LRAZ004_0012.金剛處最後. 普賢王如來無上菩提處解脫大地的儀軌.如海般廣說.g2.0f

==================== 第 1 段 ==================== 【原始藏文】 རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐ་མ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་གྲོལ་ས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐ་མ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་གྲོལ་ས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ། དེ་ནས་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུ་གྲོལ་ས་ཆེན་པོ་གང་ཡིན་པ་ནི། ལམ་སྦྱོང་ཚུལ་གྱི་རིམ་པས་དབང་པོ་ཐ་དད་ཀྱང་འབྲས་བུ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གྱི་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་རིན་པོ་ཆེ་གསང་བའི་སྦུབས་སུ་ངོ་བོ་གཅིག་པ་སྟེ། སྣོད་ཐ་དད་པའི་ནམ་མཁའ་དབྱིངས་གཅིག་ཏུ་འདུ་བའམ། ཆུ་བོ་ཐ་དད་པ་རྒྱ་མཚོ་ཆེན་པོ་གཅིག་ཏུ་རོ་གཅིག་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་གྲོལ་ས་ཆོས་སྐུར་རིགས་གཅིག་གི་གང་ཟག་ཏུ་མ་གཏོགས་པར་རྫས་གཅིག་པར་མཚོན་པ་མ་ཡིན་པ་སྟེ། གང་དུ་རིག་པ་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་མཐའ་དག་དང་བྲལ་དུས་རང་བཞིན་རྣམ་དག་གི་ཆོས་སྐུ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པའི་དབྱིངས་སུ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ནས་ཕྱོགས་མཐའ་གཏུགས་པའི་འཇིག་རྟེན་དུ་སྒྲོན་མ་རྣམ་པར་བཀོད་དེ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ལོངས་སྤྱོད་རྫོགས་པ་དང་སྤྲུལ་པའི་སྐུ་འཕྲིན་ལས་དང་བཅས་པས་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ནི་འདིའི་མཐར་ཐུག་གི་འབྲས་བུའོ། །འདི་ལ་ཡོན་ཏན་གྱི་རྣམ་པར་གཞག་པ་མཐའ་ཡས་ཀྱང་རེ་ཞིག་རིགས་བསྡུ་བས་གཏན་ལ་དབབ་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། དབྱེ་བསྡུའི་ངོ་བོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་པ་རྒྱ་མཚོའི་གནས་གསལ་བར་བསྟན་པ་དང་། རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་བཅུ་སྟེ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །མཚན་ཉིད། རང་བཞིན། བཞུགས་ཚུལ། ཞིང་ཁམས། གདུལ་བྱ། བྱེད་ལས། གདེང་ ཚད། རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ཇི་སྐད་དུ་ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་ཡི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་དང་། །ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་རྣམས་དང་ནི། །སོ་སོའི་ཞིང་ཁམས་གདུལ་བྱ་དང་། །བྱེད་པའི་ལས་དང་གདེང་ཚད་དོ། །ཞེས་སོ། །དང་པོ་སྐུའི་ངོ་བོ་ནི། སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་རྣམས་ཀྱི་ལུས་སམ་རྟེན་གཞིར་གྱུར་པ་སྟེ། ཆོས་སྐུའི་ངོ་བོ་བསམ་བརྗོད་དང་བྲལ་བས་ཀ་དག་ཆེན་པོ། ལོངས་སྐུའི་ངོ་བོ་རང་གསལ་རྟོག་མཐའ་དང་བྲལ་བས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ། སྤྲུལ་སྐུའི་ངོ་བོ་ཐུགས་རྗེ་འཆར་གཞིའི་ཆ་ལས་གང་ལ་གང་འདུལ་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སྐུ་གསུམ་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའོ། །སྐུ་གསུམ་གཅིག་གི་རང་བཞིན་ལ། །དུ་མར་སྣང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན། །ཆོས་སྐུ་བསམ་པའི་ཡུལ་དང་

【漢語翻譯】 金剛處最後。 普賢王如來無上菩提處解脫大地的儀軌，如海般廣說。 金剛處最後。 普賢王如來無上菩提處解脫大地的儀軌，如海般廣說。 然後，什麼是最終的果解脫大地呢？以修道次第，雖根器各異，然果為清凈二具之法身，本來清凈大寶于秘密藏中，體性為一。如器皿各異之虛空，彙集於一虛空界；或如河流各異，于大海中成一味。然解脫地法身，並非僅示現為同一族姓之補特伽羅，而是同一本體。何時覺性脫離一切驟然之垢染，則自性清凈之法身顯現。于身與智慧無二之界中現前菩提，于周遍十方之世間，安置明燈，不離法身而任運成就報身與化身之事業，此乃其最終之果。對此功德之安立雖無量無邊，然略攝其類而決定者有二：顯明開顯差別總集之體性而如海之境，以及廣說覺性智慧之自性如意寶之寶幢。初者有十：體性、詞義、定義、自性、安住方式、剎土、所化、事業、衡量、以及詳細分類。如《現觀莊嚴論》云：身之定義體性與，詞義差別及諸方，各自剎土所化眾，所作事業與衡量。 如是說。初者，身之體性者，乃諸佛功德之身或所依。法身之體性離思離言，故為本來清凈大。報身之體性自明離分別邊，故為任運成就大。化身之體性乃大悲顯現之分，隨應所化而現。如《自顯》云：三身圓滿於一體，三身一體之自性，顯現眾多乃迷亂。法身乃思

【英語翻譯】 The final Vajra Place. The ritual of the great liberation ground of Samantabhadra's supreme enlightenment, extensively explained like an ocean. The final Vajra Place. The ritual of the great liberation ground of Samantabhadra's supreme enlightenment, extensively explained like an ocean. Then, what is the ultimate fruit, the great liberation ground? Through the stages of training the path, although faculties differ, the fruit is the Dharmakaya of pure two-foldness, the Primordial Purity Great Treasure, whose essence is one in the secret chamber. Just as the skies in different vessels gather into one space, or just as different rivers become one taste in the great ocean. However, the liberation ground Dharmakaya does not only represent a single person of the same lineage, but rather the same essence. When awareness is free from all sudden defilements, the Dharmakaya of self-nature purity manifests. Having awakened in the realm where body and wisdom are inseparable, lamps are arranged in the worlds that reach all directions, and without moving from the Dharmakaya, the activities of the Sambhogakaya and Nirmanakaya, along with their activities, are spontaneously accomplished, which is the ultimate fruit of this. Although there are endless ways to establish these qualities, there are two that are determined by briefly summarizing the categories: clearly showing the nature of differentiation and collection as the state of the ocean, and extensively explaining the nature of awareness and wisdom as the wish-fulfilling jewel banner. The first has ten aspects: essence, meaning, definition, nature, mode of dwelling, field, those to be tamed, activity, measure, and detailed classification. As it is said in the Prasangika: The definition of the body, essence, and, the meaning, distinctions, and all directions, each field, those to be tamed, the activity of doing, and the measure. Thus it is said. The first, the essence of the body, is the body or basis of all the qualities of the Buddhas. The essence of the Dharmakaya is beyond thought and expression, therefore it is the Great Primordial Purity. The essence of the Sambhogakaya is self-luminous, free from the extremes of thought, therefore it is the Great Spontaneous Accomplishment. The essence of the Nirmanakaya is the aspect of the arising of compassion, appearing in whatever way is suitable for whomever is to be tamed. As it says in Rangshar: The three bodies are complete in one. The nature of the three bodies in one, appearing as many is delusion. The Dharmakaya is the object of thought.

============================================================

==================== 第 2 段 ==================== 【原始藏文】 བྲལ། །ལོངས་སྐུ་རྣམ་རྟོག་བདུད་དང་བྲལ། །སྤྲུལ་སྐུ་ངེས་པའི་མཐའ་དང་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་རང་བཞིན་དག་པ་དང་། །སོ་སོའི་ཡུལ་སྣང་སྟོན་པ་དང་། །གཟུགས་ལྡན་དབང་པོ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ལ་གཉིས་ལས། སྤྱིའི་ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། འཛིན་མེད་རང་གསལ་ངོ་བོར་གནས་པའི་སྐུ། །ཁ་དོག་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་སྐུ། །རྡོ་རྗེ་དོན་ཉིད་དོན་དང་ལྡན་པའི་སྐུ། །ཞེས་སོ། །བྱེ་བྲག་གི་ངེས་ཚིག་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་ནི་སྟོང་གསལ་དག་པ་གཉིས་ལྡན་མཚན་མ་ལས་འདས་པ། སྐུ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་སྟེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། མི་འཇིགས་སྟོང་དང་ གསལ་བ་དང་། །བྱ་བ་ཐམས་ཅད་རྫོགས་པ་ནི། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ཡི་ངེས་ཚིག་གོ། །ཞེས་སོ། །ལོངས་སྤྱོད་ནི་མཚན་དཔེ་ཡིན་ལ། རྫོགས་པ་ནི་ཚང་བ་སྟེ། སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པའོ། །སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ལོངས་སྐུའི་ངེས་ཚིག་གསལ་འཚེར་ལྡན། །ཞེས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་ལ་དོན་མཛད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། འགྲོ་བ་གང་དག་འདུལ་བ་ལ། །དེ་དང་མཐུན་པར་སྣང་བའོ། །ཞེས་སོ། །མཚན་ཉིད་ལའང་སྤྱིའི་མཚན་ཉིད། མཐར་ཐུག་གི་དག་པ་གཉིས་ལྡན་གང་ཞིག་རྟེན་གཞི་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ལུས་སུ་གནས་པ། བྱེ་བྲག་གི་མཚན་ཉིད་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། ཆོས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་བསམ་པ་བྲལ། །ལོངས་སྐུའི་མཚན་ཉིད་གསལ་རྟོག་མེད། །སྤྲུལ་སྐུའི་མཚན་ཉིད་སྣ་ཚོགས་སྟོན། །ཞེས་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཚན་ཉིད་ཆོས་ལས་གྲུབ་པ་དང་། །འདོད་ཡོན་རྣམས་ལས་གྲུབ་པ་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཐབས་ལས་གྲུབ་པའོ། །ཞེས་སོ། །རང་བཞིན་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། སྐུ་ཡི་རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ནི། །རང་བཞིན་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་། །མཁྱེན་རིག་མ་འགགས་མངོན་སྣང་བའོ། །སྐུ་ཡི་ཆོས་ཉིད་རྫོགས་པ་དང་། །ཕྱིར་མི་ལྡོག་དང་འགྲོ་འོང་མེད། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །བཞུགས་ཚུལ་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུ་མཚན་མ་ལས་གྲོལ་བར་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ། ལོངས་སྐུ་རྡོས་པ་ལས་གྲོལ་བར་བཞུགས་ ཏེ་དཔེ་འཇའ་ཚོན་ལྟ་བུ། སྤྲུལ་སྐུ་ངེས་མེད་སྣ་ཚོགས་སུ་བཞུགས་ཏེ་དཔེ་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ལྟ་བུའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། སྐུ་ཡི་བཞུགས་ཚུལ་རྣམ་པ་གསུམ། །མཚན་མའི་ཆོས་ལས་གྲོལ་བའི་ཕྱིར། །རིས་ཅན་གཟུགས་སུ་མ་ཡིན་དང་། །གསལ་བའི་རང་བཞིན་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་དང་། །གདུལ་བྱའི་རྒྱུད་རྣམས་སྦྱང་བའི་ཕྱིར། །མི་གཡོ་མཉམ་གཞག་

【漢語翻譯】 離。報身遠離分別魔。化身遠離決定的邊。如是說。續云：本體自性清凈，各別的境相顯現，具足色身根。如是。定義有二，總的定義是，自顯云：無執自明安住于本體之身，執持各自顏色之體性的身，金剛義即具有意義之身。如是。個別的定義有三，法是空明清凈二者兼具，超越相，身是無有變異，續部中說：無畏空與，明亮，一切事業圓滿是，法身的定義。如是。享受是相好，圓滿是具足，身是顯現而自性無有。獅子力圓滿中說：報身的定義具有明亮閃耀。如是。化身是顯現種種而作利他事，自顯云：于所化何者當調伏，顯現與之相應。如是。體性也有總的體性，究竟的清凈二者兼具，何者安住于所依佛之身。個別的體性是，獅子力圓滿中說：法身的體性離思，報身的體性明而無念，化身的體性示現種種。續云：體性從法生，從欲妙生，從種種方便生。如是。自性是，續部中說：身的自性法性是，自性空與明，智識無礙顯現。身的法性圓滿，不退轉和無有來去，不可說思議言說。如是。安住的方式有三，法身安住于脫離相，比如虛空。報身安住于脫離粗重，比如彩虹。化身安住于不定種種，比如幻術遊戲。續云：身的安住方式有三種，因為從相之法中解脫，不是有相之色，因為圓滿了明亮之自性，顯現而自性無有，爲了調伏所化之相續，不動搖等持。

【英語翻譯】 Separate. The Sambhogakaya is free from the demons of conceptualization. The Nirmanakaya is free from the extremes of certainty. Thus it is said. The Tantra says: The essence is pure in nature, showing the appearance of individual realms, and complete with form and faculties. Thus it is. There are two definitions. The general definition is: The self-manifest says: The body that abides in the essence of non-grasping and self-illumination, the body that holds the characteristics of each color, the body that has the meaning of Vajra itself. Thus it is. There are three specific definitions. Dharma is both emptiness and clarity, pure and beyond characteristics. The body is immutable. The Tantra itself says: Fearless emptiness and clarity, all actions are complete, is the definition of the Dharmakaya. Thus it is. Enjoyment is marks and examples, perfection is complete, the body is appearance but has no nature. The Lion's Strength Perfection says: The definition of the Sambhogakaya is clear and shining. Thus it is. The Nirmanakaya appears in various ways and does things, the self-manifest says: To tame whatever beings, it appears in accordance with them. Thus it is. There is also a general characteristic of the characteristics, the ultimate purity is both, which abides in the body of the basis Buddha. The specific characteristic is: The Lion's Strength Perfection says: The characteristic of the Dharmakaya is beyond thought, the characteristic of the Sambhogakaya is clear and without thought, the characteristic of the Nirmanakaya shows various things. The Tantra says: The characteristic is made of Dharma, made of desirable qualities, made of various methods. Thus it is. The nature is, the Tantra itself says: The nature of the body is the nature of Dharma, the nature is emptiness and clarity, the unobstructed manifestation of knowledge. The Dharma nature of the body is complete, irreversible and without coming and going, unspeakable, unthinkable, and unutterable. Thus it is. There are three ways of dwelling. The Dharmakaya dwells in freedom from characteristics, like the sky. The Sambhogakaya dwells in freedom from grossness, like a rainbow. The Nirmanakaya dwells in indefinite variety, like a magical game. The Tantra says: There are three ways of dwelling of the body, because it is liberated from the Dharma of characteristics, it is not a form with characteristics, because it is complete with the nature of clarity, it appears but has no nature, in order to tame the continuum of those to be tamed, unwavering Samadhi.

============================================================

==================== 第 3 段 ==================== 【原始藏文】 ཆེན་པོར་བཞུགས། །ཞེས་སོ། །ཞིང་ཁམས་ལ་གསུམ་ལས། ཆོས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་ཀ་དག་བསམ་ངོ་ལས་འདས་པ། ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་སྐུ་ལྔ་ཡེ་ཤེས་སུ་གསལ་བ། སྤྲུལ་སྐུའི་ཞིང་ཁམས་གདུལ་བྱ་སྣ་ཚོགས་པ་སྣོད་བཅུད་དུ་སྣང་བ་ནམ་མཁའི་མཐའ་ཀླས་པ་སྟེ། རྒྱས་པར་དབྱེ་བའི་སྐབས་སུ་འཆད་དོ། །གདུལ་བྱ་ནི། རང་ངོ་རྣམ་པར་དག་པ་ནི་ཆོས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་རིག་པ་གཡོ་རྩོལ་ལས་འདས་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་གདུལ་བྱ་རང་སྣང་གཙོ་འཁོར་གྱི་ཚོམ་བུའོ། ། སྤྲུལ་སྐུའི་གདུལ་བྱ་འགྲོ་དྲུག་རང་གནས་སོ། །དེ་དག་ཀྱང་ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔ་ལྔའི་རང་བཞིན་དང་བཅས་པ་སྟེ། རིན་པོ་ཆེ་སྤུངས་པ་ལས། འཛིན་པ་རང་དག་ཆོས་སྐུ་ཡིས། །སྤྲོས་མེད་རང་དག་གཞལ་ཡས་སུ། །ཉིད་དང་དབྱེར་མེད་ནང་འཁོར་ལ། །མཚན་མ་མེད་པའི་གསུང་གིས་ནི། །སྤྲོས་པ་མེད་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །མི་གནས་རང་ཟད་ཐུགས་ལས་ཕྱུང་། །མ་གསུངས་གསུངས་པ་མེད་པར་ནི། །མཉམ་པ་ཆེན་པོའི་ངང་དུ་བསྟན། །རང་གསལ་དག་པའི་ལོངས་སྐུ་ཡིས། །འོད་ལྔ་རྣམ་དག་གཞལ་ ཡས་ན། །སྤྲོས་མེད་བདེ་ཆེན་གསུང་གིས་ནི། །སྐུ་ལྔའི་རིགས་ཀྱི་འཁོར་རྣམས་ལ། །དངོས་མེད་དག་པའི་ཆོས་རྣམས་ནི། །ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྡན་ཐུགས་ནས་ཕྱུང་། །རྣམ་དག་འོད་ཟེར་ལྗགས་ལ་བཀྲམ། །རང་བྱུང་ཡི་གེ་དྲུག་ཏུ་ཡང་། །མ་གསུངས་རང་བྱུང་ཆེན་པོར་བསྟན། །སྤྲུལ་སྐུ་མངོན་ཞེན་མེད་པ་ཡིས། །ཆོས་འབྱུང་གདུལ་བྱའི་རང་གནས་ན། །རིགས་དྲུག་ལས་སད་སྐལ་ལྡན་ལ། །སྤྲོས་བཅས་ཚིག་གི་གསུང་གིས་ནི། །དབང་པོ་གང་མོས་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །དྲན་པ་རང་གསལ་ཐུགས་ནས་ནི། །དབང་པོ་འདོད་མེད་ལྗགས་ལ་བཀྲམ། །ཐེག་པ་གྲངས་ཀྱི་ཆོས་སུ་བསྟན། །ཞེས་སོ། །བྱེད་ལས་ནི། རང་དོན་ཆོས་སྐུར་རྫོགས་པས་དབྱིངས་ལས་མི་གཡོ་བར་བཞུགས་པའི་ངང་ནས་གཞན་དོན་གཟུགས་སྐུར་བཞེངས་ཏེ་འགྲོ་བའི་ཁ་ལོ་གྱེན་ལ་བསྒྱུར་བས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་བར་དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྟེ། བྱེད་པ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར་བ་ཞེས་བྱ་བ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་གི་རང་བྱུང་རང་ཤར་བས། །ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་སྒྲར་ནི། །ཡེ་ནས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་བསྐོར། །ཞེས་པ་དང་། གཞན་དོན་ནི་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས་བཞིན་དུ་ངང་གིས་འབྱུང་བ་ནི་ཆུ་ཟླ་བཞིན་ཏེ། ཕལ་པོ་ཆེ་ལས། ཇི་ལྟར་ཟླ་བ་སྣང་གྱུར་པ། །ཚད་མེད་པ་ཡི་གཟུགས་བརྙན་རྣམས། །ཆུ་ཡི་སྣོད་དུ་སྣང་གྱུར་ཀྱང་། །ཟླ་བ་གཉིས་སུ་གྱུར་པ་མེད། །དེ་བཞིན་ཆགས་མེད་མཁྱེན་ལྡན་རྣམས། །ཞིང་ར

