏིལ་འབྲུ་ལས་ནི་མར་བཞིན་དུ། །ལུས་ཀྱི་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་ནི། །ཡེ་ཤེས་རླན་གྱིས་ཁྱབ་པར་བྱེད། །ལུས་དང་བསྟུན་པས་སྐུ་རྣམས་དང་། །ཡེ་ཤེས་འོད་དང་ཁ་དོག་རྟགས། །ལས་དང་འཇུག་དང་སྐུ་རྣམས་ཀྱིས། །གདངས་དང་བཅས་ཏེ་ཁྱབ་པའོ། །ཤེས་རབ་ཉིད་དང་སྒྲོན་མའི་ལས། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་རྟགས་ཕྱེ་བའོ། །སྨིན་བྱེད་ཐིག་ལེ་སོ་སོའི་གནད། །འགྱུར་བྱེད་རྟོག་པ་རགས་འཛིན་པ། །ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་བཞི་གཉིས་ཆ། །ལས་འབྱུང་འཇུག་པའི་དབྱེ་བ་ལས། །ཙིཏྟ་རིན་ཆེན་གཞལ་ཡས་སུ། །རིན་ཆེན་འདུས་པ་ཟུར་བརྒྱད་སྒོ། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་དང་སྐུ་ལྔ་སྟེ། །རླུང་དང་ཤེས་པའི་རྩལ་ཡང་ལྔ། །ཐམས་ཅད་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་ནོ། །སྐུ་ཡི་གནད་ནི་གདངས་ཀྱིས་སོ། །ཡེ་ཤེས་འདུག་སྟངས་དག་གིས་སོ། །ཐིག་ལེ་བསྐྱིལ་ཞིང་དཀྲུགས་པས་འགྲུབ། །འོད་ནི་ཡས་ཤིང་སྡུད་པའོ། །འབྲེལ་ལྡན་བས

【漢語翻譯】 存在於此。那也以光芒的形式存在。從中產生的光，如同鏡子的壇城般清澈明亮，或者像魚的眼睛一樣，以光芒的形式存在。它與覺性的關聯是，從心臟的頂端向上，有一條像白色絲線般的脈，從脊椎骨的側面向上延伸，然後通過一條路徑進入頭部。那條脈也從左右兩側發出細小的分支，與大腦相連。同樣，它也從左右耳垂髮出，與眼睛相連。因此，將眼睛轉向天空，收緊脈搏，注視，智慧的光芒將充滿天空。那也是，從心臟中心的明點脈，從卡提金的大脈中分出的向上延伸的白色絲線，從心臟頂端經過脊椎骨，從耳朵發出三根分支，其中的兩根插入眼睛的孔中。中間的那根插入梵穴。纖細而纏繞的脈與四個脈輪的各自中心從心臟相連。擁有水晶孔的脈，在命脈中，與光明五氣的音聲一同存在。第二，詳細解釋智慧所應取的要點，有三：存在的所依脈的修習，顯現之門燈的執持，顯現的音聲光明的指示。第一，因為智慧存在於身體中，所以通過兩個要點 引入正道。那也是，總的要點是收攝氣和心，並將燈託付于阿，從而增減法界覺性，如《超越思維》中所說：自明智慧存在於身中，如芝麻中之油。身體的光彩和光芒，被智慧的濕潤所遍佈。與身體相符，與諸身，智慧之光和顏色相，業和進入與諸身，與音聲一同遍佈。智慧本身和燈的業，區分勝義和世俗的相。成熟明點的各自要點，轉變的粗重執著，智慧顯現的四二分，從業生起進入的區分中，自性珍寶宮殿中，珍寶聚集八角門，五智和五身，氣和覺知的力量也是五，一切皆是五五的自性。身的要點是音聲，智慧安住的方式，通過積聚和攪動明點而成就，光向上聚集。具有關聯的

【英語翻譯】 It exists there. That also exists in the form of light. The light that arises from it is as clear and bright as a mandala of mirrors, or like the eye of a fish, it exists as light. Its connection with awareness is that from the tip of the heart upwards, there is a vein like a white silk thread, extending upwards from the side of the vertebrae, and then it enters the head through a path. That vein also emits small branches from the left and right sides, connecting to the brain. Similarly, it also emits from the left and right earlobes, connecting to the eyes. Therefore, turning the eyes to the sky, tightening the pulse, and gazing, the light of wisdom will fill the sky. That is also, from the central light-point vein of the heart, the upward-extending white silk thread that branches off from the great vein of Kati gold, from the tip of the heart passing through the vertebrae, emitting three branches from the ear, two of which insert into the holes of the eyes. The middle one inserts into the Brahma hole. The slender and entwined vein is connected from the heart to the respective centers of the four chakras. The vein with crystal holes, in the life-force vein, exists together with the sound of the five clear light winds. Secondly, explaining in detail the key points to be taken from wisdom, there are three: the practice of the supporting vein of existence, the holding of the lamp of the door of manifestation, and the instruction of the sound and light of manifestation. First, because wisdom resides in the body, through two key points, introducing the path. That is also, the general key point is to restrain the breath and mind, and entrust the lamp to A, thereby increasing and decreasing the realm of awareness, as stated in 'Beyond Thought': Self-aware wisdom resides in the body, like oil in a sesame seed. The radiance and brilliance of the body are pervaded by the moisture of wisdom. In accordance with the body, with the bodies, the light and color of wisdom are signs, actions and entry with the bodies, pervading together with sound. Wisdom itself and the action of the lamp, distinguishing the signs of ultimate and conventional. The respective key points of the ripening bindus, the transforming gross clinging, the four-two parts of the appearance of wisdom, from the distinctions of arising and entering from action, in the precious palace of Chittā, the precious gathering eight-cornered door, the five wisdoms and five bodies, the power of wind and awareness are also five, all are the nature of five fives. The key point of the body is sound, the ways of abiding of wisdom, accomplished through accumulating and churning the bindus, the light rises and gathers. Having connection

============================================================

==================== 第 31 段 ==================== 【原始藏文】 ྡོམས་པས་རླུང་གི་གནད། །འཇུག་པའི་ལས་ནི་མཐའ་ཡིས་དབྱེ། །དེ་ཡི་འགྱུར་བྱེད་ལས་རླུང་ཟད། །འཁྲུལ་པའི་སྡེབས་དང་སྦྱར་བའོ། །རིག་པའི་གནད་ནི་དབྱུང་བ་དང་། །བསྐྱིལ་ཞིང་མཁའ་ལ་གཏད་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་བསྡུ་བ་དང་། །དགུག་དང་ཁམས་ཀྱི་བྱེར་ཡས་སྦྱར། ། སྣང་བའི་གནད་ནི་འཕེལ་དང་ཟད། །སྣ་ཚོགས་རང་སར་གྲོལ་བའོ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་གནད་འཁོར་ལོ་བཞི་དང་གཙོ་མོ་གསུམ་གྱི་གནད་གཅུན་པས་རླུང་སེམས་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དྲ་བར་གཞུག་པ་ནི་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ལམ་ཉིད་ནི། །རང་གི་རྩ་ཡི་འཁོར་ལོ་ལ། །སྐུ་གསུམ་རང་རྫོགས་གནས་པ་ལས། །རོ་མ་རྐྱང་མ་ཀུན་འདར་མ། །མ་གསུམ་དག་གིས་ལུས་བཟུང་སྟེ། །དབུས་མས་འཁོར་ལོ་བཞི་རྟེན་བྱས། །འདི་དག་གཡས་གཡོན་དབུས་གནས་པས། །ཀུན་རྫོབ་དོན་དམ་དབྱེ་བ་ཡིས། །ལུས་དང་ཡན་ལག་སྐྱེད་པ་དང་། །སྒྲོན་མ་ཉིད་ཀྱང་སྨིན་པར་བྱེད། །རོ་མས་རོ་རྣམས་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་བསྐུལ་ཞིང་ཐིག་ལེ་འཕེན། །རོ་ནི་རྩ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །བདེ་བས་ལུས་སེམས་རྒྱས་པར་བྱེད། །མས་ནི་དྭངས་མ་སྡུད་པ་དང་། །གོང་འོག་གནས་ཀྱི་གཞི་མ་བྱེད། །འདི་ལ་བསྐྱིལ་ཞིང་གཏེམས་པ་གནད། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་དྲུག་པོ་ལ། །གཏར་ཞིང་བསྲེགས་ན་ཡེ་ཤེས་འགག །དྲོད་ཐོབ་འདོད་ན་མཉེ་བ་གནད། །རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དགུག་པར་བྱའོ། །རྐྱང་མས་སྐྱེད་བྱེད་འཁོར་ལོ་ལ། །རླུང་གིས་འཕེན་སྡུད་ཐིག་ལེ་འཇུག །རྐྱང་ཞེས་བྱ་བ་ཟླ་མེད་པས། །ཉག་གཅིག་དགོངས་པ་སྟོན་པར་བྱེད། །མས་ནི་སྙིགས་མ་སེལ་བ་དང་། །:ངོ་བོའི་གཟི་མདངས་བསྐྱེད་པའོ། །འདི་ལ་གསེང་ཞིང་མཉེ་བ་གནད། །འདི་ལ་ཡལ་ག་མི་སྣང་བས། །སྨིན་སོ་བཞི་ལ་ཐིག་ལེ་གདབ། །ཟས་ལ་དབང་ཐོབ་འདོད་པས་ནི། །རླུང་ནི་བསྟིམ་ཞིང་ ཆུ་མི་འདོར། །དམ་ཚིག་གིས་ནི་རྩ་བརྟག་གོ། །ཀུན་འདར་མས་ནི་དྲན་པ་དང་། །རྩེ་མོའི་འཁོར་ལོ་སྡུད་པས་སྨིན། །ལས་རླུང་བཟློག་ཅིང་ཡེ་ཤེས་འཛིན། །ཀུན་ནི་སྤྲུལ་སྐུའི་ཡོན་ཏན་སྟེར། །འདར་བས་ལོངས་སྐུའི་ཡོན་ཏན་ནོ། །མས་ནི་ཆོས་སྐུ་དངོས་སུ་སྟོན། །འདི་ཡི་ཡན་ལག་བཅུ་གཉིས་ལ། །གསེང་ཞིང་འདྲིལ་བ་གནད་ཡིན་ནོ། །ཚེ་ཉིད་སྤེལ་ན་བྱུག་པ་བསྟེན། །ཐིག་ལེ་ལུས་དང་སེམས་ཀྱིས་བྱ། །ཡེ་ཤེས་ལམ་ནི་འདི་དག་ལས། །ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་བཅས་པར་འགྱུར། །རླུང་ནི་འགྲོ་འོང་ལས་ཀུན་བྱེད། །སེམས་ཀྱི་བདག་པོ་ཡིད་ཀྱིས་བཟུང་། །ལམ་གྱིས་བཟུང་དང་དགུག་པའོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་འཆར་བའི་སྒོ་ས

【漢語翻譯】 總而言之，氣的要訣是，進入的作用以盡頭來區分，它的變化作用使氣耗盡，與錯亂的次第相結合。覺性的要訣是，取出和收回，並交付于虛空。明點的要訣是，收集和勾招，並與脈的遊移相結合。 顯現的要訣是，增長和耗減，各種各樣自在解脫。如是說。各個的要訣，四個脈輪和三個主脈的要訣，以調伏將氣心識引入智慧的網中，即彼經所說：覺性智慧道自身，于自之脈之輪上，三身任運而安住，羅瑪江瑪皆顫動，三母以此執持身，中脈四輪為所依，此等左右中安住，以世俗勝義之差別，生出身及諸支分，明燈自身亦成熟，羅瑪諸脈于輪上，氣所催動明點擲，羅依于脈之故，樂故身心皆增長，母者收集精華液，上下處之根本母，於此收回充滿乃要訣，此之六支若放血，焚燒則智慧中斷，欲得暖熱揉捏乃要訣，應勾招氣與明點也。江瑪于生起輪上，氣所擲收明點入，江名為無侶故，示現唯一之密意，母者遣除垢穢及，生起本體之光彩也，於此鬆開揉捏乃要訣，於此枝分不可見，於四成熟處安立明點，欲得自在於食物者，氣當融入且，不捨棄水液，以誓言檢驗脈也。昆達瑪者憶念與，頂端之輪收集故成熟，逆轉業氣執持智慧，昆者賜予化身之功德，達瓦賜予報身之功德，母者真實示現法身，此之十二支分上，鬆開纏裹乃要訣也，若欲增延壽命者，應依塗油之法，明點以身與心而行，智慧道即由此等，明點與身俱生也，氣之執行作諸事業，心之主人為意所持，以道執持與勾招也。如是說。第二生起之門

【英語翻譯】 In summary, the key to the winds is that the function of entering is distinguished by the end, its transforming function exhausts the winds, and it is combined with the order of delusion. The key to awareness is to extract and retract, and entrust it to space. The key to the bindu is to collect and summon, and combine it with the wandering of the channels. The key to appearance is increase and decrease, all kinds of self-liberation. Thus it is said. The individual keys, the keys to the four chakras and the three main channels, are to subdue and introduce the wind-mind into the net of wisdom, as it says in that very scripture: Awareness, the path of wisdom itself, abides spontaneously complete on the wheel of its own channels, the ro-ma and rkyang-ma all tremble, the three mothers hold the body with this, the central channel takes the four wheels as its support, these abide on the right, left, and center, with the distinction of conventional and ultimate, they generate the body and its limbs, and the lamp itself also matures, the ro-ma channels on the wheels, are moved by the wind and throw the bindu, the ro relies on the channels, happiness causes body and mind to increase, the mother collects the essence, and is the root mother of the upper and lower places, the key is to retract and fill this, if these six branches are bled, burning will interrupt wisdom, if you want to get warmth, kneading is the key, you should summon the wind and bindu. The rkyang-ma on the generating wheel, the wind throws and collects and the bindu enters, the name rkyang-ma means without a partner, so it shows the single secret intention, the mother eliminates impurities and, generates the radiance of the essence, the key is to loosen and knead this, the branches are invisible here, establish the bindu in the four maturing places, if you want to gain mastery over food, the wind should be absorbed and, do not abandon the water, examine the channels with vows. The kun-'dar-ma matures by collecting memory and, the wheel at the top, reversing the karma wind and holding wisdom, the kun gives the qualities of the nirmanakaya, the 'dar-ba gives the qualities of the sambhogakaya, the mother truly shows the dharmakaya, on these twelve branches, loosening and wrapping is the key, if you want to extend life, you should rely on the method of anointing, the bindu is done with body and mind, the path of wisdom arises from these, the bindu is born with the body, the movement of the wind does all activities, the master of the mind is held by the mind, held and summoned by the path. Thus it is said. The second, the door of arising.

============================================================

==================== 第 32 段 ==================== 【原始藏文】 ྒྲོན་མ་བཟུང་བ་ལ། སྒོ་དང་སྒྲོན་མ་གཉིས་ལས། སྒོའི་གནད་ནི་སྙིང་ནས་ཀླད་པར་འབྲེལ་བའི་རྩ་སྐྱོན་ཡོན་དབང་པོ་དྭངས་བྱེད་ལ་ཡལ་ག་ལྔ་ཡོད་པའི་མིག་ལ་བ་མེན་རྭ་འདྲའི་རྩའི་དཀྱིལ་ལས་འོད་རྩ་ནས་ཡེ་ཤེས་དངོས་སུ་འབྱུང་བས་མི་འགུལ་བར་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་བལྟ་བ་ནི་ཡང་དག་པའི་གནད་དེ་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་སྒོ་ཉིད་ནི། །ལུས་བཅུད་དྭངས་མ་ཀུན་འདུས་པའི། །ཙཀྵུ་ཞེས་པའི་སྒོ་ལས་འཐོན། །གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་སྣང་བ་སྟོན། །སྐྱེད་བྱེད་རྩ་ལས་འབྲེལ་བྱུང་བའི། །རྩེ་མོ་ལས་ནི་གཅིག་གྱུར་པ། །དབང་པོ་ཡུལ་ལ་འཆར་བྱེད་པའི། །གཅིག་ལ་ཡལ་ག་ལྔ་ཡོད་པའི། །སོ་སོའི་དབང་པོའི་སྒོ་ལ་སྣང་། །ཁྱད་པར་སྐྱོན་ཡོན་དྭངས་འབྱེད་པའི། །བ་མེན་རྭ་ འདྲ་འཁྱིལ་པ་ལས། །ཨ་འབྲས་ཞེས་པ་དཀར་ནག་ཕྱེད། །རིག་ཅིང་གཟུགས་རྣམས་འཛིན་པ་དང་། །ཤེས་པའི་རང་རྩལ་རྫོགས་པར་སྟོན། །འདི་ལ་ཡེ་ཤེས་དངོས་འབྱུང་སྟེ། །མངོན་སུམ་པ་དང་རང་གནད་ཀྱིས། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་རང་སྣང་ཡུལ། །རྟོག་བཅས་འགག་པར་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྒྲོན་མའི་གནད་ནི་ལྟ་སྟངས་དང་གཟིགས་སྟངས་གཅུན་ནས་གཏེམས་པ་དང་གཅུད་པ་དང་ཁྲིད་པ་དང་ཉི་ཟླའི་རྟེན་ལ་བསླབ་པ་ཡིན་ཏེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བ་ལས། །སྒྲོན་མ་རྣམ་པ་བཞི་ཞེས་ཏེ། །སྨིན་ཅིང་འཇུག་ལ་ཁྱབ་སྟོང་པས། །ཆོས་ཉིད་ཡུལ་སྣང་སྡུད་པའོ། །རྒྱང་ཞགས་ལས་ནི་གཟུགས་བསྡུས་ཏེ། །རླུང་གིས་གཅོད་ཅིང་འཕེན་པར་བྱེད། །འོང་དང་འགྲོ་བའི་འཕེལ་འགྲིབ་ཀྱིས། །ཡེ་ཤེས་དག་ནི་སྡུད་པར་བྱེད། །ཐིག་ལེ་སྟོང་པས་ལས་ཀུན་བྱེད། །འདས་པ་ལམ་གྱི་སྣ་བཟུང་ནས། །རླུང་གིས་བཀྲག་དང་གཟི་མདངས་བསྐྱེད། །བསྒྱུར་ཞིང་ཡེ་ཤེས་སྣང་བ་སྟོན། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་སྒྲོན་མ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པ་རོ་གཅིག་ཏུ། །བསྡུས་ཏེ་རང་སྣང་འཛིན་པར་བྱེད། །འདིས་ནི་བག་ཆགས་འབྲེལ་རྒྱུན་གཅོད། །དབྱིངས་ཀྱིས་དྭངས་མ་སྡུད་པ་དང་། །རིག་པའི་སྐུ་རྣམས་འཛིན་པ་དང་། །གནད་གསུམ་བཅུད་དུ་སྨིན་པ་ཡིས། །འཁོར་བ་ཉིད་ནི་སྤོང་བར་བྱེད། །དེ་ལྟར་མིག་ལས་སྒྲོན་ཤར་བས། །སངས་རྒྱས་དགོངས་པའི་གནད་འདུས་པར། །རང་སྣང་ཡུལ་རྣམས་འཛིན་ པའོ། །སྒྲོན་མའི་གནད་ནི་ངས་བཤད་ཀྱིས། །ལྷའི་བུ་སྐལ་ལྡན་ཁྱོད་ཉོན་ཅིག །ཡུལ་དང་རིག་པ་རླུང་དག་གིས། །ཆོས་ཉིད་ལམ་དུ་གཟུང་བའི་ཕྱིར། །ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པས་ཆོས་ཉིད་དག །འདི་ཡང་སྒྲོན་མའི་གནད་ཡིན་ནོ། །རྒྱང་ཞགས་འགུལ་བ་མེ

【漢語翻譯】 關於執持明燈：門和明燈二者中，門的要點是從心臟到大腦相連的脈，凈化損害和功德的感官，對於有五個分支的眼睛，從像瓦門拉羊角般的脈的中心，由光脈中真實生起智慧，因此不搖動地觀看天空的廣闊，這是正確的要點。如《超越論》中所說：生起智慧之門即是，身體精華清凈皆匯聚，名為「恰芻」（藏文，梵文天城體：चक्षु，梵文羅馬擬音：cakṣu，漢語字面意思：眼）之門而出，顯示二取執著之顯現，從生起之脈相連而生，從頂端則合一，感官對境而顯現，一者有五個分支，在各自的感官之門顯現，特別是凈化損害和功德的，從瓦門拉羊角般的纏繞中，名為「阿仲」區分黑白，了知並執持諸色，顯示智慧的自力圓滿，於此真實生起智慧，以現量和自性的要點，法性清凈的自顯境，有分別念止息而安住。如是說。明燈的要點是約束觀看的方式和觀看的姿勢，然後填滿、濃縮、引導，以及學習日月的所依。如彼論中所說：從勝義法性生起，明燈有四種，成熟且進入而遍佈空性，因此收攝法性境之顯現。從鉤索中收攝色，以風切割並拋射，以來和去的增減，從而收攝清凈的智慧。以明點空性成辦一切事業，抓住過去道路的開端，以風產生光彩和光芒，轉變並顯示智慧的顯現。以智慧自生明燈，將一切法平等一味地，收攝而執持自顯現，以此切斷習氣關聯之延續。以虛空收攝精華，以及執持明覺之身，以及以三要點成熟為精華，從而捨棄輪迴本身。如是，從眼睛生起明燈，匯聚了佛陀密意的要點，執持自顯現諸境。明燈的要點我已說，天子具緣你諦聽，以境和明覺以及諸風，爲了將法性執持為道路，以圓滿的智慧使法性清凈，這也是明燈的要點。鉤索搖動無。

【英語翻譯】 Regarding holding the lamp: Among the two, the door and the lamp, the key point of the door is the vessel connecting from the heart to the brain, purifying the senses of defects and merits. For the eye with five branches, from the center of the vessel like the Vamena horn, wisdom actually arises from the light vessel, so looking at the vastness of the sky without moving is the correct key point. As it says in the 'Transcendent Treatise': 'The door through which wisdom arises is, the essence of the body, pure and gathered, comes out of the door called "Chakshu" (Sanskrit: चक्षु, Romanization: cakṣu, literal meaning: eye), showing the appearance of dualistic clinging, arising from the connection of the generating vessel, united from the apex, the senses appear to the object, one has five branches, appearing at the door of each sense, especially purifying defects and merits, from the coiled Vamena horn, called "Azhong" distinguishing black and white, knowing and holding all forms, showing the perfection of the self-power of wisdom, here wisdom actually arises, with the key points of direct perception and self-nature, the self-appearing realm of pure Dharma-nature, with conceptual thoughts ceasing and abiding.' Thus it is said. The key point of the lamp is to restrain the way of looking and the posture of looking, and then to fill, condense, guide, and learn from the support of the sun and moon. As it says in the same treatise: 'From the arising of the ultimate Dharma-nature, there are four kinds of lamps, maturing and entering and pervading emptiness, therefore gathering the appearance of the Dharma-nature realm. From the hook, form is gathered, cutting and throwing with wind, with the increase and decrease of coming and going, thereby gathering pure wisdom. With the bindu emptiness, accomplishing all actions, grasping the beginning of the past path, with wind generating brilliance and radiance, transforming and showing the appearance of wisdom. With the self-born lamp of wisdom, all phenomena are equally of one taste, gathering and holding self-appearance, thereby cutting off the continuation of habitual connections. With space gathering essence, and holding the bodies of awareness, and with the three key points maturing into essence, thereby abandoning samsara itself. Thus, from the eye arising the lamp, gathering the key points of the Buddha's intention, holding all self-appearing realms. The key point of the lamp I have said, son of the gods, fortunate one, listen, with object and awareness and all winds, in order to hold Dharma-nature as the path, with perfect wisdom making Dharma-nature pure, this is also the key point of the lamp. The hook moves not.'

============================================================

==================== 第 33 段 ==================== 【原始藏文】 ད་པ་གནད། །འདི་དུས་ལྟ་སྟངས་གསུམ་དང་སྦྱར། །ཤེས་རབ་སྒྲོན་མ་སྦྱང་བའི་གནད། །ཆོ་ག་གསུམ་གྱིས་སྤེལ་བ་དང་། །བསྒྲུབ་པའི་གནད་ཀྱིས་རྒྱ་ཉིད་བསྐྱེད། །ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མ་གཏེམས་པ་གནད། །རྩ་དང་མཐེབ་མཛུབ་མ་བྲལ་བས། །ཡེ་ཤེས་གོང་དུ་འཕེལ་བའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གནད་ནི་འཁྲིད་པ་སྟེ། །ཉི་མའི་བསླབ་ཐབས་རྣལ་འབྱོར་པས། །ལེགས་པར་སྦྱར་ཏེ་ཁྲིད་པར་བྱ། །ཟླ་བ་དག་ལའང་བསླབ་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་རྒྱུན་དུ་སུས་བྱས་པ། །འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་རྒྱུན་ཆད་དེ། །དག་པ་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་འོད། །ས་རྡོ་རི་བྲག་བགས་སྟོངས་ནས། །གྲུ་ཆད་དམ་ནི་ཡུལ་གྲུ་ཙམ། །འཁྲིད་ལ་མཁས་པས་སྣང་བར་འགྱུར། །འདི་དུས་ཐབས་ཀྱིས་བཅོས་པ་གནད། །རྫོགས་པས་ཆོས་ཉིད་ཐོབ་པའོ། །འདི་ལྟར་གོམས་པས་ཆོས་ཉིད་སྟོབས། །ལུས་འབྱུང་རང་སོར་རྫོགས་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་འབྱུང་རྒྱུན་ཆད་པས། །ཟག་བཅས་ཕུང་པོ་མི་སྣང་བར། །འདི་ལ་མངོན་པར་འཚང་རྒྱའོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་སྣང་བའི་གདངས་འོད་གསལ་བསྟན་པ་ལ་ལྔ་སྟེ་སྐུ་དང་། ཡེ་ཤེས། འོད། ཐིག་ལེ། རིག་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་ པོ་ལ་གཉིས་ཏེ་མདོར་བསྟན་པ་དང་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཙིཏྟའི་ནང་ན་སྐུར་གནས་ཏེ། །གདངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་རྣམ་པ་ལྔས། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །ཟེར་གྱི་སྐུ་ནི་དྲུག་གིས་ཀྱང་། །རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་སྡུད། །དག་པའི་སྐུ་ནི་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །མྱ་ངན་འདས་པའི་མཚོན་པ་འཛིན། །རྣམ་པའི་སྐུ་ནི་བརྒྱད་ཀྱིས་ཀྱང་། །ས་ལམ་རྫོགས་པའི་བྱ་བ་བྱེད། །ཅེས་པས། ཙིཏྟ་ན་ངོ་བོ་སྐུའི་འཆར་གཞིར་ཡོད་པས་དེའི་གདངས་རིགས་ལྔའི་སྐུ་མ་འདྲེས་པ་ཚད་ཕེབས་ཀྱི་དུས་སུ་སྣང་བའོ། །སྐུ་ལས་ཟེར་འཕྲོ་བས་རྩ་ནང་ན་ཐིག་ལེ་ཟེར་གདངས་དང་ཕྱིར་གདལ་བ་རང་སྣང་གི་སྐུ་ཕྲ་མོ་རྣམ་པ་དྲུག་སྣང་བའོ། །གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གསུམ་གྲོལ་སའི་སྐུ་སྟེ་ནང་དབྱིངས་ཟད་པའི་ཚད་འཛིན་པའོ། །རྣམ་པའི་སྐུ་བརྒྱད་ནི་མཐར་ཕྱིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ས་ལ་སྐུ་གསུམ་ལ་དགུར་དབྱེ་བ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་དབྱིངས་རྣམ་དག་ཀུན་གྱི་འཆར་གཞི་ཡིན་པས་གཞིར་བྱས་ཏེ་ལོགས་སུ་མ་བགྲངས་པས་བརྒྱད་དོ། །གཉིས་པ་སྐུ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བ་དང་། ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གཉིས་ཏེ། རིག་པ་ཡུལ་སྣང་གི་སྐུ་དང་། དྭངས་མ་འདུས་པའི་སྐུ་སྟེ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྐུ་ནི་གཉིས

【漢語翻譯】 竅訣要點。此時結合三種觀察方式。修習智慧明燈的要點。通過三種儀軌來增進，通過修持的要點來擴充套件其範圍。充滿明點的明燈是關鍵。根脈與拇指、食指不分離，智慧得以提升。法界的要點在於引導，瑜伽士應妥善修習太陽的訓練方法並加以引導。也應學習月亮的訓練方法。如此持續修行之人，錯覺的顯現將會斷絕，清凈五智的光芒，從土地、巖石、山脈到虛空，乃至船隻殘骸或小片土地，都將因精通引導而顯現。此時以方便法來調整是關鍵，圓滿時即可獲得法性。如此習慣成自然，法性之力，身體元素自然圓滿。如此一來，身體元素斷絕，有漏蘊將不再顯現，於此證得菩提。如是說。第三，顯現的光芒，開顯光明，有五點：身、智慧、光、明點、覺性的自性得以擴充套件。第一部分分為兩點：概括性地展示和詳細地解釋。第一點出自《現觀莊嚴論》：於心性中，身安住，光芒之身有五種，各自持有種姓之特徵。光束之身亦有六種，聚集自性顯現之法性。清凈之身有三種，持有涅槃之象徵。形象之身亦有八種，行持圓滿地道的行為。因此，心性中存在身之本質的藍圖，因此，五種姓的光芒之身在成熟之時顯現。由於身放射光芒，因此在脈中，明點、光芒閃耀，向外擴充套件，自顯的微細身顯現六種。基位的三種智慧是解脫之身，是持有內在法界耗盡之程度的。八種形象之身是究竟圓滿之地的三身份為九種，法身的法身，即法界清凈是萬物之藍圖，因此作為基礎，未單獨計數，故為八種。第二，詳細解釋身，分為兩點：共同的區分和特殊的區分詳細解釋。第一點分為兩點：覺性境相之身和清凈聚合之身，如《日月和合經》所說：身有二

【英語翻譯】 The crucial points of practice. At this time, combine with three ways of observing. The key to practicing the wisdom lamp. Increase it through three rituals, and expand its scope through the key to accomplishment. Filling the lamp with bindus is key. When the root channels are not separated from the thumb and forefinger, wisdom increases. The key to the expanse of space is guidance, the yogi should properly practice the sun's training method and guide accordingly. One should also learn the moon's training method. Whoever practices like this continuously, the appearance of delusion will be cut off, the light of the five pure wisdoms, from the land, rocks, mountains to emptiness, even to shipwrecks or small pieces of land, will appear due to proficiency in guidance. At this time, adjusting with skillful means is key, and upon completion, one can attain the nature of reality. By becoming accustomed in this way, the power of the nature of reality, the body elements are naturally perfected. In this way, when the body elements are cut off, the contaminated aggregates will no longer appear, and one will attain enlightenment here. Thus it is said. Third, the radiance of appearances, revealing luminosity, there are five points: the body, wisdom, light, bindus, and the nature of awareness are explained to expand. The first part is divided into two points: a summary presentation and a detailed explanation. The first point is from the Ornament of Clear Realization: Within the mind, the body abides, the radiant body has five aspects, each holding the characteristics of its lineage. The body of rays also has six, gathering the nature of reality of self-appearing. The pure body has three aspects, holding the symbol of nirvana. The body of forms also has eight, performing the actions of completing the stages and paths. Therefore, within the mind, there is a blueprint for the essence of the body, and thus, the radiant bodies of the five lineages appear at the time of maturity. Because the body emits rays, therefore in the channels, bindus and rays shine, expanding outwards, the subtle self-appearing body appears in six aspects. The three wisdoms of the base are the body of liberation, holding the measure of the exhaustion of the inner realm. The eight bodies of forms are the three bodies divided into nine at the stage of ultimate perfection, the Dharma body of the Dharma body, which is the pure realm of reality, is the blueprint for all things, therefore, as the basis, it is not counted separately, hence there are eight. Second, explaining the body in detail, divided into two points: the common distinctions and the special distinctions explained in detail. The first point is divided into two points: the body of awareness and object appearance, and the body of pure aggregation, as stated in the Union of Sun and Moon Sutra: The body is two

