LRAZ003_0024.第八.關於菩提心無二性的章節的註釋.g2.0f
==================== 第 1 段 ==================== 【原始藏文】 བརྒྱད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། བརྒྱད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ། དེ་ལྟར་ལྷུན་གྲུབ་རང་བཞིན་དག་པ་དེ་ཡང་མཚན་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ཕྱིར། དབྱིངས་གཅིག་ལས་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱིས་ཤར་བ་ནས་རང་ངོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་མཚོན་པ་ནི། ཐམས་ཅད་དབྱིངས་གཅིག་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལ། །གཉིས་སུ་མེད་པ་ངོ་བོའི་འདུག་ཚུལ་ཏེ། །གཉིས་སྣང་མ་འགགས་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར། །སྣང་བཏགས་གཉིས་མེད་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཞེས་བྱ། །མེ་ལོང་གཅིག་གི་ངོས་ལ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་བརྙན་ཅིར་སྣང་ཡང་མེ་ལོང་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ལྟར་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་པའི་ངང་དུ་ཤར་བས་རིག་པ་དང་གཉིས་སུ་མེད་པ་ཉིད་དང་། གཉིད་གཅིག་གི་ངང་དུ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་རྨི་ལམ་སྣ་ཚོགས་པ་གཉིད་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ལྟར། འཁོར་འདས་རིག་པའི་རོལ་པ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པ་ཉིད་དང་། ཆུ་བོ་གཅིག་གི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཕྱིར་རྦ་རླབས་ཆེ་ཆུང་ཐམས་ཅད་ཆུ་བོ་ལས་གཞན་དུ་མེད་པ་ལྟར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ཅི་ཡང་མེད་པའི་ངང་ནས་ཤར་བར་སྣང་བ་དེ་ཡང་མེད་པ་གསལ་སྣང་ཙམ་ལས་ཆོས་ཉིད་སྟོང་པའི་རང་བཞིན་གྱི་རིག་པ་དང་། དེ་དག་གི་སྟོང་པ་ཉིད་གཉིས་སུ་མེད་པ་སྟེ། གཏན་ཚིགས་གསུམ་ལ་བརྟེན་ནས་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཉིས་སུ་མེད་པར་ཐག་བཅད་དོ། ། ཆོས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། མི་འགག་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རིག་ངོར་སྣང་ཙམ་དུ་སོ་སོའི་དོན་བྱེད་ནུས་པར་མཉམ་པ་ཉིད་དང་། རྐྱེན་རྟེན་འབྲེལ་ལས་འཆར་ཙམ་ཉིད་དུ་སྣང་བ་ཉིད་ཀྱིས་མཉམ་པ་ཉིད་དེ། རྣམ་པ་བཞི་ལ་ལྟོས་ནས་ཀྱང་གཉིས་སུ་མེད་པའི་མཉམ་པ་ཆེན་པོ་རྟོགས་པར་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་རྒྱལ་པོ་ལས་ཀྱང་། གང་ཞིག་རྐྱེན་ལས་སྐྱེས་ཕྱིར་དེ་མ་སྐྱེས། །དེ་ལ་སྐྱེ་བའི་རང་བཞིན་ཡོད་མ་ཡིན། །རྐྱེན་ལ་རག་ལས་གང་དེ་སྟོང་པར་གསུངས། །ཞེས་པ་ལྟ་བུའོ། །འཁོར་འདས་རིག་པའི་རྩལ་སྣང་དུ་ཤར་བ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་གཉིས་སུ་ཡོད་མི་སྲིད་དེ། རྨི་ལམ་གྱི་སྣང་བ་དང་། དེ་མཐོང་བའི་སྐྱེས་བུ་ལ་གཉིས་སུ་སྣང་ཡང་གཉིས་སུ་མེད་དེ་གཉིད་གཅིག་དུས་གཅིག་མེད་པ་གསལ་སྣང་གཅིག་གི་རྣམ་པར་ཤར་བ་ཙམ་ལས། དོན་ལ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །མངོན་རྟོགས་རྒྱན་ལས་ཀྱང་། རྨི་ལམ་དང་ནི་དེ་མཐོང་ཉིད། །གཉིས་ཀྱི་ཚུལ་དུ་མི་མཐོང་ལྟར། །ཆོས་རྣམས་གཉིས་སུ་མེད་པར་ནི། །དེ་ཉིད་སྐད་ཅིག་གཅིག་གིས་རྟོགས། །ཞེས་པ་བཞིན་ཏེ། འད