【漢語翻譯】 安住于偉大之中。如此說。關於剎土有三種，法身的剎土是本來清凈，超離思慮的；報身的剎土是五身顯現為五種智慧；化身的剎土是所化眾生各種各樣顯現為器情世間，廣大如虛空。廣說時再作分別。所化是：自性完全清凈是法身的所化，是超離覺知和造作的。報身的所化是自顯主眷的壇城。化身的所化是六道各自的處所。這些也都具有五種圓滿的自性。如《寶積經》中說： 以執著自凈法身故， 無戲論自凈宮殿中， 與彼無別內眷屬， 以無相之語而， 無戲論之諸法， 不住自滅從意生。 未說無說之中， 示現於大平等性。 以自明顯凈報身故， 五光清凈之宮殿， 以無戲論大樂語， 對五部種姓之眷屬， 無實清凈之諸法， 五智具足從意生， 清凈光芒佈於舌。 于自生六字之中， 未說示現自生大。 以化身無有偏執故， 於法生所化之自處， 從六道醒來具緣者， 以有戲論詞句之語， 隨順根器諸法皆， 憶念自明從意生， 隨順根器佈於舌， 示現為無數乘之法。 如此說。事業是：自己爲了法身圓滿，從法界不動的狀態中，爲了他者顯現色身，將眾生的命運向上扭轉，盡輪迴際，成辦二利任運成就。所謂事業是轉法輪，如經中說： 自之自生自顯現， 於法性空之自聲， 本來即轉法輪。 如此說。爲了他者，從法界不動的狀態中自然顯現，如水中月亮一般。如《華嚴經》中說： 猶如月亮顯現時， 無數無量之影像， 於水之器中顯現， 然月未曾成兩月。 如是無染具智者， 于諸佛

【英語翻譯】 Abiding in greatness. Thus it is said. There are three realms: the Dharmakaya realm is primordially pure, beyond thought; the Sambhogakaya realm is the five bodies manifesting as five wisdoms; the Nirmanakaya realm is the various beings to be tamed appearing as the environment and its inhabitants, vast as the sky. They will be explained in detail when elaborating. The beings to be tamed are: self-nature completely pure is the Dharmakaya's beings to be tamed, which are beyond awareness and fabrication. The Sambhogakaya's beings to be tamed are the self-appearing main and retinue mandala. The Nirmanakaya's beings to be tamed are the six realms in their own places. These also possess the nature of five perfections each. As it is said in the Jewel Heap Sutra: By clinging to the self-purified Dharmakaya, In the uncontrived self-purified palace, To the inner retinue inseparable from it, With the speech of no characteristics, The uncontrived dharmas, Unabiding, self-exhausted, arise from the mind. Without speaking, in non-speaking, It is shown in the state of great equanimity. By the self-clear pure Sambhogakaya, In the palace of five pure lights, With the uncontrived great bliss speech, To the retinues of the five Buddha families, The unreal pure dharmas, Five wisdoms complete, arise from the mind, The pure rays spread on the tongue. Also in the self-arisen six syllables, Without speaking, the great self-arisen is shown. By the Nirmanakaya without attachment, In the Dharma-arising self-place of the beings to be tamed, To the fortunate ones awakened from the six realms, With the speech of contrived words, All the dharmas according to the faculties, Memory self-clear, from the mind, According to the faculties, unbidden, spread on the tongue, Shown as countless vehicles of Dharma. Thus it is said. The activity is: oneself perfecting the Dharmakaya, from the state of not moving from the Dharmadhatu, for the sake of others manifesting the Rupakaya, turning the fate of beings upwards, until the end of samsara, accomplishing the two benefits spontaneously. The so-called activity is turning the wheel of Dharma, as it is said in the tantra itself: One's own self-arisen self-manifestation, In the self-sound of the emptiness of Dharmata, From the beginning, the wheel of Dharma is turned. Thus it is said. For the sake of others, naturally arising without moving from the Dharmadhatu, like the moon in water. As it is said in the Avatamsaka Sutra: Just as when the moon appears, The countless immeasurable images, Appear in vessels of water, Yet the moon does not become two moons. Likewise, the unattached, wise ones, In the Buddhafields

============================================================

==================== 第 4 段 ==================== 【原始藏文】 ྣམས་ཀུན་ན་སྣང་གྱུར་ཀྱང་། །འཕོས་པ་མ་ ཡིན་འོངས་པ་མིན། །ཞེས་པ་དང་། རྒྱུད་བླ་མ་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལས་མ་གཡོས་ཀྱང་། །སྤྲུལ་པའི་རང་བཞིན་སྣ་ཚོགས་ཀྱིས། །སྐྱེ་བ་མངོན་པར་སྐྱེ་བ་དང་། །དགའ་ལྡན་གནས་ནས་འཕོ་བ་དང་། །ལྷུམས་སུ་འཇུག་དང་བལྟམས་པ་དང་། །བཟོ་ཡི་གནས་ལ་མཁས་པ་དང་། །བཙུན་མོའི་འཁོར་དགྱེས་རོལ་པ་དང་། །ངེས་འབྱུང་དཀའ་བ་སྤྱོད་པ་དང་། །བྱང་ཆུབ་སྙིང་པོར་གཤེགས་པ་དང་། །བདུད་སྡེ་བཅོམ་དང་རྫོགས་པར་ནི། །བྱང་ཆུབ་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་དང་། །མྱ་ངན་འདའ་བ་རྟག་སྟོན་པ། །ཡོངས་སུ་མ་དག་ཞིང་རྣམས་སུ། །སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་གནས་པར་སྟོན། །ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས། དེ་བཞིན་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་འདིའི། །ལས་ནི་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་འདོད། །ཅེས་སོ། །གདེང་ཚད་ནི། སྤངས་རྟོགས་ཀྱི་ཡོན་ཏན་མཐར་ཕྱིན་ནས་སངས་རྒྱས་ཀྱི་སྐུ་གསུམ་དུ་ལོངས་པ་སྟེ། དགོས་འདོད་འབྱུང་ན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་གདེང་ཚད་དུ་ལོངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ཡང་མི་གཡོ་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བ་ཆོས་སྐུའི་གདེང་ཚད། རང་གསལ་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལོངས་སྐུའི་གདེང་ཚད། དོན་གཉིས་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་བྱེད་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་གདེང་ཚད་དེ། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ལ་དོན་ཀུན་རྫོགས་པ་ནི་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ཆོས་སྐུའི་དབྱིངས་ན་རྟག་པར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་བཞུགས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། མི་གཡོ་བ་དང་གསལ་བ་དང་། །རིག་ཅིང་མཁྱེན་པའི་ཆར་སྣང་དང་། ། མཉམ་དང་ཕྱོགས་རིས་མི་འབྱེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། འཇུག་པ་ལས་ཀྱང་། ཞི་སྐུ་དཔག་བསམ་ཤིང་ལྟར་གསལ་གྱུར་ལ། །ཡིད་བཞིན་ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་རྣམ་མི་རྟོག །འགྲོ་གྲོལ་བར་དུ་འཇིག་རྟེན་འབྱོར་སླད་བརྟག །འདི་ནི་སྤྲོས་དང་བྲལ་ལ་སྣང་བ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དབྱེ་ན་གཉིས་ཏེ། སྐུ་གསུམ་གྱི་གནས་སྤྱིར་དབྱེ་བ་དང་། རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །དང་པོ་ལ་སྐུ་གསུམ་རེ་རེ་ཞིང་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔ་ལྔར་དབྱེ་བས་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་བཅོ་ལྔར་ངེས་པ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་སྐུ་དང་གསུང་། །ཐུགས་དང་ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་སོ། །སྐུ་ནི་སྟོང་དང་གསལ་བ་དང་། །མཚན་མ་མེད་པའི་རང་བཞིན་ནོ། །གསུང་ནི་སྒྲ་ཚིག་མིང་བྲལ་ནས། །བརྗོད་ཅིང་གླེང་བ་ཉིད་བྲལ་ལོ། །ཐུགས་ནི་བསམ་དང་འགྱུ་མེད་པས། །འཕྲོ་ཞིང་དཔྱོད་པ་རྣམས་ལས་འདས། །ཡོན་ཏན་ཕྱིར་འོང་ལྡོག་པ་མེད། །དབྱིངས་དང་ཡེ་ཤེས་ཁྱབ་པ་དང་། །ར

【漢語翻譯】 諸法皆于彼顯現，然非已逝亦非來。如是說。續經云：雖未離法身，然以種種化身之自性，示現生，從兜率天降，入胎與誕生，于工藝處精通，眷屬嬪妃喜樂，出離苦行，趨菩提樹，降伏魔眾而圓滿，菩提法輪，常示寂滅，于未凈諸剎土中，示現存有幾許。如是說。現觀莊嚴論云：如是此有幾許，業即恒常不絕。如是說。 勝量者，謂斷證功德圓滿而得佛之三身，如欲求皆成，得如意寶之勝量也。彼亦不動離戲論法身之勝量，自顯相好圓滿報身之勝量，成辦二利任運成就化身之勝量，不分別而義皆圓滿者，乃無有遷變，於法身界中常時任運成就而安住者。 極成云：不動且明，覺且知之顯現，平等且無有偏袒也。如是說。入行論中亦云： 寂靜身如如意樹般顯現，如如意寶般不分別，為度眾生故於世間思擇，此乃離戲且顯現也。如是說。 分為二，謂三身之體性總的分類，與種種化身之自性個別的分類。初者，三身一一分身語意功德事業五五分，而定為十五法類者。 極成云：法身乃身與語，意與功德及事業，身乃空與明，及無相之自性，語乃離聲詞名，離言說與談論，意乃無思與動搖，超離散亂與思擇，功德無出入，界與智慧周遍，

【英語翻譯】 Although all phenomena appear in it, it is neither gone nor come. Thus it is said. The Uttaratantra states: Although not moving from the Dharmakaya, through various natures of emanation, manifesting birth, descending from the Tushita heaven, entering the womb and being born, being skilled in crafts, enjoying the company of consorts, practicing renunciation and asceticism, going to the Bodhi tree, subduing the hordes of demons and perfecting, the wheel of Dharma of Bodhi, constantly showing Nirvana, in all impure realms, showing existence for as long as it lasts. Thus it is said. The Abhisamayalankara states: Thus, as long as there is existence, this activity is considered to be continuous. Thus it is said. The measure of confidence is that having perfected the qualities of abandonment and realization, one attains the three bodies of the Buddha, just as one attains the measure of confidence of a wish-fulfilling jewel when desires arise. That is, the confidence of the Dharmakaya, which is immovable and free from elaboration; the confidence of the Sambhogakaya, which is self-luminous and complete with marks and signs; and the confidence of the Nirmanakaya, which spontaneously accomplishes the two benefits. That which is non-conceptual and complete in meaning is unchanging, and abides eternally and spontaneously accomplished in the realm of the Dharmakaya. The Prasangika states: Immovable and clear, the appearance of awareness and knowledge, equal and without partiality. Thus it is said. The Bodhisattvacharyavatara also states: The peaceful body appears like a wish-fulfilling tree, non-conceptual like a wish-fulfilling jewel, contemplating the world for the sake of benefiting beings until liberation. This is free from elaboration and yet apparent. Thus it is said. There are two divisions: a general division of the nature of the three bodies, and a specific division of the nature of various emanations. The first is that each of the three bodies is divided into five aspects of body, speech, mind, qualities, and activities, thus determining fifteen categories of Dharma. The Prasangika states: The Dharmakaya is body, speech, mind, qualities, and activities. The body is emptiness and clarity, and the nature of being without characteristics. Speech is free from sound, words, and names, free from speaking and talking. Mind is without thought and movement, transcending scattering and deliberation. Qualities have no coming or going, the realm and wisdom pervade,

============================================================

==================== 第 5 段 ==================== 【原始藏文】 ང་བཞིན་བཅོས་པ་མེད་པའོ། །འཕྲིན་ལས་མ་བྱུང་མ་སྐྱེས་པ། །ཤུགས་བྱུང་བ་དང་འགག་པ་མེད། །མ་བྱས་བྱེད་པ་མེད་པའོ། །ལོངས་སྐུ་ལ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལ་ལྔ་ཡིན་ནོ། །སྐུ་ནི་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད། །གསལ་དང་གསལ་བྱེད་རིག་པས་ཁྱབ། །གསུང་ནི་རང་བྱུང་རང་སྣང་དང་། །སྤྲོ་བསྡུ་རྣམ་པའི་འཁོར་ལོའོ། །ཐུགས་ནི་རྒྱུན་ཆད་མེད་གཟིགས་དང་། །མཁྱེན་པའི་རྩལ་དང་ དགོངས་པའོ། །ཡོན་ཏན་མཚན་དཔེ་རྫོགས་པ་ལ། །དགོངས་གསལ་མངོན་ཤེས་རྫོགས་པའོ། །འཕྲིན་ལས་ཆོས་ཀྱི་འཁོར་ལོ་ལས། །ཕྱི་ནང་གསང་བ་རྣམས་འཕྲོས་ཏེ། །སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་། །བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་རྣམས་ལ་ཡང་། །རང་བྱུང་ལྗགས་ལས་རྣམ་སྤྲོས་ཏེ། །འཁོར་ལ་རང་གི་ངོ་བོས་སྟོན། །སྤྲུལ་པའི་སྐུ་ཡང་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །ཡོན་ཏན་འཕྲིན་ལས་ལྔ་ལའོ། །སྐུ་ནི་མཚན་དང་དཔེ་བྱད་ལ། །གདུལ་བྱ་གང་འདུལ་ལུས་སྤྲུལ་པ། །གསུང་ནི་ཚིག་སྦྱོར་ལེགས་པ་ལ། །ཚངས་པའི་དབྱངས་ནི་ཡན་ལག་དྲུག །ཐུགས་ནི་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་དགོངས་པར་གནས། །ཡོན་ཏན་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པ་དང་། །འཕྲིན་ལས་ཕྱི་ནང་གསང་བ་ཡི། །མཛད་པ་མ་ལུས་རྫོགས་པ་དང་། །ཕུན་སུམ་ཚོགས་པ་ལྔར་གནས་སོ། །ཞེས་སོ། །གཉིས་པ་རྣམ་པར་འཕྲུལ་པའི་རང་བཞིན་བྱེ་བྲག་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་སྐུ་གསུམ་གྱི་རིམ་པ་ལས། དང་པོ་ཆོས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་ཞིང་ཁམས་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ། གནས་བསམ་ངོ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཉིད། ཏིང་ངེ་འཛིན་མི་གཡོ་བ་ཆེན་པོ། འཁོར་སྣ་ཚོགས་རང་བཞིན་མི་གཉིས་པ། བསྟན་པ་བརྗོད་དུ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད། དུས་གང་དུའང་འགྱུར་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཆོས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་ཞིང་ཁམས་རྡུལ་དང་བྲལ་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ། གནས་དྲན་པ་ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་ཆོད་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་སེམས་དང་སེམས་བྱུང་དབྱིངས་སུ་དག་པ། འཁོར་སྟོང་པ་རང་སྣང་ གི་བྱེད་པ་ཅན། བསྟན་པ་དམིགས་པ་ཡོངས་སུ་དག་པ། དུས་བཏགས་པ་མ་ཡིན་པའོ། །ཆོས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཞིང་ཁམས་སྟོང་ཉིད་རྒྱ་མ་ཆད་པ། གནས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་འཆར་གཞིར་གྱུར་པ། ཏིང་ངེ་འཛིན་འགག་མེད་ཆེན་པོར་རང་གསལ་བ། འཁོར་རིས་མེད་ཀྱི་སངས་རྒྱས་དང་ཡེ་ཤེས་རྒྱ་མཚོའི་ཚོགས། བསྟན་པ་རང་བཞིན་མ་བཅོས་པ། དུས་སྙིང་པོ་མངོན་པར་བྱང་ཆུབ་ཏུ་རང་སྣང་བའོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་རྣམ་པར་སྣང་མཛད་གངས་ཆེན་མཚོ་དེའི་བཞུགས་ཚུལ་ཕྱི་ནས་བལྟས་ན་ནང་གསལ་བ། ནང་ནས་བལྟས་ན་ཕྱི་གསལ་བ། སྐུ་མ