============================================================

==================== 第 34 段 ==================== 【原始藏文】 ་ཏེ་རིག་པ་ཡུལ་སྣང་གི་སྐུ་དང་། དྭངས་མ་རྣམས་འདུས་པའི་སྐུའོ་ཞེས་སོ། །དང་པོ་ནི་དབང་པོ་ལ་སྣང་ཞིང་དགག་སྒྲུབ་མེད་པ་སྟེ་དབྱེ་ན་དབང་པོ་དང་། ཕུང་པོ་དང་། ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐུ་དང་གསུམ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སྐུ་ནི་དབང་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐུ་ཆེན་པོ་དང་། ཕུང་པོ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐུ་ཆེན་པོ་དང་། ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་དང་ཉོན་མོངས་པ་རྣམས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྐུ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དྭངས་མ་འདུས་པའི་སྐུ་ནི་གོམས་པ་སྟོབས་སུ་གྱུར་པ་རྣམས་ལ་སྣང་བ་སྟེ། དབྱེ་ན་ལམ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སྐུ་དང་། འོད་དང་སྐུའི་མཚན་ཉིད་ཁ་དོག་མི་ཕྱེད་པ་ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་སྐུ་གཉིས་ལས་དང་པོ་ནི། ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་གྱིས་ལམ་གྱི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པས་འབྲས་བུ་ཚད་ལ་ཕེབས་པར་བྱེད་པས་རོལ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དང་། སྤྱི་ཕུད་ཆེན་པོའི་སྐུ་དང་། རིགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སྐུ་ཞེས་གྲགས་ཏེ་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས་རང་གི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སྐུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། རྣམ་པར་མི་འབྱེད་པ་རོལ་པ་ཆེན་པོའི་སྐུ་དང་། དམ་པ་སྤྱི་ཕུད་ཆེན་པོའི་སྐུ་དང་། རིགས་རྗེས་སུ་འཛིན་པའི་སྐུའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་སྐུ་ནི་གཞི་དང་ལམ་དང་འབྲས་བུ་གསུམ་སྟེ། གཞི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡེ་ནས་གནས་པའི་སྐུ་དང་། ལམ་འོད་གདངས་དབྱིངས་སྐུ་ཡེ་ཐོག་ལས་ཕྱིར་སྣང་ཙམ་ལས་མི་འགྱུར་བའི་སྐུ་དང་། འབྲས་བུ་སྐུ་གསུམ་ལྷུན་གྲུབ་དབྱིངས་ཟད་སར་ཕྱིན་པའི་སྐུ་གསུམ་སྟེ་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཇི་བཞིན་པའི་སྐུ་ནི་འདི་ལྟ་སྟེ། ཡེ་ གནས་དང་པོའི་སྐུ་དང་། ཡེ་ཐོག་མི་འགྱུར་བའི་སྐུ་དང་། འབྲས་བུ་རང་རྫོགས་པའི་སྐུའོ། །འབྲས་བུ་རང་རྫོགས་པའི་སྐུ་ནི་གསུམ་སྟེ། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ཆེན་པོ་དང་། ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པའི་སྐུ་འཛིན་པ་མེད་པ་ཆེན་པོ་དང་། སྤྲུལ་པའི་སྐུ་བདག་མེད་པ་ཆེན་པོའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཁྱད་པར་གྱི་དབྱེ་བ་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་ངོ་བོ་མདོར་བསྟན་པ་དང་། རྣམ་པ་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་སྐུ་གང་ཞེ་ན་རྩ་བ་རིག་པའི་སྐུ་དང་། ཡངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། གདལ་བ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་དང་། མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་དང་། འགྱུར་བ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཡང་དག་བདེ་བའི་སྐུ་དང་། ལོག་པ་སེམས་ཀྱི་སྐུ་ད

【漢語翻譯】 即是，明覺是顯現境相之身，清凈者匯聚之身。第一種是顯現於感官且無有破立，分則有感官、蘊、境與有境完全清凈之身三種。彼經中說：明覺顯現於境之身，即是感官等完全清凈之大身，蘊等完全清凈之大身，界與處與境及有境與煩惱等完全清凈之大身。第二種是清凈匯聚之身，是顯現於串習力強者，分則有道路圓滿無倒執持自相之身，以及光明與身之體性顏色不分耶吉如是之身二種。第一種，以本體、自性、大悲三者執持道路之體性，故使果達到圓滿，故有大游舞之身、大總持之身、隨順種姓之身等名稱，如日月和合經中說，執持自相之身是這樣：無分別大游舞之身，勝妙大總持之身，隨順種姓之身。第二種耶吉如是之身，有基、道、果三種。基是自生之智慧本來安住之身，道是光明光芒法界身從原始以來僅是向外顯現而不變的身體，果是三身任運成就法界窮盡處之身三種。又，彼經中說：耶吉如是之身是這樣：本來安住最初之身，原始不變之身，果自圓滿之身。果自圓滿之身有三種：法身無戲論大身，報身無執著大身，化身無我大身。第二，詳細闡述差別之分，有二，即本體簡要宣說與相詳細闡述。第一是，自生智經中說：那又是何身呢？根本是明覺之身，寬廣是法性之身，廣大是法界之身，不變是金剛之身，無變是自性之身，真實安樂之身，顛倒是心之身。

【英語翻譯】 That is, clarity is the body of appearing objects, and the body of assembled purities. The first is what appears to the senses and has no affirmation or negation, divided into three: the senses, the aggregates, and the body of completely pure objects and subjects. It says in that very text: "The body of clarity appearing to objects is the great body of completely pure senses, the great body of completely pure aggregates, and the great body of completely pure realms, sense bases, objects, subjects, and afflictions." The second is the body of assembled purities, which appears to those who have transformed familiarity into strength, divided into two: the body that perfectly and unerringly holds its own characteristics, and the body of primordial suchness, where the characteristics of light and form are indistinguishable in color. The first is: because the essence, nature, and compassion hold the characteristics of the path, they cause the result to reach perfection, hence the names great playful body, great all-encompassing body, and body that follows the lineage. As it says in the Union of Sun and Moon, the body that holds its own characteristics is like this: the non-discriminating great playful body, the sublime great all-encompassing body, and the body that follows the lineage. The second, the body of primordial suchness, has three: ground, path, and result. The ground is the body of self-arisen wisdom that has always been present. The path is the body of light, radiance, and space, which only appears outwardly from the beginning and does not change. The result is the three bodies spontaneously accomplished, the body that has reached the exhaustion of space. Again, it says in that very text: "The body of primordial suchness is like this: the body of the first abiding from the beginning, the body that never changes from the beginning, and the body of self-perfected result." The body of self-perfected result has three: the dharmakaya, the great body without elaboration; the sambhogakaya, the great body without grasping; and the nirmanakaya, the great body without self. Second, the detailed explanation of the distinctions has two parts: briefly stating the essence and elaborately explaining the aspects. The first is from the Self-Arisen Wisdom Sutra: "What body is that? The root is the body of clarity, the expanse is the body of dharmata, the vastness is the body of space, the unchanging is the vajra body, the immutable is the body of essence, the body of true bliss, and the perverted is the body of mind."

============================================================

==================== 第 35 段 ==================== 【原始藏文】 ང་། མཐོང་བ་རང་གྲོལ་གྱི་སྐུ་དང་། གཅིག་པ་ཐིག་ལེའི་སྐུ་དང་། རྒྱ་མ་ཆད་པ་ནམ་མཁའི་སྐུ་དང་། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ཉི་ཟླའི་སྐུ་དང་། ཐ་མི་དད་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྐུ་དང་། ཞེན་པ་མེད་པ་རང་གྲོལ་གྱི་སྐུའོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ནི། སྐུ་བཅུ་གསུམ་པོ་དེ་དག་གི་རྣམ་པ་གང་ཡིན་ཞེ་ན་བཤད་པ་ནི་ཡང་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྩ་བ་རིག་པའི་སྐུ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་ཡིན་ཏེ་རང་གི་མིག་གི་དབང་པོ་མ་འགགས་པ་ལ་གསལ་ལོ། །དེ་ནི་རྩ་བ་རིག་པའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཡངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་དང་པོའི་གཞི་ཀ་དག་ཆེན་པོའི་དེ་ལ་བསམ་པ་མེད། མ་རིག་པ་མེད། སེམས་མེད། ཡིད་མེད། འཛིན་པ་མེད་དོ། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། རྒྱ་མ་ཆད་པའི་ཡེ་ཤེས། ལྷུན་གྱིས་ གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས། སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད། མཐའ་དང་བྲལ་བའི་རིག་པ། དག་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ། ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པའི་ལྟ་བར་བཞུགས་སོ། །དེ་ཡང་ཡངས་པ། གསལ་བ། མི་འགྱུར་བ། ཡེ་ཤེས་མི་འགག་པ། ཐིག་ལེ་སྣ་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ། མི་འགྱུར་བའི་ཆོས་ཉིད། ཕྱི་རྒྱ་མ་རལ་བ། ནང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འོད་ལྔ་མ་འགགས་པར་གསལ་བ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོར་བཞུགས་སོ། །དེ་ནི་ཡངས་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །གདལ་བ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་སྒྲོན་མ་ཡིན་ཏེ། དབྱིངས་དེ་ཡང་རྒྱ་མ་ཆད་པ། ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ། འགྲིབ་པ་མེད་པ། འཕེལ་བ་མེད་པ། སྟོངས་པ་མེད་པ། གང་བ་མེད་པ། གསལ་ཆ་དང་བཅས་པ། སྐུ་མང་པོ་འཆར་བའི་གནས། ཡངས་པ་ཀུན་གྱི་བདག་ཉིད། ཤིན་ཏུ་ཆེ་བས་གོང་ན་མེད་པ། ལྟ་བ་མཐོང་བའི་སངས་རྒྱས། ངེས་པ་རྙེད་པའི་ས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ནི་གདལ་བ་དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ནི་སངས་རྒྱས་མེད་པའི་འབྲས་བུ། སེམས་ཅན་མེད་པའི་འཁོར་བ། སྲོག་བཅད་པའི་སངས་རྒྱས། བྱས་པ་མེད་པའི་བྱུང་བ། མཐོང་མ་མྱོང་པའི་ཡུལ། ཤེས་མ་མྱོང་བའི་གཏམ། ལེན་མ་མྱོང་བའི་ལུས། སྲོག་བཅད་པའི་དགེ་བ། བསྒྲུབ་པ་མེད་པའི་ལྷ། མ་བགྲངས་པའི་སྙིང་པོ། མ་བསྒོམས་པའི་སྒོམ་པ། མ་བྲིས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར། མ་བསགས་པའི་ཚོགས་སོ། །དེ་ནི་མི་འགྱུར་བ་རྡོ་རྗེ་སྐུའོ། །འགྱུར་བ་མེད་པ་ངོ་བོ་ ཉིད་ཀྱི་སྐུ་ནི་གྲུབ་མཐའ་འགྱུར་མེད། གཏན་ཚིགས་ངེས་མེད། མཚན་ཉིད་གཉིས་མེད། ལྟ་བ་ཕྱོགས་མཐོང་། སྒོམ་པ་མཐོང་བ། སྤྱོད་པ་བྱར་མེད། འབྲས་བུ་ཐོབ་མེད། དམ་ཚིག་བསྲུང་མེད། རོལ་པ་འགག

【漢語翻譯】 我，見即解脫之身，一味明點之身，無間虛空之身，不落邊際日月之身，無有他異唯一之身，無有執著自解脫之身。二是，若問此十三身之相為何，彼經中複述，即如是，根本覺性之身乃金剛鏈身，于自眼根未滅時顯現。此乃根本覺性之身。廣大法性之身乃初始之基，原始清凈之體，無有思，無有無明，無有心，無有意識，無有執。即如是，無間斷之智慧，任運成就之佛，離戲論之法性，離邊際之覺性，大清凈之顯現，安住于無有偏頗之見。即是廣大，明晰，不變，智慧不滅，明點散射，不變之法性，外境不散，內里五智之光不滅而顯現，安住于身與智慧之自性中。此乃廣大法性之身。開展法界之身乃法界極清凈之明燈，法界無有間斷，不落邊際，無有減少，無有增多，無有空虛，無有盈滿，具足明分，乃諸身顯現之處，廣大一切之自性，至極廣大無有能及，乃見解所見之佛，獲得定解之地。此乃開展法界之身。不變金剛之身乃無佛之果，無有情之輪迴，斷命之佛，無作之生起，未曾見之境，未曾知之語，未曾取之身，斷命之善，無有修持之天，未曾數之精要，未曾修之禪修，未曾繪之壇城，未曾積之資糧。此乃不變金剛身。無有變異自性之身乃宗派不變，理證不定，體性無二，見解見邊，禪修見，行無所為，果無所得，誓言無所守，嬉戲滅。

【英語翻譯】 I, the body of seeing liberation, the body of the single bindu, the body of uninterrupted space, the body of impartial sun and moon, the body of the single non-different, the body of unattached self-liberation. Secondly, if asked what the nature of these thirteen bodies is, it is explained again in the same text: It is like this: the body of fundamental awareness is the body of the Vajra Chain, which is clear when one's own eye faculty has not ceased. This is called the body of fundamental awareness. The vast body of Dharmata is the original ground, the great primordial purity, without thought, without ignorance, without mind, without consciousness, without grasping. It is like this: uninterrupted wisdom, spontaneously accomplished Buddha, Dharmata free from elaboration, awareness free from extremes, the appearance of great purity, abiding in impartial view. It is vast, clear, unchanging, wisdom unceasing, bindus radiating in various ways, unchanging Dharmata, the outer realm not collapsing, the inner five lights of wisdom clear and unceasing, abiding in the essence of body and wisdom. This is called the vast body of Dharmata. The expanding body of space is the lamp of completely pure space, which is uninterrupted, impartial, without decrease, without increase, without emptiness, without fullness, possessing clarity, the place where many bodies appear, the nature of all vastness, extremely great and unsurpassed, the Buddha seen by view, the ground of attaining certainty. This is called the expanding body of space. The unchanging Vajra body is the fruit without Buddha, the samsara without sentient beings, the Buddha who cuts off life, the arising without action, the object never seen, the word never known, the body never taken, the virtue of cutting off life, the deity without practice, the essence uncounted, the meditation unmeditated, the mandala unpainted, the accumulation unaccumulated. This is the unchanging Vajra body. The unchanging body of essence is the unchanging doctrine, the uncertain reason, the nature without duality, the view seeing the side, the meditation seeing, the action without doing, the fruit without attainment, the samaya without keeping, the play ceasing.

============================================================

==================== 第 36 段 ==================== 【原始藏文】 ་མེད། ངོ་བོ་ཟང་ཐལ། རང་བཞིན་ཀུན་ཁྱབ། ཐུགས་རྗེ་མཁའ་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནི་འགྱུར་བ་མེད་པ་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུའོ། །དག་པ་བདེ་བའི་སྐུ་ནི་གསལ་བ་མཁའ་ཁྱབ། སྟོང་པ་ཀུན་ཁྱབ། ཡེ་ཤེས་མིག་ཁྱབ། རིག་པ་ལུས་ཁྱབ། སྒྲོན་མ་ཡུལ་ཁྱབ། ཆོས་སྐུ་གཞི་ཁྱབ། ལོངས་སྐུ་རང་ཁྱབ། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ། འོད་ལྔ་གནས་ཁྱབ་བོ། །དེ་ནི་དག་པ་བདེ་བའི་སྐུའོ། །ལོག་པ་སེམས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྣ་ཚོགས་འབྱུང་བ། སྣ་ཚོགས་སྡུད་པ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལམ། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནས། ཐམས་ཅད་ཀྱི་གཞི། འཁོར་བ་རང་ཀ་མའོ། །དེ་ནི་ལོག་པ་སེམས་ཀྱི་སྐུའོ། །མཐོང་བ་རང་གྲོལ་གྱི་སྐུ་ནི་མི་འགྱུ་སྟེ་འགྱུ་བ། འགྱུ་སྟེ་མི་འགྱུ་བ། སྲོག་མེད་པའི་སྐུ། སེམས་མེད་པའི་སེམས་ཅན། དབུགས་མེད་པའི་འགྱུ་བ། འགྲོ་འོང་མེད་པའི་སངས་རྒྱས། དུས་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས། རྟག་པར་བཞུགས་པའི་ཆོས་ཉིད། འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ། རྟོག་པ་མེད་པའི་སྐུ་ལྔ། མཐོང་བ་མ་འགགས་པའི་ཤེས་རབ། རང་སར་གྲོལ་བའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །དེ་ནི་མཐོང་བ་རང་གྲོལ་གྱི་སྐུའོ། །གཅིག་པ་ཐིག་ལེའི་སྐུ་ནི། འབྱུང་བ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། འབྱུང་བ་ཀུན་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས། འབྱུང་ བ་ཀུན་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས། འབྱུང་བ་ཀུན་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས། འབྱུང་བ་གཏིང་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས། འབྱུང་བ་མཁའ་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས། འབྱུང་བ་རང་འབྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེ་ནི་གཅིག་པ་ཐིག་ལེའི་སྐུའོ། །རྒྱ་མ་ཆད་པ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ནི་སྣང་བ་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མ་ཆད། ནམ་མཁའ་དང་དབྱིངས་རྒྱ་མ་ཆད། སེམས་ཅན་དང་སངས་རྒྱས་རྒྱ་མ་ཆད། འབྱུང་བ་དང་འོད་སྣང་རྒྱ་མ་ཆད། མཐོང་བ་དང་རང་ལུས་རྒྱ་མ་ཆད། སྟོང་པ་དང་ཆོས་ཉིད་རྒྱ་མ་ཆད། ལྷུན་གྲུབ་དང་ཀ་དག་རྒྱ་མ་ཆད། ཞིང་ཁམས་དང་ལྷུན་གྲུབ་རྒྱ་མ་ཆད། ཚོམ་བུ་དང་འཁྲུལ་སྣང་རྒྱ་མ་ཆད། སེམས་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མ་ཆད། ཡིད་དང་ཤེས་རབ་རྒྱ་མ་ཆད། མ་རིག་པ་དང་རིག་པ་རྒྱ་མ་ཆད། སྟོང་པ་དང་གསལ་བ་རྒྱ་མ་ཆད་དོ། །དེ་ནི་རྒྱ་མ་ཆད་པ་ནམ་མཁའི་སྐུ་ཞེས་བྱའོ། །ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ཉི་ཟླའི་སྐུ་ནི་འཛིན་པ་མེད་པའི་རང་གྲོལ་རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་སངས། འགྱུ་བ་མེད་པའི་རང་དག །གསལ་བ་མེད་པའི་འཚེར་བ། བསྒོམ་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། གཟུང་དུ་མེད་པའི་ཡངས་པ། སངས་རྒྱས་མེད་པའི་སེམས་ཅན་ནོ། །དེ་ནི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བ་ཉི་ཟླའི་སྐུའོ། །ཐ་མི་དད་པ་ཅིག་ཤོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྒྲོན་མ་མཁའ་ཁྱབ། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་ཁྱབ། ཤེས་རབ་ཡུལ་ཁྱབ། ཐབས་ཀྱིས

【漢語翻譯】 無有。本體空明，自性遍佈，大悲周遍虛空。那是無有變化的法性身。清凈安樂之身是，光明周遍虛空，空性周遍一切，智慧眼周遍，覺性身周遍，明燈境周遍，法身基周遍，報身自周遍，化身一切周遍，五光處周遍。那是清凈安樂之身。迷亂心之身是，種種生起，種種聚集，一切的道，一切的處，一切的基，輪迴自根本。那是迷亂心之身。見即自解脫之身是，不動的動，動的不動，無命之身，無心之有情，無氣息的動，無有來去的佛，一切時的智慧，恒常安住的法性，無執著的自解脫，無分別的五身，見而不斷絕的智慧，于自處解脫的法性。那是見即自解脫之身。唯一明點之身是，諸元素周遍的智慧，諸元素皆顯現的智慧，諸元素皆生的智慧，諸元素皆明晰的智慧，諸元素深邃明澈的智慧，諸元素虛空明澈的智慧，諸元素自生的智慧。那是唯一明點之身。無有間斷虛空之身是，顯現和智慧無有間斷，虛空和法界無有間斷，有情和佛無有間斷，諸元素和光明無有間斷，見和自身無有間斷，空性和法性無有間斷，任運成就和原始清凈無有間斷，剎土和任運成就無有間斷，聚和錯覺顯現無有間斷，心和智慧無有間斷，意和勝慧無有間斷，無明和明無有間斷，空性和光明無有間斷。那是無有間斷虛空之身。不墮邊際日月之身是，無執著的自解脫，無分別的自醒覺，無動搖的自清凈，無有明的光耀，無修持的法性，不可取的寬廣，無有佛的有情。那是不墮邊際日月之身。無有他異唯一之身是，明燈周遍虛空，智慧周遍法界，勝慧周遍境，以方便

【英語翻譯】 Without. The essence is empty and clear, the nature is all-pervasive, and compassion pervades the sky. That is the unchanging Dharmakaya. The pure and blissful body is: clarity pervades the sky, emptiness pervades all, wisdom eyes pervade, awareness pervades the body, the lamp pervades the realm, the Dharmakaya pervades the base, the Sambhogakaya pervades itself, the Nirmanakaya pervades all, and the five lights pervade the place. That is the pure and blissful body. The deluded mind body is: all kinds of arising, all kinds of gathering, the path of all, the place of all, the base of all, samsara is its own root. That is the deluded mind body. The body of seeing and self-liberation is: not moving but moving, moving but not moving, a body without life, a sentient being without mind, a movement without breath, a Buddha without coming and going, wisdom of all times, the Dharma nature that always abides, self-liberation without grasping, the five bodies without conceptualization, wisdom that is not interrupted by seeing, and the Dharma nature that is liberated in its own place. That is the body of seeing and self-liberation. The body of the single bindu is: the wisdom that pervades all elements, the wisdom that manifests all elements, the wisdom that arises from all elements, the wisdom that clarifies all elements, the wisdom that is deeply clear of all elements, the wisdom that is clearly empty of all elements, and the wisdom that is self-arising of all elements. That is the body of the single bindu. The uninterrupted sky body is: appearance and wisdom are uninterrupted, the sky and the realm are uninterrupted, sentient beings and Buddhas are uninterrupted, elements and light are uninterrupted, seeing and one's own body are uninterrupted, emptiness and Dharma nature are uninterrupted, spontaneous accomplishment and primordial purity are uninterrupted, pure lands and spontaneous accomplishment are uninterrupted, clusters and illusory appearances are uninterrupted, mind and wisdom are uninterrupted, mind and prajna are uninterrupted, ignorance and knowledge are uninterrupted, emptiness and clarity are uninterrupted. That is called the uninterrupted sky body. The body of the sun and moon that does not fall to the side is: self-liberation without grasping, self-awakening without conceptualization, self-purification without movement, radiance without clarity, Dharma nature without meditation, vastness that cannot be grasped, sentient beings without Buddhas. That is the body of the sun and moon that does not fall to the side. The unique body that is not different is: the lamp pervades the sky, wisdom pervades the realm, prajna pervades the realm, with skillful means

============================================================

==================== 第 37 段 ==================== 【原始藏文】 ་ལམ་ཁྱབ། དབང་པོས་སེམས་ཁྱབ། དེ་ནི་ཐ་མི་དད་པ་སྒྲོན་མའི་སྐུའོ། །ཞེན་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་སྐུ་ནི། སྣང་བ་ལ་མི་ཞེན། སྟོང་པ་ལ་མི་ཆགས། མེད་པ་མི་ བསྒྲུབ། ཡོད་པ་མི་སྤང་། མེད་པ་ལ་ཞེ་འདོད་མི་བྱེད། ཡོད་པ་ལ་མངོན་པར་མི་ཞེན། བྱས་པ་མི་བསྒྲུབ། བྱུང་བ་མི་འགེགས། བྱུང་བ་ལ་སྐྱོན་དུ་མི་ལྟ། མ་བྱུང་བ་ལ་ཡོན་ཏན་དུ་མི་སེམས། ཉོན་མོངས་མི་སྤོང་། སངས་རྒྱས་མི་བསྒྲུབ། སྒོམ་པ་མི་བསྒོམ། ལྟ་བ་མི་ལྟ། འཁྲུལ་སྣང་མི་འགེགས། དག་སྣང་མི་འཚོལ། སེམས་ལ་སངས་རྒྱས་མི་རེ། རིག་པ་ལ་སེམས་ཅན་མི་དོགས། ཀུན་གཞི་ལ་ཆོས་སྐུ་མི་རེ། སྒྲོན་མ་ལ་གཟུགས་སྐུར་མི་དོགས། ལམ་ལ་སྦྱང་དུ་མེད། འབྲས་བུ་ལ་ཐོབ་ཏུ་མེད། གཞི་ལ་བཟང་ངན་མེད། རྟོགས་དང་མ་རྟོགས་གཉིས་སུ་མེད་པའོ། །དེ་ནི་ཞེན་མེད་རང་གྲོལ་གྱི་སྐུའོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །འདི་དག་རྒྱས་པར་བཤད་ན་གསལ་བ་མཐའ་ཡས་པའི་ཕྱིར་སྤྲོས་པས་ཆོག་གོ། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དང་པོ་ནི་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་སྐུར་སྣང་། རང་བཞིན་འོད་དུ་སྣང་། ཐུགས་རྗེ་མཛད་པའི་འཕྲིན་ལས་སུ་སྣང་བའོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་གསུམ་སྟེ་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་གྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། ཐུགས་རྗེ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་སོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ནི། སྐུ་ལ་དབྱིངས་ཡོད་པས་དེའི་རྩལ་ལས་ཤར་བ་སྟེ་རང་ཤར་ལས། སྐུ་མི་འགྱུར་བ་ལས་ཡེ་ཤེས་ འགག་པ་མེད་པ་འབྱུང་ངོ་། །དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། སྐུ་ལ་དབྱིངས་ཡོད་པའི་ཕྱིར། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་། དབྱིངས་ལ་གསལ་ཆ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སུ་བྱུང་། གསལ་བ་ལ་གཉིས་མེད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་། གཉིས་མེད་ལ་མཐོང་བ་ཡོད་པའི་ཕྱིར། སོ་སོར་རྟོགས་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་། མཐོང་བ་ལ་ཚད་ཡོད་པའི་ཕྱིར། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་འོད་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་གདངས་ཏེ། ནང་གསལ་ཕྲ་བ་གཏིང་གསལ་ཁ་དོག་ལས་འདས་པ་དང་། ཕྱིར་གསལ་རགས་པ་ཁ་དོག་འཛིན་པའི་འོད་གཉིས་ལས། དང་པོ་ནི་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་རང་གདངས་ཤེལ་གྱི་ནང་འོད་ལྟར་ཡོད་ལ་དངོས་སུ་ཁ་དོག་ཏུ་མི་གསལ་བའི་འོད་ལྔ་སྟེ། གཞི་རང་བྱུང་རིག་པའི་དབྱིང

【漢語翻譯】 道路遍佈，感官遍佈心靈，這是無二燈身。無執自解脫之身，不執著顯現，不貪戀空性，不破除無，不拋棄有，不對無生貪戀，不對有生執著，不造作已做之事，不阻止已生之事，不對已生之事視為過錯，不對未生之事視為功德，不捨棄煩惱，不成就佛陀，不修禪定，不作觀看，不阻止錯覺，不尋求清凈顯現，不對心中期望佛陀，不對覺性懷疑眾生，不對普賢基期望法身，不對燈期望色身，道上無可修習，果上無可獲得，基上無有善惡，無有證悟與未證悟之二元。這便是無執自解脫之身。若要廣說這些，因其光明無邊，故省略不談。第二，廣說智慧之自性，分為兩種：基位智慧和特徵執持智慧。第一種是本體、自性、大悲三者，本體顯現為身，自性顯現為光，大悲顯現為事業之事業。如是《日月和合經》中也說：基位智慧有三種，即本體本凈之智慧，自性任運成就之智慧，大悲自顯現之智慧。第二種是特徵執持之五種智慧，因身具法界，故從其力量中生起，即從自生中，身不變化，故智慧無有止息地生起。譬如說，因身具法界，故生起法界體性智；因法界具明分，故生起如鏡之智慧；因明分具無二，故生起平等性智；因無二具見，故生起妙觀察智；因見具量，故生起成所作智。第三，光是智慧之自性顯現，分為內在明亮微細、深邃明亮超越顏色，以及外在明亮粗大、執持顏色之二種光。第一種是本凈法界任運成就之自性顯現，如水晶內的光芒般存在，但實際上不顯現為顏色的五種光，即基位自生覺性之法界。

【英語翻譯】 Roads pervade, senses pervade the mind. This is the non-dual Lamp Body. The body of unattached self-liberation is: not attached to appearances, not clinging to emptiness, not negating non-existence, not abandoning existence, not craving for non-existence, not being attached to existence, not fabricating what has been done, not obstructing what has arisen, not viewing what has arisen as a fault, not considering what has not arisen as a virtue, not abandoning afflictions, not achieving Buddhahood, not practicing meditation, not engaging in viewing, not obstructing illusions, not seeking pure appearances, not expecting Buddhahood in the mind, not suspecting sentient beings in awareness, not expecting Dharmakaya in the Alaya, not suspecting Rupakaya in the Lamp, there is nothing to be cultivated on the path, nothing to be attained in the result, no good or bad in the base, no duality of realization and non-realization. This is said to be the body of unattached self-liberation. To explain these in detail would be too extensive because of their infinite clarity, so let it suffice to omit them. Second, explaining the nature of wisdom in detail is twofold: the wisdom of the base and the wisdom of characteristic apprehension. The first is the three of essence, nature, and compassion: essence appears as body, nature appears as light, and compassion appears as the activity of deeds. As it is said in the "Union of Sun and Moon Sutra": The wisdom of the base is threefold: the wisdom of essence, primordial purity; the wisdom of nature, spontaneous accomplishment; and the wisdom of compassion, self-manifestation. The second is the five wisdoms of characteristic apprehension: because the body possesses Dharmadhatu, it arises from its power, that is, from self-arising, the body does not change, therefore wisdom arises without cessation. For example, because the body possesses Dharmadhatu, the Wisdom of Dharmadhatu arises; because Dharmadhatu possesses clarity, mirror-like wisdom arises; because clarity possesses non-duality, the Wisdom of Equality arises; because non-duality possesses seeing, the Wisdom of Discriminating Awareness arises; because seeing possesses measure, the Wisdom of Accomplishing Activity arises. Third, light is the self-resonance of wisdom, divided into inner clear subtle, deep clear transcending color, and outer clear coarse, grasping color. The first is the self-resonance of the spontaneously accomplished Dharmadhatu of primordial purity, existing like the inner light of crystal, but not actually manifesting as color, the five lights, which are the Dharmadhatu of the base, self-arisen awareness.