【漢語翻譯】 第八，關於菩提心無二性的章節的註釋。 第八，關於菩提心無二性的章節的註釋。 因此，爲了說明自生圓滿的清凈也是無二性的，從一法界顯現，從顯現開始就表明自性無二，即：一切法界一，自生智慧中，無二是自性的存在方式，二取顯現不滅，從妙力中顯現，顯現假立無二菩提心。猶如在一面鏡子上顯現，無論顯現何種影像，都與鏡子無二，同樣，一切法在覺性中顯現，因此與覺性無二。猶如從一個睡眠中顯現的各種夢境，與睡眠無異。輪迴涅槃不是覺性的游舞之外的東西。猶如從一條河流中顯現，所有的大小波浪都與河流無異。一切法從一無所有的狀態中顯現，那也是無有，僅僅是明亮顯現，與法性空性的自性覺性，以及它們的空性無二無別。依靠這三個理由，斷定一切法無二。 一切法不成實而平等，不滅而平等，在覺性面前僅僅是顯現，各自能夠起作用而平等，僅僅是從因緣和合中顯現而平等。依靠這四種方式，也應當證悟無二的大平等。如聖《三摩地王經》中說：何者從緣生，故彼無生，彼無生之自性，何者依賴於緣，彼即是空性。如同輪迴涅槃是覺性的妙力顯現，其自性不可能有二。夢境的顯現，以及見到夢境的人，雖然顯現為二，但實際上是無二的，因為僅僅是從一個睡眠、一個時間、一個無有、一個明亮顯現的形態中顯現，實際上並沒有成立。如《現觀莊嚴論》中說：如夢及夢者，不見有二相，如是諸法性，一剎那證得。就像這樣。
【英語翻譯】 Eighth, Commentary on the Chapter Showing the Non-Duality of Bodhicitta. Eighth, Commentary on the Chapter Showing the Non-Duality of Bodhicitta. Therefore, in order to show that the spontaneously perfect purity is also non-dual in nature, it arises from a single realm, and from the arising itself, it indicates that the self-nature is non-dual: All is one realm, in self-born wisdom, non-duality is the way of being of the essence, dualistic appearance is unceasing, arising as a play from the potency, appearance is labeled non-dual Bodhicitta. Just as whatever images appear on the surface of a single mirror are non-dual with the mirror, so all phenomena arise within the state of awareness and are therefore non-dual with awareness. Just as the various dreams that arise within a single sleep are no different from sleep, samsara and nirvana are no different from the play of awareness. Just as all the large and small waves that arise from a single river are no different from the river, all phenomena appear to arise from a state of nothingness, and that nothingness is merely a clear appearance, non-dual with the self-nature awareness of the emptiness of reality, and their emptiness. Based on these three reasons, it is determined that all phenomena are non-dual. All phenomena are equal in being unestablished, equal in being unceasing, equal in being able to perform their respective functions merely as appearances in the face of awareness, and equal in appearing merely as arising from conditions and interdependence. Depending on these four aspects, one should also realize the great equality of non-duality. As it is said in the Noble King of Samadhi Sutra: "Whatever is born from conditions is therefore unborn, it has no nature of birth, whatever depends on conditions is said to be empty." Just as the arising of samsara and nirvana as the potency appearance of awareness cannot possibly have two essences, the appearance of a dream and the person who sees it, although appearing as two, are actually non-dual, because they arise merely from a single sleep, a single time, a single non-existence, and a single clear appearance, and are not established in reality. As it is said in the Ornament of Clear Realization: "Like a dream and the one who sees it, are not seen as two aspects, so the nature of all phenomena, is realized in a single instant." Like this.