【漢語翻譯】 我性無有造作也。 事業未生亦未成， 自然生起無有滅， 無作亦無能作者。 報身上亦有身語意， 功德事業共有五。 身乃顯現而無自性， 明與能明遍佈智慧。 語乃自生自然顯現， 舒捲相之輪也。 意乃無間斷之觀視， 以及了知之能力與 意念也。 功德相好圓滿具足， 意念明晰現證圓滿。 事業於法之輪中， 內外秘密皆散發， 各自種姓之佛陀， 以及菩薩眾亦如是， 從自生之舌中散發， 向眷屬以自性而示現。 化身亦有身語意， 功德事業共有五。 身乃相好具足， 隨所化機而化身。 語乃詞句善妙， 梵音具有六支分。 意乃以所知之智慧， 安住于自他二利之意念中。 功德智慧圓滿具足， 事業內外秘密之， 事業無餘圓滿具足， 安住於五種圓滿中。 如是。 第二、于種種變化之自性中分別，從三身之次第中，首先法身之法身， 剎土不可思議， 處所超越思議之法性， 三摩地大不動， 眷屬種種自性無二， 教授不可言說之法性， 時間任何時候皆無有改變之法性也。 法身之報身，剎土遠離塵垢且無有垢染， 處所斷除憶念意之分別， 三摩地心與心生於法界中清凈， 眷屬空性自顯 之作用者， 教授目標完全清凈， 時間非為假立者。 法身之化身，剎土空性無有窮盡， 處所成為一切之基礎， 三摩地于無滅大之中自明， 眷屬無有分別之佛陀與智慧海之眾， 教授自性無有造作， 時間心要現證菩提而自顯現也。 第二、報身之法身，遍照如大雪山湖泊之安住方式，從外看則內明， 從內看則外明，身不

【英語翻譯】 My nature is without fabrication. Activities are unborn and uncreated. Spontaneously arising, there is no cessation. Unmade, there is no maker. In the Sambhogakaya, there are also body, speech, and mind. Qualities and activities are fivefold. The body is appearance without inherent existence. Clarity and the source of clarity pervade wisdom. Speech is self-arisen and naturally appearing. The wheel of manifestation and withdrawal. Mind is the uninterrupted vision, And the capacity of knowledge and Intention. Qualities are complete with marks and signs, Intention is clear and direct realization is complete. Activities from the wheel of Dharma, Outer, inner, and secret are all emanated, Buddhas of individual lineages, And Bodhisattvas as well, Emanate from their self-arisen tongues, Showing the retinue their own nature. The Nirmanakaya also has body, speech, and mind. Qualities and activities are fivefold. The body is with marks and signs, Emanating bodies to tame beings as needed. Speech is well-composed words, The voice of Brahma has six branches. Mind is with the wisdom of knowable objects, Abiding in the intention of benefiting self and others. Qualities are complete with knowledge, And activities are outer, inner, and secret. Activities are completely fulfilled without remainder, Abiding in the five perfections. Thus it is said. Secondly, distinguishing the specific nature of various transformations, from the order of the three kayas. First, the Dharmakaya of the Dharmakaya, realms are inconceivable, the place is the nature of reality beyond thought, the samadhi is the great immovability, the retinue is the various non-dual nature, the teaching is the inexpressible nature of reality, the time is the unchanging nature of reality at any time. The Sambhogakaya of the Dharmakaya, realms are free from dust and without impurities, the place is the cessation of the mind's conceptualization, the samadhi is the purification of mind and mental events in the realm of reality, the retinue is the emptiness self-appearance The agent, the teaching is the complete purification of the object, the time is not imputed. The Nirmanakaya of the Dharmakaya, realms are emptiness without end, the place is the basis of all, the samadhi is self-illuminating in the great non-cessation, the retinue is the assembly of Buddhas and wisdom oceans without distinction, the teaching is the uncreated nature, the time is the essence manifesting enlightenment and self-appearing. Second, the Dharmakaya of the Sambhogakaya, Vairochana, the way of dwelling in the great snow mountain lake, looking from the outside, the inside is clear, looking from the inside, the outside is clear, the body is not

============================================================

==================== 第 6 段 ==================== 【原始藏文】 དུན་དང་རྒྱབ་ཏུ་མེད་པ། ཞལ་ཕྱོགས་བཅུ་ཀུན་ཏུ་ཐ་ལེ་བའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ཕྱག་གི་མཐིལ་ན་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ལ་མངའ་མཛད། གནས་རྣམ་དག་སྟུག་པོ་བཀོད་པ། འཁོར་ཉིད་ལས་མི་ཞན་པ། བསྟན་པ་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་རང་སྣང་བ། དུས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་རིགས་ཀྱི་གཙོ་བོ། དེའི་མཚན་ཉིད་ངོ་བོ་ཐ་དད་པ་ལ་རང་བཞིན་གཅིག་པ། ཞིང་ཁམས་སོ་སོའི་རིགས་ཀྱི་དཀྱིལ་འཁོར་གྲངས་མེད་པ། གནས་འོག་མིན། འཁོར་སོ་སོའི་རིགས་ལྔ། བསྟན་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པ། དུས་སྣང་བ་འདུ་བ་མཆེད་པའོ། །ལོངས་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ནི་རིགས་ལྔའི་སངས་རྒྱས་དང་སོ་སོའི་གཙོ་འཁོར་རོ། །དེའི་མཚན་ཉིད་སྣང་ལ་རང་བཞིན་མེད་པ་གསལ་ལ་རྟོག་པ་མེད་པའོ། །དེའི་ཞིང་ཁམས་ ན་ལྷ་དང་ལྷ་མོ་འབུམ་ཕྲག་བསམ་གྱིས་མི་ཁྱབ་པ་ལ་ལོངས་སྤྱོད་དོ། །གནས་ལྕང་ལོ་ཅན་ཡེ་ཤེས་ལྔ་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ། འཁོར་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་དཔག་ཏུ་མེད་པའོ། །དུས་རིག་པ་རང་སྣང་གི་དུས་སོ། །གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུའི་ཆོས་སྐུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་འཆང་ཆེན་པོ། དེའི་མཚན་ཉིད་སྐྱེ་བ་བཞིའི་ལུས་སུ་བྱུང་ཞིང་མཛད་པ་སུམ་ཅུ་རྩ་དྲུག་མཐར་ཕྱིན་པར་ཞལ་གྱིས་བཞེས་པ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱས་བསྐོར་བ་ཚངས་ཆེན་གྱི་ཞིང་ཁམས། དེའི་གནས་མེ་ཏོག་པདྨ་ཁ་སྟོང་དང་ལྡན་པ། འཁོར་སྐྱེ་བ་བཞིས་བསྡུས་པའི་འགྲོ་བ། བསྟན་པ་སྡེ་སྣོད་ཀུན་གྱི་རྩ་བ་སྒྲ་ཐལ་འགྱུར། དུས་ཚེ་ལོ་དཔག་ཏུ་མེད་པ་ཐུབ་པའི་དུས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་ལོངས་སྐུ་དཔལ་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔའ། དེའི་ཞིང་ཁམས་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོའི་འཇིག་རྟེན་གྱི་ཁམས་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ། གནས་གདུལ་བྱ་ངོ་དང་སྦྱར་བ། འཁོར་ས་བརྒྱད་པའི་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ། བསྟན་པ་ངེས་པ་དོན་གྱི་ཐེག་པ། དུས་ངེས་པ་མེད་པའོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་སྤྲུལ་སྐུ་ཤཱཀྱ་ཐུབ་པ་དེའི་མཚན་ཉིད་ཁྱིམ་ནས་ཁྱིམ་མེད་པར་རབ་ཏུ་བྱུང་བ་ལ་སོགས་པ་མཛད་པ་བཅུ་གཉིས་ལ་ལོངས་སྤྱོད་པའོ། །ཞིང་ཁམས་འཛམ་གླིང་བྱེ་བ་ཕྲག་བརྒྱ་ལ་སོགས་པ་སྟོང་གསུམ་གྱི་སྟོང་ཆེན་པོ་མི་མཇེད་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ཆེན་པོ་གཅིག་ལ་མངའ་མཛད། གནས་བྱ་རྒོད་ཕུང་པོའི་རི་ལ་སོགས་པ། འཁོར་ཐུན་མོང་བ་དགེ་སློང་ཕ་མ་གཉིས། དགེ་བསྙེན་ཕ་མ་གཉིས་ཏེ་རྣམ་པ་བཞི། ཐུན་མོང་མ་ཡིན་པ་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ཆེན་པོ་ས་ཐོབ་པ་གྲངས་མེད་བརྗོད་ཀྱིས་མི་ལང་བ། སྣ་ཚོག

【漢語翻譯】 無有前後，面朝十方一切處。其凈土于掌中擁有二十一個世界。處所是清凈密集嚴飾，眷屬不遜於自身，教法是自生智慧的自顯現，時間是證悟現前之時。報身之報身是種姓之主，其特徵是體性各異而自性相同，凈土是各自種姓的無量壇城，處所是色究竟天，眷屬是各自的五部種姓，教法受用於五種智慧，時間是顯現聚集增長。報身之化身乃五部佛及各自之主眷。其特徵是顯現而無自性，明瞭而無分別。其凈土中受用著不可思議的億萬天神和天女。處所是具髮髻者，五種智慧任運成就。眷屬是無量之佛與菩薩。時間是覺性自顯現之時。第三化身之法身，大吉祥金剛持。其特徵是示現四生之身，並承諾圓滿三十六種事業。其凈土為百俱胝三千大千世界所圍繞之大梵天凈土。其處所是具有千瓣蓮花，眷屬為四生所攝之有情，教法為一切律藏之根本——聲塵，時間是壽命無量之能仁之時。化身之報身，吉祥金剛薩埵。其凈土為百俱胝三千大千世界之大千世界。處所是與所化相應，眷屬是八地菩薩，教法是了義之乘，時間是不定之時。化身之化身，釋迦牟尼佛，其特徵是受用從在家出家等十二行事業。凈土擁有百俱胝贍部洲等三千大千世界之娑婆世界。處所是鷲峰山等，眷屬共同者為比丘父母二者，居士父母二者，共四種。不共者為無數不可言說之已證地之大菩薩，種種。

【英語翻譯】 Without front or back, facing all ten directions. His pure land possesses twenty-one world systems in the palm of his hand. The place is purely and densely adorned, the retinue is not inferior to himself, the teaching is the self-manifestation of self-born wisdom, and the time is when realization is manifest. The Sambhogakaya of Sambhogakaya is the lord of the family, whose characteristic is that the entities are different but the nature is the same, the pure land is the countless mandalas of each family, the place is Akanishta, the retinue is the five families of each, the teaching is enjoyed by the five wisdoms, and the time is the appearance of gathering and increasing. The Nirmanakaya of Sambhogakaya is the five Buddhas and their respective lords and retinues. Its characteristic is appearance without self-nature, clarity without conceptuality. In its pure land, countless billions of gods and goddesses are enjoyed. The place is the one with matted hair, where the five wisdoms are spontaneously accomplished. The retinue is immeasurable Buddhas and Bodhisattvas. The time is the time of the self-manifestation of awareness. The Dharmakaya of the third Nirmanakaya, the great glorious Vajradhara. Its characteristic is that it appears in the body of the four births and promises to perfect the thirty-six activities. Its pure land is the Great Brahma pure land surrounded by a hundred billion three-thousand great thousand worlds. Its place is the lotus with a thousand petals, the retinue is sentient beings gathered by the four births, the teaching is the root of all Vinaya Pitaka - sound dust, and the time is the time of the Sage of immeasurable life. The Sambhogakaya of Nirmanakaya, the glorious Vajrasattva. Its pure land is a hundred billion three-thousand great thousand world systems. The place is in accordance with the trainable, the retinue is the eighth-bhumi Bodhisattva, the teaching is the definitive vehicle, and the time is indefinite. The Nirmanakaya of Nirmanakaya, Shakyamuni Buddha, whose characteristic is enjoying the twelve deeds such as renouncing the home life. The pure land possesses one great world of the Sahā world of three thousand great thousand worlds, such as a hundred billion Jambudvipas. The place is Vulture Peak Mountain, etc., the common retinue is two parents of monks, two parents of laymen, a total of four kinds. The uncommon ones are countless unspeakable great Bodhisattvas who have attained the bhumis, various.

============================================================

==================== 第 7 段 ==================== 【原始藏文】 ས་ངེས་པ་མེད་པའི་འཁོར་ལྷ་དང་མི་དང་ལྷ་མ་ཡིན་ལ་སོགས་པ་དཔག་ཏུ་མེད་པ། བསྟན་པ་རྒྱུ་འབྲས་ཀྱི་ཐེག་པ་སྣ་ཚོགས། དུས་ངེས་པ་ཆེན་པོ་རྣམ་པར་གཅོད་པ་སྟེ་གདུལ་བྱ་སོ་སོ་ལ་ཕན་པར་མཛད་པའི་དུས་སོ། །དོན་གཉིས་པ་རིག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུའི་རྒྱལ་མཚན་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་ཀྱི་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བའོ། །ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་ཉི་མ་ལྟ་བུ་ཡེ་ནས་མཁྱེན་རིག་གི་ཆར་གནས་པ་གློ་བུར་གྱིས་སྒྲིབས་པའི་སྤྲིན་ཐམས་ཅད་དང་བྲལ་བས་ཤེས་རབ་དྲི་མ་མེད་པའི་དགོངས་པ་ཉིད་སྐུ་རྣམས་ཀྱི་སྙིང་པོར་གནས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་པས་རིག་ཅིང་རང་གསལ་ཆ། །བསྡུས་པའི་ངོ་བོ་རང་རིག་པ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་དགོངས་པ་ནི། །ལྷུན་གྲུབ་དྲི་མེད་རང་གསལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཡེ་ནས་མཁྱེན་རིག་ཏུ་གསལ་བའི་ཆ་ལྷུན་གྲུབ་དེ་ཉིད་རྟོགས་པ་མངོན་གྱུར་ཏུ་ཤེས་པས་སྒྲིབ་པ་ཀུན་ལས་རང་གྲོལ་ཏེ་ཡོན་ཏན་མ་ལུས་པའི་དཀྱིལ་འཁོར་དུ་རྒྱས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པར་བདེ་ཀློང་དུ་འཁྱིལ་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཡེ་ནི་གསལ་ཞིང་མཁྱེན་རིག་ཆ། །ཤེས་པ་རང་གྲོལ་དཀྱིལ་འཁོར་གཅིག །ཅེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཡེ་ནས་རང་བཞིན་ལྷུན་ གྱིས་གྲུབ། །དེ་ནས་རྟོགས་པ་མངོན་དུ་གྱུར། །ཡེ་ཤེས་ངེས་ཚིག་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ཡང་སྐུའི་སྙིང་པོར་གནས་པས་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པ་ཡང་ངོ་བོ་བདག་གཅིག་གི་འབྲེལ་པ་གྲུབ་པའི་དོན་ཏེ། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཐ་དད་རང་བཞིན་འགྱུར་བ་མེད། །དེ་ཕྱིར་སྐུ་ལྔའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད། །དོན་ལ་དེ་བཞིན་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐུན་མོང་གི་རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་། སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དེའང་ཆོས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཉི་མའི་སྙིང་པོ་ལྟར། ལོངས་སྤྲུལ་གཉིས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟེར་དང་འདྲ་བའི་འཆར་གཞི་བྱེད། ལོངས་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་མེ་ལོང་དང་འདྲ་བས་ཡེ་ཤེས་རྫོགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་སྟོན་ཞིང་མཚན་ཉིད་མ་འདྲེས་གསལ་བར་འཛིན། སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ཟླ་ལྟ་བུས་སྣོད་དང་འཚམས་པར་དོན་མཛད་པའོ། །ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལྟར་གྲོལ་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐུགས་རྗེ་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ།

【漢語翻譯】 無有定處的眷屬，天、人、非天等等，不可計數。教法是因果的各種乘。時間是徹底斷除巨大的不定，也就是利益各個所化眾生的時間。第二個意義是廣說覺性智慧的自性如意寶幢，有三：智慧的體性，詞義，詳細分類。體性是覺性如太陽一般，本來就存在於覺知之中，遠離了所有突然遮蔽的云，因此無垢智慧的意指安住在諸佛的精華之中。如《Thal 'gyur》中說：以智慧覺知且自明，總集之體是自知。又如《Rang shar》中說：自生智慧之意指，任運無垢自明瞭。詞義是：本來就顯明為覺知的任運成就之分，證悟現前時，知曉從一切遮障中自然解脫，功德在無餘的壇城中廣大，因此身與智慧無有分離地迴旋于安樂之中。如《Thal 'gyur》中說：本來顯明覺知之分，智慧自解脫壇城一。又如《Rang shar》中說：本來任運自性成，從此證悟現前顯，智慧詞義即如此。也就是說，安住在身的精華中，因此身與智慧無有分離，也是體性一體的關係成立之義。如彼續部中說：差別自性無有變，因此五身的智慧，身與智慧無分離，意義上如是安住。詳細分類有兩種：共同的詳細分類和各自自性的廣說。第一種有三種：法身基礎安住的智慧，報身相好執持的智慧，化身周遍的智慧。其中，法身的智慧如太陽的精華，化身和報身二者的智慧如同陽光一般進行規劃。報身的智慧如同鏡子一般，顯現智慧圓滿的影像，並且不雜亂地執持相好。化身的智慧如同水月一般，與所化相應地成辦利益。如《Thal 'gyur》中說：如此解脫之心性中，並非沒有大悲。

【英語翻譯】 The retinues without fixed places, such as gods, humans, and asuras, are immeasurable. The teachings are various vehicles of cause and effect. Time is the complete cutting off of great uncertainty, which is the time that benefits each individual to be tamed. The second meaning is the extensive explanation of the nature of awareness and wisdom, the wish-fulfilling jewel banner, which has three aspects: the essence of wisdom, its definition, and its detailed classification. The essence is that awareness, like the sun, inherently exists in the realm of knowing and awareness, free from all suddenly obscuring clouds. Therefore, the intention of immaculate wisdom abides in the essence of all the bodies. As it says in the Thal 'gyur: 'Knowing with wisdom and self-illuminating, the essence of aggregation is self-knowing.' And as it says in the Rang shar: 'The intention of self-born wisdom is spontaneously perfect, immaculate, and self-luminous.' The definition is: the spontaneously accomplished aspect that is inherently clear in knowing and awareness, when realization manifests, it is known to be self-liberated from all obscurations, and qualities expand in the mandala of completeness, so body and wisdom whirl in the space of bliss without separation. As it says in the Thal 'gyur: 'Inherently clear is the aspect of knowing and awareness, wisdom self-liberated, the mandala is one.' And as it says in the Rang shar: 'Inherently, the nature is spontaneously accomplished, from then on, realization manifests, the definition of wisdom is just like that.' That is to say, it abides in the essence of the body, therefore body and wisdom are inseparable, which also establishes the meaning of the relationship of one essence. As it says in that tantra itself: 'Different natures do not change, therefore it is the wisdom of the five bodies, body and wisdom are inseparable, in meaning it abides thus.' There are two types of detailed classification: the common detailed classification and the extensive explanation of the individual natures. The first has three aspects: the wisdom of the Dharmakaya's basic abiding, the wisdom of the Sambhogakaya's holding of characteristics, and the wisdom of the Nirmanakaya's all-pervasiveness. Among these, the wisdom of the Dharmakaya is like the essence of the sun, and the wisdom of the two, Sambhogakaya and Nirmanakaya, makes plans like sunlight. The wisdom of the Sambhogakaya is like a mirror, showing the complete image of wisdom and holding the characteristics clearly without confusion. The wisdom of the Nirmanakaya is like a reflection of the moon in water, accomplishing benefits in accordance with the vessel. As it says in the Thal 'gyur: 'In such a liberated mind, there is no lack of great compassion.'