============================================================

==================== 第 38 段 ==================== 【原始藏文】 ས་རུམ་ན་གནས་པ་ནི་ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། མི་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་རང་སར་དག་པ་ཁ་དོག་ལས་འདས་པའི་འོད་ནི་དྲི་མ་མེད་པའི་དཀར་པོ་རང་སར་དག་སྟེ་སྣང་བ་གང་དུ་ཡང་མི་འབྱེད། མ་བཙལ་བཞག་པའི་སེར་པོ་རང་སར་དག་སྟེ་ཡུལ་དུ་མར་མི་སྣང་། ཆགས་པ་མེད་པའི་དམར་པོ་རང་སར་དག་སྟེ་ཤེས་པ་འདི་ཤེས་བྱར་མི་སྣང་། བྱ་རྩོལ་བྲལ་བའི་ལྗང་གུ་རང་སར་དག་སྟེ་བྱ་བྱེད་ཐམས་ཅད་ལས་འདས། མི་འགྱུར་ཡངས་པའི་མཐིང་ག་རང་སར་དག་སྟེ་ཤེས་པ་ཅིའི་ངོ་བོར་ཡང་མ་གྲུབ་པར་གནས་སོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་འོད་རྣམས་ཀྱི་འཆར་གཞི་དང་ཟད་ས་གཉིས་ཀའོ། ། དེའང་ཐོག་མའི་དབྱིངས་སྣང་དང་། ད་ལྟའི་ལམ་སྣང་དང་། བར་དོའི་རང་སྣང་རྣམས་ཀྱི་ཚེ་འདི་ལས་འོད་ལྔ་ཕྱིར་འཆར་ལ། ད་ལྟའམ་བར་དོའམ་གཞི་སྣང་གི་ནུབ་དུས་འདི་ལྔའི་དབྱིངས་སུ་རང་ཐིམ་པའོ། །མདོར་ན་ནང་གི་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་གནས་པ་དག །ཕྱིར་སྣང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བའི་འཆར་གཞི་དང་ཟད་ས་གཉིས་ཀ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ཁ་དོག་འཛིན་པའི་འོད་ལྔ་ནི། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ཤེས་ལས་འོད་བྱུང་སྟེ། ཡེ་ཤེས་མི་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་མཐིང་ག་བྱུང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་ཕྱིར་དཀར་པོ་བྱུང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ལས་ཡོན་ཏན་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་སེར་པོ་བྱུང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ལ་དབང་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་དམར་པོ་བྱུང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ལ་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པའི་ཕྱིར་ལྗང་གུ་བྱུང་ངོ་། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་ཡང་དེ་བཞིན་དུ་གནས་སོ་ཞེས་པ་དང་། སྔ་མ་ལས། རང་སྣང་གསལ་བ་ཁ་དོག་འཛིན་པའི་འོད་ནི་ལྔ་སྟེ། དཀར་པོ་དང་། སེར་པོ་དང་། དམར་པོ་དང་། ལྗང་གུ་དང་། མཐིང་གའོ་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་ཐིག་ལེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། ཐིག་ལེ་ནི་གསུམ་སྟེ། གཞི་འཛིན་པའི་ཐིག་ལེ་དང་། སྣང་བ་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་དང་། འབྲས་བུ་རང་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེའོ་ཞེས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྙིང་དབུས་ན་འོད་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཐིག་ལེ་འོད་རྩ་དྭངས་པའི་ནང་ན་གནས་པ་སྟེ། འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་དུ་སྣང་བས་རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ། དེ་ལ་ཀ་དག་གི་རིག་པས་བརྒྱན་པས་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གཞི་འཛིན་པའི་ཐིག་ལེ་ནི་གཉིས་ ཏེ། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་ཐིག་ལེའོ་ཞེས་སོ། །འདི་ཉིད་གསང་འདུས་སུ་མི་ཤིགས་ཐིག་ལེ་ཟེར་ལ། བདེ་མཆོག་ཏུ་མི་འགྱུར་ཐིག་ལེ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྩ་རྒྱུད་ལས། རྟག་ཏུ་སྙིང་ལ་གནས་པ་ཡི། །ཐིག་ལེ་གཅིག་ལ་འགྱུར་མེད་པ། །དེ་སྒོམ་བྱ

【漢語翻譯】 在子宮中安住，從日月和合中，不住的智慧自性清凈，超越顏色的光，是無垢的白色自性清凈，不顯現於任何顯現中。不尋找而安住的黃色自性清凈，不顯現為對境。沒有貪執的紅色自性清凈，這個覺性不顯現為所知。脫離作為的綠色自性清凈，超越一切作為。不變廣大的藍色自性清凈，覺性不住于任何體性中。這就是光芒的生起處和滅盡處。

也就是，在最初的法界顯現，現在的道顯現，以及中陰的自顯現之時，從此五光向外顯現，現在或中陰或根本顯現的沒落之時，自性融入這五者之中。總而言之，安住于內在身和智慧，顯現於外在身和智慧的，既是生起處也是滅盡處。

第二，執持顏色的五光是：從自顯現中，從智慧生起光，因為智慧不變，所以生起藍色。因為智慧清凈，所以生起白色。因為從智慧生起功德，所以生起黃色。因為智慧圓滿自在，所以生起紅色。因為智慧圓滿事業，所以生起綠色。同樣安住在一切有情心中。如前者所說，自顯光明，執持顏色的光有五種：白色、黃色、紅色、綠色、藍色。

第四，明點有三種：從日月和合中，明點有三種：執持根本的明點，顯現道之明點，以及果自成熟之明點。第一種是，在心間中央，五光任運成就的明點，安住在光脈清凈之中，顯現為五光的環繞，所以稱為自性光之明點。以本來清凈的覺性莊嚴，所以稱為普賢王如來之明點。如其所說，執持根本的明點有兩種：自性光之明點和普賢王如來之明點。此在密集金剛中稱為不壞明點，在勝樂金剛中稱為不變明點。如根本續所說：恒常安住於心中的，唯一的明點無有變異，應當修習它。

【英語翻譯】 Dwelling in the womb, from the union of sun and moon, the non-abiding wisdom is self-purified, the light beyond color is the stainless white, self-purified, not appearing in any manifestation. The yellow, abiding without seeking, is self-purified, not appearing as an object. The red, without attachment, is self-purified, this awareness not appearing as an object of knowledge. The green, free from action, is self-purified, transcending all actions. The unchanging, vast blue is self-purified, awareness not established in any essence. This is both the arising and ceasing place of all lights.

That is, at the time of the initial realm manifestation, the present path manifestation, and the bardo's self-manifestation, from this, the five lights emerge outward, and at the time of the decline of the present, bardo, or ground manifestation, these five dissolve into their essence. In short, what abides as the inner body and wisdom, and appears as the outer body and wisdom, is both the arising and ceasing place.

Second, the five lights that hold color are: From self-arising, light arises from wisdom; because wisdom is unchanging, blue arises. Because wisdom is pure, white arises. Because qualities arise from wisdom, yellow arises. Because wisdom is perfectly empowered, red arises. Because wisdom perfectly accomplishes activity, green arises. It abides in the same way in all sentient beings. As the former says, the self-manifest clarity, the lights that hold color, are five: white, yellow, red, green, and blue.

Fourth, there are three bindus: From the union of sun and moon, there are three bindus: the bindu that holds the ground, the bindu of the path of appearance, and the bindu of self-ripening fruit. The first is that in the center of the heart, the spontaneously accomplished bindu of the five lights, abiding within the clarity of the light channels, appearing as the circumference of the five lights, is called the bindu of the nature of light. Adorned with the awareness of primordial purity, it is called the bindu of Samantabhadra. As it says, there are two bindus that hold the ground: the bindu of the nature of light and the bindu of Samantabhadra. This is called the indestructible bindu in Guhyasamaja, and the unchanging bindu in Chakrasamvara. As the root tantra says: The one bindu that always abides in the heart, without change, should be meditated upon.

============================================================

==================== 第 39 段 ==================== 【原始藏文】 ེད་པའི་སྐྱེ་བོ་ལ། །ངེས་པར་ཡེ་ཤེས་སྐྱེ་བར་འགྱུར། །ཞེས་བཤད་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་པ་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། སྣང་བ་ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ནི་གཉིས་ཏེ། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དང་། གནས་པ་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེའོ་ཞེས་སོ། །དང་པོ་ནི་སྔར་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ལ། ཅུང་ཟད་བཤད་ན། དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་རྫོབ་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ནི་ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་རྩའི་ནང་ན་གནས་ཏེ། ཕའི་རྒྱུ་དང་མའི་རྐྱེན་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ཡང་འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་འདུས་པ་མའི་ཐིག་ལེ་དམར་པོར་བྱུང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྙིགས་མ་འདུས་པ་ལས་ཕའི་ཐིག་ལེ་དཀར་པོར་བྱུང་། དེའི་ཕྱིར་ན་འབྱུང་བ་འདུས་པ་ལས་གཟུགས་སུ་སྨིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་འདུས་པ་ལས་དྲན་བསམ་དང་བྱུང་ཚོར་དང་རིག་པར་འདུས་པའོ། །དེ་ཡང་རྫུས་སྐྱེས་དང་། སྒོ་ང་ལས་སྐྱེས་པ་དང་། དྲོད་གཤེར་སྐྱེས་རྣམས་ལ་ཡང་འབྱུང་བ་འདུས་པའི་ས་བོན་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་སུ་འདུས་པའི་ས་བོན་གཉིས་ནི་རང་ཆས་སུ་འཛོམས་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཉིད་ལེན་པའོ། །དེ་ལྟར་ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་ལུས་སྡུད་པར་བྱེད་པའི་ཐིག་ལེ་དཀར་དམར་གཉིས་ནི་རང་ཆས་སུ་གནས་སོ། ། དེ་ཡང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་ས་བོན་ནི་འབྱུང་བའི་ངང་རྒྱས་འཐུམས་ནས་མངོན་དུ་མི་སྣང་། བུད་མེད་རྣམས་ལ་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཀྱི་ས་བོན་ནི་གཞི་མི་འགྱུར་བས་མངོན་དུ་མི་འབྱུང་། དེའི་ཕྱིར་ན་བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་བདེ་བ་བསྒོམ་དུ་རུང་གི། ཐིག་ལེ་དང་རླུང་ཉིད་བསྒོམས་ཀྱང་མི་གྲོལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ལྟར་ས་བོན་གཉིས་ཀྱིས་ཕུང་པོའི་རྟེན་བྱེད་པས། སྐྱེས་བུ་རྣམས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་པ་ཡང་འདི་གཉིས་ཀྱིས་བྱེད་དེ། འབྱུང་བ་རང་རང་གི་དགྲས་ནི་གློ་བུར་དུ་འདུ་བྱེད་དོ། །འབྱུང་བ་ཁད་ཀྱིས་སྟོབས་ཟད་པ་རྣམས་ནི། འདི་གཉིས་གནས་ནས་འཕོས་པས་བྱེད་པ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྐྱེས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་། འབྱུང་བའི་ས་བོན་གཉིས་སོ་སོ་ཡིན་པས། ས་བོན་ནི་དང་པོའི་རྒྱུ་ད་ལྟའི་རྟེན། མཐར་འཕོ་བས་ཚེའི་འདུ་བྱེད་པས་ཏེ། རྩ་གཡས་པའི་ཡར་རྩེ་སྤྱི་གཙུག་ཧཾ་གི་དྭངས་མ་སྟེ་དངོས་སུ་མི་སྣང་ལ། བུད་མེད་རྣམས་ཀྱི་འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་རྐྱང་མའི་མར་རྩེ། གསང་གནས་མཁའ་སྐྱོང་གི་འཁོར་ལོའི་དབུས་ན་ཨའི་རྣམ་པར་གནས་པས་མི་སྣང་ངོ་། །ཐིག་ལེ་དངོས་སུ་འབབ་པའི་རྟེན་ཡང་། འདི་གཉིས་ལས་བྱེད་ལ། ཐིག་ལེའི་ས་བོན་ཡིན་ཞིང་འབྱུང་བའི་དྭངས་མ་འདུས་པའི་ས

【漢語翻譯】 具有精勤的人，必定會生起智慧，如是說。第二，關於道的明點有二，如《日月和合》中所說：顯現道之明點有二，即世俗因之明點與安住勝義之明點。第一種之前已廣說，略作解釋，如彼經所說：世俗因之明點，安住於一切有情之脈中，顯現為父之因與母之緣。即元素之精華聚集，成為母之紅明點；一切菩提心之精華聚集，成為父之白明點。因此，元素聚整合熟為色，菩提心聚整合熟為憶念、思維、感受和覺知。化生、卵生、濕生者，亦是元素聚集之種子與菩提心聚集之種子，自然具足而受生。如是，一切有情皆自然具有凝聚身體之白明點與紅明點。 又，男性之元素種子為元素之自性所覆蓋，故不顯現；女性之菩提心種子，因其不變之基，故不顯現。因此，女性之樂可修，然僅修明點與氣則不得解脫。如是，二種子為蘊之所依，故士夫之壽命行亦由此二者所作，元素各自之敵則為突發之行。元素逐漸耗盡力量者，由此二者從其所處之處轉移而作，如是說。男性之明點與元素種子各異，種子為最初之因，現在之所依，最終轉移而作壽命行，即右脈之上端，頂輪「吽」（藏文：ཧཾ，梵文天城體：हं，梵文羅馬擬音：haṃ，漢語字面意思：吽）之精華，故不顯現。女性之元素精華，單母音之下端，密處空行之輪中央，以「阿」（藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：阿）之形象安住，故不顯現。明點真實降臨之所依亦由此二者所作，是明點之種子，亦是元素精華聚集之

【英語翻譯】 For those who are diligent, wisdom will surely arise, as it is said. Secondly, regarding the bindu of the path, there are two. As stated in the "Union of Sun and Moon": The bindu of the path of appearance are two: the bindu of the conventional cause and the bindu of abiding ultimate reality. The first has already been extensively explained, but to explain it briefly, as it says in that same text: The bindu of the conventional cause abides within the channels of all sentient beings, appearing as the father's cause and the mother's condition. That is, the essence of the elements gathers to become the mother's red bindu; the essence of all bodhicitta gathers to become the father's white bindu. Therefore, the elements gather and mature into form; bodhicitta gathers and matures into memory, thought, feeling, and awareness. Also, for those born miraculously, from eggs, and from heat and moisture, the seed of the gathering of elements and the seed of the gathering of bodhicitta are naturally complete, and they take birth itself. Thus, all sentient beings naturally possess the white and red bindus that gather the body. Furthermore, the seed of the elements of males is covered by the nature of the elements, so it does not appear; the seed of bodhicitta of females does not appear because its basis does not change. Therefore, the bliss of females can be meditated upon, but liberation is not attained by meditating on the bindu and wind alone. Thus, since the two seeds serve as the basis of the aggregates, the life-sustaining activity of males is also done by these two. The enemies of the elements themselves cause sudden activity. Those whose elements gradually exhaust their strength are caused by these two moving from their places, as it is said. The bindu and the seed of the elements of males are separate. The seed is the initial cause, the present basis, and ultimately, it causes the life-sustaining activity by moving. That is, the essence of the "Hum" (藏文：ཧཾ，梵文天城體：हं，梵文羅馬擬音：haṃ，漢語字面意思：吽) at the top of the right channel, at the crown of the head, is not actually visible. The essence of the elements of females, the lower tip of the single vowel, abides in the form of "A" (藏文：ཨ，梵文天城體：अ，梵文羅馬擬音：a，漢語字面意思：阿) in the center of the wheel of the dakinis in the secret place, so it is not visible. The basis for the actual descent of the bindu is also done by these two. It is the seed of the bindu and the gathering of the essence of the elements.

============================================================

==================== 第 40 段 ==================== 【原始藏文】 ་བོན་ཞེས་བྱའོ། །འདི་གཉིས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་ཕྱེད་པ་གལ་ཆེའོ། །གཉིས་པ་གནས་པ་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ནི་སྙིང་ནང་གི་འོད་རྩའི་འོད་ལྔ་དང་དེ་ལ་ཕྱིར་ཤར་བའི་གདངས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། གནས་པ་དོན་དམ་གྱི་ཐིག་ལེ་ནི་གཉིས་ཏེ། རང་གནས་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་དང་སྐྱེས་བུས་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའོ། །རང་གནས་རྒྱུའི་ཐིག་ལེ་ནི། ལུས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྙིང་ན་འོད་ཀྱི་དྭངས་མ་འདུས་པའི་ཐིག་ལེ། ཚོན་སྣ་ལྔའི་གྲུ་གུ་བསྡོགས་པ་ལྟ་བུའམ། ཉའི་མིག་ལྟ་བུའམ། ཁྲ་ཚང་ན་ཉལ་བའི་མིག་ལྟ་བུའམ། མཁའ་འགྲོ་མ་ཡིད་འགྱུ་བའི་མིག་ལྟ་བུར། སྐབས་སུ་རྩ་རྣམས་ཀྱི་ནང་ན་འགྱུ་ཞིང་གནས་སོ། །སྐྱེས་བུའི་གོམས་པ་ལས་བྱུང་བ་ནི། དང་པོ་འོད་ཀྱི་སྣམ་བུར་སྣང་བ་དང་། གཉིས་པ་འོད་ཀྱི་ཟེར་ཐག་ཏུ་གནས་པ་དང་། གསུམ་པ་ལ་ཐིག་ལེའི་མུ་ཁྱུད་དུ་འཆར་བའོ་ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་ནང་གི་ཐིག་ལེ་དེ་ཁ་དོག་ལྔར་གསལ་བས་ཚོན་སྣ་ལྔའི་གྲུ་གུ་ལྟ་བུའོ། །ཆེ་ཆུང་ནི་ཉའི་མིག་ལྟ་བུའོ། །འོད་ཀྱི་ཚད་ཁྲ་ཚང་ན་ཉལ་བའི་མིག་ལྟ་བུའོ། །གསལ་བའི་ཚད་མཁའ་འགྲོ་མ་ཡིད་འགྱུ་བའི་མིག་ལྟ་བུའོ། །སྐབས་སུ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་ནས་རྩ་རོ་རྐྱང་ཀུན་འདར་མ་ཤེལ་སྦུག་ཅན་རྣམས་ཀྱི་ནང་ནས་འགྱུ་ཞིང་གནས་སོ། །གོམས་པ་ལས་བྱུང་བའི་ཐིག་ལེ་ནི་ཉམས་སུ་བླངས་པས། ཡེ་ཤེས་དངོས་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་ཙམ་དག་པའི་སྣང་བ་འཆར་བ་ནི། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཕྱོགས་གཅིག་དག་པ་ལས། དབང་པོའི་སྤྱོད་ཡུལ་དུ་དང་པོ་འོད་ཀྱི་སྣམ་བུར་སྣང་བ་དང་། དེ་ལས་དུམ་བུ་དང་། གྲུ་ཆད་དང་། བན་བུན་དང་། ལང་ལོང་དུ་སྣང་བ་ཡང་འབྱུང་། གཉིས་པ་འོད་ཀྱི་ཟེར་ཐག་ཏུ་སྣང་བ་དང་། དེ་ལས་ཕྲ་བ་དང་། འགུལ་བ་དང་། འཕྲིག་ པ་དང་། ལྟེམ་པ་དང་། མེར་བར་ཡང་སྣང་བའོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེའི་མུ་ཁྱུད་དུ་འཆར་རོ། །དེ་ལས་གྱེན་འགྲེང་དང་། རྩིབས་ཤར་ལ་སོགས་པ་ཡང་འཆར་རོ། །གསུམ་པ་འབྲས་བུ་རང་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། འབྲས་བུ་རང་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་ནི་གསུམ་སྟེ། འོད་རྣམས་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་དང་། ཡེ་ཤེས་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་དང་། རིག་པ་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེའོ་ཞེས་སོ། །དང་པོ་འོད་སྨིན་པ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འོད་རྣམས་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་འགྲེང་པར་གནས། །ཤིན་ཏུ་གསལ་ལ་མ་འདྲེས་འཇའ་ཚོན་བཞིན། །འདི་ལ་གོམས་ན་སྣང་བ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །ཞེས་གསུངས་པས། དང་པོ་ཐིག་ལེ་གྱེན་འགྲེང་དུ་ཤར་བ་

【漢語翻譯】 名為本（བོན་）。區分這兩者的差別非常重要。第二，安住的勝義明點是心間的明光脈的五光以及向外顯現的光輝。如《日月和合經》所說：安住的勝義明點有兩種，即自生俱生明點和由士夫串習所生。自生俱生明點是：一切有情心間聚集的光明精華明點，如同五彩絲線交織，又如魚眼，又如雛鳥巢中閉著的眼睛，又如空行母心意流動的眼睛，有時在脈中流動安住。由士夫串習所生是：首先顯現為光明的布匹，其次安住于光明的射線中，第三顯現為明點的輪廓。其中，心間的明點顯現為五種顏色，所以如同五彩絲線交織。大小如同魚眼。光明的程度如同雛鳥巢中閉著的眼睛。清晰的程度如同空行母心意流動的眼睛。有時被智慧之風推動，在所有顫動搖曳如玻璃管的脈中流動安住。由串習所生的明點，通過修習，會顯現真實的智慧景象和僅是智慧部分的清凈景象。這是因為執著相的智慧的一部分清凈了，在根識的對境中，首先顯現為光明的布匹，然後顯現為碎片、斷片、模糊和搖曳。其次顯現為光明的射線，然後顯現為細微、移動、閃爍、搖曳和燃燒。第三顯現為明點的輪廓。從中還會顯現豎立和光芒四射等景象。第三，果自成熟的明點有三種。如《日月和合經》所說：果自成熟的明點有三種，即光明成熟的明點、智慧成熟的明點和覺性成熟的明點。首先是光明成熟，如經中所說：光明成熟的明點豎立安住，非常清晰而不混雜，如同彩虹。如果對此串習，也能見到景象。因此，首先明點豎立顯現

【英語翻譯】 It is called Bon. It is very important to distinguish the difference between these two. Secondly, the abiding ultimate bindu is the five lights of the light channels in the heart and the radiance that appears outward from them. As stated in the "Union of Sun and Moon Sutra": The abiding ultimate bindu is of two types: Self-existing innate bindu and that which arises from the habituation of a person. The self-existing innate bindu is: the bindu of the essence of light gathered in the heart of all sentient beings, like a collection of five-colored threads, or like the eye of a fish, or like the eye sleeping in a chick's nest, or like the eye of a dakini's mind moving. Sometimes it moves and abides within the channels. That which arises from the habituation of a person is: first, it appears as a cloth of light, second, it abides in the rays of light, and third, it appears as the outline of a bindu. Furthermore, the bindu in the heart is clear with five colors, so it is like a collection of five-colored threads. The size is like the eye of a fish. The degree of light is like the eye sleeping in a chick's nest. The degree of clarity is like the eye of a dakini's mind moving. Sometimes, moved by the wind of wisdom, it moves and abides within all the trembling and swaying channels like glass tubes. The bindu arising from habituation, through practice, will manifest the appearance of actual wisdom and the appearance of only a part of wisdom being purified. This is because one part of the wisdom that grasps characteristics is purified. In the object of the sense faculties, first, it appears as a cloth of light, and then it also appears as fragments, broken pieces, blurred and swaying. Second, it appears as rays of light, and then it also appears as subtle, moving, flickering, swaying, and burning. Third, it appears as the outline of a bindu. From that, upright and radiant appearances also arise. Third, the self-matured fruit bindu has three types. As stated in the "Union of Sun and Moon Sutra": The self-matured fruit bindu has three types: the bindu of matured lights, the bindu of matured wisdom, and the bindu of matured awareness. First is the maturation of light, as stated in the sutra: The bindu of matured lights abides upright, very clear and unmixed, like a rainbow. If one is accustomed to this, one will also see appearances. Therefore, first the bindu appears upright.

============================================================

==================== 第 41 段 ==================== 【原始藏文】 ན་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་བོ་དག་པའི་སྣང་བས་ཏེ། འདིའི་ཚེ་ཟ་འོག་གི་གུར་ཁྱིམ་ལྟ་བུ་དང་། ཡེ་ཤེས་མཁར་ཐབ་ཏུ་སྣང་བ་སྟེ། སྔ་མ་པས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བ་ལ། ཐིག་ལེ་དང་ཕྱིའི་འོད་རྣམས་མ་འདྲེས་པ་དཔེར་ན་བར་སྣང་གི་འཇའ་ཚོན་བཞིན་དུ་སྣང་བའོ། །དེ་ནས་འདི་ཉིད་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་ལས། ཉམས་གོང་ནས་གོང་དུ་འཕེལ་བའི་སྣང་བ་བདོ་བའི་དུས་ཡིན་པས། དེ་ལས་མིག་མངས་རིས་དང་། མིག་ཚགས་དང་། དྲ་བ་དང་། དྲ་བ་ཕྱེད་པའི་སྣང་བ་ཡང་མཐོང་ངོ་། །གཉིས་པ་ཡེ་ཤེས་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་རྩིབས་ལ་གནས། །ཁ་དོག་རང་གསལ་ཉི་མའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། །འདི་ལ་གོམས་པས་ཡང་ནི་རང་སྣང་མཐོང་། །ཞེས་པས། འདི་ནི་ཡེ་ཤེས་རང་གི་ངོ་ བོ་ཟང་ཐལ་དུ་མཐོང་བའི་སྣང་བ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ལྔ་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་རྩིབས་སམ་འཕྲེད་ལ་སྣང་སྟེ། ཁ་དོག་ལྔར་གསལ་བ་ཟེར་འཕྲོ་བས་ཉི་མ་དང་འདྲའོ། །འདི་ལ་ཡང་དང་ཡང་དུ་གོམས་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་མདུང་རྩེའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཚོན་རྩེ་གསུམ་པ་དང་། རྩེ་ལྔ་པ་དང་། མཚོན་ཆ་སྣ་ཚོགས་པའི་རྣམ་པ་ལྟ་བུ་དང་། མཆོད་རྟེན་བརྩེགས་པ་དང་། མཆོད་རྟེན་ཆེན་པོ་དང་། པད་མ་དང་། མེ་ཏོག་སྣ་ཚོགས་པ་དང་། པད་མ་སྟོང་ལྡན་གྱི་སྣང་བ་མཐོང་སྟེ། ཉམས་གོང་འཕེལ་གྱི་སྣང་བ་ཚད་དུ་ཕྱིན་པར་ཉེ་བ་ཡིན་ནོ། །གསུམ་པ་རིག་པ་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་མུ་ཁྱུད་བཅས། །རང་གསལ་ཟླུམ་པོ་འདི་ལ་གང་གོམས་པ། །དག་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་མཐོང་བར་འགྱུར། །དེ་དག་རྣམས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ཕྱི་དབྱིབས་ཟླུམ། །འདི་ལ་གོམས་ན་རྣལ་འབྱོར་འབྲས་བུ་འཐོབ། །ཅེས་པས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པ་སྨིན་པའི་ཐིག་ལེ་དབྱིབས་ཟླུམ་པོའི་དབུས་ན། དག་པ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཕྱེད་སྐུ་དང་། རང་རྐྱང་དང་། ཡབ་ཡུམ་དང་། རིགས་ལྔ་དང་། ཚོམ་བུ་དང་། ཚོམ་བུ་ཆེན་པོ་རྣམས་མཐོང་བར་འགྱུར་ཏེ། དེས་ཉམས་ཟད་དུ་ཉེ་བའོ། །ཐིག་ལེ་སྤྱིའི་དབྱིབས་ཟླུམ་པོ་སྟེ་གོམས་པས་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ནང་དབྱིངས་ལ་རིགས་ལྔ་ཡོད་པ། འདིར་སྐུར་སྨིན་པས་རིག་པ་སྐུར་སྨིན་པའི་དུས་ཞེས་བྱ། ཤེས་རབ་སྐུར་སྨིན་པ་ཞེས་བྱའོ། ། ཐིག་ལེ་འདི་དག་རྩའི་ནང་གདངས་ཕྱིར་སྣང་བ་སྟེ། རིགས་བསྡུ་ན་ནང་དབྱིངས་ལ་ངོ་བོ་སྐུའི་ཐིག་ལེ། རང་བཞིན་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ། ཐུགས་རྗེ་ཟེར་གྱི་ཐིག་ལེ་ས

【漢語翻譯】 那，以智慧自性清凈的顯現。此時，顯現如綢緞的帳篷，以及智慧的爐灶。前者非常清晰，明點和外面的光不混合，例如虛空中的彩虹那樣顯現。之後，對此反覆串習，是覺受越來越增長的顯現興盛之時。因此，也能見到多眼圖案、眼狀物、網和半網的顯現。第二，智慧成熟的明點是，又從那之中說：智慧成熟的明點位於輪輻之上，顏色自明，如同日輪。對此串習，亦能見到自顯現。因此，這是智慧自性的

【英語翻譯】 Na, with the appearance of the wisdom's own nature being pure. At this time, it appears like a silken tent and a wisdom hearth. The former is very clear, and the thigle and outer lights are not mixed, appearing like a rainbow in the sky. Then, by repeatedly familiarizing oneself with this, it is the time when the experience of increasing more and more flourishes. Therefore, one can also see the appearance of multi-eyed patterns, eye-like objects, nets, and half-nets. Second, the thigle of maturing wisdom is, again, from that itself: The thigle of maturing wisdom resides on the spokes. The color is self-luminous, like the orb of the sun. By familiarizing oneself with this, one also sees self-appearance. Therefore, this is the wisdom's own nature

============================================================

==================== 第 42 段 ==================== 【原始藏文】 ྟེ་འཇུག་པའི་ཐིག་ལེ་གསུམ་དང་། དབྱིངས་སྣང་གི་ཐིག་ལེའི་ཆ། མཚོན་ཆ་དང་། པད་མ་དང་། མཆོད་རྟེན་དང་། དྲ་བ་རིས་དང་། ཡེ་ཤེས་མཁར་ཐབ་ལ་ནི་སྐྱེ་བའི་ཐིག་ལེ་ལྔ་དང་། ཕྱེད་སྐུ་དང་། རང་རྐྱང་དང་། ཟུང་འབྲེལ་དང་། རིགས་ལྔའི་འཁོར་དང་བཅས་པ་དང་། རེ་རེ་ལ་ལྔ་ལྔ་སྟེ་ཚོམ་བུ་དང་། དཀྱིལ་འཁོར་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཚོམ་བུ་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་དང་དྲུག་ནི་བཀོད་པའི་ཐིག་ལེ་དྲུག་ཅེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྩ་ཡི་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྟེ། །འཇུག་པའི་ཐིག་ལེ་རྣམ་གསུམ་གྱིས། །འཁོར་འདས་འབྲེལ་བའི་ས་བོན་འདེབས། །སྐྱེ་བའི་ཐིག་ལེ་ལྔ་ཡིས་ཀྱང་། །རྣལ་འབྱོར་ཉམས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་འཇོག །བཀོད་པའི་ཐིག་ལེ་དྲུག་གིས་ནི། །ཆོས་ཉིད་དུ་མ་རོ་གཅིག་སྡུད། །དེ་དང་དེ་ལ་བརྟེན་པ་ཡིས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པའི་བདག་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །ཐིག་ལེའི་གནས་ནི། རང་ཤར་ལས། ཨེ་མ་སངས་རྒྱས་ཐིག་ལེ་ནི། །མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཉིད་དུ་གསུངས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཙིཏྟ་ན། །རྣམ་དག་སྐུ་ཡི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དྷཱུ་ཏཱི་ན། །སྟོང་ཉིད་རྟགས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཤེལ་དཀར་ན། །སྟོང་གསལ་འབར་བའི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དར་དཀར་ན། །ལམ་གྱི་ཐིག་ལེ་བཟང་པོ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་ གྱི་སྟོང་ལམ་ན། །འོད་གསལ་གཉིས་མེད་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་སྒལ་ཚིགས་ན། །འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་དུང་ཁང་ན། །ཡེ་ཤེས་གདངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་མིག་ན་ཡང་། །རྣམ་དག་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གནས། །སེམས་ཅན་ཀུན་གྱི་ཡུལ་ཉིད་ན། །སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་ཐིག་ལེ་གནས། །དེ་བཞིན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ། །དབྱེར་མེད་ཚུལ་གྱིས་གནས་པ་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དེའང་སྙིང་ནང་གི་འོད་གདངས་ནང་གི་རྩ་དང་། ཕྱིའི་ནམ་མཁའ་ལ་སྣང་བ་རྣམས་ཞིབ་ཏུ་ཕྱེ་ན་དེ་ལྟར་ཡོད་དོ། །ལྔ་པ་རིག་པའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། འབྲེལ་དགོད་པ་དང་། རིག་པ་ཉིད་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་དབྱིངས་ལ་རིག་པ་ཡོད་པས། དེའི་གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་། ཡོན་ཏན་སྐུ་དང་། སྐུའི་རོལ་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་དང་། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་འོད་དང་། འོད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལས་ཟེར་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ཡོད་དོ། །དངོས་པོ་ལ་རིག་པ་དེ་ལྟར་མེད་ཀྱང་། རྩལ་དུ་སྣང་བ་ལ་དེ་ལྟར་བྱུང་བའོ། །དེའི་ཡོན་ཏན་ལས་སྐུ་

【漢語翻譯】 注入的三種明點，以及法界顯現的明點部分。兵器和，蓮花和，佛塔和，網格紋和，智慧火爐是出生的五種明點，以及半身像和，獨像和，雙運和，五部族眷屬等，每一個都有五個，即成組，以及圓滿的壇城，大成組的顯現和六種是安立的六種明點，如《總集續》所說：脈中有名點，注入的三種明點，播下輪迴涅槃關聯的種子，出生的五種明點也，安立瑜伽禪修的壇城，安立的六種明點則，將多種法性攝為一味，依靠此與彼，諸法皆是平等自性。如是說。明點的處所是，自顯現中說：唉瑪，佛陀明點是，經部和廣說部中宣說，一切有情的意中，存在著清凈身的明點，一切有情的命脈中，存在著空性表徵的明點，一切有情的水晶體中，存在著空明熾燃的明點，一切有情的白脈中，存在著殊勝道之明點，一切有情 的空道中，存在著光明無二的明點，一切有情的脊椎中，存在著無聚無散的明點，一切有情的螺房中，存在著智慧音聲的明點，一切有情的眼中也，存在著清凈光的明點，一切有情的境中，存在著顯現種種的明點，如是於一切有情，以無別之方式而存在。如是說。那也是，如果詳細區分心臟內的光音聲中的脈，以及外在虛空中的顯現，就是那樣存在的。第五，廣說覺性自性，分為二：建立關聯和，覺性本身廣說。第一是，因為法界有覺性，所以，其音聲是金剛鏈，功德是身，從身的游舞中產生智慧，從智慧的莊嚴中產生光，從光的頂端產生光芒，自顯現中說：那也是，真實覺性存在於金剛鏈中。事物本來沒有那樣的覺性，但在作用顯現上是那樣產生的。從其功德中產生身。

【英語翻譯】 The three bindus of entering, and the part of the bindu of space appearance. Weapons and, lotus and, stupa and, grid pattern and, wisdom hearth are the five bindus of birth, and half-body and, single self and, union and, the retinue of the five families, etc., each with five, that is, groups, and the complete mandala, the appearance of the great group and six are the six bindus of arrangement, called so. As it says in the Thal 'Gyur: In the root there is a bindu. The three bindus of entering. Plant the seeds of the connection between samsara and nirvana. The five bindus of birth also. Establish the mandala of yogic experience. The six bindus of arrangement. Gather the many dharmata into one taste. Relying on this and that. All dharmas are of equal nature. So it is said. The place of the bindu is. In Rang Shar it says: Ema, the Buddha bindu is. It is said in the Sutra and the Extensive. In the citta of all sentient beings. There is the bindu of the pure body. In the dhuti of all sentient beings. There is the bindu of the sign of emptiness. In the crystal of all sentient beings. There is the bindu of emptiness and clarity blazing. In the white vein of all sentient beings. There is the good bindu of the path. Of all sentient beings The empty path. There is the bindu of non-dual luminosity. In the spine of all sentient beings. There is the bindu of non-gathering and non-scattering. In the conch shell of all sentient beings. There is the bindu of the sound of wisdom. Even in the eyes of all sentient beings. There is the bindu of pure light. In the realm of all sentient beings. There is the bindu of various appearances. Likewise, in all sentient beings. It exists in an undifferentiated manner. So it is said. That is also, if we carefully distinguish the veins in the light and sound of the heart, and the appearances in the external sky, it exists in that way. Fifth, explaining the nature of rigpa in detail, there are two: establishing the connection and, explaining rigpa itself in detail. The first is, because there is rigpa in the dharmadhatu, therefore, its sound is the Vajra Chain, its qualities are the body, from the play of the body comes wisdom, from the adornment of wisdom comes light, and from the peak of light comes rays. In Rang Shar it says: That is also, the true rigpa exists in the Vajra Chain. Although things do not have such rigpa, it arises in that way in the appearance of skill. From its qualities comes the body.

============================================================

==================== 第 43 段 ==================== 【原始藏文】 བྱུང་ངོ་། །སྐུའི་རོལ་པ་ལས་ཡེ་ཤེས་བྱུང་ངོ་། །ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རྒྱན་ལས་འོད་བྱུང་ངོ་། །འོད་ཀྱི་རྩེ་མོ་ལས་ཟེར་བྱུང་ངོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཉི་ཟླ་ཁ་སྦྱོར་ལས། རིག་པ་ནི་གཉིས་ཏེ། གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་དང་། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པའོ་ཞེས་སོ། །དང་པོ་ གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ནི། །དངོས་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་ལ། གདངས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་རྣམ་གྲངས་བཅོ་ལྔར་ཕྱེ་བ་རྣམས་སོ། །གཉིས་པ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པ་ནི། ཡེ་ཤེས་ལྔའི་བདག་ཉིད་སྐུ་གསུམ་གྱི་རང་བཞིན་དབྱིངས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སངས་རྒྱས། འཁོར་འདས་ཐམས་ཅད་ལ་དབྲི་བསྣན་མེད་པར་ཁྱབ་པ་དེ་ཡིན་ནོ། །དེའང་དེ་ཉིད་ལས། གཞི་འཛིན་པའི་རིག་པ་ནི་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་སྣང་བའི་རིག་པ་ཆེན་པོ་སྟེ། རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ལས་རིག་པ་གཅེར་བུ་རང་ཐོན་པའོ། །འདི་ནི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་ཀྱི་ཉམས་བརྟན་པའི་ཡེ་ཤེས་སུ་སྣང་བའོ། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་རིག་པ་ནི་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་ལ་རང་ཁྱབ་ཏུ་གནས་པའོ་ཞེས་སོ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལས་རྣམ་པར་ཕྱེ་བའི་རིག་པ་ནི། རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་འདི་ལྟ་སྟེ། ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པ་སེང་གེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། ཁྱད་པར་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། མཁའ་ལྡིང་ཁྱུང་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། མ་འདྲེས་ལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། ཐམས་ཅད་བསྲེག་པ་མེ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། ཡངས་ཤིང་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། བསྐྱོད་པ་རླུང་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། ཐེ་ཚོམ་མེད་པ་ཐི་བྱ་ཚང་དུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། ཟབ་པ་རྒྱ་མཚོ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། གཟུང་དུ་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། ཀུན་ཏུ་མཐའ་ཡས་པ་བར་སྣང་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། དྲི་མ་མེད་པ་མན་ཤེལ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། གོས་པ་མེད་པ་པདྨ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཆུ་བོའི་གཞུང་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་། འགག་པ་མེད་པ་ལྦུ་བ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་དང་རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་སྟེ། དེ་ནི་རིག་པའི་གྲངས་བསྟན་པའོ། །དེ་ཡང་ཡང་དག་པར་རིག་པ་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་ཡོད་དོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་མངོན་སུམ་དབང་པོའི་ཡུལ་ལ་གནད་གཟིར་དུས་རྣལ་འབྱོར་པ་གཅིག་ལ་ལྡོག་པས་དབྱེ་ན་ཆ་ཚང་དུ་ཡོད་དེ། རིག་པ་སྟོང་གསལ་རྒྱ་ཕྱམ་གཅིག་ཏུ་འོད་གསལ་ལ་ལྟ་བའི་ངང་དེ་ལ། དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འཛིན་པའི་རྟོག་པས་ཟིལ་གྱིས་མི་ནོན་པས་སེང་གེ

【漢語翻譯】 生起。從身的游舞生起智慧。從智慧的莊嚴生起光。從光之頂端生起光芒。二是日月和合。覺性有兩種，即執持基的覺性和執持相的覺性。初者，執持基的覺性是，實有自生之智慧，從音聲金剛續的顯現中，分出十五種。二者，執持相的覺性是，五種智慧的自性，三身的自性，法界任運成就的佛，對於輪迴和涅槃一切，無增無減而遍佈者。彼亦如是說，執持基的覺性是顯現為金剛續的廣大的覺性，從遠處的繩索水燈中，覺性赤裸自然生起。這是瑜伽士們在禪修穩固時顯現的智慧。執持相的覺性是，於一切有情自性遍佈而住。從金剛續的顯現中分別出的覺性是，自顯現中說，即是，不可壓服如獅子般的覺性，特殊如大象般的覺性，空行鵬鳥般的覺性，不雜而圓滿如彩虹般的覺性，焚燒一切如火般的覺性，寬廣而開闊如虛空般的覺性，執行如風般的覺性，無疑如鳥兒入巢般的覺性，深邃如大海般的覺性，不可執取如水中月般的覺性，普遍無邊如空間般的覺性，無垢如水晶般的覺性， 無染如蓮花般的覺性，無有間斷如河流般的覺性，無有阻礙如水泡般的覺性，這十五種相，是覺性的數量的顯示。彼亦如是說，真實覺性存在於金剛續中。這些也是在顯現的根識境界面前，專注于要點時，如果瑜伽士能從一個角度進行區分，則會完整存在。覺性空明廣大一體，在那光明中觀照的狀態中，由於不被執著事物和相的分別念所壓倒，所以如獅子。

【英語翻譯】 It arose. From the play of the body, wisdom arose. From the adornment of wisdom, light arose. From the tip of the light, rays arose. Secondly, there are two: from the union of the sun and moon. There are two kinds of awareness: the awareness that holds the base and the awareness that holds characteristics. The first, the awareness that holds the base, is the naturally arising wisdom of reality, and from the appearance of the Vajra Lugu Gyü, it is divided into fifteen categories. The second, the awareness that holds characteristics, is the nature of the five wisdoms, the nature of the three bodies, the Buddha who is spontaneously accomplished in the realm of reality, who pervades all of samsara and nirvana without addition or subtraction. It is also said in that very text: "The awareness that holds the base is the great awareness that appears as the Vajra Lugu Gyü, and from the distant rope and water lamp, awareness arises naked and naturally." This appears as the wisdom of yogis when their practice is stable. The awareness that holds characteristics dwells as the self-pervading nature in all sentient beings. The awareness that is distinguished from the appearance of the Lugu Gyü is, according to Rangshar: "It is like this: awareness that cannot be overcome, like a lion; awareness that is special, like an elephant; awareness like a Garuda soaring in the sky; awareness that is unmixed and complete, like a rainbow; awareness that burns everything, like fire; awareness that is vast and opens up space, like the sky; awareness that moves, like the wind; awareness that is without doubt, like a bird entering its nest; awareness that is deep, like the ocean; awareness that cannot be grasped, like the moon in water; awareness that is universally infinite, like space; awareness that is without stain, like crystal; awareness that is without attachment, like a lotus; awareness that is without interruption, like the course of a river; awareness that is without obstruction, like a bubble." These fifteen aspects are the display of the number of awarenesses. It is also said that true awareness exists in the Vajra Lugu Gyü. These also exist completely if a yogi can differentiate from one perspective when focusing on the key points in the field of manifest sense consciousness. Awareness is empty, clear, and vast as one; in that state of gazing at luminosity, it is like a lion because it is not overcome by the conceptual thoughts that grasp at things and characteristics.

============================================================

==================== 第 44 段 ==================== 【原始藏文】 ་དར་མ་དང་འདྲ་བའི་རིག་པ་ཡིན་ནོ། །ཆོས་ཉིད་ལས་མི་གཡོ་ཞིང་བློའི་སྟོབས་ཆེ་བས་གླང་པོ་ཆེ་ལྟ་བུའི་རིག་པའོ། །རིག་པ་རང་གདངས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དབྱིངས་ན་ལྡིང་བ་མཁའ་ལྡིང་ལྟ་བུའི་རིག་པའོ། །འོད་སྣང་དང་རིག་གདངས་སོ་སོར་དྭངས་ཕྱེད་པ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའི་རིག་པའོ། །ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་བསྲེག་པས་མེ་ལྟ་བུའོ། །གང་ལའང་མི་རྟོག་པའི་ངང་ཡངས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུའོ། །རིག་པའི་དྭངས་ལས་གློ་བུར་དུ་ཤེས་རབ་ཐོལ་ཐོལ་སྐྱེ་བ་རླུང་ལྟ་བུའོ། །རང་སྣང་ལ་ཡིད་ཆེས་པ་ཐི་བྱ་ལྟ་བུའོ། །ངང་དྭངས་ལྷུན་ཆགས་པར་གནས་ཆ་ཆེ་བས་རྒྱ་མཚོ་མེར་བ་ལྟ་བུའི་རིག་པའོ། །རང་སྣང་གི་འོད་གསལ་གཟུང་དུ་མེད་པ་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུའི་རིག་པའོ། །ཉམས་དང་ངང་དྭངས་ཕྱལ་ཡས་པ་བར་སྣང་ལྟ་བུའོ། །རིག་པ་དྭངས་ལ་བྱིང་རྒོད་ལ་སོགས་པའི་དྲི་མ་མེད་པ་ཤེལ་ལྟ་བུའོ། །སྣང་བ་ལ་ལྟ་ ཡང་ཆགས་ཞེན་གྱིས་མི་གོས་པ་པདྨ་ལྟ་བུའོ། །ནང་རིག་པའི་ངང་དྭངས་དང་ཕྱི་སྣང་བའི་འོད་གསལ་རྒྱུན་ཆད་མེད་པ་ཆུ་གཞུང་ལྟ་བུའོ། །རིག་པའི་ངང་ལས་ཉམས་རྟོགས་དང་ཤེས་རབ་ཆུ་བུར་ལྟར་རྡོལ་བས་ལྦུ་བ་ལྟ་བུའི་རིག་པ་སྟེ། རྣམ་པ་བཅོ་ལྔ་འབྱུང་བའོ། །དེ་དག་ཀྱང་སྒྲོན་མ་བཞི་གནད་དུ་གཅུན་པ་ལས་སྣང་བ་བཞིའི་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པར་འབྱུང་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒོ་ནས་ཇི་ལྟར་འབྱུང་བ་ནི། །འཇུག་པའི་རླུང་གིས་བསྐུལ་བ་ཡིས། །སྒྲོན་མ་བཞི་ལས་ལས་བཞིར་འབྱུང་། །ཁྱབ་པའི་རླུང་གིས་བསྐྱོད་པ་ཡིས། །རིག་པ་ཉིད་ལས་ལུ་གུ་རྒྱུད། །སྨིན་པའི་རླུང་གིས་བསྡུས་པ་ཡིས། །ལྔ་ལྔའི་ཟུང་ལས་སྐུར་སྣང་བའོ། །མིག་ལས་རླུང་གཉིས་གཟུང་དང་འཛིན། །གཡས་པ་གཟུང་བས་སྣང་བ་སྤེལ། །གཡོན་པ་འཛིན་པས་ཁ་དོག་རྫོགས། །རྣ་བ་ཁྱབ་དང་འཇུག་རླུང་ལས། །གཡས་པ་ཁྱབ་པས་སྒྲ་ཉམས་སྟོན། །གཡོན་པ་འཇུག་པ་རླུང་གི་ལས། །གང་དང་གང་རྣམས་འཛིན་པར་བྱེད། །སྤྱི་གཙུག་ཁྱབ་པར་རྫོགས་པའི་རླུང་། །ཕྲ་ཞིང་བསྐྱོད་པ་མེད་པ་ལས། །རིག་པའི་སྐུ་ཡང་འཛིན་པའོ། །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ནམ་མཁའ་སྔོ་བསངས་རྫི་མེད་ལ། །འོད་དང་ཁ་དོག་དབྱིབས་ཉིད་དང་། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ཡི་རང་སྣང་སྟོན། །དག་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །ཐིག་ལེ་སྐུ་དང་འཁྲུལ་སྣང་དག །རང་བཞིན་ཉིད་དང་ངོ་བོ་ཉིད། །གཉིས་མེད་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་སྣང་། །འདི་དུས་ཟད་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །བྱ་བྲལ་ནམ་ མཁའ་ཇི་བཞིན་ནོ། །དེ་ལ་ཅི་ཡིས་མཐོང་བ་ནི། །གོམས་དང་གནད་ཀྱིས་མཐོང་བ་སྟེ། །གོམ

【漢語翻譯】 是與達摩相似的覺性。由於不離法性且智慧強大，是如大象般的覺性。覺性自發顯現，在法性的虛空中盤旋，是如鵬鳥般的覺性。光明和覺性各自清澈分明，是如彩虹般的覺性。焚燒一切煩惱，是如火焰般的覺性。對任何事物都不執著的廣闊狀態，是如虛空般的覺性。從覺性的清澈中，突然生起智慧，是如風般的覺性。對自顯充滿信心，是如禿鷲般的覺性。安住于清澈自然的狀態，具有廣大的處所，是如沸騰大海般的覺性。自顯的光明不可捕捉，是如水中月般的覺性。體驗和清澈無邊無際，是如虛空般的覺性。覺性清澈，沒有沉沒和興奮等污垢，是如水晶般的覺性。觀看顯現 卻不被貪戀所染污，是如蓮花般的覺性。內在覺性的清澈和外在顯現的光明，持續不斷，是如河流般的覺性。從覺性的狀態中，體驗證悟和智慧如水泡般涌現，是如泡沫般的覺性。這十五種形態顯現。這些也是通過將四燈匯聚于要點，四種顯現的事業得以圓滿。如決斷論中所說：從門中如何生起呢？進入之風的推動下，從四燈中生起四種事業。周遍之風的執行下，從覺性本身產生連續不斷。成熟之風的收攝下，從五五成雙中顯現身相。從眼中產生執取和能取的二風。右邊的能取使顯現增長，左邊的執取使顏色圓滿。從耳中產生周遍和進入之風。右邊的周遍展現聲音的體驗，左邊的進入是風的事業。任何和任何都成為執取。頂輪是周遍圓滿的風。從微細且不動的狀態中，也執持覺性的身相。境上顯現的特徵是：在無雲的蔚藍天空中，光和顏色以及形狀本身，展現五種智慧的自顯。在清凈法界的明燈中，明點、身相和錯覺清凈，自性和本體，無二無別地顯現。這是窮盡之時的特徵，如同無為的虛空一般。那麼，通過什麼才能見到呢？通過串習和要訣才能見到。串

【英語翻譯】 It is a knowing similar to Dharma. Because it does not deviate from the nature of reality and has great intelligence, it is a knowing like an elephant. Knowing arises spontaneously, hovering in the space of the nature of reality, it is a knowing like a garuda. Light and knowing are separately clear and distinct, it is a knowing like a rainbow. Burning all afflictions, it is like fire. The vast state of not thinking about anything, it is like the sky. From the clarity of knowing, wisdom suddenly arises, it is like wind. Believing in one's own appearance, it is like a vulture. Abiding in a clear and natural state, having a large place, it is a knowing like a boiling ocean. The luminosity of one's own appearance is intangible, it is a knowing like the moon in water. Experience and clarity are boundless, it is like space. Knowing is clear and free from impurities such as sinking and excitement, it is like crystal. Looking at appearances, but not being stained by attachment, it is a knowing like a lotus. The clarity of inner knowing and the luminosity of outer appearances are continuous, it is a knowing like a river. From the state of knowing, experience, realization, and wisdom burst forth like bubbles, it is a knowing like bubbles. These fifteen forms arise. These also, by focusing the four lamps on the essential point, the activities of the four appearances are perfected. As it says in the Transcendental School: How do they arise from the door? By the urging of the entering wind, from the four lamps arise the four actions. By the movement of the pervading wind, from knowing itself arises continuity. By the gathering of the maturing wind, from the pairs of five and five, the appearance of the body arises. From the eyes arise the two winds of grasping and grasper. The right one, the grasper, increases appearance, the left one, the grasped, perfects color. From the ears arise the pervading and entering winds. The right one, the pervading, shows the experience of sound, the left one, the entering, is the action of wind. Whatever and whatever become the grasped. The crown of the head is the wind of pervading perfection. From the subtle and unmoving state, it also holds the body of knowing. The characteristics of appearance on the object are: in the clear blue sky without clouds, light and color and shape itself, show the self-appearance of the five wisdoms. In the lamp of the pure realm of reality, bindus, bodies, and illusions are purified, self-nature and essence, appear inseparably and without separation. This is the characteristic of the time of exhaustion, like the uncreated sky. Then, by what is it seen? It is seen by habituation and key points. Hab

============================================================

==================== 第 45 段 ==================== 【原始藏文】 ས་པ་སྔོན་དུ་འགྲོ་བ་ནས། །བརྩམས་ཏེ་ལུས་ངག་གནད་གཟིར་བས། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་མཐོང་ནས། །འཁྲུལ་པ་ཐམས་ཅད་ནུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཉམས་སུ་ལེན་པའི་གནད་ཀྱི་ལམ་སྒྲོན་མ་བཞིར་འདུས་པས། སྔར་ཡང་རྒྱས་པར་བསྟན་ཟིན་མོད་ཀྱི། འདིར་སྐབས་བསྡུ་བས་ཤིན་ཏུ་གསལ་བར་དབྱེ་ན། མཚན་ཉིད། ཡུལ་རྟེན། ཁྱད་པར་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་མཚན་ཉིད་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་སྣང་སྟོན་ཞིང་འོད་གསལ་མ་བུ་སྤྲོད་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་འབྱེད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྤྱིར་ན་སྣང་བ་སྟོན་པ་དང་། །ཡེ་ཤེས་མ་བུར་སྦྲེལ་བར་བྱེད། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་མཚམས་སྦྱོར་བའོ། །རང་གདངས་གསལ་བས་འོད་ལུས་ལ། །རྟོག་བྲལ་ཡེ་ཤེས་སྡུད་པར་བྱེད། །རྟོག་བཅས་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་ལ། །མི་རྟོག་ཡེ་ཤེས་གཞི་མ་འཛིན། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ལ་བཞིའི་དང་པོ་རྒྱང་ཞགས་ནི་འབྱུང་བཞིའི་དྭངས་མ་འདུས་པ་གང་ཞིག་ཡུལ་རྣམ་པ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པས་སྣང་བ་མཆེད་པའི་སྒོར་གྱུར་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། རྒྱང་ཞགས་སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཁྱབ་པས་འཇུག་ལ་འཇུག་པས་ཁྱབ། །འབྱུང་བ་བཞི་བདག་བྱེད་པར་གནས། །འཛིན་འཇུག་མཆེད་དང་བྱེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་རང་བྱུང་གི་མཚན་ ཉིད་ཕྱིའི་གདངས་ལས་ནང་ཤར་བློའི་རྟོགས་པས་ཆོས་ཉིད་དག་པའི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པས་འཁོར་འདས་ལ་བཟླ་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རབ་དག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། །གསལ་བ་ཚིག་འཇུག་གཞི་མ་སྡུད། །ཉོན་མོངས་ལས་དང་བག་ཆགས་བསྲེག །སྨིན་བྱེད་འཁོར་འདས་སྲོག་གཅོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་གཞི་སྣང་དབང་པོ་ལ་ཤར་བ་དེ་གནས་སྐབས་སུ་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས། མཐར་ཐུག་ཀ་དག་གི་དབྱིངས་ལ་སྦྱོར་བའི་འབྲས་བུར་སྨིན་པ་ནི་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཆེ་བ་སྟེ། གཞི་ཉིད་འབྲས་བུར་སྨིན་བྱེད་ཤེས་རབ་སྟེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་ཆོས་སྐུ་དེ། །ཤེས་རབ་སྐུ་རུ་སྨིན་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་རུ་སྨིན། །དེ་ཡིས་ཡེ་ཤེས་རྒྱུན་མ་ཆད། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྷུབ་གྲུབ་གསལ། །ཞེས་སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་ནི། ཟླུམ་ཁྲིགས་དམར་གསལ་དུ་མིག་ན་སྣང་བས་ཡེ་ཤེས་འཆར་བའི་རྟེན་བྱེད་པ་སྟེ། སྔ་མ་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །ཟླུམ་ཞིང་རང་བཞིན་ཀུན་གསལ་བ། །དམར་དྭངས་ཁ་དོག་གསལ་བའི་འོད། །སྤྲོས་དང་བཅས་ཏེ་མཆེད་པར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །དབྱིངས་ཀྱི་

【漢語翻譯】 從先行之地開始，致力於身語要害，從見證自顯清凈之形開始，一切錯覺都將消失。如是說。如此修持之要訣歸納為四盞燈，之前也已廣述，此處為總結要義而清晰區分：體性、所依、差別。首先，體性分二：總的體性是顯示智慧的自顯，光明顯母相融，區分輪迴與涅槃的界限。如《超越轉變》所說：燈的體性是這樣的，總的來說是顯示顯現，連線智慧母子，連線輪迴與涅槃的界限。自性光明故，于光身中，聚集無分別智慧，于有分別境之顯現中，不執著無分別智慧之根本。如是說。差別之體性有四，首先，遠鉤是四大的精華聚集，執持二種境之分，成為顯現擴充套件之門。如《超越轉變》所說：遠鉤燈的體性是，以遍佈而進入，以進入而遍佈，安住於四大之主，是執持、進入、擴充套件和作用。如是說。智慧自生的體性，從外在的光明中內在生起，以智慧的證悟安住於法性清凈之意，故能回遮輪迴與涅槃。如彼經所說：智慧清凈的體性是，光明、詞句進入，聚集根本，焚燒煩惱、業和習氣，成熟，斷輪迴與涅槃之命。如是說。彼者，基顯現於根識，彼于暫時的狀態中成為身與智慧，最終於原始清凈之界中結合而成熟為果，是智慧燈之偉大。基即成熟為果是智慧，自性之法身，以智慧身成熟，成熟為智慧法身，因此智慧之流不斷絕，身與智慧任運成就明顯。如燈焰經所說。明點的燈的體性是，圓形、稠密、紅色、明亮地顯現在眼中，成為生起智慧之所依。如前者所說：明點空性的體性是，圓形且自性皆明亮，紅色清澈，顏色明亮的光，伴隨戲論而擴充套件。如是說。法界的

【英語翻譯】 From proceeding to the preliminary stage, exerting effort on the essential points of body and speech, from seeing the form of self-manifest purity, all delusions will subside. Thus it is said. The key to practicing in this way is condensed into four lamps. Although it has been extensively explained before, here, for the sake of summarizing the essential points, it is clearly distinguished into: nature, basis, and difference. First, nature is divided into two: The general nature is that it shows the self-manifestation of wisdom, unites the clear light mother and child, and separates the boundary between samsara and nirvana. As it is said in the Beyond Transformation: "The nature of the lamp is like this: generally, it shows appearance, connects the wisdom mother and child, and connects the boundary between samsara and nirvana. Because its own radiance is clear, it gathers non-conceptual wisdom into the light body. In the appearance of objects with concepts, it does not grasp the root of non-conceptual wisdom." Thus it is said. The specific nature has four aspects. First, the far-reaching hook is the essence of the four elements gathered together, which grasps the parts of the two kinds of objects, and becomes the door for the expansion of appearance. As it is said in the Beyond Transformation: "The nature of the far-reaching hook lamp is that it enters by pervading and pervades by entering. It abides as the master of the four elements. It is grasping, entering, expanding, and acting." Thus it is said. The nature of self-arisen wisdom is that it arises inwardly from the external radiance, and abides in the meaning of the purity of the dharma nature through the realization of wisdom, so it can avert samsara and nirvana. As it is said in that very text: "The nature of pure wisdom is that it is clear, words enter, it gathers the root, it burns afflictions, karma, and habitual tendencies, it ripens, and it cuts the life of samsara and nirvana." Thus it is said. Moreover, that which appears to the senses as the basis appearance, in the temporary state becomes body and wisdom, and ultimately ripens into the fruit of union with the realm of original purity, is the greatness of the wisdom lamp. The basis itself ripening into the fruit is wisdom, the dharmakaya of self-nature. By ripening into the wisdom body, it ripens into the wisdom dharmakaya. Therefore, the stream of wisdom is not cut off, and body and wisdom are spontaneously accomplished and clear. As it is said in the Lamp Blazing. The nature of the thigle lamp is that it appears round, dense, red, and bright in the eyes, and becomes the basis for the arising of wisdom. As it is said in the former: "The nature of the empty thigle is that it is round and its nature is all clear, red and clear, the light of clear color, and it expands with elaboration." Thus it is said. The dharmadhatu of