============================================================

==================== 第 8 段 ==================== 【原始藏文】 །གཞི་ལ་གནས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་འཆར་གཞི་བྱེད། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རྐྱེན་གྱི་དག་པ་སྨིན་པར་བྱེད། །ཤེས་དང་ཤེས་བྱའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །མོས་གུས་ཅན་ལ་དངོས་གྲུབ་སྟེར། །ཞེས་སོ། ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི་ཤེལ་གོང་རང་སོར་གནས་པ་ལྟར་སྟོང་གསལ་འཆར་གཞིའི་ཆར་གནས་ལ། དེའི་ངང་ནས་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས་འཆར་བྱེད་ཀྱི་ཆ་ཙམ་ལས་དངོས་སུ་གསལ་བ་མེད་དོ། །མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་དུས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞིའི་ཚང་ཚུལ་ཙམ་དང་། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་ལྟར་འཕྲོ་བས་དངོས་སུ་མེད་ལ། རང་ངོ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཤེལ་ལས་འོད་ལྔ་སྣང་བ་ལྟར་གནས་སོ། །སྤྲུལ་སྐུའི་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་དུས་ན་གཞི་གནས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཉི་ཟླའི་སྙིང་པོ་ལྟར་དབྱིངས་ལས་མ་གཡོས། མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཟེར་དང་འཇའ་ཚོན་ལྟར་ལོངས་སྐུའི་ཞིང་ན་གནས་ཏེ་དངོས་སུ་མེད་ལ། ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཆུ་ཟླ་རང་ངོ་ན་ཤར་བ་ལྟར་གདུལ་བྱ་སོ་སོའི་ངོ་ཁ་ལ་སྣང་བ་སྟེ། སྣང་ཚུལ་ཆོས་ཅན་ལ་ལྟོས་ནས་སོ་སོར་ཕྱེ་ལ། རང་བཞིན་ཆོས་ཉིད་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་ལས་འདས་པའི་ངོ་བོ་གཅིག་པ་ཙམ་དུ་བརྗོད་དེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ཡང་སེམས་ཉིད་སྨིན་པའི་ཚེ། །ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ལ་གཞི་གནས་ཏེ། །ཀ་ནས་དག་པས་དྲི་མ་ཟད། །ངོ་བོ་ཡེ་ནས་འཁྲུལ་པ་མེད། །འཆར་བྱེད་མ་འགགས་ལྷུན་གྲུབ་བོ། །རང་བཞིན་འདི་འདྲ་ངེས་པ་མེད། །ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་ཐུགས་རྗེ་སྟེ། །འཁོར་བ་འདས་པ་ཆད་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །འདི་དག་ཀྱང་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ལ་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་སྒོ་ཡོད་པ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་ རང་ངོ་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་མེད་པ་ངོ་བོ་གཉིས་མེད་མཐའ་གྲོལ་དག་པ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་སྒོ་དང་གཞིའི་འཆར་གཞི་རང་ས་ན་གནས་པ་ལས་བྱུང་ལ། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་འོད་དང་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལ་ཐུག་ཅིང་། སྤྲུལ་སྐུ་གདུལ་བྱ་ལ་སྣང་ནུས་པ་མ་དག་པ་འཁོར་བའི་སྒོ་ཡི་འབྲེལ་དུ་ཤར་བ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དབང་རྣམ་པར་ཕྱེ་བ་ལས། འཁོར་བ་ངན་སོང་རོལ་པར་ཡེ་ཤར་ལ། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །ཆོས་སྐུའི་དུས་ན་སྒོ་བརྒྱད་དབྱིངས་སུ་ནུབ་པའི་འཆར་གཞིར་ཡོད་པ་ལས་ལོངས་སྤྲུལ་ཕྱིར་སྣང་དུ་འཆར་ནུས་པའི་གནད་དེ་ལས་བྱུང་བ་སྟེ། དབྱིངས་འདི་ལྟ་བུའི་འབྲེལ་བ་རྩི་ལུགས་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདི་མ་གཏོགས་པ་ན་གསལ་པོར་མེད་ལ། ལེགས་པར་འཇལ་ཤེས་པ་ནི་དེང

【漢語翻譯】 安住于基位的智慧， 自性之力的顯現之基。 執持相狀的智慧， 使緣起的清凈成熟。 能知與所知的智慧， 賜予具信者成就。 如是說。

法身基位之智慧，如水晶球安住于自身般，處於空明顯現之基中。於此之中，執持相狀之智慧與普照之智慧，僅為顯現之分，實則並不明顯。執持相狀之時，基位之智慧僅為顯現之完整，普照之智慧如光芒般放射，實則並不存在。自性執持相狀之智慧，如水晶中顯現五光般安住。

化身之智慧時，基位之智慧如日月之精華般，不離法界。執持相狀之智慧如光芒與彩虹般，安住于報身剎土，實則並不存在。普照之智慧如水中月般，于各自所化眾生之面顯現。顯現之方式依賴於有法，故而各自分離。若依自性法性而論，則可稱為超越一與異之同一體性。如《現觀莊嚴論》云：彼心性成熟時，於法身中安住基，從始清凈故，垢染盡除。體性本無錯亂，顯現無礙任運成，此等自性無有定，普照一切乃大悲，輪迴涅槃無斷絕。如是說。

此等亦是從覺性法身具有任運成就之門而生。法身自性無有事物與相狀，從無二體性邊解脫，清凈智慧之門與基之顯現安住于自身而生。報身執持相狀之智慧則與光、身、智慧三者相連。化身能于所化眾生前顯現，從不清凈輪迴之門的關係中顯現。如《入行論》中分別講述道：輪迴惡趣樂為智者現。如是說。法身之時，八門於法界中隱沒，從具有顯現報身與化身之關鍵處而生。此等法界之關聯計算方式，除大圓滿外，並不明晰。善能衡量者，乃是如今。

【英語翻譯】 The wisdom abiding in the base, Is the basis for the manifestation of the power of nature. The wisdom that holds characteristics, Causes the purification of conditions to ripen. The wisdom of knower and known, Gives accomplishment to those with devotion. Thus it is said.

The wisdom of the Dharmakaya's base is like a crystal ball abiding in its own state, residing in the realm of empty and clear manifestation. Within it, the wisdom that holds characteristics and the all-pervading wisdom are only aspects of manifestation, not actually clear. When holding characteristics, the wisdom of the base is only the completeness of the manifestation, and the all-pervading wisdom radiates like rays, but is not actually present. The wisdom that holds its own characteristic is like the appearance of five lights from a crystal.

At the time of the Nirmanakaya's wisdom, the wisdom of the base does not move from the sphere, like the essence of the sun and moon. The wisdom that holds characteristics abides in the realm of the Sambhogakaya like rays and rainbows, but is not actually present. The all-pervading wisdom appears on the faces of individual beings to be tamed, like the moon in water appearing in its own form. The way it appears is separated according to what is conditioned, but according to the nature of reality, it is said to be only the same essence that transcends one and different. As it is said in the Prasangika: When that mind ripens, it abides in the base of the Dharmakaya, because it is pure from the beginning, defilements are exhausted. The essence is never mistaken, manifestation is unceasing and spontaneously accomplished. This kind of nature is not definite, all-pervading is compassion, samsara and nirvana are not cut off. Thus it is said.

These also arise from the fact that rigpa Dharmakaya has a spontaneously accomplished door. The Dharmakaya's own essence is without things and characteristics, arising from the door of wisdom that is liberated from the two essences, and the manifestation of the base abiding in its own place. The wisdom that holds the characteristics of the Sambhogakaya is connected to light, body, and wisdom. The Nirmanakaya is able to appear to beings to be tamed, arising from the relationship of the door of impure samsara. As it is said in the division of power: Samsara and evil destinies appear to the wise as enjoyment. Thus it is said. At the time of the Dharmakaya, the eight doors are present in the sphere as a plan that can manifest outwardly as Sambhogakaya and Nirmanakaya. This way of calculating the relationship of such a sphere is not clear except in the Great Perfection. It is now that one can measure it well.

============================================================

==================== 第 9 段 ==================== 【原始藏文】 ་སང་ཁོ་བོ་ཙམ་དུ་ཟད་དོ། །གཉིས་པ་སོ་སོའི་རང་བཞིན་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གསུམ་སྟེ། ཆོས་སྐུ་གཞི་གནས། ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པ། སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པའོ། །དང་པོ་ནི་གྲོལ་སར་གྲོལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཀ་དག་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རོ་གཅིག་པ་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་དུ་གནས་པ་ནི་ངོ་བོ་ཀ་དག་གི་ཡེ་ཤེས་སྤྲོས་བརྗོད་ཀྱི་མཐའ་ལས་འདས་པ་ཤེལ་གོང་ཟང་ཐལ་བ་ལྟ་བུ། རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་སྣང་ཆའི་ཡོན་ཏན་གྱི་འཆར་གཞི་གཏིང་གསལ་ཕྲ་བ་ཙམ་ལས་དངོས་པོ་རིས་ཅན་དུ་མེད་པ། ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ངོ་བོའི་རྩལ་ལས་འཆར་གཞིར་མ་འགགས་ལ་ཤེས་རིག་ཡུལ་ལ་དངོས་སུ་མི་དཔྱོད་པའི་ཆ་ཙམ་དུ་གནས་པའོ། །དེ་ཡང་ཆོས་སྐུ་ལ་རགས་པར་ཡོད་ན་དངོས་པོ་དང་མཚན་མར་འགྱུར་བས་མཚན་ཉིད་སྤྲོས་བྲལ་ཞི་བར་མི་འཐད་ལ། འཆར་གཞི་གཏིང་གསལ་གྱི་ཆ་ཕྲ་བར་མེད་ན་སྟོང་ཆད་ནམ་མཁའ་བཞིན་དུ་འགྱུར་བས་ན། དེ་གཉིས་ཀ་ལས་ལོག་ནས་སྟོང་གསལ་ཕྲ་བའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞི་གནས་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། འདི་ལ་དབང་པོར་སྣང་བ་མེད། །རྡོས་བཅས་མཚན་མ་རང་དག་ཕྱིར། །གཏིང་གསལ་ཆེན་པོའི་གཞི་མར་གནས། །ཁྱབ་དང་ཁྱབ་པ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་། །ཕྱང་ནས་ཆད་པ་མེད་སྣང་བར། །གསལ་བྱེད་སྣང་བའི་ཆ་མ་འགགས། །སྙིང་པོ་ཐམས་ཅད་བཅུད་བསྡུས་པའི། །དྲི་མ་མེད་ཅིང་རང་སར་དག །སངས་རྒྱས་རྣམས་ཀྱི་གསང་ཆེན་དུ། །རང་བཞིན་གྱི་ནི་ཆ་ལ་བཞུགས། །ཐུགས་རྗེའི་སྣང་ཆ་སྣ་ཚོགས་ལས། །སྟོང་ཆ་འགགས་པ་མེད་པ་ཉིད། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་རྣམ་གཉིས་སུ། །སྣང་བའི་ཆ་ལ་སྣང་བར་བས། །མེད་པའི་སྣང་བ་རང་དག་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ནི། །མཛད་པའི་རྩོལ་བ་ཡེ་མེད་པས། །མ་བྱས་སྣང་བའི་ཚུལ་དག་ཏུ། །ཡེ་ནས་འབྱེད་པ་མེད་པར་སྣང་། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་གི་བྱས་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །རང་གི་རང་བཞིན་དེ་ལྟར་སྣང་། །ཤེས་བྱ་ཡེ་ཤེས་གཉིས་མེད་ན། །བེམས་པོ་རྣམས་དང་ཁྱད་ཅི་ཡོད། །ཡང་ན་སྟོང་པ་ཕྱང་ ཆད་དུ། །འདི་ཉིད་འགྱུར་བ་ཁོ་ནའོ། །ཞེས་པ་ནས། དེ་ཕྱིར་ཐམས་ཅད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཡེ་ཤེས་ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ལ་སྣང་། །ཞེས་པའི་བར་དུ་གསུངས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྐུའི་རང་དུས་ན་ཡེ་ཤེས་གསུམ་ལྡན་གྱི་ཆ་རྟག་ཆད་སྤྲོས་པ་ལས་འདས་པར་བཞུགས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ངོ་བོ་ཀ་དག་ཡེ་ཤེས་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་སྲིད་མིང་མེད། །གཅིག་དང་གཉིས་ཀྱི་གྲངས་མེད་པའོ། །བརྟགས་པས་ཡོད་མེད་གྲུབ་པ

【漢語翻譯】 僅此而已。第二，詳細解釋各自的自性，有三點：法身的基礎，報身的特徵，化身周遍的智慧的詳細解釋。第一，在解脫處解脫的法身，如虛空般無二無別，此時安住于具足三種智慧的狀態，即本體本凈的智慧，超越了戲論言說的邊際，如水晶球般通透；自性任運的智慧，顯現部分的功德的計劃，只有極細微的清澈，沒有具體的類別；大悲周遍的智慧，從本體的力量中，計劃不間斷地顯現，而智慧並不實際地觀察對境，只是安住于這種狀態。如果法身有粗大的存在，就會變成事物和相狀，與特徵離戲寂靜不相符。如果沒有清澈的計劃的細微部分，就會變成空無一物的虛空。因此，從這兩者中解脫出來，安住于空明細微的智慧計劃中。《虛空藏六法》中說：「於此無有根識之顯現，因其本自清凈無有粗重之相。安住于大清明之基礎，以周遍與非周遍而空。于顯現中無有斷滅，顯現之光明部分不間斷。一切精華皆彙集，無垢且自性清凈。于諸佛之大秘密中，安住于自性之部分。從大悲之各種顯現中，空性部分無有間斷。所知與智慧二者，于顯現之部分顯現。從無有之顯現自性清凈中，自性力量之大悲，因無有造作之勤奮，于未作之顯現方式中，本自無有分別而顯現。如太陽之光芒般，非自己所作，乃是自己之自性如是顯現。若所知與智慧無二，與無情之物有何差別？或者變成空無一物的斷滅？此即是唯一的轉變。」從這裡開始，直到「因此，一切遍知者，于智慧大悲之部分顯現」之間都有講述。這樣，在法身的自有時期，三種智慧具足的部分安住于超越常斷戲論的狀態中。《現觀莊嚴論》中說：「本體本凈的智慧中，沒有無明這樣的輪迴之名，沒有一和二的數字，考察後有無都不能成立。

【英語翻譯】 That's all there is to it. Second, to explain the individual nature in detail, there are three points: the basis of the Dharmakaya, the characteristics of the Sambhogakaya, and the detailed explanation of the all-pervading wisdom of the Nirmanakaya. First, the Dharmakaya that is liberated in the place of liberation is like the sky, without duality. At this time, it abides in the state of possessing three wisdoms, which is the wisdom of the essence of original purity, beyond the limits of elaboration and expression, like a crystal ball that is completely transparent. The wisdom of self-existing perfection is the plan of the qualities of appearance, only with extremely subtle clarity, without concrete categories. The wisdom of all-pervading compassion is the uninterrupted manifestation of the plan from the power of the essence, while wisdom does not actually observe the objects, but only abides in this state. If the Dharmakaya has a coarse existence, it will become things and characteristics, which is not in accordance with the characteristics of non-elaboration and peace. If there is no subtle part of the clear plan, it will become an empty sky. Therefore, liberated from these two, it abides in the empty, clear, and subtle plan of wisdom. In the "Six Spaces of Klong," it says: "Here there is no appearance of the senses, because it is originally pure and without coarse characteristics. It abides in the foundation of great clarity, empty with pervasion and non-pervasion. In appearance there is no annihilation, the light part of appearance is uninterrupted. All essences are gathered, without defilement and self-purified. In the great secret of the Buddhas, it abides in the part of self-nature. From the various appearances of great compassion, the part of emptiness is uninterrupted. The known and the wisdom are two, appearing in the part of appearance. From the self-purified appearance of non-existence, the great compassion of the power of self-nature, because there is no effort of creation, in the way of unmade appearance, it appears without original distinction. Like the rays of the sun, it is not made by oneself, but one's own self-nature appears as such. If the known and the wisdom are non-dual, what is the difference from inanimate objects? Or does it become an empty annihilation? This is the only transformation." From here, it says until "Therefore, all knowers appear in the part of wisdom and compassion." In this way, in the self-existing period of the Dharmakaya, the part of the three wisdoms abides in a state beyond permanence, annihilation, and elaboration. In the "Madhyamaka," it says: "In the wisdom of the essence of original purity, there is no name of samsara like ignorance, there is no number of one and two, and existence and non-existence cannot be established after examination.