============================================================

==================== 第 46 段 ==================== 【原始藏文】 སྒྲོན་མའི་མཚན་ཉིད་མཐིང་ག་ཁྱབ་ཆེན་གྱི་འོད་ལས་མཆེད་པའི་རྣམ་ལྔ་མིག་ཟུར་གཉིས་ལས་རང་གསལ་དུ་འབྱུང་བས་སྐུའི་འཆར་གཞི་བྱེད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དབྱིངས་ཉིད་དག་པའི་མཚན་ཉིད་ནི། །མཐིང་ག་རང་རྫོགས་གཉིས་ཀྱི་ཆ། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་རྫོགས་པ་ཡིས། །ཟུར་གཉིས་ཆ་ ལས་སྐུ་གཉིས་འཛིན། །རབ་ཏུ་སྣང་བ་མཆེད་པར་བྱེད། །འདི་དག་རྣམས་ཀྱང་རང་ཤེས་རྫོགས། །ཁྱབ་བདག་སེམས་དཔའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ནི་སྲང་ནས་འདྲེན། །དཀྱིལ་འཁོར་རྫོགས་པའི་གཟུགས་དང་མཚུངས། །ཡེ་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་གཟི་མདངས་སྟོན། །འོད་ཀྱི་གཏིང་གདངས་བཀྲག་ཀྱང་སྟོན། །སྐུ་དང་ཐིག་ལེའི་འདུན་སའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་སྐུ། །འདི་ཉིད་སུས་མཐོང་སངས་རྒྱས་ཏེ། །སྐུ་གསུམ་ཟད་སར་རང་བཞིན་གྲོལ། །གཟུང་འཛིན་འཕྲང་ལས་བརྒལ་ནས་ནི། །འཁོར་འདས་གདོས་ཐག་ཆོད་པའོ། །ཞེས་སོ། །སྒྲོན་མ་ཕྱི་མ་འདི་གཉིས་གསང་ཆེན་རྡོ་རྗེའི་རྫོང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་འབྱུང་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ཆེན་པོའི་རྒྱུད་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་དང་། །རང་བྱུང་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་གཉིས། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས། །རྩོལ་བ་མེད་པར་མངོན་གནས་པའི། །སྣང་བ་རྫོགས་ཕྱིར་རང་གནས་པ། །ཆོས་ཉིད་མི་འབྲལ་དབྱིངས་ལས་འདས། །རིག་པའི་ཡེ་ཤེས་སྐུ་མངའ་བ། །རང་སྣང་འོད་ཀྱི་དཀྱིལ་ཡངས་ན། །འཛིན་ཆགས་བྲལ་བའི་རང་སྣང་ཡུལ། །ཆོས་ཀྱི་བསམ་པ་རབ་སྤངས་པས། །རྫོང་དུ་རྡོ་རྗེའི་མཁར་བརྩིགས་པས། །ཅིས་ཀྱང་མི་ཤིགས་རྡོ་རྗེ་ཆེ། །རྡོ་རྗེའི་མཁར་ལ་སྐྱེ་འཇིག་མེད། །སྟོང་པ་དངོས་པོའི་ཡུལ་དང་བྲལ། །ཕྱོགས་མེད་རྣམ་པར་དག་པས་ན། །དོན་དམ་ཀུན་རྫོབ་གཉིས་སུ་མེད། །དོན་ནི་རང་གི་རིག་པ་ལ། །རྟགས་ནི་མངོན་སྣང་ སྐུ་དང་བཅས། །གསལ་འཚེར་ལྷུན་སྟུག་འོད་ཟེར་འབར། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཡུལ་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་ཡུལ་ཕྱི་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་བྲལ། ནང་ཆོས་ཉིད་རང་དྭངས། བར་འཕེལ་སྣང་འོད་གསལ་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། འདི་ཉིད་ཡུལ་གནད་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྤྲིན་བྲལ་ཕྱི་ཡུལ་སྟོང་པ་ལ། །རྣལ་འབྱོར་ནམ་མཁའི་བྱ་ལམ་གནས། །འདི་དང་མ་བྲལ་ཆོས་ཉིད་དོ། །སྤྱིར་ན་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་དེ། །ཡུལ་ནི་ཐ་དད་གཅིག་རྫོགས་གནད། །ཡེ་ཤེས་འདུས་པས་སེམས་རྒྱུན་འགག །འབྱུང་བ་འདུས་པས་ལུས་རྫོགས་པའོ། །ཁྱད་པར་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ལས། །སྨིན་འཇུག་བསྐྱོད་པའི་ཡུལ་དུ་གནས། །རྟོག་མཐའ་ཟད་ཕྱིར་འཁོར་ལས་གྲོལ། །ཅེས་སོ།

【漢語翻譯】 燈的體性，從遍佈廣大虛空的藍色光芒中生起的五種顯現，從雙眼眼角自然顯現，作為身的計劃。如《Thal 'gyur》中所說：本體清凈的體性，是藍色自圓滿二者的部分，以方便和智慧的圓滿，從兩個眼角的部分，執持二身，使顯現增盛。這些也都是自識圓滿，顯示遍主心識的影像，如念珠般從線上牽引，與圓滿壇城的形象相似，顯示諸智慧的光彩，也顯示光芒的深度和光澤，是身和明點的匯合之處。如是，智慧圓滿的身，誰能見到此身即成佛，三身在窮盡之處自然解脫，超越能取所取的險隘，輪迴和涅槃的隔閡便告斷絕。如是說。這兩個後續的燈，是偉大的秘密金剛堡壘，是身和智慧的來源。如《大寶裝飾續》中所說：空性明點的燈，和自生法界的燈二者，超越空與非空的邊際，無勤任運而安住，爲了顯現圓滿而自然安住，法性不離於法界，具有覺性的智慧身，在自顯光明廣闊的中央，是遠離執著的自顯之境，徹底捨棄了對法的思念，在堡壘中築起金剛之城，無論如何也無法摧毀的大金剛，金剛之城無有生滅，遠離空性事物的境地，由於無偏而完全清凈，勝義諦和世俗諦二者不成立。意義在於自己的覺性上，征相是顯現的身，清晰閃耀，巍峨聳立，光芒熾盛。如是說。第二，關於境，分為二者。總的境，外在是無雲的虛空，內在是法性自明，中間是增盛的顯現光明。如《Thal 'gyur》中所說：此即是境的關鍵所在，在無雲的外境虛空中，瑜伽士安住于虛空的鳥道，此與法性不可分離。一般來說，是各自的體性，境是各異而又圓滿一體的關鍵，智慧聚合則心流止息，諸元素聚合則身圓滿。從極大的特殊顯現中，安住于成熟、融入、運動的境地，由於念頭窮盡而從輪迴中解脫。如是說。

【英語翻譯】 The nature of the lamp, the five manifestations arising from the vast expanse of blue light, naturally appear from the corners of the eyes, serving as the blueprint for the body. As stated in the Thal 'gyur: "The nature of the pure essence is the part of both blue and self-perfected. With the perfection of skillful means and wisdom, from the parts of the two corners, it holds the two bodies, causing the manifestation to increase greatly. These are also the perfection of self-awareness, showing the image of the all-pervading mind, drawn from the thread like a rosary, similar to the image of a complete mandala, showing the radiance of all wisdoms, also showing the depth and brilliance of the light, it is the meeting place of the body and the bindu. Thus, the body of perfected wisdom, whoever sees this will become a Buddha, the three bodies are naturally liberated at the point of exhaustion, having crossed the narrow path of grasping and clinging, the barrier between samsara and nirvana is cut off." So it is said. These two subsequent lamps are the great secret vajra fortress, the source of body and wisdom. As stated in the Great Jewel Ornament Tantra: "The lamp of the empty bindu, and the lamp of the self-born realm of reality, both transcend the limits of emptiness and non-emptiness, dwelling spontaneously without effort, naturally dwelling for the sake of perfect manifestation, the nature of reality is inseparable from the realm of reality, possessing the wisdom body of awareness, in the vast center of self-appearing light, it is the realm of self-appearance free from attachment, having completely abandoned thoughts about the Dharma, building a vajra city in the fortress, the great vajra that cannot be destroyed by any means, the vajra city has no birth or death, it is free from the realm of empty things, because it is impartial and completely pure, the two truths of ultimate and conventional do not exist. The meaning lies in one's own awareness, the sign is the manifested body, clear and shining, majestic and towering, the rays of light are blazing." So it is said. Second, regarding the object, there are two aspects. The general object, the outer is the cloudless sky, the inner is the self-luminous nature of reality, the middle is the increasing manifestation of clear light. As stated in the Thal 'gyur: "This is the key point of the object, in the empty outer object of the cloudless sky, the yogi dwells in the path of birds in the sky, this is inseparable from the nature of reality. Generally speaking, it is the nature of each individual, the object is the key to being different and yet perfectly one, the aggregation of wisdom stops the mind stream, the aggregation of elements perfects the body. From the great special manifestation, it dwells in the object of maturation, integration, and movement, because the end of thought is exhausted, it is liberated from samsara." So it is said.

============================================================

==================== 第 47 段 ==================== 【原始藏文】 །གཉིས་པ་བྱེ་བྲག་གི་ཡུལ་ལ་བཞི་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་འོད་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་ཏེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་བཟུང་བ་དང་སྒོ་མི་འགུལ་བས་རིག་པ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་འཇོག་པ་གནད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཡུལ་ནི་གཟུགས་ལ་སོགས། །སྡུད་ཅིང་འཛིན་ལ་འཕེན་པར་བྱེད། །གནད་ཀྱིས་བཅིང་དང་བཞག་པ་དང་། །དངོས་པོ་བསྒྱུར་དང་རྩ་བ་བཅད། །འདྲེན་ཅིང་གཟུགས་ལ་བསླབ་པར་བྱའོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་འོད་གསལ་དང་སྒྲོན་མ་ལ་སོགས་པ་གལ་པོ་ཆེ་ཐམས་ཅད་ཀྱི་གནད་མིག་ལ་འདུས་པས། སྒོ་མི་འགུལ་བ་དང་གཟིགས་སྟངས་གཅུན་པ་གཅེས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་རིག་པའི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཅོག་བཞག་གི་ལྟ་བ་ཤེས་ན་ཆོས་ ཐམས་ཅད་ཀྱི་སྤྱི་དང་རང་གི་མཚན་ཉིད་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པ་དང་། ཡུམ་བར་མ་ལས། མིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་ཤེས་ན་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་མདོ་དང་རྒྱས་པ་ཤེས་པར་འགྱུར་རོ་ཞེས་སོ། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན། དེ་ལས་རྡོ་རྗེ་ལུ་གུ་རྒྱུད་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་གདངས་དང་བཅས་པས་འཁྲུལ་སྣང་འོད་གསལ་དུ་བསྒྱུར་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ལས་གདོད་མའི་དབྱིངས་སུ་སྦྱོར་བའི་ཕྱིར་ཏེ། སྒྲོན་མ་འབར་བ་ལས། ཀྱེ་མ་རིགས་ཀྱི་ལྷ་མོ་རང་གི་མིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་སྙིང་པོ་རྡོ་རྗེའི་སྐུ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་བསྟན་པ་ནི། མིག་གི་དེ་བཞིན་ཉིད་སྐུ་གསུམ་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དོན་རིག་པ་རང་གསལ་གྱི་དགོངས་པ་མ་བཅོས་པའི་ཡེ་ཤེས་མཁས་པས་བལྟ་བར་བྱའོ། །རྒྱང་ཞགས་ཆུའི་སྒྲོན་མ་ལ་ཡང་དག་པའི་སངས་རྒྱས་རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ་གསལ་ལོ། །དེ་ཡང་དབྱིངས་དང་རིག་པ་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་གནས་ཏེ། དོན་གྱིས་མ་བསྒྲིབས་པར་རང་སྣང་བས། མིག་གི་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་རང་བཞིན་དེ་ཉིད་ལ་གཟུང་བར་བྱའོ། །དེའི་ཚེ་རིག་པའི་སྣང་བའི་ངོ་བོ་དང་བཅས་པ་དེ་ཉིད་རིག་པ་ཅོག་བཞག་གི་ལྟ་བར་དྲན་པར་བྱའོ། །རིག་པ་དེ་ཉིད་རང་གི་འདུག་ཚུལ་གྱི་དངོས་པོ་ཉིད་ལས་མ་གཡོས་པས། ཡང་དེ་ཉིད་ལ་མིག་གི་ཟུར་གྱིས་བལྟ་བར་བྱའོ། །དེ་ནས་རང་གི་དབྱིངས་ཀྱི་སྣང་བ་སྐུ་དང་བཅས་པ་གསལ་ལོ་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་ཤེས་རབ་སྒྲོན་མའི་ཡུལ་ཚིག་དོན་ཏེ་རྟོགས་པའི་གདེང་གིས་ཆོད་པར་བྱ་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་ ཡུལ་ནི་ཚིག་དང་དོན། །ཚིག་དོན་འབྲེལ་བར་འདོད་པ་ཡིས། །མཚོན་པས་ཤེས་དང་བརྗོད་པས་སོ། །མཚོན་པ་དཔེ་དང་བརྡ་མཚོན་དང་། །ཚིག་གིས་མཚོན་པ་ཐ་མར་བརྗོད། །བརྗོད་པས་ཤེས་པ་ཐ་སྙད་དང་། །ངོ་སྤྲད་པ་དང

【漢語翻譯】 第二，關於支分之境，有四種。其中，遠攝之境是光明的空色，即保持金剛鏈，並且不移動眼門，使覺性無散亂地安住，這是關鍵。如彼經云：遠攝之境是色等，聚集、執持且拋射，以要害束縛與安住，事物轉化與斷根本，引導且於色中修習。如是說。其中，光明和燈等一切重要之關鍵都匯聚于眼，因此不移動眼門和約束觀看方式至關重要。如《寶篋經》云：種姓之子，若知覺性之實相，眼之如是性，止住之見，則將知曉一切法之共相與自相。又如《中陰經》云：若知眼之如是性，則將知曉一切法之綱要與廣說。為何如此？因此，從那之中，金剛鏈身與俱生智之光芒，將錯覺轉化為光明，從法性窮盡處結合于原始界中。如《燈焰經》云：奇哉！種姓天女，自身眼之實相，心髓金剛身，所示現為金剛鏈。眼之如是性，三身無離合之義，覺性自明之意，不造作之智慧，智者應觀之。于遠攝水之燈中，真實佛陀覺性金剛鏈之身顯現。彼亦界與覺性無離合而住，不為義所障蔽而自顯現，應于眼之如是性之自性中執持。彼時，應憶念覺性顯現之體性，即是覺性止住之見。覺性彼者不離自身安住方式之事物，又應以眼角觀看彼者。之後，自身界之顯現，與身俱顯現。如是說。第二，智慧燈之境，即詞義，以證悟之把握而決斷，如《現觀莊嚴論》云：智慧之境，即詞與義。以欲求詞義關聯，以表詮而知曉與言說。表詮是譬喻與表詮符號，以詞表詮最終說出。以言說知曉是名言，與認識等。

【英語翻譯】 Secondly, regarding the objects of the divisions, there are four. Among them, the object of the far-reaching hook is the empty form of light, that is, holding the vajra chain, and the key is to keep the mind still without moving the eye gate, so that the mind does not scatter. As it says in that very text: The object of the far-reaching hook is form, etc., it gathers, holds, and throws. It binds and places with the key, transforms objects and cuts off roots. It leads and trains in form. So it says. Moreover, the key to all important things such as clear light and lamps is gathered in the eye. Therefore, it is important not to move the eye gate and to restrain the way of looking. As it says in the Jeweled Treasury: Son of lineage, if you know the suchness of awareness, the suchness of the eye, the view of resting still, then you will know the general and specific characteristics of all phenomena. And as it says in the Intermediate Mother: If you know the suchness of the eye, then you will know the essence and expansion of all phenomena. Why is that? Therefore, from that, the vajra chain body and the radiance of innate wisdom transform illusion into clear light, and from the exhaustion of dharmata, it unites with the primordial realm. As it says in The Blazing Lamp: Alas! Goddess of lineage, the very essence of your own eye, the vajra body of the heart, is shown as the vajra chain. The suchness of the eye, the meaning of the three bodies inseparable, the meaning of self-illuminating awareness, the un fabricated wisdom, should be seen by the wise. In the lamp of the far-reaching water, the body of the true Buddha awareness, the vajra chain, is clear. Moreover, the realm and awareness remain inseparable, and because it is self-appearing without being obscured by meaning, it should be held in the very nature of the suchness of the eye. At that time, the very nature of the appearance of awareness should be remembered as the view of resting still in awareness. Since that awareness does not move from the very object of its own way of abiding, it should again be looked at with the corner of the eye. Then, the appearance of one's own realm, together with the body, will be clear. So it says. Secondly, the object of the lamp of wisdom, that is, the meaning of words, is to be decided with the confidence of realization, as it says in the Consequence: The object of wisdom is words and meanings. By desiring the connection of words and meanings, it is known and spoken by indication. Indication is metaphor and indicative symbol, indication by words is ultimately spoken. Knowing by speaking is terminology, and recognition, etc.

============================================================

==================== 第 48 段 ==================== 【原始藏文】 ་འཁྲིད་པ་དང་། །ལ་ཤན་དབྱེ་བ་དག་གིས་སོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ཐིག་ལེའི་སྒྲོན་མའི་ཡུལ་ནི། སྣང་བའི་འཕེལ་ཚད་དེ། འོད་ལྔའི་མུ་ཁྱུད་ཀྱི་ར་བ་ན། ཕྱེད་སྐུ་ལ་སོགས་པ་དྲུག་དང་། སྐུ་དང་འོད་དང་ཟེར་གསུམ་དང་། དབྱིངས་ཀྱི་སྐུ་དང་། རིག་པའི་སྐུ་གཉིས་དང་། དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་ལྔ་དག་པ་དང་འཆར་གཞི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་བསྡོམས་པས་དྲུག་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཐིག་ལེའི་ཡུལ་ནི་ཁ་དོག་སྟེ། །ལྔ་དང་དྲུག་དང་གསུམ་གཉིས་དྲུག །གསལ་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་དང་། །ཡང་ཞིང་གཡོ་བའི་བདག་ཉིད་འཛིན། །དོན་དམ་ཆོས་ཉིད་འབྱུང་བའོ། །ཞེས་སོ། ཡང་ན་ནམ་མཁའ་ཀློང་གསལ་ལས་འོད་ལྔའི་འབྱུང་གནས་དང་། མེ་ཚ་བ་མེད་པ་ཡེ་ཤེས་དྲུག་གི་རང་བཞིན་དང་། ཆུ་གཤེར་བ་མེད་པ་གཙང་བ། གདངས་པ། བདེ་བ་གསུམ་དང་། ས་སྲ་བ་མེད་པ་དབྱིངས་ཡེ་ཤེས་གཉིས་དང་། རླུང་བསྐྱོད་པ་མེད་པའི་ཡེ་གདངས་གཡོ་བ་སྐུ་ལྔ་ལྷུན་གྲུབ་དང་དྲུག་ཏུའང་བཤད་དོ། །བཞི་པ་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་ཡུལ་ནི་འོད་ལྔའི་རང་གདངས་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡུལ་ནི་སྟོང་པ་དང་། །གསལ་དང་སྒྲིབ་བྲལ་གདངས་ཕྱིན་པ། །ཁྱབ་ཅིང་ཡངས་པ་གཅིག་འདུས་པ། །བག་རྡུལ་དེངས་པའི་ནམ་མཁའ་ལ། །མཉམ་རྫོགས་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །གསལ་ཞིང་ཡེ་ཤེས་ ལྔ་ཡི་གདངས། །འོད་གསལ་དག་པའི་ལུས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་རྟེན་ལ་གཉིས་ལས། སྒྲོན་མ་སྤྱིའི་རྟེན་ནི་འཁོར་བ་དབྱིངས་སུ་གྲོལ་བའི་རྟེན་བྱེད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྒྲོན་མའི་རྟེན། །སྤྱིས་ནི་རྟེན་དང་བརྟེན་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་ས་བོན་འཕེལ་བར་བྱེད། །ཅེས་སོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་རྟེན་ལ་བཞི་ལས། རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་རྟེན་ནི་དག་མ་དག་གཉིས་སྣང་བའི་མ་དག་པ་དག་པར་གྲོལ་ནས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། རྒྱང་ཞགས་རྟེན་ནི་སྣང་བ་ལ། །དག་དང་མ་དག་བྱེ་བྲག་གིས། །ལས་དང་ཚོགས་པ་དག་དང་ནི། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཉིད་ལ་བརྟེན། །ཞེས་སོ། །ཤེས་རབ་ཀྱི་རྟེན་ནི་ཚིག་དོན་ལ་བརྟེན་པ་སྟེ། ཡང་ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་རབ་རང་བྱུང་རྟེན་ས་ནི། །ཚིག་དང་ཡིན་མིན་རྟོག་པ་དང་། །གྲུབ་པའི་མཐའ་དང་ལྟ་སྒོམ་དང་། །ཆོས་ཉིད་ལ་ནི་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །ཐིག་ལེ་ནི་ཕྱི་ནང་གི་སྣང་ཤེས་གཉིས་ལ་བརྟེན་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཐིག་ལེ་སྟོང་པའི་རྟེན་ས་ནི། །རྣམ་ཤེས་ཉིད་དང་བར་སྣང་དང་། །རྩ་དང་རླུང་དང་ཐིག་ལེ་དང་། །ཡེ་ཤེས་དག་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱིངས་ནི་ཕྱི་

【漢語翻譯】 引導等，以及區分支分等。如是說。第三，明點燈的處所是，顯現的增長量，五光環繞的範圍中，有半身等六者，以及身、光、芒三者，以及虛空的身體，以及覺性的身體二者，以及勝義的五大清凈和顯現，總集了基位智慧的自性，總共有六。從《摧破金剛》中說：明點的處所是顏色，五和六和三二六，明和暖和涼，具有柔軟和動搖的自性，是勝義法性的生處。如是說。或者又從《虛空藏光明》中說，五光的生處和，火無熱是六智慧的自性，以及水無濕是清凈，音聲，安樂三者，以及地無硬是虛空智慧二者，以及風無動搖是原始音聲動搖五身任運成就也有說是六者。第四，虛空燈的處所是五光的自音聲，從那裡面說：虛空的處所是空性和，明和無遮蔽音聲圓滿，周遍且廣大，一聚合，塵垢清凈的虛空中，平等圓滿法性清凈。明亮且智慧 五的音聲，是光明清凈的身體。如是說。第三，所依分二，燈總的所依是輪迴解脫于虛空的所依，從《摧破金剛》中說：智慧清凈的燈的所依，總的來說依靠所依和能依，使輪迴涅槃的種子增長。如是說。第二，各自的所依分四，遠射燈的所依是不清凈清凈二顯現的不清凈解脫為清凈后依靠身和智慧，從那裡面說：遠射燈的所依是顯現上，以清凈和不清凈的差別，業和積聚清凈和，依靠身體和智慧本身。如是說。智慧的所依是依靠詞義，又從《摧破金剛》中說：智慧自生所依地是，詞和是與不是分別和，宗派和見修和，依靠法性。如是說。明點是依靠內外顯現覺性二者，從那裡面說：明點空性的所依地是，自識本身和虛空和，脈和風和明點和，依靠智慧等。如是說。虛空是外

【英語翻譯】 Guidance and so on, and distinguishing the divisions and so on. Thus it is said. Third, the place of the Tigle Lamp is, the increasing amount of appearance, in the range of the five-light halo, there are six, including the half-body, and the three, body, light, and rays, and the body of space, and the two bodies of awareness, and the five pure elements of ultimate truth, and the manifestation, which is the nature of the ground wisdom, totaling six. From the "Shattering Vajra" it says: The place of the Tigle is color, five and six and three two six, clear and warm and cool, possessing the nature of softness and movement, is the source of ultimate truth. Thus it is said. Or again, from the "Space Treasury of Luminosity" it says, the source of the five lights and, fire without heat is the nature of the six wisdoms, and water without moisture is pure, sound, the three of bliss, and earth without hardness is the two space wisdoms, and wind without movement is the primordial sound moving the five bodies spontaneously accomplished, also said to be six. Fourth, the place of the Space Lamp is the self-sound of the five lights, from that it says: The place of Space is emptiness and, clarity and unobstructed sound complete, pervasive and vast, one aggregate, in the sky of purified dust, equality complete Dharma nature pure. Bright and wisdom Five's sound, is the body of pure light. Thus it is said. Third, the support has two parts, the general support of the lamps is the support for the liberation of samsara into space, from the "Shattering Vajra" it says: The support of the wisdom pure lamp, generally speaking, relies on the support and the supported, to increase the seeds of samsara and nirvana. Thus it is said. Second, the individual supports have four parts, the support of the far-reaching lamp is the impure of the two appearances, impure and pure, liberated into purity, relying on body and wisdom, from that it says: The support of the far-reaching lamp is on appearance, with the difference of pure and impure, karma and accumulations pure and, relying on body and wisdom itself. Thus it is said. The support of wisdom is relying on the meaning of words, again from the "Shattering Vajra" it says: The ground of wisdom self-born support is, words and right and wrong distinctions and, tenets and views and meditations and, relying on Dharma nature. Thus it is said. The Tigle relies on the two, inner and outer, appearance awareness, from that it says: The support ground of the Tigle emptiness is, consciousness itself and space and, channels and winds and Tigle and, relying on wisdom and so on. Thus it is said. Space is outer

============================================================

==================== 第 49 段 ==================== 【原始藏文】 ནང་གི་ཆོས་འོད་དང་སྐུ་ལ་བརྟེན་ཏེ། སྔ་མ་ལས། རྣམ་དག་དབྱིངས་ཀྱི་རྟེན་ས་ནི། །སྨིན་མཚམས་ཉིད་དང་ནམ་མཁའ་དང་། །འོད་དང་ཐིག་ལེ་དག་དང་ཡང་། །སྣ་ཚོགས་སྐུ་ལ་བརྟེན་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རྟེན་དང་ཡུལ་གྱི་ཁྱད་པར་ནི། ཚུར་སྒྲོན་མ་ལ་ཚོགས་པར་ལྡན་ཆོས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་ལ་རྟེན་དང་བརྟེན་པར་བཞག་ལ། ཕར་དེའི་སྣང་བ་ཤར་ས་ནི་ ཡུལ་ཡིན་པའི་ཁྱད་ཡོད་ལ། རྟེན་ས་རྟེན་ཆོས་རྟེན་ཚུལ་གསུམ་ཚོགས་པ་རྟེན་ཡིན་ལ། ཡུལ་ཡུལ་སྣང་། ཚོགས་པ་གསུམ་འདུས་པ་ཡུལ་གྱི་ཆོས་སོ། །ཁྱད་པར་དུ་མིག་རྒྱང་ཞགས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ་ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་གོམས་པས་འཁོར་བ་འཇིག་ལ། དེའང་རྟོག་དཔྱོད་ཟད་པ་ཤེས་རབ་ཀྱི་སྒྲོན་མས་རྟོགས་པ་བསྐྱེད། ཐིག་ལེ་སྟོང་སྒྲོན་གྱི་མེ་ཏོག་མཐོང་བས་སྣང་བ་སྤེལ། དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མའི་འོད་གསལ་ཤར་བས་འཁྲུལ་སྣང་སྟོངས་ཏེ། ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ལས་ཀ་དག་གི་ས་ལ་གཤེགས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ཡང་རྟེན་ཡུལ་ཁྱད་པར་ནི། །གསུམ་གྱི་བྱེད་འདུས་ཁྱད་པར་བསྟན། །རྒྱང་ཞགས་ཉིད་ལ་བརྟེན་པས་ནི། །སྐྱོན་མེད་བྱ་བྱེད་རྣམས་སྤངས་པས། །ཆོས་ཉིད་མ་ལ་སྤྱོད་པའོ། །ལས་དང་བག་ཆགས་དག་བྱེད་པས། །ཆོས་ཉིད་མངོན་སུམ་སྣང་བ་ལ། །བརྟེན་པས་འཁོར་བ་དོང་སྤྲུགས་ཏེ། །མྱང་འདས་མཚམས་སུ་རེག་ནུས་པའོ། །རྟོག་དཔྱོད་ཟད་པའི་སེམས་ཉིད་ཀྱིས། །འཁོར་བ་རྒྱང་དུ་འཕངས་པ་ཡིས། །ཡེ་ཤེས་དག་པའི་སྐུ་མཐོང་ནས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ཀྱི་འདུན་ས་འཇིག །གང་གིས་མེ་ཏོག་མཛེས་མཐོང་བ། །འདིས་ནི་ཆོས་ཉིད་ཡུར་བར་འདྲོངས། །རིག་པ་སྲང་ལ་བཏབ་ནས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་སྐྱོལ་ལོ། །དབྱིངས་ལ་གོམས་པར་གྱུར་པའི་མིས། །འཁྲུལ་སྣང་སྟོངས་པར་བྱས་ནས་ནི། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་ཡུལ་མཐོང་བས། །ཞེན་ཡུལ་ཁུངས་ནས་ཕྱུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་སྒྲོན་མ་བཞིའི་དོན་མཐོང་ནས་གོམས་པ་ ལས། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བས་ནམ་མཁའ་གང་བ་འཆར་ལ། དེ་ཡང་རང་གི་ནང་གདངས་ཏེ། རྩ་བ་ནང་བཞུགས་ཀྱི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱ་ན། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ཨེ་མ་རིག་པའི་གནས་ལུགས་ནི། །རང་གི་ཐུགས་ཀྱི་དཀྱིལ་ན་གནས། །ཡབ་ཡུམ་གཉིས་ཀྱི་ཆ་འཛིན་པའི། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་ཚུལ་དུ་གནས། །ཡབ་ཀྱི་ཆ་འཛིན་ཐབས་ཀྱི་སྐུ། །ཡུམ་གྱི་ཆ་འཛིན་ཤེས་རབ་སྐུ། །འོད་དང་འོད་ཟེར་ཚུལ་དུ་གནས། །དབྱིངས་དང་རིག་པས་རབ་བརྒྱན་ཏེ། །ལྷུན་རྫོགས་ཐིག་ལེ་ཆེན་པོར་གནས། །ཞེས་པ་དང་། ཐིག་ལེའི་བཞུགས་ཚུལ་བསྟན་པ་འདི་ལྟ

【漢語翻譯】 依靠內在的法光和身，如前所說：清凈法界的所依處，是眉間和虛空，以及光和明點等，也依靠各種身。如是說。第四，所依和境的差別是：就此而言，燈中所具足的功德被安立為所依和能依，而從彼處顯現的景象，是境的差別。所依處、所依之法、所依之理三者聚合是所依，境、境相，三者聚合是境之法。特別是，對於眼根遠射燈，由於習慣於顯現法性，輪迴毀滅。那也是，念頭分別耗盡，由智慧之燈生起證悟；見到明點空燈之花，增長顯現；法界燈的光明顯現，使錯覺消失，從法性耗盡之地趨向原始清凈之地。如《徹底摧毀》中所說：那也是所依和境的差別，顯示了三者的作用聚合的差別。僅僅依靠遠射，由於捨棄了無過失的行為，因此行於法性母。由於凈化業和習氣，對於法性顯現，依靠它而徹底動搖輪迴，能夠觸及涅槃的邊界。由念頭分別耗盡的心性，以遠離拋棄輪迴，見到清凈智慧之身，輪迴和涅槃二者的會合之處毀滅。誰能見到美麗的花朵，此人就能使法性正直。將覺性置於天平上，將諸法運送到耗盡之地。習慣於法界的人，在使錯覺消失之後，由於見到清凈法性的境，從根源上拔除了執著之處。如是說。這樣，在見到四燈的意義並習慣之後，身和智慧的景象充滿虛空而顯現。那也是自己的內在聲音，如果一定要確定根本內在安住之理，如《珍寶莊嚴》中所說：唉瑪！覺性的安住方式是，安住在自己的心間，執持父母二者的部分，以方便和智慧的方式安住，執持父親的部分是方便之身，執持母親的部分是智慧之身，以光和光芒的方式安住，以法界和覺性善加莊嚴，安住在任運自成的大明點中。如是說。以及，指示明點安住方式如下：