============================================================

==================== 第 10 段 ==================== 【原始藏文】 ་མེད། །གོང་དུ་མ་ཕྱེའི་མཚན་ཉིད་ལས། །ཡེ་ཤེས་ཙམ་དུའང་གྲུབ་པ་མེད། །ཚིག་མེད་བརྗོད་པར་གྲུབ་པ་མེད། །མཐའ་ལ་མི་གནས་རང་རིག་དག །བརྗོད་འཛིན་མིང་གི་མཐའ་ཟད་པའོ། །རྒྱུ་མེད་རྐྱེན་གྱི་གྲངས་མེད་ལ། །གཉིས་སྣང་ཡུལ་དང་ཡུལ་ཅན་མེད། །མཚན་ཉིད་གང་དུའང་ཕྱེ་བ་མེད། །ཡུལ་རྐྱེན་རགས་པ་རང་ཟད་པའོ། །ཡེ་ནས་མེད་པས་དག་པས་དག །འཁྲུལ་རྟོག་འགགས་པས་ཅིར་མ་འཛད། །མ་སྐྱེས་པས་ན་འགག་སྟོང་ངོ་། །རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་ཡེ་ཤེས་ཞེས། །མི་སྐྱེ་མི་འགག་ཅིར་མི་དགོངས། །ཡུལ་དག་ངེས་པ་མེད་ཕྱིར་རོ། །རྩལ་དང་ཡོན་ཏན་འགག་མེད་པས། །རོལ་པ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ལས། །སྣ་ཚོགས་རྫོགས་པའི་གཞི་མའོ། །མེད་ཕྱིར་སྣང་ལ་སྣང་ཕྱིར་སྟོང་། །སྣང་སྟོང་འཇུག་པའི་ཡན་ལག་ཅན། །སངས་རྒྱས་སེམས་ཅན་དག་ཡུལ་ལོ། །འདི་ལྟར་གཞི་ཞེས་མངོན་པར་གནས། །རང་བཞིན་ཙམ་དུ་གནས་པ་ལས། །ངོ་བོའི་ཆ་ནས་བཏགས་ པས་སྟོང་། །ཡན་ལག་སྤྲོས་ཕྱིར་མཁྱེན་པ་རྫོགས། །རང་གནས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར། །འདི་ལ་སྤང་བླང་གཉིས་མེད་པའོ། །ཐུགས་རྗེ་ཀུན་ཁྱབ་ཡེ་ཤེས་ལ། །མི་མཛད་སྣ་ཚོགས་འཆར་བའི་སྒོ། །འཛད་པ་ལྟར་སྣང་ངོ་བོར་རྫོགས། །ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་ལས། །ཡེ་ཤེས་མཁྱེན་པ་རྫོགས་པའི་ཆ། །ཤུགས་ཀྱིས་སེམས་ཅན་རྣམས་ལ་འཆར། །འདི་མེད་འཁོར་འདས་སྡེ་ཆད་པས། །མཁྱེན་པས་རིག་ཅིང་གསལ་བའོ། །རང་རིག་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ལས། །རང་བཞིན་ཤུགས་ཀྱི་ཐུགས་རྗེ་ཉིད། །མ་འགགས་འགག་པ་མེད་པའོ། །འབྱུང་བ་དག་པའི་ཆ་ལས་ནི། །ལོགས་སུ་མེད་པ་གཅིག་རྫོགས་པའི། །ཉི་མ་ལས་ནི་འོད་བཞིན་དུ། །རང་ཆས་སྒྲིབ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་ཆོས་སྐུ་སྟོང་པའི་ཡེ་ཤེས་འཆར་གཞི་རང་མལ་ན་གནས་པ་ཞེས་བྱའོ། །གཉིས་པ་ལོངས་སྐུ་མཚན་ཉིད་འཛིན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ལྔ་ལས། དང་པོ་ནི་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལ། ངོ་བོ། ངེས་ཚིག་དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་གྲོལ་གཞི་དབྱིངས་ཀ་ནས་དག་པའི་ཆ་སྟོང་པ་དང་། རང་གསལ་ཡེ་ཤེས་ཀྱི་རང་འོད་ཀྱི་གཞི་དང་། ཤེས་རིག་གི་དབྱིངས་གསུམ་དབྱེར་མེད་པ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ནི། །སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཡུལ་ཉིད་དང་། །གསལ་བ་འོད་ཀྱི་སྣང་བ་དང་། །ཡེ་ཤེས་རིག་པའི་སྤྱོད་ཡུལ་གསུམ། །དེ་གསུམ་འཛོམ་པས་དབྱིངས་ཞེས་ བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ནི་ཡངས་པ་ལ། །མཐའ་དང་དབུས་སུ་མི་དམིགས་པས། །གྲོལ་གཞིའི་ཆོས་ཉིད་དག་པའོ། །ཞེས་སོ

【漢語翻譯】 無有。于未曾分別之體性中，亦無有僅是智慧之成立。無有無言說之言說成立。不住于邊際，自性覺，言說執持名之邊際窮盡。于無因之無數緣起中，無有二取境與有境。于任何體性亦無有分別。粗大之境緣自窮盡。從本無有故，以清凈而清凈。以錯亂分別止息故，於何亦不盡。未生故，止息空性。自性任運成就智慧，不生不滅，於何不作意？以境清凈無有決定故。功用與功德無有止息故，僅于嬉戲中顯現，乃圓滿種種之根本。以無有故顯現，以顯現故空性。具足顯空融入之支分。佛與有情皆是境。如是作為基顯現安住。僅安住于自性，以本體之分而假立為空性。以支分開展故，知圓滿。以自住任運成就之故，於此無有舍取二者。于遍及慈悲之智慧中，無作而顯現種種之門。似盡而於本體中圓滿。於法身空性之自性中，智慧知圓滿之分，以勢能而顯現於有情眾生。若無此，則輪迴涅槃之部類斷絕，以知而覺知且明瞭。于自明清明之自性中，自性勢能之慈悲即，無有止息，無有斷絕。于諸元素清凈之分中，無有分離，一者圓滿之，如日出之光芒般，自性無有遮障。如是說。如是，法身空性之智慧顯現之基，安住于自處，是為如是說。第二，受用身執持相之智慧有五，其中第一是法界性智，本體，定義，分類三者中，本體是解脫之基，從界本初清凈之分空性，與自顯智慧之自光之基，與覺性之界三者無別，于自顯中說：法界性智者，大空性是境，明是光之顯現，智慧覺性之行境三者，此三者具足故名爲了界。如是說。于總說中說：法界是廣闊的，無有邊際與中心，是解脫之基的法性清凈。如是說。

【英語翻譯】 Non-existent. In the nature of what has not been differentiated, there is no establishment of even mere wisdom. There is no establishment of speech without words. Self-awareness that does not abide at the extremes, the grasping of speech, the end of names is exhausted. In the countless causes and conditions without cause, there are no dualistic appearances of objects and subjects. There is no distinction in any characteristic. Coarse object-conditions are self-exhausted. Because it is primordially non-existent, it is pure by purity. Because the cessation of delusion and conceptualization, it is not exhausted in anything. Because it is unborn, it is cessation and emptiness. The self-existing, spontaneously accomplished wisdom, unborn and unceasing, what do you not contemplate? Because the realm is pure, there is no certainty. Because skill and qualities are without cessation, it appears merely as play, the basis for the perfection of all kinds. Because it is non-existent, it appears; because it appears, it is empty. Possessing the limbs of the union of appearance and emptiness. Buddhas and sentient beings are the realm. Thus, the ground is manifestly present. Abiding merely in its own nature, it is empty by imputation from the aspect of its essence. Because the limbs are expanded, knowledge is perfected. Because it is self-abiding and spontaneously accomplished, there is no acceptance or rejection here. In the all-pervading wisdom of compassion, the gate of the unmade, the manifestation of all kinds. Appearing as exhausted, it is perfected in essence. From the nature of the emptiness of the Dharmakaya, the aspect of the perfection of wisdom and knowledge, it appears to sentient beings by force. Without this, the categories of samsara and nirvana are cut off, known and clear by knowledge. From the nature of self-awareness and clarity, the compassion of the self-nature's force is unceasing and without cessation. From the aspect of the purity of the elements, there is no separation, one is perfected, like the light from the sun, the self-nature is without obscuration. Thus it is said. Thus, the basis for the manifestation of the wisdom of the emptiness of the Dharmakaya, abiding in its own place, is called thus. Second, the wisdom of the Sambhogakaya, which holds characteristics, has five aspects. The first is the wisdom of the Dharmadhatu. Essence, definition, and division, among the three. The essence is the basis of liberation, the emptiness of the aspect of purity from the beginning of the realm, and the basis of the self-light of self-luminous wisdom, and the three realms of awareness are inseparable. In the self-arisen it says: The wisdom of the Dharmadhatu is the great emptiness, the realm itself, and the manifestation of the clarity of light, and the three objects of the activity of wisdom and awareness. The union of these three is called the realm. Thus it is said. In the Total Sayings it says: The Dharmadhatu is vast, without limit or center, the purity of the Dharma-nature of the basis of liberation. Thus it is said.

============================================================

==================== 第 11 段 ==================== 【原始藏文】 ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཡང་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ནི་སྤྱོད་པར་བྱེད་པ་ལ། །འདས་དང་འཇིག་རྟེན་བྱ་བ་མེད། །རང་བཞིན་གསལ་ཞིང་དྭངས་པའོ། །དབྱིངས་ཀྱི་གོ་སྐབས་འབྱེད་པ་ལ། །རང་བྱུང་ཆེན་པོའི་གནས་པའོ། །ཡེ་ནི་རྫོགས་པའི་བདག་ཉིད་ལ། །ཐོག་མ་ནས་ནི་བཅོས་པ་མེད། །ཤེས་པས་འཁོར་འདས་གཉིས་ལས་གྲོལ། །རང་སྣང་རྫོགས་པའི་དགོངས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་རྣམ་པར་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དབྱིངས་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། དབྱིངས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ངོ་བོ་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རྣམ་དག་ཆོས་ཉིད་གདལ་བའི་ཀློང་། །རྣམ་པར་དག་པའི་དབྱིངས་སུ་བཤད། །རྟོག་མེད་བསམ་པ་ཀུན་སྤངས་པ། །དབྱིངས་ཆེན་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་སྟོང་པ་རིས་མེད་ནི། །དབྱིངས་ཆེན་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་པའི་ཆོས་རྣམས་རྫོགས། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གཉིས་མེད་དོན་ལྡན་རྡོ་རྗེའི་དོན། །གཉིས་མེད་དབྱིངས་ཀྱི་ངོ་བོར་འདོད། །ཅེས་སོ། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་རིག་པ་སྟོང་གསལ་ལ་འཆར་ ཚུལ་གོ་མ་འགགས་པར་གསལ་བར་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་ལས། །དབྱིངས་དང་ཁ་དོག་སྣང་ཆ་རྫོགས། །དཀར་པོ་དྲི་མ་དག་ཕྱིར་འོད། །རང་འདས་སྣང་སྟེ་འཁོར་འདས་སྦྱོར། །ཆོས་རྣམས་ཀུན་གྱི་གཟུགས་སྣང་བས། །རང་རིག་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །དཔེར་ན་མེ་ལོང་དཀྱིལ་འཁོར་ལ། །གང་བསྟན་རྐྱེན་དེ་འོང་བ་བཞིན། །དེ་བཞིན་རིག་པ་དྲི་མེད་ལ། །ཉོན་མོངས་རྐྱེན་གྱིས་འཕྲོགས་པ་མེད། །ཡེ་ཤེས་གཟུགས་བརྙན་རང་གསལ་ལོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། དེ་ཡང་ངེས་ཚིག་འདི་ལྟ་སྟེ། །སྣ་ཚོགས་དོན་ལ་སྤྱོད་པས་མེ། །དེ་ལ་རྟོགས་ཤིང་གོམས་པས་ལོང་། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་དང་མེ་ལོང་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་རྟོག་མེད་དྭངས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། གསལ་ལ་འཛིན་མེད་ཆེན་པོའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །ངོ་བོ་ནི། དེ་ཉིད་ལས། འགག་མེད་གསལ་དྭངས་ཆེན་པོའི་དོན། །མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །དག་པ་གསལ་གདངས་ངོ་བོ་ལ། །དག་པའི་སྣང་བ་དུས

【漢語翻譯】 。定義是：還是在那裡面說，佛法是用來修行的，沒有過去和世俗的事情，自性光明而清澈。空性開啟機會，是自然產生的偉大存在。耶是圓滿的自性，從一開始就沒有被改造過，通過智慧從輪迴和涅槃中解脫，是自顯圓滿的證悟。如是說。分類有五種，自顯中說：法界智慧和法性界智慧兩種，空性完全清凈的智慧和空性廣大的智慧兩種，空性一切二取不成立的智慧和五種。這些的體性是，續部中說：完全清凈的法性廣闊的虛空，被說是完全清凈的空性。沒有分別念，捨棄一切思慮，是空性廣大光明的智慧。內外空性沒有分別，是空性廣大的清凈智慧。內外秘密的法全部圓滿，是法界的空性智慧。無二有意義的金剛之義，被認為是無二空性的體性。如是說。如鏡般的智慧也有體性、定義、分類三種。體性是覺性空明，顯現的方式通暢無阻礙地顯現。他宗說：如鏡智慧的影像中，空性和顏色顯現圓滿，白色清凈沒有污垢所以光明，自滅顯現結合輪迴涅槃，一切法的形象顯現，所以叫做自證智慧。這樣說，自顯中說：如鏡般的智慧是，比如鏡子壇城上，顯示什麼因緣就出現什麼，同樣覺性沒有污垢，不會被煩惱的因緣所奪，智慧影像自然顯現。如是說。定義是那裡面說：那也是這樣的定義，對各種事物起作用是「མེ」（me，火），對此覺悟和習慣是「ལོང་」（long，盲），如鏡智慧就是這樣。如是說。分類有五種，自顯中說：如鏡般的智慧和廣大如鏡的智慧兩種，沒有分別念光明的智慧和沒有分別念清凈的智慧兩種，光明而沒有執著的廣大的智慧和五種。體性是：那裡面說：沒有阻礙光明清凈廣大的意義，是如鏡般的智慧。清凈光明的體性上，清凈的顯現時

【英語翻譯】 The definition is: Again, it says in that very text: Dharma is for practicing, there are no past or worldly affairs. Its nature is clear and pure. Opening the opportunity of space, it is the abode of the great self-born. Ye is the nature of completeness, from the beginning it has not been altered. Through knowledge, it is liberated from both samsara and nirvana. It is the realization of self-appearing completeness. Thus it is said. There are five divisions. In Rangshar it says: The wisdom of space and the wisdom of the dharmadhatu, two. The wisdom of completely pure space and the wisdom of great space, two. The wisdom of space in which all duality is non-existent, and five. The essence of these is: In that very tantra it says: The expanse of the completely pure dharmata, is explained as the completely pure space. Abandoning all thought and conception, it is the wisdom of the great clear space. The emptiness of inner and outer without distinction, is the wisdom of the great pure space. The secret dharmas of inner and outer are all complete, it is the wisdom of the dharmadhatu. The meaning of the indivisible, meaningful vajra, is considered the essence of indivisible space. Thus it is said. The mirror-like wisdom also has essence, definition, and three divisions. The essence is that awareness is empty and clear, and the way it appears is unobstructed and clear. In Thalgyur it says: In the image of mirror-like wisdom, space and color appearances are complete. White, pure, and without stain, therefore it is light. Self-extinguishing appearance, combining samsara and nirvana. Because the forms of all dharmas appear, it is called self-awareness wisdom. And in Rangshar it says: The mirror-like wisdom is, like a mandala in a mirror, whatever condition is shown, that arises. Likewise, awareness is without stain, it is not stolen by the conditions of affliction. The image of wisdom is self-illuminating. Thus it is said. The definition is in that very text: That is also the definition, like this: Acting on various things is "me" (མེ，fire), realizing and becoming accustomed to that is "long" (ལོང་，blind), mirror-like wisdom is like that. Thus it is said. There are five divisions. In Rangshar it says: Mirror-like wisdom and great mirror-like wisdom, two. Wisdom that is clear without conception and wisdom that is pure without conception, two. Wisdom that is clear and without grasping, great, and five. The essence is: In that very text it says: The meaning of unobstructed, clear, pure, and great, is mirror-like wisdom. On the nature of pure, clear radiance, the pure appearance at the time

============================================================

==================== 第 12 段 ==================== 【原始藏文】 ་གཅིག་རྫོགས། །མེ་ལོང་ཡེ་ཤེས་ཆེན་པོ་ཡིན། །རྣམ་རྟོག་ཡིད་མེད་སེམས་མེད་ལ། །ཆགས་པའི་འཛིན་པ་མ་ཞུགས་པ། །རྟོག་མེད་གསལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །གསལ་བྱ་གསལ་བྱེད་ཆོས་དང་བྲལ། །དེ་ལ་རྣམ་རྟོག་མ་འགྱུས་པ། །གསལ་བ་ འཛིན་མེད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་མཉམ་རྒྱུ་འཁོར་འདས་ཀྱི་དབྱིངས་སུ་ཡེ་གྲོལ་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་ལ། མཉམ་རྐྱེན་སྒོ་གསུམ་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ལ་ངོ་བོ་རང་བཞིན་ཐུགས་རྗེ་གསུམ་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་བཞུགས་པས་རྒྱ་ཆད་དང་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཅེས་བྱ་བ་ནི། །མཉམ་རྒྱུ་གཉིས་ལ་མཉམ་རྐྱེན་གསུམ། །མཉམ་པའི་དུས་དང་ཚད་ཀྱིས་སོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། ཆོས་རྣམས་མཉམ་པའི་ངོ་བོ་ལ། །གང་གི་ཕྱོགས་སུ་མ་ལྷུང་བའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་རྒྱ་ཆད་མེད་པ་མཉམ། །རིག་པའི་དོན་དང་ལྡན་པས་ཉིད། །མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། མཉམ་པ་ཞེས་བྱ་ཆོས་ཉིད་ལ། །ཟུག་རྔུའི་སྤྲོས་དང་བྲལ་བའོ། །ཉིད་ཅེས་བཅོས་ཤིང་རྩོལ་སྒྲུབ་མེད། །རང་བཞིན་གནས་པ་ངོ་བོས་སྟོང་། །སེམས་ཉིད་རྟོག་པ་ཀུན་ཟད་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་གནས་པ་ལ། །དེ་ཡི་མཚན་ཉིད་རྟོགས་པ་ཡིས། །འཁོར་འདས་གཉིས་ལ་མི་གནས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མཉམ་པ་ཉིད་མ་འགགས་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། མི་གཡོ་བ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་མི་འགག་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། ཅི་ལ་ཡང་མི་གནས་པ་མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་ ངོ་བོ་ནི། ཡང་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཆོས་ཉིད་མཉམ་ལ་མ་འདྲེས་པ། །མཉམ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མ་འགགས་སོ་སོའི་མཚན་ཉིད་འཛིན། །མཉམ་ཉིད་མ་འགགས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་གཡོ་བ་ནི་སྐུ་ཡི་རྒྱ། །རྒྱ་ཆད་ཕྱོགས་ལྷུང་མེད་པ་ནི། །མི་གཡོ་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །མི་འགག་གསལ་གདངས་ཆེན་པོ་ལ། །ཡིད་ཀྱི་རྟོག་པ་དག་པ་ནི། །མཉམ་ཉིད་མི་འགག་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཅིར་ཡང་མི་གནས་ཀུན་གྱི་རྩེ། །མཚན་མའི་དངོས་པོ་གྲོལ་བ་ནི། །མི་གནས་མཉམ་ཉིད་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་འདྲེས་པར་མངོན་སུམ་དུ་རྟོགས་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པ་དབང་པོའི་རིགས། །གང་ལ་གང་སྣང་དེ་ཡི་ཆོས