【英語翻譯】 Relying on the inner Dharma light and body, as previously stated: The support of the pure realm of Dharma is the eyebrow center and space, as well as light and bindus, etc., also relying on various bodies. Thus it is said. Fourth, the difference between the support and the object is: In this case, the qualities of the Dharma possessed by the lamp are established as the support and the supported, while the appearance that arises from it is the difference of the object. The gathering of the support, the Dharma of the support, and the manner of the support is the support, and the gathering of the object, the appearance of the object, is the Dharma of the object. In particular, for the eye-root long-range lamp, due to the habit of manifesting the Dharma nature, samsara is destroyed. That is also, when thoughts and discriminations are exhausted, the lamp of wisdom generates realization; seeing the flower of the bindu empty lamp increases appearance; the clear light of the Dharma realm lamp manifests, causing illusions to disappear, and from the exhausted ground of Dharma nature, one proceeds to the ground of original purity. As stated in 'Utterly Destroying': That is also the difference between the support and the object, showing the difference of the aggregation of the three actions. Merely relying on long-range shooting, because of abandoning faultless actions, one acts in the Dharma nature mother. Because of purifying karma and habitual tendencies, for the manifestation of Dharma nature, relying on it, samsara is completely shaken, and one is able to touch the boundary of nirvana. By the mind itself, in which thoughts and discriminations are exhausted, by casting samsara far away, seeing the pure wisdom body, the meeting place of samsara and nirvana is destroyed. Whoever can see the beautiful flower, this person can straighten the Dharma nature. Placing awareness on the scales, one transports all dharmas to the place of exhaustion. A person who is accustomed to the Dharma realm, after causing illusions to disappear, because of seeing the object of pure Dharma nature, uproots the place of attachment from its source. Thus it is said. In this way, after seeing the meaning of the four lamps and becoming accustomed to them, the appearance of body and wisdom arises, filling the sky. That is also one's own inner voice, and if one must determine the principle of the fundamental inner abiding, as stated in 'Jewel Array': Ema! The way of abiding of awareness is, it abides in the center of one's own heart, holding the parts of both father and mother, abiding in the manner of skillful means and wisdom, holding the part of the father is the skillful means body, holding the part of the mother is the wisdom body, abiding in the manner of light and rays, well adorned with the Dharma realm and awareness, abiding in the great spontaneously accomplished bindu. Thus it is said. And, the way of indicating the abiding of the bindu is as follows:

============================================================

==================== 第 50 段 ==================== 【原始藏文】 ་སྟེ། །རྩ་རྣམས་ནང་ན་ཐིག་ལེ་སྐུ་ལྟར་གནས། །ཆེ་བའི་ཚད་ནི་ནམ་མཁའི་མཐའ་དང་མཉམ། །ཆུང་བའི་ཚད་ནི་རྟ་རྔ་བཅུར་གཤགས་ཙམ། །གསལ་བའི་ཚད་ནི་ཉི་ཟླའི་དཀྱིལ་འཁོར་འདྲ། །དེ་ཡང་གསལ་འཚེར་གཟི་བརྗིད་ལྡན། །འགྲོ་དང་འོང་དང་གནས་པའོ། །བྱ་བ་མེད་པའི་འགྲོ་འོང་ཅན། །རྫོགས་པའི་གཞི་ལ་རང་རྫོགས་ལ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། རང་རང་དུང་ཁང་ཁྲོ་བོར་གནས། །ཡབ་དང་ཡུམ་དུ་མངོན་པར་སྣང་། །ཁྲོ་དང་ཁྲོ་མོའི་ཚུལ་འཆར་ཞིང་། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔ་དག་དང་ལྡན། །སྐུ་ཡི་ཡེ་ཤེས་རེ་རེ་ལ། །དབུ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྔའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་གནས་པའི་དོན་ཉམས་སུ་གང་གིས་ལེན་ན། ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་བཞིས་ལེན་ནོ། །དེའང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ཀྱི་དོན་ཡང་ཡེ་ནས་རང་ལ་ཡོད་པ་ཉམས་སུ་ལེན་ཏེ། མེད་པ་བླང་མི་ནུས་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡོད་པར་ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། ལྟ་བའི་དངོས་པོ་འགྱུར་མེད་སྐུ་ལྟར་གནས། །སྒོམ་པའི་དངོས་པོ་རྟོག་ མེད་འོད་གསལ་གནས། །སྤྱོད་པའི་དངོས་པོ་སྟོང་གསལ་དབྱེར་མེད་གནས། །འབྲས་བུའི་དངོས་པོ་གཞི་རྫོགས་ཀ་དག་གནས། །རང་གསལ་རིག་པ་འོད་གསལ་མཉམ་པའི་ངང་། །འཛིན་ཆགས་བྲལ་བའི་རྫོགས་ཆེན་གསང་སྔགས་ཆེ། །དེ་ནི་གནས་ལུགས་གཞི་ཡི་བཞུགས་ཚུལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །དེའང་ལྟ་བའི་ངོ་བོ་འགག་མེད་ཟང་ཐལ། སྒོམ་པའི་ངོ་བོ་རྟོག་མེད་མཉམ་གནས། སྤྱོད་པའི་ངོ་བོ་ཐལ་བྱུང་ཤུགས་གྲོལ། འབྲས་བུའི་ངོ་བོ་དབྱིངས་རིག་རང་གསལ་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ལྟ་བ་འགག་མེད་ཟང་ཐལ་ལ། །སྒོམ་པ་རྟོག་མེད་མཉམ་པར་གནས། །སྤྱོད་པ་འགག་མེད་རོལ་པར་འཆར། །འབྲས་བུ་དབྱིངས་དང་རིག་པར་ལྡན། །ཞེས་སོ། །ལྟ་བའི་མ་གཞི་རིག་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཙིཏྟ་ན་གནས་ལ། སྒོམ་པའི་ངང་དྭངས་འོད་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་ནི་རྩ་བཞི་ན་འཕྲོ་ཞིང་། སྤྱོད་པ་རང་རྩལ་གྱི་ཡེ་གདངས་ནི་དུང་ཁང་ན་གསལ་ལ། འབྲས་བུ་རང་སྣང་གི་ཡེ་ཤེས་ནི་མིག་ན་སྣང་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་གནས་ཚུལ་ནི། །རིན་ཆེན་ཟུར་བརྒྱད་གཞལ་ཡས་དང་། །འགྱུ་བྱེད་རྩ་ཡི་གཞལ་ཡས་དང་། །དུང་ཁང་བྷན་དྷའི་གཞལ་ཡས་དང་། །ལྟ་བྱེད་མིག་གི་གཞལ་ཡས་སོ། །གཞལ་ཡས་ཆེན་པོ་དེ་བཞི་ན། །གསང་སྔགས་ཀུན་གྱི་གསང་ཆེན་གནས། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ལ་རྣལ་འབྱོར་བཞིས་གོམས་པའི་ཚུལ་དང་། དེ་བཞིའི་གོལ་ས་བཅད་ཚུལ། སྒོ་ལ་སྣང་ཚུལ། དུས་ཚད་ངེས་པའི་མན་ངག་དང་བཞི་ལས། དང་པོ་ནི། ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་མིག་གིས་མི་འགུལ་བར་བལྟ་ བས་ལྟ་བ། ད

【漢語翻譯】 。脈絡之中，明點如身安住。大的程度與虛空邊際相等。小的程度如馬尾十分之一。明的程度如日月輪。那也明亮閃耀具光彩。去和來和住啊。無事之去來者。圓滿之基自圓滿。如是說。又，各自於海螺室忿怒尊安住。顯現為父與母。現起忿怒與忿怒母之相。且具五五之智慧。於身之各個智慧。頭之智慧五五也。如是說。如是安住之義由誰修持耶？由見、修、行、果四者修持。彼見修之義亦本來即有於自者修持，以無者不能取故。有者如寶鬘云：見之實體如不變身安住。修之實體無念光明安住。行之實體空明無別安住。果之實體基圓本淨安住。自明覺性光明平等之狀態。離執著之大圓滿密咒大。那是安住法性基之方式。如是說。彼見之自性無礙通徹。修之自性無念任運。行之自性頓生任運解脫。果之自性界智自明，彼即彼。見者無礙通徹。修者無念平等安住。行者無礙遊戲而現。果者具界與智。如是說。見之根本覺性自生之智慧於 चित्त (citta，梵文天城體：चित्त，梵文羅馬擬音：citta，心)那安住。修之澄淨光明智慧之明點於四脈中放射。行之自力之智慧音於海螺室中明。果之自現之智慧於眼中顯現。彼即彼。密咒一切之安住方式是。珍寶八瓣宮殿與。轉動脈之宮殿與。海螺室班雜之宮殿與。觀看眼之宮殿也。彼四大宮殿中。密咒一切之大密安住。如是說。此等由四瑜伽士串習之方式與。彼四者之錯謬處斷法。門上顯現方式。時間確定之口訣與四者中。第一是。於線狀物以眼不動而觀看 而見。

【英語翻譯】 . Bindus reside like the body within the channels. The extent of greatness is equal to the edge of the sky. The extent of smallness is about one-tenth of a horse's tail. The extent of clarity is like the center of the sun and moon. That too is bright, radiant, and glorious. Going, coming, and staying. Having going and coming without action. Self-perfected on the basis of completion. Thus it is said. Again, each resides in the conch shell chamber as a wrathful deity. Manifestly appearing as father and mother. Appearing in the form of wrathful and wrathful mother. And possessing five-five wisdoms. For each wisdom of the body. Five-five wisdoms of the head. Thus it is said. How does one cultivate the meaning of residing in this way? It is cultivated through the four: view, meditation, conduct, and result. The meaning of view, meditation, conduct, and result is also cultivated as something that is inherently present within oneself, because what is absent cannot be taken. As stated in the Jeweled Rosary of Presence: The entity of view abides like an unchanging body. The entity of meditation abides as non-conceptual clear light. The entity of conduct abides as emptiness and clarity inseparable. The entity of result abides as the basis complete, primordially pure. In the state of self-luminous awareness, equal to clear light. The great secret mantra of Great Perfection, free from grasping and attachment. That is the way the nature of reality, the basis, abides. Thus it is said. The essence of view is unobstructed transparency. The essence of meditation is non-conceptual co-emergence. The essence of conduct is spontaneous liberation. The essence of result is the self-illumination of the expanse and awareness, that is just that. The view is unobstructed transparency. The meditation abides equally without concept. The conduct arises as unobstructed play. The result possesses expanse and awareness. Thus it is said. The basis of view, the self-arisen wisdom of awareness, abides in citta (藏文，梵文天城體：चित्त，梵文羅馬擬音：citta，漢語字面意思：mind). The bindu of the clear, luminous wisdom of meditation radiates in the four channels. The sound of the self-power of conduct is clear in the conch shell chamber. The wisdom of self-appearance of the result appears in the eye. That is just that. The way all secret mantras abide is. The precious eight-petaled palace and. The palace of the moving channels and. The palace of the conch shell chamber bhānda and. The palace of the viewing eye. In those four great palaces. The great secret of all secret mantras abides. Thus it is said. The way these are familiarized by the four yogis and. The way to cut off the places of error of those four. The way they appear at the door. And the pith instructions for determining the time, among the four. The first is. Viewing the continuous line without moving the eyes and seeing.

============================================================

==================== 第 51 段 ==================== 【原始藏文】 ེའི་ངང་ལ་མ་ཡེངས་པར་བསྒོམས་པས་སྒོམ་པ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་སྤྱོད་པས་སྤྱོད་པ། དབྱིངས་རིག་བརྟན་པ་འབྲས་བུ་སྟེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། གནས་ཚུལ་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །ལྟ་བའི་དོན་ཉིད་ལུ་གུ་རྒྱུད། །ཆོས་ཅན་སྣང་བ་གྲངས་མེད་ཀྱང་། །ཆོས་ཉིད་དོན་ལ་གཅིག་ལས་མེད། །ཨེ་མ་ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །དེ་ཡི་དོན་ལ་འགྱུར་མེད་ལྟ། །དེ་ཡང་ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྐུ། །མངོན་དུ་སྣང་ཞིང་གཟུང་བར་དཀའ། །རིག་པའི་ངོ་བོ་དེ་ཉིད་ལ། །འགག་མེད་ཟང་ཐལ་གནས་པའི་དཔེ། །དཔེར་ན་རྒྱ་མཚོ་དྭངས་པ་ལས། །གཟའ་དང་སྐར་མ་ཤར་བ་བཞིན། །བག་ལ་ཉལ་བའི་དུས་མིན་པར། །སྣ་ཚོགས་ཟང་ཐལ་ཆེན་པོར་གནས། །ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །དེ་ཡི་དོན་ལ་མ་ཡེངས་ན། །བག་ལ་ཉལ་དང་མ་ཉལ་མེད། །ཉིན་མོ་སྣང་དང་མཚན་མོ་ནུབ། །གཉིས་སུ་སྣང་བ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་གྱིས། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་ངོ་བོ་དང་། །དུས་བཞི་ཉིད་དུ་མ་བྲལ་ན། །སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། །རང་རིག་བསྒོམ་པའི་རྒྱུན་མེད་ཀྱང་། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་འབྱུང་། །དུས་དང་དུས་མིན་ཐམས་ཅད་དུ། །ལུ་གུ་རྒྱུད་དང་མ་བྲལ་ན། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ཡིན། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་གོལ་ས་ངོས་གཟུང་བ་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཨེ་མ་ཧོ། ལྟ་བ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །སྟོང་པ་ཉིད་ལ་བལྟས་པ་ན། །གཟུགས་མེད་སྐྱེ་མཆེད་མུ་བཞིར་གོལ། །དངོས་པོ་ཉིད་དུ་བལྟས་ པས་ན། །གཟུགས་ཁམས་གནས་རིས་བཅུ་བདུན་དང་། །བེམས་པོ་ཉིད་དུ་གོལ་བར་འགྱུར། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་སྣང་བ་ལ། །རྟག་པ་ཉིད་དུ་རབ་བལྟས་ན། །ཆགས་པ་ཆེན་པོས་བཅིངས་གྱུར་ནས། །འགྲོ་དྲུག་གནས་སུ་གོལ་བར་འགྱུར། །སྤྱོད་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །འདི་ལྟར་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་ལ། །སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་སྤྱད་བྱས་ན། །ལྷ་མ་ཡིན་དུ་གོལ་བར་འགྱུར། །དོན་མེད་ཚིག་རེངས་སྤྱད་བྱས་ན། །འཇིག་ཚོགས་ལྟ་བར་གོལ་བར་འགྱུར། །ཚོགས་དྲུག་ཡུལ་སྣང་ཐམས་ཅད་ལ། །བུ་ཆུང་ལྟ་བུར་སྤྱད་བྱས་ན། །ལུང་མ་བསྟན་པའི་གནས་སུ་གོལ། །སྒོམ་པ་རྒྱུན་གྱི་རྣལ་འབྱོར་ལ། །གོལ་ས་རྣམ་པ་གསུམ་ཡོད་དེ། །བཏང་སྙོམས་བདག་མེད་བསྒོམས་བྱས་ན། །ལྟེངས་ནས་མུན་སྣང་ཉིད་དུ་གོལ། །ཏིང་འཛིན་ཡིག་འབྲུ་བསྒོམས་བྱས་ན། །ཆགས་པས་འཁོར་བའི་གནས་སུ་གོལ། །མི་རྟོག་སྟོང་པར་བསྒོམས་བྱས་ན།

【漢語翻譯】 於此之中不散亂而修，是為修。于輪涅之顯現而行持，是為行持。法界覺性穩固乃是果。如《寶篋莊嚴》中所說： 「大境界之體性，見之義即是輪涅，有法顯現雖無數，然法性義唯獨一。唉瑪，以見修行之瑜伽，觀其義不變。彼亦是輪涅之身，顯現可見然難執取。覺性之自性，無礙通徹安住之喻，譬如清凈之大海，日月星辰皆顯現。非是沉睡之時，種種無礙大通徹而住。以見修行之瑜伽，若不散亂于彼義，則無沉睡與不沉睡，白日顯現與夜晚隱沒，二者顯現皆不存在。以行持之瑜伽，與輪涅之自性，若於四時皆不分離，即是行持之瑜伽。雖無自明修持之相續，然修持之瑜伽生起。於一切時與非時，若不離輪涅，即是修持之瑜伽。」 如是說。第二、指出錯謬之處：又于彼（《寶篋莊嚴》）中說：唉瑪霍！見修行之瑜伽，有三種錯謬之處。若觀空性之時，則錯謬于無色處四邊。若觀為實有之物，則錯謬於色界十七處。且將錯謬為頑冥之物。于輪涅之顯現，若執著為常有，則被大貪所束縛，錯謬於六道之處。行持之瑜伽，有三種錯謬之處。如是對一切顯現，若如瘋子般行持，則將錯謬于非天之處。若行持無意義之僵硬言辭，則將錯謬于壞聚見。對六識境相的一切，若如幼兒般行持，則將錯謬于無記之處。修持之瑜伽，有三種錯謬之處。若修捨棄無我，則將昏沉而錯謬于黑暗之境。若修禪定字句，則將因貪執而錯謬于輪迴之處。若修無分別空性，

【英語翻譯】 Meditating without distraction in this state is meditation. Acting in the appearance of samsara and nirvana is action. The stability of the wisdom of the dharmadhatu is the result. As it is said in the Ornament of Precious Treasures: "In the great state of affairs itself, the meaning of view is samsara and nirvana. Although the appearances of phenomena are countless, the meaning of the nature of reality is only one. Ema! With the yoga of continuous view, look at its meaning without change. That is also the body of samsara and nirvana, manifestly visible but difficult to grasp. The essence of awareness itself is an example of unobstructed, all-pervading abiding. For example, from a clear ocean, the planets and stars arise. Not in a time of sleep, it abides in a great variety of unobstructed openness. With the yoga of continuous view, if you are not distracted from its meaning, there is neither sleep nor non-sleep. Daytime appearance and nighttime disappearance, the appearance of duality does not exist. With the yoga of continuous action, if you do not separate from the essence of samsara and nirvana, at all four times, it is the yoga of continuous action. Even without a continuous stream of self-awareness meditation, the yoga of continuous meditation arises. At all times and non-times, if you do not separate from samsara and nirvana, it is the yoga of continuous meditation." So it is said. Secondly, identifying the places of error: Again, in that same text, it says: Emaho! In the yoga of continuous view, there are three kinds of errors. When looking at emptiness, you err into the four formless realms. When looking at it as a real thing, you err into the seventeen realms of the form realm, and you will err into a state of inert matter. In the appearance of samsara and nirvana, if you strongly regard it as permanent, you will be bound by great attachment and err into the places of the six realms. In the yoga of continuous action, there are three kinds of errors. Like this, in all appearances, if you act like a madman, you will err into the place of the asuras. If you act with meaningless, rigid words, you will err into the view of the aggregates. In all the appearances of the objects of the six senses, if you act like a small child, you will err into the place of the unstated. In the yoga of continuous meditation, there are three kinds of errors. If you meditate on equanimity and selflessness, you will become dull and err into a state of darkness. If you meditate on the letters of concentration, you will err into the place of samsara due to attachment. If you meditate on non-conceptual emptiness,

============================================================

==================== 第 52 段 ==================== 【原始藏文】 །ཆད་པ་མུ་མེད་ཉིད་དུ་གོལ། །གོལ་བའི་རྒྱུ་ནི་བསམ་ཡས་ཀྱང་། །གོལ་ས་ཆེན་པོ་དེ་ལས་མེད། །ལུ་གུ་རྒྱུད་ལ་གོལ་ས་མེད། །ལམ་པའི་རྒྱུད་ལ་གོལ་བར་སྣང་། །དོན་ལ་གོལ་ས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །རྒྱུ་དང་འབྲས་བུར་བཏགས་པ་ཡང་། །གོལ་ས་བཅད་ཕྱིར་གསུངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་སྣང་བ་མ་མཐོང་བའི་རྣལ་འབྱོར་པ་སེམས་ལམ་བྱེད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་དང་། མཐོང་ཡང་དབང་པོ་རྟུལ་བས་མཐར་འཛིན་དུ་བཟུང་བ་རྣམས་ལ་གོལ་ས་ཡོད་ལ། དེ་བཅད་པའང་། རིག་པ་རང་གསལ་གདངས་དང་བཅས་པ་དབང་ པོའི་སྒོ་ལ་ལྟ་བར་གཏན་ལ་ཕབ་ནས། ཡོད་མེད་ཀྱི་ཡིད་དཔྱོད་རྟོག་པའི་མཐའ་བྲལ་ནས། རང་དྭངས། རང་སངས་ལྟ་བའི་དགོངས་པ་ནང་དུ་ཐག་བཅད་ལ་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ལྟ་བའི་ངོ་བོ་མཐོང་བ་ལ། །ཡིད་དཔྱོད་ཚིག་གིས་འགྱུས་པ་མེད། །ཅེས་སོ། །རང་སངས་རང་སྣང་གི་ངང་ལ་ས་ལེ་བསྒོམ་ཡང་ཏིས་ཕུར་གཟུང་འཛིན་དུ་མ་སོང་བས་ཡངས་པ་ཁྲོལ་ཆགས་སུ་རྒྱ་བསྐྱེད་དྭངས་ཕྱིན་མ་ཡེངས་གཏིང་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ངོས་བཟུང་ལ་ཕྱལ་ཡས་པར་བསྒོམས་པས་གོལ་ས་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། མ་གོལ་གནས་པའི་སྒོམ་པ་ནི། །དབང་པོའི་སྒོ་རྣམས་གསལ་བ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པར་མ་འགྱུས་པ། །ཤེས་པ་ཉིད་ལ་དཔྱོད་པའི་ཡིད། །ཕྱིར་ལ་ཤོར་བ་མེད་པ་ཉིད། །རིས་ཅན་གསལ་བ་མ་ཡིན་དང་། །གུད་བཅད་སྟོང་པར་མ་སོང་དང་། །བདེ་བ་རྒྱུན་ཆགས་མ་ཡིན་དང་། །བཏང་སྙོམས་ལྟེངས་པོར་མ་སོང་དང་། །དྲན་རིག་གསལ་བ་ངལ་སོ་དང་། །སྦྱང་བ་ལོག་ཆ་ལམ་སོང་དང་། །འཛིན་ཆ་ནང་དུ་འགྱུ་བདེ་དང་། །ཆ་ལུགས་གསལ་བས་འཛིན་ཆ་དང་། །ཁ་དོག་ཡིག་འབྲུ་སྒྱུར་བྱེད་རྣམས། །དེ་རྣམས་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་ན། །མ་གོལ་གནས་པའི་བསྒོམ་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེའི་ངང་ལ་རྟོག་པར་འགྱུས་སམ། དབང་པོའི་སྣང་ཡུལ་གཉིས་སྣང་གི་ཆ་ཅི་ཤར་རྣམས་སྤྱོད་པས་གྲོལ་བར་བྱེད་པ་ལས། དེའི་གོལ་ས་བཅད་པ་ནི། ཐལ་བྱུང་དུ་ཤར་ནས་ཐལ་བྱུང་དུ་གྲོལ་ཏེ། བར་དེར་སྤང་གཉེན་གྱི་འཁྲིས་མ་ཞུགས། ངོ་སྤྲོད་ཀྱི་ཕན་ཡོན་མི་བསྒོམ། གང་སྣང་གི་དུས་ན་སྣང་ཐོག་དེར་བཞག་པས་ རིག་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་ནས། ཧར་སངས་རིས་མེད་ཕྱལ་པར་བུན་བུན་སངས་ནས་གཉིས་བཅས་ཀྱི་ཆོས་ལ་འཛིན་ཆ་མ་ཞུགས་པ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རྫོགས་ཆེན་འགག་མེད་སྤྱོད་པ་ཉིད། །བྱས་པས་འབྱུང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཆགས་མེད་རང་གྲོལ་གསུམ་ལ་ཐུག །ཅེས་སོ། །འབྲས་བུ་ནི་རང་རྫོགས་ཡེ་ཐོབ་ཆེན་པོ་སྟེ། གདོད

【漢語翻譯】 迷失於無盡之中。 迷失之因雖不可思議， 然無過於此之迷失處。 于血脈傳承無迷失， 于次第道者似有迷失。 然實則無一絲迷失。 縱然安立因與果， 亦為斷除迷失而宣說。 如是說。 是故，未能親見明覺顯現之瑜伽士，以心為道之見修行果，以及雖見卻因根器遲鈍而執持末端者，皆有迷失之處。斷除此迷失，即是確立明覺自顯光明與五根之門觀照，遠離有無之分別念，于自明、自醒之見解中，于內確定，即是斷除迷失。如《決斷》云： 「見之自性乃見， 無有分別念之言語擾動。」 如是說。 于自醒自現之狀態中，縱然稍作禪修，亦不落入緊抓執取，故於寬闊舒暢中擴充套件，清澈通透不散亂，于明晰之智慧中確認，無邊無際地禪修，則無有迷失。彼經云： 「不迷失安住之禪修， 乃五根之門皆明晰， 不為心之分別念所擾動， 以智慧本身而作觀察之心， 不向外流失之狀態。 非為有相之明晰， 亦非斷絕之空性， 非為持續不斷之安樂， 亦非捨棄之平靜， 覺知明晰而得休息， 修習誤入歧途， 執取向內流動舒適， 儀態明晰而執取， 顏色文字轉變者， 若不落入彼等歧途， 即是不迷失安住之禪修。」 如是說。 于彼狀態中，或為分別念所擾，或為五根之顯境、二取之相所擾，皆以行為而得解脫，斷除彼之迷失，即是顯現時即為顯現，解脫時即為解脫，其間不涉取捨之親疏，不修習認識之利益，于任何顯現之時，安住于顯現之上， 即于明覺之上解脫，豁然開朗，無有侷限，蓬勃醒悟，不於二取之法上生起執著。如《獅子吼圓滿》云： 「大圓滿無礙之行持， 非由作為而生起， 止於無執、自解脫三者。」 如是說。 果即是自圓滿、本具之偉大成就，本

【英語翻譯】 It is lost in the infinite. The cause of getting lost, though inconceivable, There is no greater place to get lost than this. There is no getting lost in the lineage of Lugu. It seems that there is getting lost in the lineage of the path. In reality, there is not a single getting lost. Even if cause and effect are established, It is also said to cut off the getting lost. So it is said. Therefore, the yogis who have not seen the manifestation of direct awareness, the view, meditation, conduct, and result of making the mind the path, and those who, even having seen it, are dull in their senses and hold on to the end, have a place to get lost. Cutting off that getting lost is to establish that awareness, self-luminous and with radiance, is to be viewed at the gate of the senses. Free from the extremes of conceptual thoughts of existence and non-existence, in the view of self-clarity and self-awakening, determining inwardly is to cut off the getting lost. As it is in Thal 'gyur: "The nature of seeing is seeing, There is no disturbance by words of conceptual thought." So it is said. In the state of self-awakening and self-appearance, even if one meditates a little, one does not fall into grasping and attachment, so one expands in spaciousness and ease, clear and thorough without distraction, and confirms the wisdom of clear depth, and meditates boundlessly, so there is no getting lost. It says in the same: "The meditation of not getting lost is: The gates of the senses are all clear, Not disturbed by the thoughts of the mind, The mind that examines itself with wisdom, The state of not being lost to the outside. It is not a clear appearance with characteristics, Nor has it gone to a cut-off emptiness, Nor is it a continuous happiness, Nor has it gone to a state of equanimity, The clear awareness of mindfulness and rest, The practice has gone astray, The grasping flows comfortably inward, The grasping with clear demeanor, The colors, letters, and translators, If they do not fall into those directions, It is the meditation of not getting lost." So it is said. In that state, is it disturbed by thoughts? Or whatever arises as the appearance of the senses, the aspect of duality, is liberated by conduct. Cutting off that getting lost is that it arises as a sudden occurrence and is liberated as a sudden occurrence. In between, there is no involvement of abandoning or adopting. One does not meditate on the benefits of recognition. At the time of whatever appears, by leaving it on the appearance, It is liberated on awareness. Open and clear, without limits, blooming and awakening, there is no clinging to the phenomena of duality. As it is in Seng ge rtsal rdzogs: "The unobstructed conduct of Dzogchen, It does not arise by doing, It ends in three: non-attachment, self-liberation." So it is said. The fruit is the great self-perfected, primordially obtained accomplishment, the origin.