【漢語翻譯】 一者圓滿。乃大圓鏡智。于無念無心中，不生執著。是無念明覺之智慧。能照與所照，遠離諸法。於此不生分別念。是明覺無執之智慧。如是說。平等性智亦有體性、詞義、分類三者。體性者，于輪涅平等之界中，本自解脫之大平等中。平等之因，三門身語意，體性自性大悲三者，安住于大平等中，故無邊際與偏袒。如《決斷》云：所謂平等性，平等之因二，平等之緣三，以平等之時與量。如是說。自顯云：諸法平等之體性，不墮于任何一方。如是說。詞義者，彼經云：法性無邊即是平等，具有智慧之義即是性，平等性智即是如此。如是說。《決斷》云：所謂平等，於法性，遠離痛苦之戲論。所謂性，無造作與勤作，自性安住體性空，心性分別皆已盡。所謂智慧安住于，以了知彼之體性，不住于輪涅二者。如是說。分類有五。自顯云：平等性智與平等性無滅之智慧二者，不動平等性智與不滅平等性智二者，于任何亦不住平等性智，共有五者。如是說。彼等之 體性者，又彼續云：法性平等不雜亂，是平等性之智慧。無滅執持各自之體性，是平等性無滅之智慧。不動者乃身之印，無邊際與偏袒者，是不動平等性之智慧。不滅廣大明耀中，意之分別清凈者，是平等性不滅之智慧。于任何亦不住一切之頂，解脫相之事物者，是不住平等性之智慧。如是說。個別觀察智亦有體性、詞義、分類三者。體性者，即是如實現證一切法不雜亂。如《決斷》云：個別觀察乃根識，於何顯現何者之法。

【英語翻譯】 One is complete. It is the great mirror-like wisdom. In the absence of thought and mind, attachment does not arise. It is the wisdom of non-conceptual clarity. The object of clarity and the agent of clarity are separate from the Dharma. In this, conceptual thought does not stir. It is the wisdom of clarity without grasping. Thus it is said. Equality wisdom also has three aspects: essence, definition, and division. The essence is the great equality of primordial liberation in the realm of equality of samsara and nirvana. The cause of equality, the three doors of body, speech, and mind, the three essences of essence, nature, and compassion, abide in great equality, so there is no limit or partiality. As it is said in the "Decision": "What is called equality is two causes of equality and three conditions of equality, by equality of time and measure." Thus it is said. Self-arisen says: "In the essence of equality of all dharmas, it does not fall to any side." Thus it is said. The definition is in that very text: "The nature of Dharma is equality without limit. Because it possesses the meaning of intelligence, it is nature. Equality wisdom is just like that." Thus it is said. "Decision" says: "What is called equality is in the nature of Dharma, free from the proliferation of suffering. What is called nature is without fabrication or effort, the nature abides, the essence is empty, and all thoughts of mind are exhausted. What is called wisdom abides in, by understanding its characteristics, it does not abide in either samsara or nirvana." Thus it is said. There are five divisions. Self-arisen says: "Equality wisdom and equality non-cessation wisdom, two. Immovable equality wisdom and non-cessation equality wisdom, two. Equality wisdom that does not abide in anything, five in total." Thus it is said. The essence of these is: Again, that very tantra says: "The nature of Dharma is equal and unmixed, it is the wisdom of equality. Non-cessation holds the characteristics of each, it is the wisdom of equality non-cessation. The immovable is the seal of the body, without limit or partiality, it is the immovable equality wisdom. In the great clarity of non-cessation, the purification of the mind's thoughts is the equality non-cessation wisdom. Not abiding in anything, the peak of all, the liberation of the object of signs is the non-abiding equality wisdom." Thus it is said. Discriminating wisdom also has three aspects: essence, definition, and division. The essence is the direct realization that all dharmas are unmixed. As it is said in the "Decision": "Discriminating is the nature of the senses, whatever appears to whatever, that is its Dharma."

============================================================

==================== 第 13 段 ==================== 【原始藏文】 ། །རིམ་པ་སོ་སོར་གསལ་བའོ། །རྟག་པར་རང་སྣང་དག་ནས་ནི། །རིག་པ་ཡུལ་དུ་གྱུར་པ་ཉིད། །ཅེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རང་ཤར་ལས། དབང་པོ་ཉི་ཤུ་རྩ་གཅིག་ཕྱིར། །སོ་སོར་རྟོག་ཅེས་དེ་ལ་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། སོ་སོ་ཞེས་བྱ་བྱེ་བྲག་ལ། །གཉེན་པོའི་ཚུལ་དུ་བྱུང་བ་སྟེ། །རྟོག་པ་ཞེས་ནི་མཚན་ཉིད་མཐོང་། །རང་སྣང་འཕེལ་དང་བཅས་པའོ། །ཡེ་ཤེས་ཐོག་མར་བྱུང་བ་ལ། །ཤེས་པས་ཉོན་མོངས་སྐྱོན་དག་གོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་དོན་ཐམས་ཅད་རབ་ཏུ་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། རྟོག་པ་སྐད་ཅིག་ལ་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་དང་སྒྲ་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲ་དང་ ཚིག་ལ་མི་གནས་པར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། བློ་ལ་སྣང་བའི་ཐེ་ཚོམ་གྲོལ། །སོ་སོར་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྣ་ཚོགས་གཅིག་ཏུ་སྡུད་པ་སྟེ། །དེ་ལས་དབྱེ་ན་དོན་རྣམས་འབྱུང་། །དོན་རྣམས་འབྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རྟོག་པའི་དོན་ལས་མི་འདའ་ཞིང་། །སྐད་ཅིག་གསུམ་ལ་གྲོལ་བྱེད་པ། །སྐད་ཅིག་སྐྱེ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་རིག་པའི་ངོ་བོ་འདས། །ཐ་སྙད་གཅིག་ལ་རྫོགས་པའི་ཕྱིར། །སྒྲ་རྣམས་སེལ་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །སྒྲ་ཚིག་ཐམས་ཅད་དོན་ལ་རྫོགས། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཚིག་རྣམས་འདས། །ཚིག་ལ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །དབྱེ་བ་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི། རང་དོན་རིག་པའི་ངང་དུ་གྲུབ་ནས་གཞན་དོན་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རྩོལ་མེད་དུ་འབྱུང་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པ་ཞེས་བྱ་བ། །འབད་ཅིང་རྩོལ་བ་རང་འགགས་ནས། །ཆོས་ཀུན་རང་གཞག་རང་གྲོལ་ལོ། །རང་གྲོལ་རྫོགས་པའི་གཞི་སྣང་ལས། །ཆ་ཕྲ་རྡུལ་བྲལ་དྲི་མེད་ཐོབ། །རྟོག་དཔྱོད་ཡུལ་ལས་འདས་པ་སྟེ། །གང་གིས་མ་ཕྱེའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་པ་དང་། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །ཅིར་སྣང་རིག་པའི་ངང་དུ་རྫོགས། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། རང་བཞིན་རྫོགས་པས་སྣང་མཐའ་ཟད། །ཅིག་ཅར་རྟོག་པས་བྱ་བའོ། །གྲུབ་པས་འདོད་པ་བྲལ་བ་ལ། །བསྐྱར་དང་ཟློགས་པ་མེད་པའོ། ། ཡེ་ནི་གནས་པའི་དོན་ཉིད་ལ། །ཤེས་པས་མངོན་དུ་གྱུར་ནས་ནི། །ཆོས་རྣམས་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་ལྔ་སྟེ། རང་ཤར་ལས། བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་ཐམས་ཅད་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། བྱ་བ་ལ་མི་གནས་

【漢語翻譯】 各自按次第闡明。恒常自顯清凈中，覺性即成對境之本身。如是說。詞義是，自顯中說：因有二十一種根，故稱其為各別思維。如是說。以及，決斷中說：各別是指差別，以對治的方式出現，思維是指見到體性，伴隨著自顯增長。智慧最初生起時，以智慧清凈煩惱過患。如是說。分類有五種，自顯中說：各別思維之智慧與徹底辨別一切事物之智慧二者，思維于剎那間生起之智慧與完全遣除一切聲音之智慧二者，不執著于聲音和詞語之思維智慧等五者。如是說。那些的意義是，彼續中說：於心中顯現之懷疑解脫，是各別思維之智慧。將各種事物彙集為一，由此區分則諸事物顯現，是辨別諸事物之智慧。不超越思維之意義，於三剎那間解脫者，是剎那生起之智慧。超越聲音詞語覺性之自性，因於一語中圓滿，是遣除諸聲音之智慧。一切聲音詞語于意義中圓滿，詞語消逝于覺性之界中，是不執著于詞語之智慧。如是說。對於事業成就之智慧也有本體、詞義、分類三種。本體是，自利在覺性之狀態中成就后，利他如珍寶般任運無勤而生起，決斷中說：所謂事業成就，是努力和勤奮自然止息后，一切法自然安住自然解脫。從自然解脫圓滿之基礎顯現中，獲得無微塵無垢，是超越分別思辨之境，是未曾分開之法性。如是說。以及，自顯中說：事業成就之智慧，于任何顯現皆圓滿於覺性之狀態中。如是說。詞義是，決斷中說：自性圓滿故顯現邊際窮盡，剎那間思維故為事業。成就故於無慾者，無有重複與返回。智慧是安住之意義本身，以智慧顯現后，到達諸法窮盡之地。如是說。分類有五種，自顯中說：事業成就之智慧與一切事業之智慧二者，不住於事業

【英語翻譯】 Each is explained clearly in order. From the constant self-appearance of purity, awareness itself becomes the object. Thus it is said. The definition is: From Self-Arising, "Because of the twenty-one faculties, it is called individual discrimination." Thus it is said. And from the Decisive, "'Individual' means distinction, arising as an antidote. 'Discrimination' means seeing the characteristics, along with the increase of self-appearance. When wisdom first arises, wisdom purifies the faults of affliction." Thus it is said. There are five divisions. From Self-Arising, "The wisdom of individual discrimination and the wisdom of thoroughly distinguishing all things, two. The wisdom that arises in an instant of discrimination and the wisdom that completely eliminates all sounds, two. The wisdom of discriminating without dwelling on sounds and words, five." Thus it is said. The meaning of these is: From the same Tantra, "The doubt that appears in the mind is dispelled, is the wisdom of individual discrimination. Gathering various things into one, from which distinguishing, things appear, is the wisdom of distinguishing things. Not exceeding the meaning of discrimination, liberating in three instants, is the wisdom that arises in an instant. Transcending the nature of sound, word, and awareness, because it is complete in one expression, is the wisdom that eliminates all sounds. All sounds and words are complete in meaning, words disappear into the realm of awareness, is the wisdom that does not dwell on words." Thus it is said. For the wisdom of accomplishing activity, there are also essence, definition, and three divisions. The essence is: After self-benefit is accomplished in the state of awareness, benefiting others arises spontaneously and effortlessly like a jewel. From the Decisive, "So-called accomplishment of activity, is when effort and striving naturally cease, all dharmas naturally abide and are naturally liberated. From the ground appearance of natural liberation and completion, obtain freedom from subtle particles and impurity. It transcends the realm of discrimination and analysis, it is the nature of dharma that has not been separated by anything." Thus it is said. And from Self-Arising, "The wisdom of accomplishing activity, whatever appears is complete in the state of awareness." Thus it is said. The definition is: From the Decisive, "Because self-nature is complete, the limit of appearance is exhausted. Because of instantaneous discrimination, it is activity. Because of accomplishment, for those without desire, there is no repetition or reversal. 'Ye' is the meaning of abiding itself. Because of wisdom, having become manifest, it reaches the place where all dharmas are exhausted." Thus it is said. There are five divisions. From Self-Arising, "The wisdom of accomplishing activity and the wisdom of all activities, two. Not dwelling on activity

============================================================

==================== 第 14 段 ==================== 【原始藏文】 པའི་ཡེ་ཤེས་དང་བྱ་བ་བཏང་པའི་ཡེ་ཤེས་གཉིས། སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་དང་ལྔའོ་ཞེས་སོ། །དེ་དག་གི་དོན་རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། རང་རིག་འཛིན་པའི་ཆོས་ལས་གྲོལ། །ཐ་སྙད་བཏགས་པའི་མིང་ལས་འདས། །བྱ་བ་གྲུབ་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཐུགས་རྗེའི་འོད་ཟེར་ཕྱོགས་བཅུར་འཕྲོ། །སྤྲུལ་པས་འགྲོ་བའི་དོན་བྱེད་ཕྱིར། །བྱ་བ་བྱེད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །འགྱུར་མེད་ངང་ལ་བྱ་བ་བཏང་། །མཚན་མའི་ཆོས་ལས་འདས་པ་ནི། །བྱ་བ་མི་གནས་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །རིག་པ་རྟོག་མེད་གསལ་བ་ལ། །ཤེས་པ་ངང་གིས་དལ་བ་ནི། །བྱ་བ་བཏང་བའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཕྱི་ནང་གསང་བའི་ཆོས་རྣམས་ཀུན། །རིག་པའི་ཀློང་དུ་ཀུན་འདུས་པས། །སྒྲོ་འདོགས་ཆོད་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན། །ཞེས་སོ། །དོན་གསུམ་པ་སྤྲུལ་སྐུ་ཀུན་ཁྱབ་ཀྱི་ཡེ་ཤེས་རྒྱས་པར་བཤད་པ་ལ་གཉིས་ཏེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཤེས་བྱ་བསྡུས་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི། །རྣམ་པ་གཉིས་སུ་ཤེས་པར་བྱ། །ཞེས་པས། གདུལ་བྱའི་ངོར་སྣང་བའི་སྤྲུལ་སྐུ་དེ་ཡང་བེམས་སྟོང་གཟུགས་བརྙན་ལྟ་བུ་མ་ཡིན་པར་ཡེ་ཤེས་གཉིས་ཀྱིས་འགྲོ་བའི་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཏུ་ མཛད་པ་སྟེ། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་ངོ་བོ་མ་ནོར་བ་དང་། དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་སྐྱེ་འགག་སྤྲོས་པ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་སྟོན་ལ། ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་པ་མ་འདྲེས་པར་ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་རྟོགས་པས་ཆོས་ཅན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་དབང་པོ་དང་ཆོས་དང་ལས་འབྲས་དང་ལམ་ལ་སོགས་འདོམས་པར་མཛད་པའོ། །དེ་ལྟར་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་ཆོས་སོ་ཅོག་གི་གནས་ལུགས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ལྟ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་བཤད། །སྣང་ཆོས་བརྗོད་གཞི་བྲལ་བ་ལ། །རང་སྣང་དག་པའི་གཟུགས་བརྙན་གསལ། །དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན་པ་ལ། །རང་དོན་རྟོགས་པས་འཁྲུལ་རྒྱུན་ཟད། །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་ལྟ་ཉིད་མཁྱེན་པའི། །ཐུགས་རྗེའི་ཆ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །རང་གི་དངོས་པོའི་གནས་ལུགས་མཁྱེན། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །ལྟ་བ་ཡེང་བ་མེད་པར་སྤྱོད། །མཁྱེན་པ་འགག་པ་མེད་ཕྱིར་རྫོགས། །ཡེ་ནི་ལམ་དུ་གྱུར་པ་ལ། །ཤེས་པས་ཚད་དུ་ཕྱིན་པའོ། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ ན་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་གནས་ལུགས་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་པ་དང་། ཆོས་ཉིད་སྟོང་

【漢語翻譯】 的智慧和捨棄作為的智慧二者。斷除增益的智慧等五種。這些的意義在那部續中說：自明覺持的法中解脫，超離施設名言之名，是成就事業的智慧。慈悲的光芒普照十方，爲了以化身成辦有情之義，是作事業的智慧。于不變之性中捨棄作為，是超越有相之法，是不住事業的智慧。覺性無念而明朗時，了知自然寂靜，是捨棄作為的智慧。內外秘密之諸法全部，于覺性界中全部彙集，是斷除增益的智慧。如是。第三、詳細闡述普賢化身之智慧有二：于決斷中說：所知總攝之智慧，應知為二種。如是，于所化眾生前顯現的化身，並非如無實質的空影像一般，而是以二種智慧任運成就利益有情之事。如實知，即不錯亂地了知諸法之自性；了達勝義諦，即如虛空般示現遠離生滅戲論之法性。如所有知，即不混淆地了知諸法之相；了達世俗諦，即以幻化八喻開示根、法、業果和道等。如是，於二種智慧中，如實知之智慧也有體性、詞義、分類三種。體性是如實了知一切法的實相，于決斷中說：宣說如實知之智慧，于離戲論之顯現法中，自顯清凈之影像明朗，于了知事物之實相中，以證悟自義而窮盡錯亂之流。又于《空六法》中說：以了知所知如實之，慈悲分之智慧，了知自之事物之實相。如是。詞義是，于決斷中說：如，是指實相，行持不散亂之見，知，是因無有止息而圓滿，是成為道，以了知而至量。如是。分類是，如實了知有法顯現之實相，以及法性空

【英語翻譯】 wisdom, and the wisdom of abandoning activity. The wisdom of cutting off superimpositions, and so forth, are five. The meaning of these is stated in that very tantra: 'Liberated from the Dharma of holding self-awareness, Transcending the name of imputed terms, Is the wisdom of accomplishing activities. Rays of compassion radiate in the ten directions, In order to accomplish the benefit of beings through emanations, Is the wisdom of performing activities. Abandoning activity in the unchanging state, Which transcends the Dharma of characteristics, Is the wisdom of non-abiding activity. When awareness is clear without thought, And knowing is naturally relaxed, Is the wisdom of abandoning activity. All the outer, inner, and secret Dharmas, Gathered together in the expanse of awareness, Is the wisdom of cutting off superimpositions.' Thus it is. The third topic, the extensive explanation of the wisdom of the all-pervading Nirmanakaya, has two parts. In the 'Decisive Explanation' it says: 'The wisdom that encompasses all knowable things Should be understood as twofold.' Thus, the Nirmanakaya that appears to those to be trained is not like an empty, insubstantial image, but rather spontaneously accomplishes the benefit of beings through two kinds of wisdom. Knowing things as they are, it unerringly knows the essence of all Dharmas; realizing the ultimate truth, it reveals the Dharmata, like the sky, free from the elaboration of arising and ceasing. Knowing things as many as they are, it knows the aspects of all Dharmas without confusion; realizing the conventional truth, it teaches about the senses, objects, actions and results, the path, and so forth, using the eight similes of illusion. Thus, among the two kinds of wisdom, the wisdom of knowing things as they are also has three aspects: essence, definition, and division. The essence is unerringly knowing the reality of all Dharmas. In the 'Decisive Explanation' it says: 'The wisdom of knowing things as they are is explained. In the Dharma of appearance, free from elaboration, The pure image of self-appearance is clear. In knowing the reality of things, The stream of confusion is exhausted by realizing one's own benefit.' And in the 'Six Spaces' it says: 'Through the wisdom of the compassionate aspect, Which knows knowable things as they are, One knows the reality of one's own things.' Thus it is. The definition is: In the 'Decisive Explanation' it says: '"As" refers to reality, Practicing with unwavering view. "Knowing" is complete because there is no cessation, "Is" is what has become the path, Having reached the limit through knowing.' Thus it is. The division is: Knowing the reality of the appearance of phenomena, and the Dharmata, emptiness.