============================================================

==================== 第 53 段 ==================== 【原始藏文】 ་ཀྱིས་མི་བསྒྲུབ་པར། རང་གནས་ཀྱི་རིག་པ་འདི་ཀ་འབྲས་བུར་ཤེས་པས་ཐག་ཆོད་གཅིག་གིས་ས་ཟིན་དུ་བྱས་པས་གོལ་ས་ཆོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། རྫོགས་ཆེན་གོམས་པ་ཡེ་ཡོད་ཉིད། །བསྒོམས་པས་བྱུང་བ་མ་ཡིན་ཏེ། །འགྱུ་མེད་བསམ་བྲལ་བཞི་ལ་ཐུག །རྫོགས་ཆེན་དོན་ཉིད་རྟོགས་དཀའ་བས། །མཚོན་པའི་ཚིག་གིས་མི་རྙེད་དོ། །གདམས་ངག་གསང་བཅུད་གཉིས་ལ་ཐུག །རྫོགས་ཆེན་རིག་པ་རྟོག་མེད་ཉིད། །བསྒོམས་པས་རྟོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །བསྐྱལ་ས་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་ཐུག །རྫོགས་ཆེན་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ཉིད། །བསྒྲུབས་པས་འགྲུབ་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ངེས་པའི་སྙིང་པོ་གཉིས་ལ་ཐུག །རྫོགས་ཆེན་འབྲས་བུ་ཆིག་ཆོད་ཉིད། །བསྐྱེད་པས་རྫོགས་པར་མི་འགྱུར་ཏེ། །ཆགས་བྲལ་མན་ངག་གསུམ་ལ་ཐུག །ཅེས་སོ། །གསུམ་པ་རིག་པ་སྒོ་ལ་སྣང་ཚུལ་ནི། རིག་པ་དང་། སྣང་བ་གཉིས་ལས། རིག་པ་ནི་རང་གདངས་ལ་བལྟས་སམ་རང་ཤར་ལ་ངོས་ཟིན་དུས་སྒོ་ལ་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་ལ། དེའི་དུས་སུ་རྩལ་གཞི་ཐོག་ཏུ་ཐིམ་པས་དངས་ལ་འཕྲོ་འདུ་མེད་པར་ཕྱལ་ཕྱམ་ཡངས་པ་ཁྲོལ་ཆགས་སུ་ཧར་རེ་སང་ངེ་གནས་ཏེ། ནོར་བུ་འཕྲ་བཀོད་ལས། སྒོ་ནས་ལམ་དུ་རབ་བྱུང་ ནས། །མཁའ་མཉམ་སྟོང་པའི་ངང་དུ་ཐིམ། །དོན་གྱི་ཡེ་ཤེས་སྤྱིར་སྣང་ཡང་། །ངང་དུ་རྫོགས་ཤིང་ངང་ལས་བྱུང་། །ཞེས་སོ། །སྣང་བ་སྒོ་ལས་ཐོན་ནས་འོད་དང་སྐུ་དང་ཐིག་ལེ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། དེ་ནས་སྒོ་ལ་ཐོན་པའི་ཚེ། །དབྱིངས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཤེས་རབ་སྐུ། །རིག་པའི་རང་བཞིན་ཐབས་ཀྱི་སྐུ། །འདུ་འབྲལ་མེད་པར་མངོན་སྣང་བ། །མ་འགགས་འགག་མེད་སྙིང་པོ་ཆེ། །བརྗིད་པའི་སྐུ་ལྟར་མི་གནས་ཏེ། །ངོ་བོ་རྣམ་དག་ཡེ་ཤེས་གདལ་བ་ཉིད། །སྟོང་པ་ཆེན་པོའི་ཆོས་ཉིད་ཡུལ་ལ་རོལ། །གསལ་བ་ཟང་ཐལ་ཆོས་སྐུ་ངོ་བོས་སྟོང་། །སྟོང་པའི་དུས་ན་རང་བཞིན་མ་ངེས་ཏེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་དཀྱིལ་འཁོར་རྟོག་པ་མེད། །ཐབས་དང་ཤེས་རབ་དོན་ལ་འགྱུར་བ་མེད། །སྟོང་པའི་སྒྲོན་མ་བྱ་རྩོལ་གཉིས་དང་བྲལ། །ཐུགས་རྗེ་འབྱུང་བའི་སྒྲོན་མ་ཉི་ཟེར་བཞིན། །སྒྲོན་མའི་འོད་ཟེར་གཏིང་ལ་ཐུག་པ་མེད། །གསང་བའི་འོད་ནི་ཐུགས་མཆོག་ནང་ན་གསལ། །རང་བཞིན་འོད་ནི་ནམ་མཁའི་མཐོངས་སུ་གསལ། །དཀྱིལ་འཁོར་རང་རྫོགས་འོད་ནི་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །བཞི་པ་དུས་དང་ཚད་ངེས་པས་བསྟན་པ་ལ། གཞི་དབྱིངས་རིག་གི་དབྱེ་བ་བསྟན་པ་དང་། ཚད་དངོས་བསྟན་པ་གཉིས་ལས། དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། གཞི་ལམ་འབྲས་བུའོ། །དང་པོ་གཞིའི་དབྱིངས་རིག་ནི་སྙ

【漢語翻譯】 不以其他方法修持，而是認識到自身本有的覺性即是果，以堅定的決心安住於此，從而斷除歧途。正如經中所說：大圓滿的習氣本就存在，並非通過修習而產生，它歸結于無動搖、離思的四種境界。大圓滿的真義難以領悟，無法用象徵性的語言來描述，它歸結于口訣和秘密精要二者。大圓滿的覺性是無分別的，並非通過修習就能證悟，它歸結於一個巨大的轉折點。大圓滿是自生智慧，並非通過修持就能成就，它歸結于兩種確定的心髓。大圓滿的果位是唯一決定的，並非通過生起次第就能圓滿，它歸結於三種無執的竅訣。如是說。第三，覺性在門上的顯現方式是：在覺性和顯現二者中，覺性是指當觀照自身的光芒或認識到自身顯現時，稱為在門上顯現。此時，力量的基礎融入本初，清澈而沒有散亂，坦然、寬廣、舒暢地安住，如諾布·赤列所說：從門中生起道路，融入等同虛空的空性之中。雖然義的智慧普遍顯現，但在空性中圓滿，並從空性中產生。如是說。顯現是從門中出現的光、身、明點等。正如經中所說：從門中出現時，法界的自性是智慧身，覺性的自性是方便身，無有聚集和分離地顯現，是不間斷、無止息的大精要，不以威嚴的身相存在，而是本體清凈的智慧廣大。在空性中體驗大空性的法性，光明通透的法身本體是空性的。在空性之時，自性是不確定的，沒有身、智慧、壇城的分別。方便和智慧在意義上沒有改變，空性的明燈遠離勤作和無勤作二者，大悲生起的明燈如陽光一般，明燈的光芒沒有盡頭，秘密的光明在最勝的心中顯現，自性的光明在天空的廣闊中顯現，壇城自圓滿的光明也是如此。如是說。第四，以時間和量來確定地指示，分為指示基礎法界覺性的差別和指示實際的量。第一部分有三個方面：基礎、道、果。第一，基礎法界覺性是

【英語翻譯】 Without accomplishing through other means, but by recognizing that this very awareness of one's own state is the fruit, and by firmly settling into it with a decisive determination, the path to straying is cut off. As it is said in the same text: The habituation of Dzogchen is inherently present, it does not arise through cultivation, it culminates in the four unwavering, thought-free states. The very meaning of Dzogchen is difficult to realize, it cannot be found with symbolic words, it culminates in the two: pith instructions and secret essence. The awareness of Dzogchen is non-conceptual, it will not be realized through cultivation, it culminates in one great turning point. Dzogchen is self-arisen wisdom, it will not be accomplished through practice, it culminates in the two certain heart essences. The fruit of Dzogchen is uniquely decisive, it will not be perfected through generation, it culminates in the three non-attachment instructions. Thus it is said. Third, the way awareness appears at the door is: among awareness and appearance, awareness is called appearing at the door when one looks at one's own radiance or recognizes one's own arising. At that time, the basis of power dissolves into the ground, so that there is no scattering in the clarity, and it remains wide open, relaxed, and clear. As Norbu Tratsel said: From the door, the path arises, and dissolves into the state of emptiness equal to space. Although the wisdom of meaning appears generally, it is perfected in the state and arises from the state. Thus it is said. Appearances are light, body, bindu, etc., that emerge from the door. As it says in the same text: Then, when emerging at the door, the nature of the sphere is the wisdom body, the nature of awareness is the skillful means body, appearing manifestly without gathering or separation, the great essence that is unceasing and unstopped, not abiding as a majestic body, but the very essence of pure essence, the expanse of wisdom. In emptiness, it enjoys the nature of great emptiness in the realm. The clear and transparent Dharmakaya essence is empty. In the time of emptiness, the nature is uncertain, there is no concept of body, wisdom, or mandala. Skillful means and wisdom do not change in meaning. The lamp of emptiness is free from both effort and non-effort. The lamp of compassion arises like sunlight. The rays of the lamp have no end. The secret light is clear within the supreme heart. The light of nature is clear in the expanse of the sky. The light of the self-perfected mandala is the same. Thus it is said. Fourth, the definitive instruction on time and measure is divided into showing the difference between the base, the sphere, and awareness, and showing the actual measure. The first has three aspects: the base, the path, and the fruit. First, the base sphere awareness is

============================================================

==================== 第 54 段 ==================== 【原始藏文】 ིང་ག་ན་འོད་ལྔའི་ཕུང་པོ་ནི་དབྱིངས་ལ། ལུ་གུ་རྒྱུད་ཀྱི་གདངས་འོད་རྩ་ན་གནས་པ་ནི་རིག་པ་སྟེ། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། གཞི་ལ་གནས་པའི་དབྱིངས་རིག་དང་། །ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་དང་། ། མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་གོ། །གཞིའི་དབྱིངས་རིག་རྣམ་གཉིས་ནི། །དབྱིངས་ནི་དབྱིངས་ཀྱི་སྒྲོན་མ་ལ། །རིག་པ་ལུ་གུ་རྒྱུད་དུ་གསལ། །ཞེས་སོ། །ལམ་གྱི་དབྱིངས་ནི་འོད་ལྔའི་ར་བ་ལ། རིག་པ་ནི་དེའི་ནང་དུ་སྐུའི་སྣང་བ་ཤར་བ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། ལམ་ལ་སྣང་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །དབྱིངས་ནི་འོད་ཀྱི་མུ་ཁྱུད་ལ། །རིག་པ་སྐུ་ལྔའི་སྣང་བར་བཤད། །ཅེས་སོ། །འབྲས་བུའི་དབྱིངས་ནི་ཀ་དག་གི་རང་སྣང་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་མེད་པ་ལྟ་བུ་ལ། རིག་པ་དེའི་དབྱིངས་སུ་ནང་ཐིམ་འཆར་གཞི་ཙམ་དུ་གནས་པ་སྟེ། དེ་ཉིད་ལས། མཐའ་ལ་སྐྱོལ་བའི་དབྱིངས་རིག་ནི། །དབྱིངས་ནི་རང་བཞིན་སྣང་བ་ལ། །རིག་པ་སྐུ་དང་ངོ་བོར་བསྟན། །དེ་ཕྱིར་དབྱིངས་དང་རིག་པར་བཤད། །ཅེས་སོ། །དབྱིངས་རིག་གི་གནད་འདི་ཕྱེད་པ་ཤིན་ཏུ་གཅེས་སོ། །གཉིས་པ་ཚད་དངོས་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་ངེས་པའི་གསང་དོན་ནི། །སྣང་བ་དུམ་བུ་དུམ་བུའི་ཚེ། །མཁས་པས་རབ་ཏུ་བརྟག་པར་བྱ། །ཤིན་ཏུ་ཕྲ་དང་འགྱུ་བའི་ཚེ། །གོམས་པས་རབ་ཏུ་གནས་པར་བྱ། །འཕྲིག་དང་འཕྲ་དང་འགྱུ་བའི་ཚེ། །མཐོང་བས་རབ་ཏུ་གཟུང་བར་བྱ། །ཟླུམ་དང་ཕྲ་དང་འཁྲིལ་བའི་ཚེ། །མཁས་པས་ཡེང་མེད་ཏིང་འཛིན་བརྟན། །གཏེམ་དང་མེར་དང་སྐུར་སྣང་ཚེ། །གོམས་པས་སྣང་བ་མཆེད་པ་གཟུང་། །ཡང་དག་ཀུན་ཏུ་སྣང་བའི་ཚེ། །མཁས་པས་སྣང་བ་བསྡུ་བར་བཤད། །ཆགས་དང་ཞེན་པ་མེད་པའི་ཚེ། །མཁས་པས་གཟུང་ཐབས་ཤེས་པར་བྱ། །གསང་སྔགས་གོམས་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །དེ་ནས་ཡེ་ཤེས་བསྐྱོད་ པའི་ཚེ། །འབྱུང་བ་རྣམ་ལྔ་ཐིམ་གྱུར་ཏེ། །ཡེ་ཤེས་ཆགས་པ་མེད་པ་དེ། །སྣང་བའི་ཡུལ་དུ་ཕྱིན་པའི་ཚེ། །སྣང་བ་འཁྲུལ་མེད་མཐོང་གྱུར་ནས། །གོམས་པའི་བདེན་པ་མཐོང་བ་ནི། །འོད་སྣང་ཟུང་འཇུག་ལྟ་བུར་བཤད། །ཅེས་སོ། དེའང་ལམ་སྣང་གི་སྣང་བ་དེ་རྣམས་ནང་དབྱིངས་སུ་མ་ལ་ཐིམ་དུས། ཡང་དང་དྲོ་དང་བསིལ་བ་ལ་སོགས་པ་དོན་དམ་གྱི་འབྱུང་བ་ལྔ་ཡང་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་ཏེ། འབྱུང་བ་མ་ལ་ཞ་བ། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་འཁྱིལ་པ། ཤེས་རབ་མཁའ་ལ་འཁྱིལ་པ་ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་བསྐྱོད་པ་ཞེས་བྱ་བའི་དགོངས་པའི་དུས་དང་ཚད་ངེས་པའོ། །དེ་དག་གིས་ཡེ་ཤེས་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །སྤྱི་དོན་གསུམ་པ་ཁྱད་པར་ཅན

【漢語翻譯】 在身體中，五光的聚合是法界，如縷的明光在脈中安住是覺性。獅子圓滿力中說：安住于地的法界覺性，于道顯現的法界覺性，於終點運送的法界覺性。地的法界覺性有兩種，法界是法界的燈，覺性如縷般清晰。如是說。道的法界是五光的圍墻，覺性是其中顯現身的光明，其中說：于道顯現的法界覺性，法界是光的邊緣，覺性被說是五身的顯現。如是說。果的法界是原始清凈的自顯現，如同無雲的虛空，覺性在那法界中，僅僅安住于內融的計劃中，其中說：於終點運送的法界覺性，法界是自性光明，覺性被指示為身與體性。因此被說為法界和覺性。分辨法界覺性的要點非常重要。第二，實際的量度是，又在其中說：智慧確定的秘密是，當顯現支離破碎時，智者應善加觀察。當極細微和流動時，通過串習應善加安住。當閃爍、微小和流動時，通過見應善加把握。當圓形、微小和纏繞時，智者應以無散亂的禪定穩固。當充滿、燃燒和凝結顯現時，通過串習應把握顯現的擴充套件。當真實完全顯現時，智者被說為應收攝顯現。當沒有貪執和執著時，智者應知曉把握的方法。這是密咒串習的特徵。此後，當智慧移動時，五大融入，那無執著的智慧，當到達顯現的境地時，現相無錯亂地顯現，見到串習的真諦，被說為如光明現相雙運。如是說。而且，當道的顯現的那些現相融入內法界母時，暖、熱和涼等究竟的五大也融入法界，五大融入母，智慧融入法界，覺性融入虛空，被稱為智慧在法界中移動的意，是確定時間和量度。那些被說為智慧自性增長。第三共同要點是特殊之處。

【英語翻譯】 In the body, the aggregate of five lights is the Dharmadhatu, and the resonance of the lineage residing in the light channel is awareness. From the Lion's Perfected Power, it says: The Dharmadhatu awareness abiding on the ground, the Dharmadhatu awareness appearing on the path, and the Dharmadhatu awareness that carries to the end. There are two types of Dharmadhatu awareness on the ground: the Dharmadhatu is the lamp of the Dharmadhatu, and awareness is clear like a thread. Thus it is said. The Dharmadhatu of the path is the enclosure of five lights, and awareness is the appearance of the form's luminosity within it. From that very text, it says: The Dharmadhatu awareness appearing on the path, the Dharmadhatu is the circumference of light, and awareness is explained as the appearance of the five bodies. Thus it is said. The Dharmadhatu of the result is the self-appearance of primordial purity, like a cloudless sky, and awareness abides in that Dharmadhatu, merely as a plan for internal absorption. From that very text, it says: The Dharmadhatu awareness that carries to the end, the Dharmadhatu is the appearance of self-nature, and awareness is shown as body and essence. Therefore, it is spoken of as Dharmadhatu and awareness. It is extremely important to distinguish the key points of Dharmadhatu awareness. Secondly, the actual measure is, again, from that very text: The secret meaning of certain wisdom is, when appearances are fragmented, the wise should thoroughly examine them. When they are extremely subtle and moving, through familiarity, one should thoroughly abide in them. When they flicker, are minute, and move, through seeing, one should thoroughly grasp them. When they are round, minute, and intertwined, the wise should stabilize unwavering samadhi. When appearances are full, blazing, and solidified, through familiarity, one should grasp the expansion of appearances. When true appearances are completely present, the wise are said to gather the appearances. When there is no attachment or clinging, the wise should know the method of grasping. This is the characteristic of familiarity with secret mantras. Thereafter, when wisdom moves, the five elements dissolve, and that wisdom without attachment, when it reaches the realm of appearances, appearances are seen without error, and seeing the truth of familiarity is explained as being like the union of light and appearance. Thus it is said. Moreover, when those appearances of the path's luminosity dissolve into the inner Dharmadhatu mother, the ultimate five elements such as warmth, heat, and coolness also swirl into the Dharmadhatu. The elements dissolve into the mother, wisdom swirls into the Dharmadhatu, awareness swirls into the sky, and the intention called wisdom moving in the Dharmadhatu is the determination of time and measure. Those are said to expand the nature of wisdom. The third general point is the special characteristic.

============================================================

==================== 第 55 段 ==================== 【原始藏文】 ་གྱི་ཆོས་གཞན་རྣམ་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དཔེ་ངེས་པས་སོ་སོར་དབྱེ་བ་དང་། དོན་ངེས་པས་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ནི་འདྲ་གཞིའི་གཉིས་ཚན་བཅོ་ལྔ་ལས། དང་པོ་གཞི་རིག་པར་གཅིག་པ་ལ། རྟོག་པ་སངས་རྒྱས་གཞི་ཐོག་ཏུ་རང་གྲོལ་བས་མགོ་འདྲ་ལ། མ་རྟོགས་སེམས་ཅན་འཁྲུལ་པས་རྭ་ལྟ་བུ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རིགས་ཀྱི་བུ་དཔེའི་ངོ་སྤྲོད་འདི་ལྟ་སྟེ། སངས་རྒྱས་དང་སེམས་ཅན་ཀྱི་དཔེ་ནི་མགོ་དང་རྭའི་ཚུལ། གཅིག་ལས་དུ་མར་བྱུང་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དབྱིངས་གཅིག་ལ་རིག་དུས་རང་སར་གྲོལ་བས་ཆུ་ལ་རི་མོ་བྲིས་པ་ལྟར་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་ལ། མ་རིག་པས་ཆུ་མེར་བ་ལྟར་འཁྲུལ་རྐྱེན་གྱི་བྱུང་ཁུངས་བྱེད་དེ། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། རིག་པ་དང་མ་རིག་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་རི་མོའི་ཚུལ་ཏེ་རྐྱེན་ལ་རག་ལུས་ཞེས་སོ། །གསུམ་པ་ངོ་བོའི་དབྱིངས་གཅིག་ལས་མ་འདས་ཀྱང་། རིག་པ་ཆུ་དང་ འདྲ་བའི་རྩལ་ལས་སེམས་ཆུ་ལྦུར་དང་འདྲ་བ་ཤར་དུས། སེམས་ལས་རིག་པ་མ་བྱུང་བས་དབང་དུ་མ་གྱུར་པ་སྟེ། དེ་ལས། སེམས་དང་རིག་པའི་དཔེ་ནི་ཆུ་དང་ལྦུ་བའི་ཚུལ། སེམས་ཀྱི་དབང་དུ་མ་གྱུར་ཞེས་སོ། །བཞི་པ་རིག་པ་གཅིག་ལ། ཤེས་རབ་ནི་རང་རྩལ་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པ་གཟུང་འཛིན་ལས་གྲོལ་བ་གསེར་འདྲ་ལ། ཡིད་ནི་རྩལ་ཕྱིན་ཅི་ལོག་གཟུང་འཛིན་དུ་སྐྱེས་པས། ར་གན་ལྟ་བུ་འདྲ་གཞི་རིག་ཙམ་ཡུལ་འཇལ་བར་སྣང་སྟེ། དེ་ལས། ཤེས་རབ་དང་ཡིད་ཀྱི་དཔེ་ནི་གསེར་དང་ར་གན་གྱི་ཚུལ་ཏེ་ཁ་དོག་མི་ཕྱེད་ཅེས་སོ། །ལྔ་པ་དབྱིངས་གཅིག་ལ་ཀུན་གཞི་གྲུ་ལྟ་བུ། ཆོས་སྐུ་རྒྱ་མཚོ་འདྲ་བའི་ངང་ན་ལྡིང་བ་སྟེ། ཆོས་སྐུའི་སྒྲིབ་ཆའམ་ལམ་མམ་རྩལ་གྱི་ཚུལ་དུ་ཤར་ཏེ། དེ་ཉིད་ལས། ཀུན་གཞི་དང་ཆོས་སྐུའི་དཔེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་དང་གྲུ་པའི་ཚུལ་ཏེ་ལམ་འབྱུང་ཞེས་སོ། །དྲུག་པ་འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བ་གཉིས་གཞི་རིག་པའི་ངང་དུ་གཅིག་ཀྱང་། སྐྱེས་བུ་ཅིག་གཉིད་སོང་བ་དང་སད་པ་འདྲ་སྟེ། དེ་ལས། འཁྲུལ་པ་དང་གྲོལ་བའི་དཔེ་གཉིད་ལོག་པ་དང་སད་པའི་ཚུལ་ཏེ། དབང་པོའི་ཁྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བདུན་པ་འཁྲུལ་སྣང་དང་གཞི་སྣང་གཉིས་རིག་པའི་ངང་ན་སྣང་མཉམ་ལས། རང་གདངས་ཉིན་མོ་དང་། ལོག་གདངས་མཚན་མོ་ལྟར་གསལ་མི་གསལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་དང་བར་དོའི་དཔེ་ནི་མུན་པ་དང་སྣང་བའི་ཚུལ་ཏེ་དག་པ་དང་མ་དག་པའི་ཁྱད་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བརྒྱད་པ་རྟོགས་མ་རྟོགས་གཉིས་རིག་པར་གཅིག་ཀྱང་འཁྲུལ་པའི་ཞེན་འཛིན་སངས་མི་སངས

【漢語翻譯】 關於其他的法進行辨析，分為兩種：通過確定的比喻來各自區分，以及通過確定的意義來詳細區分。第一種是從相似之處的十五個二元組開始。首先，在基智上相同的情況下：覺悟的佛陀在基位上自然解脫，就像頭一樣；未覺悟的眾生因迷惑而像角一樣。在《自顯》中說：『種姓之子，比喻的介紹如下：佛陀和眾生的比喻就像頭和角一樣，從一中生出多。』第二，本體（དབྱིངས་）相同，覺悟時在自身解脫，就像在水中畫畫一樣，在基位上解脫；由於不覺，就像水變成火一樣，成為迷惑的起因。又在其中說：『覺悟和不覺的比喻就像水和畫一樣，依賴於因緣。』第三，本體的體性沒有超出同一個本體（དབྱིངས་），但當覺悟如水般的能力顯現時，心如水泡般顯現，由於心沒有從覺悟中產生，所以不受其控制。其中說：『心和覺悟的比喻就像水和水泡一樣，不受心的控制。』第四，覺悟是唯一的，智慧是自身能力的不顛倒顯現，從能取所取中解脫，就像黃金一樣；意是能力顛倒顯現，產生能取所取，就像紅銅一樣，相似之處僅在於覺知，顯現為衡量對境。其中說：『智慧和意的比喻就像黃金和紅銅一樣，顏色無法區分。』第五，在同一個本體（དབྱིངས་）中，阿賴耶識就像船一樣，漂浮在法身如大海般的境界中，顯現為法身的遮蔽、道路或能力。其中說：『阿賴耶識和法身的比喻就像大海和船一樣，產生道路。』第六，迷惑和解脫兩者在基智的境界中是相同的，但就像一個人睡著和醒來一樣。其中說：『迷惑和解脫的比喻就像睡著和醒來一樣，因為根有差別。』第七，迷惑的顯現和基位顯現兩者在覺悟的境界中顯現相同，但就像自光是白天，迷光是夜晚一樣，有明與不明的差別。其中說：『迷惑的顯現和中陰的比喻就像黑暗和光明一樣，因為有清凈和不清凈的差別。』第八，覺悟與未覺悟兩者在覺悟上是相同的，但迷惑的執著是否消散

【英語翻譯】 Regarding the detailed explanation of other dharmas, there are two aspects: distinguishing them individually through definite examples and differentiating them specifically through definite meanings. The first begins with fifteen pairs of similarities. First, when the ground of awareness is the same: the enlightened Buddha is self-liberated on the ground, like a head; sentient beings who are not enlightened are deluded, like horns. As it says in 'Self-Arisen': 'Son of lineage, the introduction to the examples is as follows: the example of Buddha and sentient beings is like the head and horns, arising from one to many.' Second, the essence (dbyings) is the same, and when awareness arises, it is liberated in its own place, like drawing a picture on water, liberated on the ground. Due to non-awareness, it becomes the source of delusion, like water turning into fire. Again, it says in the same text: 'The example of awareness and non-awareness is like water and a drawing, dependent on conditions.' Third, although the nature of the essence (dbyings) does not go beyond the same essence, when the power of awareness, like water, manifests, the mind appears like a water bubble. Since the mind does not arise from awareness, it is not under its control. It says in the same text: 'The example of mind and awareness is like water and a bubble, not controlled by the mind.' Fourth, awareness is one, and wisdom is the non-inverted manifestation of its own power, liberated from grasping and clinging, like gold. The mind (yid) is the inverted manifestation of power, giving rise to grasping and clinging, like copper. The similarity lies only in awareness, appearing to measure objects. It says in the same text: 'The example of wisdom and mind is like gold and copper, the colors are indistinguishable.' Fifth, in the same essence (dbyings), the alaya is like a boat, floating in the state of dharmakaya, which is like an ocean, manifesting as the obscurations, paths, or powers of the dharmakaya. It says in the same text: 'The example of alaya and dharmakaya is like the ocean and a boat, giving rise to the path.' Sixth, delusion and liberation are both the same in the realm of basic awareness, but it is like a person falling asleep and waking up. It says in the same text: 'The example of delusion and liberation is like falling asleep and waking up, because there is a difference in the senses.' Seventh, the appearance of delusion and the appearance of the ground are both the same in the realm of awareness, but like self-radiance being daytime and deluded radiance being nighttime, there is a difference between clarity and non-clarity. It says in the same text: 'The example of the appearance of delusion and the bardo is like darkness and light, because there is a difference between purity and impurity.' Eighth, realization and non-realization are the same in awareness, but whether the clinging of delusion is cleared away or not

============================================================

==================== 第 56 段 ==================== 【原始藏文】 ་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ་བ་མོའི་རེག་པ་ རང་བཞིན་རྐྱེན་དང་མ་ཕྲད་པ་མ་རྟོགས་པ་འདྲ་ལ། ཉི་མའི་རྐྱེན་དང་ཕྲད་དུས་སངས་པ་རྟོགས་པའི་དཔེ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། རྟོགས་པ་དང་མ་རྟོགས་པའི་དཔེ་ནི་བ་མོ་དང་རེག་པའི་ཚུལ་ཏེ། སྣང་བ་ཟིལ་གྱིས་གནོན་པ་དང་མི་གནོན་པའི་ཁྱད་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །དགུ་པ་ཤེས་རབ་དང་བག་ཆགས་གཉིས་རིག་པའི་རྩལ་དུ་འདྲ་ཡང་སྤང་གཉེན་གྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཤེས་རབ་དང་བག་ཆགས་ཀྱི་དཔེ་ནི་སྦུར་མ་དང་མེའི་ཚུལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་པ་བསྲེག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བཅུ་པ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་འཇུག་པའི་དཔེ་དོན་ནི་རིག་པ་མ་འདྲ་ལ། ཡེ་ཤེས་བུ་ལྟ་བུ་གཞི་ཐིམ་ལ་གྲོལ་བ་ནི། དེ་ལས། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྣང་བ་ལ་འཇུག་པའི་དཔེ་ནི་མའི་པང་དུ་བུ་འཇུག་པ་ལྟ་བུའོ། །ཡིད་ཆེས་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བཅུ་གཅིག་པ་རིག་གདངས་སུ་གཅིག་ཀྱང་གཞི་དང་དེ་ལས་ཤར་ཙམ་གྱི་ལྡོག་པ་ནས་ཡེ་ཤེས་དང་འོད་དུ་ཕྱེ་བ་སྟེ། དེ་ལས། ཡེ་ཤེས་དང་འོད་ཀྱི་དཔེ་ནི་གསེར་དང་སེར་པོ་ལྟ་བུའོ། །མིང་དང་ཁ་དོག་མི་ཕྱེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བཅུ་གཉིས་པ་རིག་པ་གཅིག་ལ་གདབ་བྱའི་གདམས་ངག་ཆང་དང་། ཐེབས་པ་བཟི་བ་ལྟ་བུ་སྟེ། དེ་ལས། གདམས་ངག་དང་ཐེབས་པའི་དཔེ་ནི་ཆང་དང་ར་རོ་བ་ལྟ་བུའོ། །ཤེས་པ་ལ་འཇུག་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བཅུ་གསུམ་པ་ཕྱིར་གསལ་གྱི་ཡེ་ཤེས་ནང་འོད་ལ་ཐིམ་པའི་ཚུལ་ཤེལ་འོད་ནང་དུ་བསྡུས་པའམ་འཇའ་ཚོན་དབྱིངས་སུ་ཡལ་བ་ལྟར་རིས་མེད་དེ། དེ་ཉིད་ལས། ཡེ་ཤེས་འོད་ལ་ཐིམ་པའི་དཔེ་ནི་ ནམ་མཁའ་དང་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུའོ། །དངོས་པོ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བཅུ་བཞི་པ་དབྱིངས་རྒྱ་མཚོའི་ངང་དུ་ཡེ་ཤེས་ཆུ་བྲན་ཐིམ་དུས་རང་ངོ་ཐ་དད་མེད་པའི་ཚུལ་ནི། དེ་ལས། ཡེ་ཤེས་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་པའི་དཔེ་ནི་རྒྱ་མཚོ་ལ་ཆུ་བྲན་འདུ་བ་ལྟ་བུའོ། །གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །བཅོ་ལྔ་པ་དབྱིངས་སུ་ཐིམ་ནས་མི་ལྡོག་པ་ནི། དེ་ལས། རིག་པ་ཕྱིར་མི་ལྡོག་པའི་དཔེ་ནི་དཔག་ཆེན་གྱི་མདའ་ལྟ་བུའོ། །ཐོགས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་དོན་ངེས་པ་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་འདྲ་གཞི་བཅུ་དྲུག་ལས། དང་པོ་སེམས་རྟོག་མེད་དང་རིག་པ་རྟོག་མེད་གཉིས་མི་རྟོག་པར་འདྲ་ཡང་། རིག་པ་ཟང་ཐལ་ལ། སེམས་ལྷན་ནེ་གནས་ཤིང་འཁྱིལ་པའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །གཉིས་པ་རིག་པ་གཏིང་གསལ་ཡུལ་ལ་མ་ཤར་བ་དང་། སེམས་རང་གནས་ལྷན་ནེ་བ་གཉིས་རང་གནས་སུ་འདྲ་ཡང་། རིག་པ་དྭངས་ལ་ཡུལ་མེད། སེམས་ཡ

【漢語翻譯】 的差別在於，露珠如果未遇到自性之因，就好像沒有覺悟一樣，一旦遇到陽光之因，就好像覺悟了一樣。如《自生》中所說：覺悟與未覺悟的比喻就像露珠一樣，有光芒壓倒和不壓倒的差別。第九，智慧和習氣二者在覺性的力量上相同，但在斷除和親近上有所差別。如彼中所說：智慧和習氣的比喻就像火鐮和火一樣，是爲了焚燒煩惱。第十，覺性融入智慧之顯現的比喻是，覺性並不相同，智慧就像孩子一樣融入母體而解脫。如彼中所說：覺性融入智慧之顯現的比喻就像孩子投入母親的懷抱一樣。爲了確信。第十一，覺性在體性上是唯一的，但從基和從基上生起少許的差別，就分爲了智慧和光。如彼中所說：智慧和光的比喻就像黃金和黃色一樣。爲了不區分名稱和顏色。第十二，覺性是唯一的，但所施加的竅訣就像酒，而效果就像醉酒一樣。如彼中所說：竅訣和效果的比喻就像酒和酒糟一樣。爲了融入覺性。第十三，外在明亮的智慧融入內在光明的狀態，就像水晶的光芒融入內部，或者彩虹消失在虛空中一樣，沒有分別。如彼中所說：智慧融入光明中的比喻就像 天空和彩虹一樣。因為沒有實物。第十四，在法界大海中，智慧如水滴融入時，自性沒有差別的狀態是。如彼中所說：智慧融入法界中的比喻就像水滴匯入大海一樣。因為沒有二元。第十五，融入法界后不再返回是。如彼中所說：覺性不再返回的比喻就像巨大的箭一樣。因為沒有阻礙。第二，對意義的確定進行詳細區分，有十六個相似之處。第一，無分別心和無分別覺性二者在無分別上相同，但覺性是通透的，而心是渾濁地存在和盤旋的差別。第二，覺性清澈見底，沒有顯現於對境，而心安住于自性，渾濁的狀態二者在安住于自性上相同，但覺性清澈而無對境，心是