============================================================

==================== 第 15 段 ==================== 【原始藏文】 པའི་གནས་ལུགས་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པའོ། །དེ་ཡང་སྣང་ཆ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པ་མ་ཡིན་ནམ་ཞེ་ན། སྣང་བའི་ཆ་ལ་ངོ་བོ་དང་རྣམ་པ་གཉིས་ལས། ངོ་བོ་ཇི་ལྟ་བ་མཁྱེན་ལ་རྣམ་པ་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་ཏེ། ཨུཏྤལ་དང་དེའི་ཆོས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ལའང་ངོ་བོ། ངེས་ཚིག །རབ་ཏུ་དབྱེ་བ་དང་གསུམ་ལས། ངོ་བོ་ནི་གདུལ་བྱའི་ཁམས་དང་བག་ལ་ཉལ་ལ་སོགས་པ་ཆོས་ཅན་སྣང་བའི་བྱེ་བྲག་གི་ཆ་མ་འདྲེས་པར་མཁྱེན་པ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་མཁྱེན་པ་ཡི། །ཐུགས་རྗེ་ཡི་ནི་ཡེ་ཤེས་ཀྱིས། །གདུལ་བྱ་རྣམས་ཀྱི་བསམ་པ་མཁྱེན། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དེ་ལ་ཤེས་བྱ་ཇི་སྙེད་བཤད། །འདིས་ནི་གདུལ་བྱའི་བསམ་པ་མཁྱེན། །གཞན་དོན་ཁོང་དུ་ཆུད་པ་ཡི། །ཆོས་རྣམས་རང་བཞིན་ཤེས་པའོ། །ཞེས་སོ། །ངེས་ཚིག་ནི། རྒྱུད་དེ་ཉིད་ལས། ཇི་ཞེས་བྱ་བ་གནས་ལུགས་ལ། །སྙེད་པས་མ་ལུས་རྫོགས་པར་བྱས། །ཡེ་ནི་སེམས་ཅན་ཀུན་དོན་ལ། །ཤེས་པས་ཁམས་གསུམ་དོང་ནས་འབྱིན། །ཞེས་སོ། །དབྱེ་ན་སྤྲུལ་སྐུས་འཇལ་རུང་གི་ཆོས་སོ་ཅོག་དག་པ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་དང་། མ་དག་པ་སེམས་ཅན་གྱི་རྣམ་གྲངས་ཇི་སྙེད་པ་མཁྱེན་པས་འཁོར་བ་ཇི་སྲིད་མ་སྟོངས་ཀྱི་བར་དུ་དོན་གཉིས་ཡིད་བཞིན་གྱི་ནོར་བུ་ལྟར་ལྷུན་ གྲུབ་ཏུ་མཛད་པ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། སྤྲུལ་པ་སྐུ་ཡི་མཁྱེན་པའི་ཆ། །རང་སྣང་ངོ་ལ་རྫོགས་པའོ། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ན་སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་འདུ་འབྲལ་མེད་པས་རང་དོན་དབྱིངས་སུ་རྫོགས་ནས་གཞན་དོན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པར་མཛད་པ་ནི་འདིའི་འབྲས་བུ་སྟེ། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལས་ལོངས་སྐུ་སྐར་མའི་ཚོགས་ལྟ་བུར་རང་ཤར་ནས་སྤྲུལ་སྐུ་སྤྲིན་ཕུང་ལྟ་བུར་རང་འདུས་ཏེ་སེམས་ཅན་གྱི་དོན་མ་འགགས་པར་བྱེད་པའོ་ཞེས་པ་དང་། མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། གང་གིས་སྲིད་པ་ཇི་སྲིད་པར། །འགྲོ་ལ་ཕན་པ་སྣ་ཚོགས་དག །མཉམ་དུ་མཛད་པའི་སྐུ་དེ་ནི། །ཐུབ་པའི་སྤྲུལ་སྐུ་རྒྱུན་མི་འཆད། །ཅེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས་མཐར་ཕྱིན་པ་འབྲས་བུའི་རིམ་པ་སྟེ་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་གྲོལ་ས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་སྟེ་རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐ་མ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པའོ།། །།དེ་ལྟར་ལེགས་བཤད་འོད་ཟེར་སྟོང་ལྡན་ཆོས་དབྱིངས་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཁྱབ་པ། །བློ་གྲོས་ཡངས་པའི་རྟ་བདུན་གྱིས་བསྐྱོད་ཚིག་དོན་རྣམ་བཀྲའི་

【漢語翻譯】 通曉所有狀態的實相。如果有人問：難道不是通曉所有顯現的現象嗎？顯現的現象有本體和顯相兩種，通曉本體的如是性，通曉顯相的所有性，就像蓮花和它的藍色等屬性一樣。通曉所有性的智慧也有本體、詞義、詳細分類三種。本體是：如實通曉所化眾生的根器和習氣等，也就是不混雜地通曉作為有法之諸顯現的差別之處。如《六界論》中說：「知曉所有應知事，以大悲之智慧，知曉所化眾生之意樂。」《中觀根本慧論釋》中說：「因此宣說所有應知事，此乃知曉所化之意樂，通達利他之義，了知諸法之自性。」詞義是：在同一續部中說：「『如』是指狀態，『所有』是指無餘圓滿，『耶』是指一切有情之利益，『知』是指從根本上拔除三界。」分類是：以化身所能衡量的一切法，清凈的是佛陀之法的類別，不清凈的是有情之類別，通曉所有這些，直到輪迴未空之間，如意二利猶如如意寶般自然成就。如《中觀根本慧論釋》中說：「化身之智慧部分，在自顯現之本體上圓滿。」如此，身與智慧不離，自利在法界中圓滿，他利自然成就，這就是此果。如《六界論》中說：「法身如虛空，報身如星辰之集合般自顯現，化身如雲聚般自聚集，從而使有情之利益不間斷。」《現觀莊嚴論》中也廣說：「以其存在於輪迴，利益有情諸多樣，同時行持之身者，乃是能仁之化身，恒常不間斷。」《詞義寶藏》中，究竟的果位次第，即普賢王如來大圓滿菩提之境，乃是解脫之大地的狀態，如大海般確定，也就是廣說最後的金剛地。

【英語翻譯】 Knowing the reality of all states. If someone asks, "Isn't it also knowing all appearing phenomena?" Appearing phenomena have two aspects: essence and appearance. One knows the suchness of the essence and the allness of the appearance, just like a lotus and its blue color, etc. The wisdom of knowing allness also has three aspects: essence, definition, and detailed classification. The essence is: truly knowing the faculties and predispositions of beings to be tamed, without mixing up the distinctions of appearing phenomena as subjects of dharma. As it says in the "Six Realms": "Knowing all that should be known, with the wisdom of great compassion, knowing the intentions of beings to be tamed." The "Commentary on the Root Wisdom of the Middle Way" says: "Therefore, it is said that all that should be known, this knows the intentions of beings to be tamed, understanding the meaning of benefiting others, knowing the nature of all dharmas." The definition is: In the same tantra, it says: "'As' refers to the state, 'all' refers to complete without remainder, 'ye' refers to the benefit of all sentient beings, 'knowing' refers to uprooting the three realms from their foundation." The classification is: all the dharmas that can be measured by the emanation body, the pure are the categories of the Buddha's dharma, the impure are the categories of sentient beings, knowing all these, until samsara is not empty, the two benefits are spontaneously accomplished like a wish-fulfilling jewel. As the "Commentary on the Root Wisdom of the Middle Way" says: "The wisdom part of the emanation body is perfected in the essence of self-appearance." Thus, body and wisdom are inseparable, self-benefit is perfected in the dharmadhatu, and the benefit of others is spontaneously accomplished, which is the result of this. As the "Six Realms" says: "The dharmakaya is like the sky, the sambhogakaya appears like a collection of stars, and the nirmanakaya gathers like a cloud, so that the benefit of sentient beings is uninterrupted." The "Ornament of Clear Realization" also extensively says: "By which, as long as samsara exists, benefiting sentient beings in various ways, the body that simultaneously acts is the nirmanakaya of the Able One, constantly without interruption." In the "Treasury of Words and Meanings," the ultimate sequence of fruition, the state of Samantabhadra, the Great Perfection of Enlightenment, is the state of the Great Liberation Ground, established like an ocean, which is the extensive explanation of the final Vajra Ground.

============================================================

==================== 第 16 段 ==================== 【原始藏文】 དཀྱིལ་འཁོར་རྒྱས། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་རྣམ་འགྲོས་རབ་བརྟན་གླིང་བཞིའི་མུན་པ་སེལ་བ་གང་། །བསྟན་པའི་པད་ཚལ་རབ་ཏུ་རྒྱས་བྱེད་འོད་གསལ་ མཛོད་ཀྱི་སྣང་བ་སྤྲོས། །གང་འདིར་མ་ལུས་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་རྒྱལ་བའི་ཐུགས་ཀྱི་གསང་བ་ལས། །མཆོག་གསང་རབ་མཆོག་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འོད་གསལ་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་རྩེ། །བསྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོ་ཐར་པ་འདོད་རྣམས་ཚེ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་བསྒྲུབ་པའི་གནས། །ཤིན་ཏུ་རྨད་བྱུང་རླབས་ཆེན་གང་དེ་འགྲོ་ལ་ཕན་ཕྱིར་གསལ་བར་བཤད། །ནམ་མཁའ་བཞིན་ཏེ་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ཚུ་རོལ་མཐོང་བའི་ཡུལ་མིན་ཞིང་། །རྒྱ་མཚོ་ཇི་བཞིན་ཟབ་ཅིང་བརྒལ་དཀའ་བློ་གྲོས་ཆུང་ངུའི་སྤྱོད་ཡུལ་མིན། །ཉི་ཟླ་བཞིན་ཏེ་འོད་གསལ་མདངས་བཀྲ་སྐྱེ་དགུའི་ལམ་བཟང་སྣང་བྱེད་པ། །ནོར་བུ་ཇི་བཞིན་ཡོན་ཏན་རབ་རྫོགས་གསང་ཆེན་དམ་པའི་རིན་ཆེན་མཛོད། །གང་འདི་ཀུན་གྱིས་རྟོགས་པར་དཀའ་ཡང་དཔལ་མགོན་བླ་མའི་བྱིན་རླབས་དང་། །སྣ་ཚོགས་ཐེག་པའི་སྒོ་ལ་རྣམ་སྦྱངས་བློ་གྲོས་མིག་སྟོང་ལྡན་གྱུར་པས། །དམ་ཆོས་ཟབ་མོའི་སྐལ་བ་མི་དམན་དེ་སླད་བདག་གིས་རྣམ་ཕྱེ་སྟེ། །ཕྱི་རབས་སྐལ་ལྡན་བྱང་ཆུབ་འདོད་རྣམས་དོན་དུ་བདག་གིས་ལེགས་པར་བཤད། །འགྲོ་བར་བརྒལ་དགའི་ཉི་གཞོན་དམར་བས་རབ་བརྟན་གདོང་བཞིའི་པད་མོ་ཅན། །བདེ་སོགས་དབང་པོའི་དཔལ་ལས་རབ་རྒྱལ་ཕུན་ཚོགས་ནོར་བུའི་ཕྲེང་གདུབ་ཀྱིས། །མི་འཕྲོགས་ཞིང་གི་མཚོ་ཆུ་བསིལ་བས་བདུད་རྩི་དག་བྱེད་དང་ ལྡན་ཞིང་། །རྣམ་བཀྲའི་མཛེས་བྱེད་རང་དགར་རོལ་པས་འཇིག་རྟེན་གསུམ་ན་མཚུངས་པ་མེད། །ལྷ་བརྒྱའི་ལག་པད་སྤྱི་བོར་ཟུམ་པས་ཉེར་སྡོད་གང་གི་མགོར་ལྷུང་བ། །དྲང་སྲོང་རྒྱ་མཚོའི་རྩེ་མོར་གྱུར་གང་དེས་ཀྱང་མངོན་པར་ཕྱག་བྱས་ཤིང་། །རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་མཚོ་ཆེན་དབུས་ན་ཐོག་མའི་རྒྱལ་བས་ཕྱག་མཛད་པ། །དེ་སླད་རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་དཔེ་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཀྱི་མཛོད། །གང་དག་མཐོང་ཐོས་སྐལ་བ་མཆོག་རབ་སྲིད་གསུམ་ཆུ་བོའི་ཕ་རོལ་ཞིང་། །བརྩོན་པས་ལྷུར་ལེན་འབྱུང་བཞི་རང་དེངས་དེ་སླད་དེ་འདྲར་གཞན་གྱིས་ཅི། །འབད་ཅིང་རྩོལ་མེད་རང་བཞིན་གནས་སུ་ཉོན་མོངས་རྣམ་དག་ཀློང་ཡངས་པས། །སྤང་གཉེན་རྒྱུ་འབྲས་ཆོས་ལས་རྣམ་འདས་ཀུན་གྱི་ནང་ནས་རྩེ་མོར་གྱུར། །གང་འདིས་གནས་ཀྱང་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་གྲངས་མང་ལ། །རྡོ་རྗེའི་གནས་ཀྱང་མཆོག་ཏུ་རྟོགས་དཀའ་དཔག་མེད་ནམ་མཁའ་རྒྱ་མཚོའི་ཀློང་། །གསལ་བར་རྣམ་ཕྱེ་གཅིག་ཏུ་བསྡུས་

【漢語翻譯】 壇城廣大！深邃廣闊的形態極其穩固，驅散四大部洲黑暗的是誰？使教法的蓮苑盛開，光明顯耀寶藏的光芒照耀。此處具足一切功德，圓滿諸佛的心之秘密。至上秘密中的極品，大圓滿光明金剛藏之頂。賢劫眾生希求解脫者，一生證得菩提之所。極其稀有偉大之處，爲了利益眾生而顯明宣說。如虛空般極其廣大，並非能見此岸彼岸之境。如海一般深邃難渡，非是狹隘智慧所能及。如日月般光明燦爛，照亮眾生善道。如珍寶般功德圓滿，是甚深秘密神聖的珍寶藏。此理雖難為眾人所悟，然依仗上師的加持。于各種乘門精進修習，具足千眼智慧者。不捨棄甚深妙法的有緣者，為此我將詳細剖析。爲了後世有緣希求菩提者，我將善加闡述。 超越輪迴之樂的紅色朝陽，具備穩固的四面蓮花。遠遠勝過安樂等諸根之威德，以圓滿珍寶的瓔珞環珮。不被奪取的凈土之清涼湖水，具備甘露清凈之功。以光彩奪目的莊嚴自在嬉戲，世間三界無與倫比。百位天神之手蓮于頂合攏，棲身之處落於何者之頂。成為仙人海之頂峰者，也對他顯現敬禮。解脫功德大海中央，最初的勝者也對他頂禮。因此，自性大圓滿是超越譬喻的法藏。無論見聞，凡有殊勝善緣者，皆已超脫三有之河。精進修持，四大自然清凈，因此，對於這樣的人，還需要其他的什麼呢？無需勤作，于自性本住之地，煩惱清凈，心胸開闊。超越斷證因果之法，是萬法之頂。此地極其廣大，經續竅訣數量眾多。金剛之位也極難證悟，無量虛空如大海。清晰地分別，彙集為一。

【英語翻譯】 The mandala is vast! Who is it that has a profound and vast form, is extremely stable, and dispels the darkness of the four continents? May the light of the treasury of luminosity, which makes the lotus garden of the teachings flourish, shine forth. Here, all the qualities are perfectly complete, and it is from the secret of the mind of the victorious ones. The supreme secret of secrets, the pinnacle of the Great Perfection of Luminosity, the Vajra Essence. For the fortunate beings of this fortunate eon who desire liberation, it is the place to accomplish enlightenment in one lifetime. This most wondrous and magnificent thing is clearly explained for the benefit of beings. Like the sky, it is extremely vast, not a place where one can see the near shore. Like the ocean, it is deep and difficult to cross, not a place for small minds to roam. Like the sun and moon, it is bright and radiant, illuminating the good path for beings. Like a jewel, it is perfectly endowed with qualities, a precious treasury of profound and secret teachings. Although this is difficult for all to realize, it is through the blessings of the glorious protector lama. By diligently training in the doors of various vehicles, one becomes endowed with a thousand eyes of wisdom. For those who are not lacking in the fortune of the profound Dharma, I will explain it in detail. For the sake of the fortunate ones of future generations who desire enlightenment, I will explain it well. The red rising sun that surpasses the joy of going, possesses the stable four-faced lotus. Surpassing the glory of the senses such as bliss, with a garland of perfect jewels. The cool waters of the undefiled land's lake, possessing the nectar of purification. Adorned with splendor and freely playing, it is unparalleled in the three realms. The lotus hands of a hundred gods are folded at the crown of the head, and the place of dwelling falls upon whose head. He who has become the pinnacle of the ocean of sages also prostrates to him. In the center of the great ocean of liberation and qualities, the first victor also pays homage to him. Therefore, the Great Perfection of Naturalness is a treasury of Dharma that transcends examples. Those who have the supreme fortune to see and hear it are beyond the river of the three realms. Diligently taking it to heart, the four elements are naturally purified, so what else is needed for such a one? Without effort or striving, in the naturally abiding place, defilements are purified, and the mind is vast. Transcending the Dharma of abandonment, cultivation, cause, and effect, it is the pinnacle of all. This place is extremely vast, with numerous tantras, agamas, and instructions. The vajra place is also extremely difficult to realize, an immeasurable expanse of sky and ocean. Clearly distinguishing, gathered into one.