【英語翻譯】 The difference lies in the fact that a dewdrop, if it does not encounter the cause of its own nature, is like not being awakened, but once it encounters the cause of the sun, it is like being awakened. As it says in "Self-Arisen": The analogy of awakening and non-awakening is like a dewdrop, with the difference of whether or not the light overwhelms it. Ninth, wisdom and habit are similar in the power of awareness, but there is a difference in what is abandoned and what is embraced. As it says in the same text: The analogy of wisdom and habit is like a flint and fire, for burning away afflictions. Tenth, the analogy of awareness entering the appearance of wisdom is that awareness is not the same, and wisdom is like a child dissolving into the ground and being liberated. As it says in the same text: The analogy of awareness entering the appearance of wisdom is like a child entering its mother's lap. For the sake of faith. Eleventh, awareness is one in essence, but from the ground and from the slight difference of arising from the ground, it is divided into wisdom and light. As it says in the same text: The analogy of wisdom and light is like gold and yellow. In order not to distinguish name and color. Twelfth, awareness is one, but the instruction to be applied is like wine, and the effect is like being drunk. As it says in the same text: The analogy of instruction and effect is like wine and dregs. In order to enter into awareness. Thirteenth, the way in which outwardly clear wisdom dissolves into inwardly clear light is like the light of crystal dissolving into the interior, or like a rainbow disappearing into space, without distinction. As it says in the same text: The analogy of wisdom dissolving into light is like the sky and a rainbow. Because there is no object. Fourteenth, in the ocean of the dharmadhatu, when wisdom dissolves like a drop of water, the state of self-nature without difference is. As it says in the same text: The analogy of wisdom dissolving into the dharmadhatu is like a drop of water merging into the ocean. Because there is no duality. Fifteenth, not returning after dissolving into the dharmadhatu is. As it says in the same text: The analogy of awareness not returning is like a great arrow. Because there is no obstruction. Second, to distinguish the determination of meaning in detail, there are sixteen similarities. First, non-conceptual mind and non-conceptual awareness are similar in being non-conceptual, but awareness is transparent, while mind has the difference of being turbid and swirling. Second, awareness is clear and does not appear to the object, while the mind abides in its own nature, and the state of turbidity is the same in abiding in its own nature, but awareness is clear and without an object, while the mind is

============================================================

==================== 第 57 段 ==================== 【原始藏文】 ུལ་ཅན་འཛིན་པས་བཅིངས་པའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །གསུམ་པ་རིག་པ་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་དང་། རྩ་རླུང་ངལ་སོའི་བསྒོམ་པ་གཉིས་ཡིད་རྩེ་གཅིག་ཏུ་གནས་པར་འདྲ་ཡང་། རང་བབས་ཀྱི་བསམ་གཏན་རླན་དང་བཅས་པ་དུས་རྟག་ཏུ་ཡོད་ལ། རྩ་རླུང་གི་བསྒོམ་པ་བྱིང་རྒོད་ཤས་ཆེ་བ་རྩོལ་བའི་རྐྱེན་ཁ་ན་ཡོད་པའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །བཞི་པ་རིག་པ་རང་ཤར་ཡུལ་ལ་སྣང་བ་དང་། རྣམ་རྟོག་རང་གར་ཤོར་བ་གཉིས་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་འདྲ་འདྲ་འདྲ་ཡང་། རིག་པ་ཐལ་བྱུང་དུ་ཤར་ནས་འཛིན་མེད་དུ་གྲོལ་ལ། རྣམ་རྟོག་གཟུང་འཛིན་དུ་ཞེན་པས་ཡུལ་ ཕྱིར་འབྲང་བའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །ལྔ་པ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་བར་དོ་དང་། ཡི་དམ་ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་གཉིས་ལྷ་སྐུ་སྣང་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་། སྣང་བ་རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་རང་སྣང་དུ་ཤེས་དུས་གྲོལ་མི་གྲོལ་གྱི་ཁྱད་ཡོད་དེ། ཆོས་ཉིད་བར་དོ་རིག་གདངས་སྣང་ལ། ལྷའི་སྒྱུ་ལུས་རྟོག་པ་གོམས་རྗེས་སུ་བྱས་པའི་ཕྱིར་རོ། །དྲུག་པ་རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་སྣང་དང་། མས་བགྲོད་སངས་རྒྱས་ནས་དག་པའི་ཞིང་དུ་མཛད་པ་སྟོན་པ་གཉིས། ལོངས་སྐུའི་སྣང་ཆ་དག་པའི་ཞིང་བཅས་སུ་འདྲ་འདྲ་འདྲ་ཡང་། རང་བཞིན་སྤྲུལ་པ་རང་སྣང་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ལས་ཤར་བ་ཡིན་ལ། མས་བགྲོད་ཀྱི་ཞིང་འཁྲུལ་སྣང་རེང་བུ་བ་མཐུན་པར་སྣང་བའི་ཁྱད་ཡོད་དེ། དོན་ལ་རང་སྣང་དང་གཞན་སྣང་གི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །བདུན་པ་མཐར་ཐུག་གི་གྲོལ་ས་ཀ་དག་དང་། ངེས་མེད་གཞིའི་ལྷུན་གྲུབ་གཉིས་རིག་པའི་ཡོན་ཏན་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་ལ་སོགས་པ་འདྲ་ཡང་། དྲི་མ་དག་མ་དག་དང་འཁྲུལ་གཞི་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །རང་གི་སྡེ་པས་ཁྱད་འདི་ཤེས་པ་གལ་ཆེ་བས། འབྲས་བུ་གཞི་ཐོག་ཏུ་གྲོལ་ཟེར་ནས་རྩིང་པོར་མ་སྨྲ་ཅིག །བརྒྱད་པ་འོག་མའི་ཡིད་དཔྱོད་ཀྱི་ལྟ་སྒོམ་དང་། རིག་པ་མངོན་སུམ་གྱི་ལྟ་སྒོམ་གཉིས་མིང་དུ་འདྲ་ཡང་། དབང་པོ་དང་རིག་པ་ལ་སྣང་མི་སྣང་གི་ཁྱད་ཆེའོ། །དགུ་པ་རིག་པའི་སྐུ་དང་། རྟོག་པའི་ལྷ་སྐུ་གཉིས་ལྷ་མཐོང་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་། རྒྱ་ཆེ་ཆུང་དང་རྟག་མི་རྟག་དང་རྟོག་པ་གོམས་རྗེས་སུ་བྱེད་དགོས་མི་དགོས་ཀྱི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །བཅུ་པ་རིག་པའི་སྣང་ཡུལ་རང་ཤར་དང་། འཁྲུལ་སྣང་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བ་གཉིས་མ་དག་པའི་ དངོས་པོ་འདི་སྣང་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཆུ་ཟླ་དང་རྨི་ལམ་ལྟར་ངང་གིས་བདེན་མེད་དུ་ཤར་བས་མི་འཆིང་ལ། ཕལ་བ་རྣམས་འཆིང་བའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །བཅུ་གཅིག་པ་འོད་གསལ་ཡེ་གདངས་ཀྱི་ཐིག་ལེ་དང་། རླུང་སེམས་

【漢語翻譯】 被有形之物束縛是有區別的。第三，明覺安住自性的禪定和，調理氣脈的修習，二者在心專注於一境上相似，但自生的禪定是帶有濕潤，時時存在的。而氣脈的修習，昏沉和掉舉的成分較多，存在於勤作的因緣中，這是它們的區別。第四，明覺自顯于境和，分別念任其遊蕩，二者在境上散亂相似，但明覺是突發地顯現，並解脫于無執，而分別念則執著于能取所取，追逐于外境，這是它們的區別。第五，法性中陰和，本尊的幻身，二者在僅顯現本尊身相上相似，但在顯現的廣闊程度和是否認識到是自顯上，存在著解脫與不解脫的區別。法性中陰是明覺光芒的顯現，而本尊的幻身則是對分別念串習的結果。第六，自性化身的剎土顯現和，從下往上成佛后示現清凈剎土，二者在報身顯現的清凈剎土方面相似，但自性化身是從自顯任運成就之門顯現的，而從下往上的剎土，則是與錯覺顯現的虛幻之物相符的顯現，實際上存在著自顯和他顯的區別。第七，最終的解脫處本來清凈（ཀ་དག་，Ka dag），和無定之基的任運成就，二者在明覺的功德、體性、自性和大悲等方面相似，但在是否具有垢染和是否成為錯覺的基礎方面存在差異。瞭解這些差異對我們自己的宗派非常重要，因此，不要說「果在基礎上解脫」這樣粗俗的話。第八，下部的意念思辨的見修行和，明覺親證的見修行，二者在名稱上相似，但在感官和明覺的顯現與不顯現上存在很大的差異。第九，明覺之身和，分別唸的本尊身，二者在僅見到本尊上相似，但在大小、恒常與無常以及是否需要串習分別念上存在差異。第十，明覺的顯現之境自顯和，顯現為各種各樣的錯覺，二者在不清凈的 事物僅顯現上相似，但瑜伽士視其為如水中月亮和夢境般自然顯現為無實，因此不會被束縛，而普通人則會被束縛，這是它們的區別。第十一，光明本覺的光明點（ཐིག་ལེ་，thig le，bindu，明點）和，氣脈心

【英語翻譯】 There is a difference in being bound by tangible things. Third, the meditation of rigpa abiding in its own state and the practice of regulating the channels and winds are similar in that the mind focuses on one point, but the self-originated meditation, which is accompanied by moisture, is always present. The meditation on channels and winds, however, has more dullness and agitation, and exists in the condition of effort, which is the difference between them. Fourth, the appearance of rigpa self-arising in the field and the wandering of discursive thoughts are similar in that they scatter in the field, but rigpa arises suddenly and is liberated into non-grasping, while discursive thoughts cling to the grasped and the grasper, and follow after the field, which is the difference between them. Fifth, the bardo of dharmata and the illusory body of the yidam deity are similar in that they merely appear as deity forms, but there is a difference in liberation and non-liberation depending on the extent of the appearance and whether one recognizes it as self-appearance. The bardo of dharmata is the appearance of the radiance of rigpa, while the illusory body of the deity is the result of familiarizing oneself with discursive thoughts. Sixth, the field appearance of the self-existing nirmanakaya and the teaching of manifesting a pure field after attaining Buddhahood from below are similar in that they both involve the pure field of the sambhogakaya's appearance, but the self-existing nirmanakaya arises from the door of self-appearance and spontaneous accomplishment, while the field of ascending from below is an appearance that corresponds to the illusion of delusion, and in reality, there is a difference between self-appearance and other-appearance. Seventh, the ultimate place of liberation, primordial purity (ཀ་དག་，Ka dag), and spontaneous accomplishment of the ground of indeterminacy are similar in the qualities of rigpa, such as essence, nature, and compassion, but there is a difference in whether they have defilements and whether they serve as the basis for delusion. It is very important for our own school to understand these differences, so do not speak crudely, saying, "The fruit is liberated on the ground." Eighth, the view and meditation of the lower mind's conceptualization and the view and meditation of the direct experience of rigpa are similar in name, but there is a great difference in whether they appear to the senses and rigpa. Ninth, the body of rigpa and the deity body of discursive thought are similar in that they merely see the deity, but there is a difference in size, permanence and impermanence, and whether or not it is necessary to familiarize oneself with discursive thoughts. Tenth, the field of appearance of rigpa, self-arising, and the appearance of various delusions are similar in that these impure things merely appear, but yogis see them as naturally appearing without reality, like the moon in water and dreams, so they are not bound, while ordinary people are bound, which is the difference between them. Eleventh, the bindu of the clear light of primordial awareness (ཐིག་ལེ་，thig le，bindu，明點) and the wind-mind.

============================================================

==================== 第 58 段 ==================== 【原始藏文】 བཟུང་བའི་འཇའ་འོད་ཀྱི་ཐིག་ལེ་གཉིས་སྟོང་གཟུགས་ཤར་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་། རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཐིག་ལེ་དབྱིངས་རིག་གི་སྣང་བ་ཡིན་པས་དྭངས་པ་དང་། རེ་ཞིག་གོང་འཕེལ་དུ་དཀྱིལ་འཁོར་གྱི་བར་དུ་འཆར་བ་དང་། རླུང་བཟུང་བ་ལ་མ་ལྟོས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་དང་རྟོག་པ་རང་འགགས་པ་དང་། དྭངས་ལ་རང་གནས་ཀྱི་བསམ་གཏན་གྱིས་བརྒྱན་ལ། རྩ་རླུང་གི་རྟགས་བཅུ་རྣམ་དག་ནི་རླུང་གི་རྩོལ་བའི་རྗེས་སུ་བྱེད་པས་འཕེལ་འགྲིབ་མང་ཞིང་མི་བརྟན་པ་དང་། མི་དྭངས་པ་དང་། ཆའི་འགྲིབ་པ་དང་། རྟོག་པ་དང་ཉོན་མོངས་རགས་པ་རྗེས་ལ་གསལ་བོར་སྐྱེ་བ་དང་། གནས་ཆའི་རླན་ཆུང་བ་ལ་སོགས་པ་སྟེ། ཁྱད་ཤིན་ཏུ་ཆེའོ། །འདི་དག་ལམ་འབྲས་དང་། སྦྱོར་དྲུག་དང་། གསང་འདུས་ཀྱི་ཕྲ་ཏིག་ལ་སོགས་པ་བསྒོམ་དུས་འཆར་ཡང་། སྙིང་ཏིག་གི་མངོན་སུམ་དང་གཉིས་གསེར་དང་ར་གན་གྱི་ཁྱད་བཞིན་ཡོད་དོ། །བཅུ་གཉིས་པ་གྲོལ་སའི་དབྱིངས་ཀ་དག་དང་། ཉམས་སུ་ལེན་དུས་ཀྱི་ཕྱི་ནང་གི་དབྱིངས་ཀ་དག་གཉིས་རིག་པ་རྒྱ་ཆད་མེད་པ་དང་། ཡུལ་སྣང་དག་ཙམ་དུ་འདྲ་ཡང་། གྲོལ་ས་ལ་རླུང་སེམས་དག་པས་འཁོར་འདས་ཀ་དག་ཏུ་གནས་ལ། ད་ལྟ་རླུང་སེམས་མ་དག་པས་རྐྱེན་དབང་རེས་འགའ་བ་དང་། མི་གསལ་ལ་དྲི་མ་དང་བཅས་ པའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །བཅུ་གསུམ་པ་རིག་པ་ནང་གསལ་རྗེན་ལ་བུད་དུས་སྣ་ཚོགས་སྣང་བ་དང་རིག་པ་མི་འགག་པར་འཆར་བ་དང་། སེམས་བྱུང་སྣ་ཚོགས་རྟོག་ཚོགས་སུ་འཕྲོ་བ་གཉིས་སྣང་སེམས་འཆར་བར་འདྲ་འདྲ་ལ། རིག་པ་རྐྱེན་དབང་དུ་མི་འགྲོ། ངང་དངས་དང་མི་འབྲལ། ཐལ་བྱུང་དུ་ཤར་བ་དང་གྲོལ་བ་དུས་མཉམ་རིས་མེད་དུ་གནས་ལ། བྱུང་ཚོར་རྟོག་པ་ཡུལ་ལ་ཡེངས་ནས་ཐ་མལ་རང་ཀའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །བཅུ་བཞི་པ་ཤེས་རབ་རང་རྩལ་དུ་རྫོགས་པ་དང་། རྣམ་རྟོག་ཡུལ་ལ་འཕྲོ་བ་གཉིས་ཕྱིར་འཆར་བ་ལ་འདྲ་ཡང་། ཤེས་རབ་ཟང་ངེ་ཐལ་ལེ་ཐད་ཀར་ཞིག་ནས་ཕར་ཚུར་འཁོར་རྒྱུ་མེད་ལ། རྟོག་པ་ཕྱིར་ཡུལ་འཛིན། ཚུར་ལོག་ནང་དུ་གཅིག་ཕྱིར་གཅིག་མཐུད་ནས་གཟུང་འཛིན་རང་ཀ་མར་སོང་བའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །བཅོ་ལྔ་པ་སྔགས་ཀྱི་རྩེ་མོ་འདིར་ཐད་དྲང་དུ་བསྟན་པའི་དོན་དམ་མ་སྐྱེས་པ་ལ་སོགས་པ་དང་། འོག་མར་དགོངས་གཞི་རེ་ལ་ལྟོས་ནས་སྐྱེ་མེད་འགག་མེད་ལ་སོགས་པའི་ཚིག་རྣམས། སྟོང་གསལ་སྤྲོས་བྲལ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་བཤད་ཚུལ་འདྲ་འདྲ་འདྲ་ཡང་། འདིར་མངོན་སུམ་གནད་ལ་ཕབ་པས་དོན་ཁོང་ནས་འཆར་བས་ཡིད་དཔྱོད་རྟོག་པ་ལ་མི་ལྟོས་ཏེ་རྟོག་པ་འགག་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོག་མར་དོན་

【漢語翻譯】 所執持的虹光明點，二者在形象顯現上相似，但自性清凈的明點是法界智慧的顯現，因此清澈；一時增長顯現在壇城之間；不依賴於執持氣脈；煩惱和分別念自然止息；以清澈且安住自性的禪定來莊嚴。而脈氣之相的十種清凈，是隨順氣的作用，因此增減多且不穩定；不清澈；部分減損；粗大的分別念和煩惱隨後清晰地產生；以及處所部分的濕潤減少等等，差別非常大。這些在道果、六支瑜伽和密集金剛的微細明點等修習時也會顯現，但與心髓的現量相比，如同黃金與黃銅的差別。第十二，解脫處的法界本凈，以及修習時的內外法界本凈，二者在覺性上沒有侷限，在對境顯現清凈上相似，但解脫處因氣脈心識清凈而安住于輪迴涅槃本凈，現在因氣脈心識不清凈而偶爾受因緣影響，有不清晰且帶有垢染的差別。第十三，覺性內明赤裸顯現時，各種顯現和覺性不間斷地顯現，以及各種心所生起，分別念如潮水般涌動，二者在顯現心識上相似，但覺性不受因緣影響，不離本然清澈，任運顯現和解脫同時，安住于無偏，而生起感受分別念因散亂于對境而有庸常自性的差別。第十四，智慧圓滿自力與分別念散亂于對境，二者在外在顯現上相似，但智慧澄澈坦然，直接而沒有來回週轉，而分別念向外執取對境，向內返回，一個接著一個，能取所取都成了自性，有這樣的差別。第十五，在此密咒之頂端，直接開示的勝義諦無生等，以及下部經典中依賴於某種觀點而說的無生無滅等詞語，在宣說空明離戲自生智慧的方式上相似，但此處因現量直指要點，意義從內心顯現，不依賴於意識思辨，因為分別念止息的緣故。下部經典中意義

【英語翻譯】 The rainbow light bindus that are held, the two are similar in terms of their appearance, but the bindu of pure nature is the appearance of the wisdom of the dharmadhatu, therefore it is clear; for a while it increases and appears between the mandalas; it does not depend on holding the prana; afflictions and thoughts naturally cease; it is adorned with clear and self-abiding meditation. The ten pure signs of the channels and pranas follow the activity of the prana, therefore they increase and decrease greatly and are unstable; they are not clear; there is a decrease in parts; coarse thoughts and afflictions arise clearly afterwards; and the moisture in the location decreases, etc., the difference is very great. These also appear during the practice of Lamdre, Six Yogas, and the subtle bindus of Guhyasamaja, etc., but compared to the direct experience of Nyingtik, there is a difference like that between gold and brass. Twelfth, the dharmadhatu of original purity at the place of liberation, and the inner and outer dharmadhatu of original purity during practice, both have unlimited awareness, and are similar in terms of the purity of object appearance, but at the place of liberation, because the prana and mind are pure, they abide in samsara and nirvana as originally pure, but now because the prana and mind are not pure, they are occasionally influenced by conditions, and there is a difference of being unclear and having impurities. Thirteenth, when awareness is clear and nakedly exposed, various appearances and awareness appear without interruption, and various mental events arise, thoughts surge like a tide, the two are similar in the appearance of mind, but awareness is not influenced by conditions, it does not separate from its natural clarity, spontaneous arising and liberation are simultaneous, abiding in impartiality, while arising feelings and thoughts are distracted by objects and have the difference of ordinary self-nature. Fourteenth, the perfection of wisdom's own power and the scattering of thoughts on objects, the two are similar in their external appearance, but wisdom is clear and direct, directly and without turning back and forth, while thoughts outwardly grasp objects, inwardly return, one after another, the grasper and the grasped both become self-nature, there is such a difference. Fifteenth, at the pinnacle of mantra, the ultimate truth of non-arising, etc., which is directly taught here, and the words non-arising and non-ceasing, etc., which are spoken in the lower tantras depending on a certain view, are similar in the way they explain the self-born wisdom of emptiness and clarity, free from elaboration, but here, because the direct experience points to the key point, the meaning arises from within, not depending on mental speculation, because thoughts cease. The meaning in the lower tantras

============================================================

==================== 第 59 段 ==================== 【原始藏文】 དམ་པར་དེ་ཡིན་སྙམ་ནས་སྙམ་བྱེད་རྟོག་པས་ཡིད་དཔྱོད་བྱེད་པ་མུན་རྡོ་འཕེན་གྱི་ཁྱད་ཡོད་པས། སྟོང་སྒོམ་མུན་རྡོ་དང་བྲལ་ནས་འོད་གསལ་སྙིང་པོ་ལྔ་ལྡན་དུ་བསྟན་པ་ཡིན་ནོ། །བཅུ་དྲུག་པ་ཡུལ་དང་ལུས་དང་རིག་པ་ གསུམ་གནད་ལ་གཅུན་ནས་རིག་པ་མངོན་སུམ་དུ་གཞལ་བ་དང་། གསང་སྐོར་དུ་དཔེ་དོན་རྟགས་གསུམ་གྱིས་རིག་པ་གཞལ་བ་གཉིས་འདྲ་འདྲ་འདྲ་ཡང་། འདི་མིག་ཅན་གྱིས་དུང་གཞལ་བ་འདྲ་ལ། གསང་སྐོར་དམུན་ལོང་བཤད་རོལ་ཅན་གྱིས་དུང་གི་ཁ་དོག་བཤད་པ་འདྲ་བའི་ཁྱད་ཡོད་དོ། །དེ་སྐད་དུའང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་ཀློང་དྲུག་པ་ལས། རྙོག་པ་མེད་པའི་རང་སེམས་དང་། །རྟོག་པ་མེད་པའི་རང་རིག་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །མ་བསྒྲིབས་གཏིང་གསལ་སྣང་བ་དང་། །འགྲོ་བའི་བསམ་རྒྱུད་ཞེན་པ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །མ་བཙལ་བཞག་པའི་བསྒོམ་པ་དང་། །རྩ་རླུང་སེམས་ཀྱི་ངལ་སོ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །དྲན་མེད་རིག་པ་ཡུལ་སྣང་དང་། །དྲན་བསམ་འགྲོ་དྲུག་འཁྲུལ་པ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཆོས་ཉིད་དག་པའི་བར་དོ་དང་། །ཡི་དམ་ལྷ་ཡི་སྒྱུ་ལུས་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །རང་བཞིན་སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་དང་། །ཐེག་པས་བགྲངས་པའི་སངས་རྒྱས་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །སྐུ་གསུམ་འབྲས་བུའི་མཐར་ཐུག་དང་། །སྣ་ཚོགས་མ་ངེས་ལྷུན་གྲུབ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཐེག་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡིད་དཔྱོད་དང་། །རིག་པ་མངོན་སུམ་ལྟ་བ་གཉིས། །ལྟ་བའི་ཕྱོགས་ནས་འདྲ་གཉིས་པས། །འདྲའོ་འདྲ་སྟེ་ནོར་ར་རེ། །རྩོལ་མེད་རིག་སྐུ་ཡུལ་སྣང་དང་། །མཚན་མ་བསྒོམས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །རིག་པའི་མཛད་སྤྱོད་རོལ་པ་དང་། །འགྲོ་ དྲུག་འཁྲུལ་པའི་སྣང་བ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །རང་བཞིན་རྣམ་དག་ཐིག་ལེ་དང་། །རླུང་བཟུང་མཚན་བཅས་ཐིག་ལེ་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཆོས་སྐུ་རྣམ་དག་ཡུལ་དབྱིངས་དང་། །མྱ་ངན་འདས་པའི་གྲོང་ཁྱེར་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །རང་རིག་བསམ་པ་བྲལ་བ་དང་། །སེམས་ཀྱི་བྱུང་ཚོར་སྣ་ཚོགས་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཤེས་རབ་རང་རྩལ་རྫོགས་པ་དང་། །ཡིད་ཀྱི་དྲན་པ་ཕྱིར་ཤོར་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །གསང་ཆེན་ངེས་པའི་བདེན་ཚིག་དང་། །ལྡེམ་དགོངས་གཅུད་པའི་གལ་ཚིག་གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ངེས་པའི་བཅུད་གསུམ་མན་ངག་དང་། །མཚོན་པ་དཔེ་ཡི་བསླུ་བྲིད་

【漢語翻譯】 因為認為那是殊勝的，以思念的分別念進行意念推測，具有如投擲黑暗石頭的差別。因此，空性禪修遠離黑暗石頭，被開示為具有五種光明精華。第十六，將處所、身體和覺性三者置於要點，從而衡量覺性的顯現，以及在秘密引導中，通過比喻、意義、表徵三種方式衡量覺性，這兩者雖然相似，但前者如同有眼之人衡量海螺，後者如同盲人樂師描述海螺的顏色，存在這樣的差別。如是說，在《普賢六界》中：無垢的自心，與無分別的自明覺，相似啊相似，真是錯謬！未被遮蔽、深邃清澈的顯現，與眾生的思緒執著，相似啊相似，真是錯謬！不尋而自安的禪修，與脈、氣、心的休息，相似啊相似，真是錯謬！無念覺性境相，與念想六道迷亂，相似啊相似，真是錯謬！法性清凈的中陰，與本尊的幻身，相似啊相似，真是錯謬！自性化身的凈土，與經論所說的佛陀，相似啊相似，真是錯謬！三身果位的究竟，與各種不確定的任運成就，相似啊相似，真是錯謬！各乘的意念推測，與覺性顯現的見地，從見地的角度相似，相似啊相似，真是錯謬！無勤覺性法身境相，與觀修有相的影像，相似啊相似，真是錯謬！覺性的行為嬉戲，與六道眾生迷亂的顯現，相似啊相似，真是錯謬！自性清凈的明點，與持氣有相的明點，相似啊相似，真是錯謬！法身清凈的法界，與涅槃的城市，相似啊相似，真是錯謬！自明覺離於思念，與心的各種生起感受，相似啊相似，真是錯謬！智慧自力圓滿，與心的念頭外泄，相似啊相似，真是錯謬！大秘密確定的真實語，與隱藏委婉的要語，相似啊相似，真是錯謬！確定的三種精要口訣，與象徵比喻的欺騙

【英語翻譯】 Because one thinks that it is superior, engaging in mental speculation with the thought of discrimination, it has the distinction of throwing a dark stone. Therefore, emptiness meditation is shown to be free from the dark stone and possessing the five luminous essences. Sixteenth, by placing the three, place, body and awareness, on the essential points, thereby measuring the manifestation of awareness, and in the secret guidance, measuring awareness through the three modes of example, meaning, and sign, although these two are similar, the former is like a sighted person measuring a conch shell, while the latter is like a blind musician describing the color of a conch shell, there is such a difference. As it is said in the "All-Good Six Spaces": The stainless self-mind, and the non-conceptual self-awareness, are similar, similar, truly mistaken! The unobscured, deep, clear appearance, and the sentient beings' thoughts and attachments, are similar, similar, truly mistaken! The meditation that rests without searching, and the rest of the channels, winds, and mind, are similar, similar, truly mistaken! The object-appearance of mindless awareness, and the deluded appearances of the six realms of samsara, are similar, similar, truly mistaken! The bardo of the purity of dharmata, and the illusory body of the yidam deity, are similar, similar, truly mistaken! The pure land of the self-nature nirmanakaya, and the buddhas enumerated by the teachings, are similar, similar, truly mistaken! The ultimate fruition of the three kayas, and the various uncertain spontaneous accomplishments, are similar, similar, truly mistaken! The mental speculations of the various vehicles, and the direct seeing of awareness, are similar from the perspective of the view, similar, similar, truly mistaken! The object-appearance of the effortless awareness dharmakaya, and the image of meditating on signs, are similar, similar, truly mistaken! The playful activities of awareness, and the deluded appearances of the six realms of beings, are similar, similar, truly mistaken! The self-nature pure bindu, and the bindu with signs of holding the breath, are similar, similar, truly mistaken! The dharmadhatu of the purity of dharmakaya, and the city of nirvana, are similar, similar, truly mistaken! Self-awareness free from thought, and the various arising feelings of the mind, are similar, similar, truly mistaken! The perfection of wisdom's own power, and the outward leakage of the mind's thoughts, are similar, similar, truly mistaken! The great secret's certain true words, and the hidden, euphemistic essential words, are similar, similar, truly mistaken! The essential three pith instructions of certainty, and the deception of symbolic examples.

============================================================

==================== 第 60 段 ==================== 【原始藏文】 གཉིས། །འདྲའོ་འདྲའོ་ནོར་ར་རེ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །གནས་འདི་ནི་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་གསང་བ་སྙིང་ཏིག་གི་གནད་གལ་པོ་ཆེ་ཡིན་པས། ལེགས་པར་ཁོང་དུ་ཆུད་པར་བྱས་ལ་རྒྱུད་ལ་ཉམས་སུ་བླང་གི། ཕྱོགས་བཅུར་ཐམས་ཅད་ལ་བསྒྲག་ཅིང་བཤད་པའི་གནས་མ་ཡིན་ནོ། །ཐེག་པའི་མཆོག་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བརྟེན་པ་ཤེས་པའི་གནས་རྣམ་པར་གཞག་པ་སྟེ་རིམ་ཁང་བཅུ་བཞི་པའོ།། ། རིམ་ཁང་བཅུ་བཞི་པ། བརྟེན་པ་ཤེས་པའི་གནས་རྣམ་པར་གཞག་པ།

【漢語翻譯】 二，相似啊相似，諾拉熱！如是說。此地乃自性大圓滿秘密心髓之重要關鍵，故應善爲了解並於相續中修持。非為向十方一切宣揚講述之處。于勝乘珍寶藏中，所依之識處安立，即第十四品。 第十四品，所依之識處安立。

【英語翻譯】 Two. Similar, similar, Nora Re! Thus it was said. This place is a crucial key point of the Natural Great Perfection Secret Heart Essence. Therefore, it should be well understood and practiced in the continuum. It is not a place to proclaim and explain to all in the ten directions. From the Treasury of the Supreme Vehicle, the establishment of the place of knowing dependence, that is, the fourteenth chapter. Fourteenth Chapter: The Establishment of the Place of Knowing Dependence.

============================================================