============================================================

==================== 第 17 段 ==================== 【原始藏文】 ནས་ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་དོན་གསལ་བ། །གུས་པས་རྣམ་བཤད་ནོར་བ་རྣམ་སྤངས་འགྲོ་ཀུན་བློ་ཡི་བདུད་རྩིར་བྱས། །ཆོས་ཚུལ་འདི་ནི་ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད། །ཟབ་ཅིང་རྒྱ་ཆེའི་ཉི་ཟླ་མདངས་བཀྲ་ཞིང་། །ལེགས་བཤད་བཀོད་པའི་འོད་ཟེར་སྟོང་འཕྲོ་ བས། །མ་རིག་མུན་སེལ་ཐར་གླིང་སྣང་བྱེད་ཡིན། །ཆོས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་འོད་བརྒྱ་པས། །ཉོན་མོངས་མི་ཤེས་མུན་པ་དང་། །ཐེ་ཚོམ་གདུང་བ་རྣམ་བསལ་ཞིང་། །བློ་གསལ་ཀུནྡའི་ཚལ་རབ་རྒྱས། །གཞུང་ལུགས་གསལ་བའི་རྔ་ཆེན་བརྟན་སྒྲོགས་པས། །ཡང་ཟབ་དུས་མཚམས་ཞི་བའི་གནས་ཀུན་ཁྱབ། །མི་ཤེས་གཉིད་མྱོས་གྱུར་ལས་རབ་སད་དེ། །ཐར་པའི་གྲོང་དུ་ཀུན་དགའི་དགའ་སྟོན་སྤེལ། །སྐྱེ་བོ་དམ་པ་བྱང་ཆུབ་ཚལ་དུ་མཆོག་འགྲོ་བ། །གང་རྣམས་ལམ་ནི་ཆོས་མཆོག་གཞན་མེད་འདི་བསྟེན་མཛོད། །མྱུར་ཏུ་ཞི་བའི་དགའ་ཚལ་རབ་ཏུ་ཉམས་དགའ་བ། །སྐུ་དང་ཡེ་ཤེས་ལྗོན་ཚོགས་མེ་ཏོག་མཛེས་པར་འགྱུར། །བློ་གྲོས་མཁའ་ལ་ཐོས་པའི་སྤྲིན་ཆེན་གློག་ཕྲེང་ཅན། །དོན་ཟབ་འབྲུག་སྒྲའི་ང་རོས་གསལ་བར་ཁྱབ་པ་སྟེ། །ཟབ་མོའི་ཆོས་ཚུལ་འོད་གསལ་མཛོད་ཀྱི་ཆར་བཟང་པོ། །སྐལ་ལྡན་རྣམས་ལ་ཕན་པ་མཛད་པའི་དོན་དུ་སྤྲོས། །རྒྱལ་བ་རིག་འཛིན་རྒྱ་མཚོ་དཔག་མེད་ཀྱི། །དགོངས་པ་འགྲོ་ཕན་བཞེད་དེ་རྫོགས་ཕྱིར་དང་། །དཔལ་མགོན་བླ་མའི་བཀའ་རྣམས་བསྡུ་བྱའི་ཕྱིར། །སྙིང་ཏིག་ངེས་པའི་བཀའ་རྣམས་འདིར་གཅིག་བྱས། །དེང་སང་དུས་ན་འདི་ཡི་གནད་རྣམས་འཆུགས། །གྲུབ་མཐའ་འདྲེས་ཤིང་དགོངས་པ་གཞན་དང་བསྟུན། །ཁྱད་པར་མི་ཤེས་འོག་མའི་དོན་དང་སྦྱོར། ། ཉམས་ལེན་གནད་འཆུགས་འདྲ་མིན་བསྲེས་བསླད་གྱུར། །དེ་ཕྱིར་ཆོས་ཚུལ་མཆོག་འདི་ནུབ་ཏུ་ཉེ། །འདི་དོན་བསམས་ནས་ཕྱི་རབས་འགྲོ་བའི་ཕྱིར། །བླ་མའི་གསུང་དང་རང་གི་ཉམས་རྟོགས་དང་། །རྒྱུད་ལུང་མན་ངག་སྙིང་པོའི་བཅུད་བསྡུས་ཏེ། །ཡང་ཟབ་གནད་ཀྱི་མན་ངག་མཐར་ཕྱིན་པ། །གང་དང་མི་འདྲ་ཀུན་ལས་འཕགས་པའི་དོན། །ཚིག་དོན་རིན་ཆེན་མཛོད་ཀྱི་རྣམ་བཤད་བྱས། །སྐལ་བཟང་སྐྱེ་བོའི་ཚོགས་རྣམས་དགའ་བར་མཛོད། །དགེ་བ་དེ་ཡིས་བདག་དང་འགྲོ་བ་ཀུན། །སྲིད་ལས་རྣམ་གྲོལ་ཡོན་ཏན་རྫོགས་པའི་དཔལ། །ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་གོ་འཕང་མཆོག་ཐོབ་ནས། །གཞན་དོན་ལྷུན་གྲུབ་ཆོས་ཀྱི་རྒྱལ་པོར་ཤོག །རབ་དགེ་དྲི་མེད་ཤིན་ཏུ་རྒྱ་ཆེ་ནམ་མཁའི་དབྱིངས་ཀུན་ཁྱབ་པ་དེས། །མ་ལུས་འགྲོ་ཀུན་བདེ་ཆེན་མཆོག་ཞུགས་འོད་གསལ་སྣང་བ་བཞི་མཐོང་ནས། །གདོད་མའི་ས་ལ་མངོན་པར་བྱང་ཆ

【漢語翻譯】 由此闡明深廣之義， 以恭敬之態，盡除詮釋之謬誤，化為利樂一切眾生之智慧甘露。 此殊勝之法，乃詞句精妙、意義珍貴的寶藏， 如深廣之日月般光彩奪目， 從善說之中，放射出萬道光芒， 驅散無明黑暗，照亮解脫之境。 浩如百千種類的佛法， 能驅散煩惱無知的黑暗， 消除疑惑的痛苦， 使智慧蓮園繁榮昌盛。 穩固地敲響闡明正理的巨鼓， 使甚深寂靜的境界遍佈十方。 從無知沉睡中徹底醒來， 在解脫之城中，開展普天同慶的盛宴。 希求證悟無上菩提的善士們， 請依止這無上妙法。 迅速到達寂靜而令人愉悅的樂園， 身與智慧的樹木，將開滿美麗的花朵。 智慧的天空中，佈滿聆聽之雷霆閃電的巨大雲朵， 以深刻的雷鳴之聲清晰地傳播開來， 這深奧佛法的光明寶藏， 爲了利益有緣眾生而廣為傳播。 無量諸佛與持明者的海洋， 爲了圓滿利益眾生的意願， 以及爲了收集殊勝上師的教言， 將心髓精要的教誨彙集於此。 如今，此法的要點已然錯亂， 各宗派混雜，隨順其他宗義， 不辨差別，與低劣之見混合。 實修要點錯亂，真偽混淆。 因此，此殊勝之法面臨衰落的危險。 為此，我思慮再三，爲了後世眾生， 彙集上師的教言、自身的證悟體驗， 以及經續、口訣的心髓精華， 成為極其深奧、圓滿究竟的口訣， 此與衆不同、超勝一切之義， 我將以詞句精妙、意義珍貴的寶藏來詮釋。 愿有緣的善士們皆大歡喜！ 愿以此功德，使我與一切眾生， 從輪迴中解脫，圓滿功德莊嚴， 獲得普賢王如來的無上果位， 成就任運自成、利益他人的法王！ 愿純凈、無染、極其廣大、遍佈虛空的一切善， 使所有眾生進入大樂之境，證悟四種光明， 于原始本初之地，證得圓滿菩提。

【英語翻譯】 Thereby clarifying the profound and vast meaning, With reverence, eliminating all errors in interpretation, transforming it into the nectar of wisdom for the benefit and happiness of all beings. This supreme Dharma is a treasure of exquisite words and precious meanings, Shining brightly like the profound and vast sun and moon, From the excellent teachings, a thousand rays of light emanate, Dispelling the darkness of ignorance, illuminating the realm of liberation. The Dharma, vast as hundreds of thousands of categories, Can dispel the darkness of afflictions and ignorance, Eliminate the suffering of doubt, And make the garden of clear wisdom flourish. Steadfastly beating the great drum that clarifies the principles, Spreading the profound and peaceful realm to all directions. Thoroughly awakened from the slumber of ignorance, In the city of liberation, a universal celebration is launched. Those virtuous beings who aspire to attain supreme enlightenment, Please rely on this supreme Dharma without equal. Swiftly reaching the peaceful and delightful paradise, The trees of body and wisdom will be adorned with beautiful flowers. In the sky of wisdom, vast clouds of listening, accompanied by lightning, Clearly spreading with the profound sound of thunder, This excellent rain of the luminous treasure of profound Dharma, Is widely propagated for the benefit of fortunate beings. The ocean of countless Buddhas and Vidyadharas, In order to fulfill the intention of benefiting beings, And to gather the instructions of the glorious and precious Guru, The essential teachings of the heart essence are gathered here. Nowadays, the key points of this Dharma have become confused, Various sects are mixed, conforming to other doctrines, Without distinguishing differences, mixed with inferior views. The key points of practice are confused, with truth and falsehood mixed. Therefore, this supreme Dharma faces the danger of decline. For this reason, I have contemplated repeatedly, for the sake of future beings, Gathering the Guru's teachings, my own experiences of realization, And the essence of tantras, agamas, and pith instructions, Becoming an extremely profound and utterly complete pith instruction, This unique and surpassing meaning, I will explain with a treasure of exquisite words and precious meanings. May all fortunate and virtuous beings rejoice! May this merit enable me and all beings, To be liberated from samsara, to perfect the glory of qualities, To attain the supreme state of Samantabhadra, And become a Dharma king who spontaneously accomplishes the benefit of others! May all pure, stainless, extremely vast, and all-pervading goodness of space, Enable all beings to enter the realm of great bliss, realize the four visions of luminosity, And in the primordial ground, attain perfect enlightenment.

============================================================

==================== 第 18 段 ==================== 【原始藏文】 ུབ་འཁོར་བ་ཕྱམ་གཅིག་སྟོངས་གྱུར་ཏེ། །ཐར་པའི་ཞིང་ཁམས་ཀུན་ཏུ་གང་བས་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པ་རྒྱས་པར་ཤོག །ཕྱོགས་དང་དུས་ཀུན་སྐྱེ་དགུ་བདེ་ཞིང་སེམས་གཙང་དད་པའི་ས་གཞི་ལ། །དགེ་བའི་ས་བོན་དཔེ་མེད་འདེབས་ཤིང་རྟག་ཏུ་དམ་པའི་ཆོས་བྱེད་ཅིང་། །ཐར་པའི་མྱུ་གུ་ལོ་འབྲས་སྨིན་པས་ས་དང་ལམ་གྱི་མཆོག་གྲུབ་ནས། །ཀུན་མཁྱེན་སངས་རྒྱས་ས་ཐོབ་ཕྱིར་གྱུར་གཞན་དོན་འཕྲིན་ལས་ རྫོགས་པར་ཤོག །ཆོས་ཚུལ་འདི་ཡང་ཉི་ཟླ་ཇི་བཞིན་ཀུན་ལ་ཁྱབ་པས་མ་རིག་མུན་པ་རྣམ་སེལ་ཞིང་། །ནོར་བུ་བཞིན་ཏེ་དོན་ཀུན་འབྱུང་བས་སྐྱེ་དགུའི་རེ་བ་རྣམ་སྐོང་ཞིང་། །ཆུ་བོ་ཇི་བཞིན་རྒྱུན་ཆད་མེད་པས་རྟག་པར་རྒྱུན་གནས་རླབས་ཆེ་ཞིང་། །རྒྱལ་བ་ཇི་བཞིན་མཛད་པ་མཐའ་ཡས་འཛམ་བུའི་གླིང་གི་རྒྱན་གྱུར་ཤོག །བདག་དང་དམ་ཆོས་རང་བཞིན་ལྷུན་གྲུབ་རྗེས་ཞུགས་འགྲོ་བ་དཔག་མེད་རྣམས། །རང་གཞན་དོན་གཉིས་མཛད་པ་རྒྱ་ཆེན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་སྣང་བ་ལ། །ཡེ་ཤེས་དཔེ་མེད་འབྱོར་པ་རྒྱ་མཚོ་ངང་གིས་ལྷུན་གྲུབ་འོད་གསལ་ཞིང་། །བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་ཉིན་མོར་བྱེད་པས་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་གནས་ཐོབ་ཤོག །དཔལ་ལྡན་བཀྲ་ཤིས་རྒྱ་མཚོ་སྙིང་པོ་ཡོན་ཏན་འབྱོར་པའི་གངས་ཆེན་མཚོ། །ཡིད་བཞིན་དབང་པོ་བཀྲ་ཤིས་ཕུན་ཚོགས་རྟག་ཏུ་ གཞན་ལ་ཕན་བརྩོན་ཞིང་། །མཐོང་ཐོས་དྲན་རེག་ཐར་པའི་གྲོང་དུ་བཀྲ་ཤིས་བདེ་ལེགས་འབྱོར་པའི་དཔལ། །རླབས་ཆེན་འཕྲིན་ལས་རྫོགས་པའི་བཀྲ་ཤིས་དངོས་གྲུབ་རྒྱ་མཚོ་མཐའ་ཡས་ཤོག །ཚིག་དོན་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ཅེས་བྱ་བ་ཐེག་པ་མཐའ་དག་གི་དོན་ལ་མང་དུ་ཐོས་པའི་བློ་གྲོས་རླབས་ཆེ་ཞིང་རྡོ་རྗེ་སྙིང་པོའི་ལམ་ལྡན་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པའི་འབྱོར་པས་མཛེས་པ། མང་དུ་ཐོས་པའི་ཆོས་སྨྲ་བ་ཀུན་མཁྱེན་ངག་གི་དབང་པོས་གངས་རི་ཐོད་དཀར་གྱི་མགུལ་དུ་ལེགས་པར་སྦྱར་བའོ། །དགེའོ། །དགེའོ། །དགེའོ།། ། རྡོ་རྗེའི་གནས་ཐ་མ། ཀུན་ཏུ་བཟང་པོ་བྱང་ཆུབ་མཆོག་གི་གནས་གྲོལ་ས་ཆེན་པོའི་ཚུལ་རྒྱ་མཚོ་གཏན་ལ་ཕབ་པ་རྒྱ་ཆེར་བཤད་པ།

【漢語翻譯】 愿輪迴徹底空盡，解脫的凈土充滿一切，功德財富得以增長！愿一切方所和時間，眾生安樂，清凈之心在虔誠的土地上，播種無與倫比的善妙種子，恒常行持殊勝之法，解脫的苗芽開花結果，成就地道之殊勝，爲了獲得遍知佛陀之果位，利他事業圓滿！愿此正法如日月般遍佈一切，消除無明的黑暗，如珍寶般生出一切所需，滿足眾生的願望，如河流般連綿不絕，恒常住世，意義重大，如諸佛般事業無邊，成為贍部洲的莊嚴！愿我與自性任運成就的殊勝之法，以及追隨的無量眾生，自他二利之事業廣大，在任運成就的顯現中，無與倫比的智慧，財富如海，自然任運成就，光明燦爛，吉祥如意，如白晝般，獲得任運成就之果位！具德吉祥海之精華，功德財富之雪山大海，如意自在吉祥圓滿，恒常勤奮利他，見聞憶觸，在解脫之城中，吉祥安樂財富之光輝，偉大事業圓滿之吉祥，成就無邊廣大之海！名為「詞義寶藏」，對於一切乘之義理，廣聞博學的智慧廣大，具有金剛藏之路，以任運成就之財富莊嚴，廣聞博學的說法者，一切智語自在，于雪山頂端白頸處善妙結合。善哉！善哉！善哉！ 金剛處之末。普賢菩提勝處解脫，廣大講述大地之理安立如海。

【英語翻譯】 May samsara be completely emptied, and the land of liberation be filled with all, so that merit and wealth may increase! May all beings be happy in all directions and times, and on the ground of pure faith, may they sow unparalleled seeds of virtue, always practice the sacred Dharma, and may the sprouts of liberation blossom and bear fruit, accomplishing the supreme of grounds and paths. May the activity for the sake of others be perfected so that the state of omniscient Buddhahood may be attained! May this Dharma spread to all like the sun and moon, dispelling the darkness of ignorance, and like a jewel, may it produce all that is needed, fulfilling the wishes of beings. Like a river, may it be continuous and uninterrupted, always abiding and of great significance. Like the Victorious Ones, may its activities be boundless and become the ornament of Jambudvipa! May I and the countless beings who follow the self-existing, spontaneously accomplished sacred Dharma, have great activities for the benefit of ourselves and others, and in the appearance of spontaneous accomplishment, may we have unparalleled wisdom, an ocean of wealth, spontaneously accomplished luminosity, and may we attain the state of spontaneous accomplishment with auspiciousness and well-being, like the daytime! The essence of glorious auspicious ocean, the great snow mountain ocean of merit and wealth, the wish-fulfilling lord, auspicious and perfect, always diligent in benefiting others. Seeing, hearing, remembering, and touching, in the city of liberation, the glory of auspiciousness, well-being, and wealth, the auspiciousness of the completion of great activities, may the ocean of limitless accomplishments be vast! Called "A Treasury of Words and Meanings," for the meaning of all vehicles, the wisdom of vast learning is great, possessing the path of the Vajra Essence, adorned with spontaneously accomplished wealth. The speaker of Dharma with vast learning, the all-knowing Lord of Speech, has skillfully composed it on the white neck of the snow mountain peak. Good! Good! Good! The end of the Vajra Place. A vast explanation of how the great ground of liberation, the supreme place of Samantabhadra's Bodhi, is established like an ocean.

============================================================