============================================================
==================== 第 2 段 ==================== 【原始藏文】 ི་ལྟར་ཆོས་སུ་སྣང་ངོ་ཅོག་ཀྱང་མེད་པ་གསལ་སྣང་། རང་གི་ཤེས་པ་དང་རིག་པ་དང་ལུས་ལ་སོགས་པའང་མེད་པ་གསལ་སྣང་། ཇི་ལྟར་སྣང་དུ་རུང་ནས་མེད་པ་གསལ་བར་སྣང་བ་ཙམ་ལས། གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཆོས་རང་མཚན་པ་རྡུལ་ཙམ་མེད་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར། སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིག་ངོར་སྣང་ཡང་ གཉིས་སུ་མེད་པའོ་ཞེས་ཤེས་པར་བྱའོ། །ཆོས་རྣམས་རིག་ངོར་ཤར་བ་འདི་ཡང་དབྱིངས་ཀྱི་ངང་ནས་ཤར་བའི་ཕྱིར། རིག་པ་ཉིད་ལས་བྱུང་ཞིང་རིག་པའི་ཆོ་འཕྲུལ་ཙམ་དུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཏེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ས་ཆུ་མེ་རླུང་ནམ་མཁའ་ཡང་། །འབྱུང་བ་ཆེ་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་། །ལྷ་དང་ལྷ་མིན་མི་རྣམས་དང་། །དམྱལ་བ་བྱོལ་སོང་ཡི་དྭགས་རྣམས། །ཆེན་པོ་དེ་ལས་ཡང་དག་བྱུང་། །འདོད་ཆགས་ཞེ་སྡང་གཏི་མུག་དང་། །ང་རྒྱལ་ཕྲག་དོག་ལ་སོགས་ནི། །དེ་ཉིད་ལས་ནི་ཆོ་འཕྲུལ་འབྱུང་། །མ་རིག་སེམས་དང་ཡིད་རྣམས་དང་། །ཕུང་པོ་ཁམས་དང་སྐྱེ་མཆེད་དང་། །རྣམ་པར་ཤེས་པའི་ཚོགས་དག་དང་། །དབང་པོ་ལྔ་ལ་སོགས་པ་བྱུང་། །སྒྲ་དང་དྲི་དང་རོ་དང་ནི། །རེག་བྱ་ཉིད་དང་འདོད་ཡོན་ནི། །དེ་ཉིད་ཀྱིས་ནི་རྒྱན་དུ་བྱུང་། །སྲོག་དང་ཡ་མ་བརླ་དང་ནི། །སྙིང་པོ་མེད་ལ་སོགས་པ་ཡང་། །དེ་ཡི་རྩལ་དང་རོལ་པར་བྱུང་། །ཀུན་གཞི་དང་ནི་ཉེར་ལེན་གྱི། །ཤ་དང་ཁྲག་དང་ཆུ་སེར་དང་། །རུས་དང་པགས་པ་བ་སྤུ་དང་། །བསགས་པའི་ལུས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་། །ལུས་དང་ངག་དང་ཡིད་དང་ནི། །སེམས་ལས་བྱུང་བ་སྣ་ཚོགས་ནི། །ཐམས་ཅད་ང་ཡི་ངོ་ལས་བྱུང་། །སྐྱེས་པ་བུད་མེད་རྟ་གླང་དང་། །གཟུགས་ནི་ཐམས་ཅད་དེ་ལས་བྱུང་། །བཟའ་དང་ཉལ་དང་འདུག་པ་དང་། །སྣ་ཚོགས་ལས་རྣམས་དེ་ལས་བྱུང་། །ཞེས་པ་དང་། ཀུན་བྱེད་ལས། ཀྱེ་སེམས་ དཔའ་ཆེན་པོ་ངའི་རང་བཞིན་འདི་རྟོགས་ཤིག །ང་ནི་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་ཏེ། །བྱང་ཆུབ་སེམས་ནི་ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོ་ཡིན། །ཀུན་བྱེད་རྒྱལ་པོའི་རང་བཞིན་སྐུ་གསུང་ཐུགས། །སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་མ་བྱས་གཅིག་ཀྱང་མེད། །དུས་གསུམ་སངས་རྒྱས་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །ཁམས་གསུམ་སེམས་ཅན་ལུས་ངག་ཡིད་གསུམ་ཡང་། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །སྣང་སྲིད་སྣོད་བཅུད་བསྡུས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་། །ཇི་བཞིན་མ་བཅོས་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་དུ། །ཀུན་བྱེད་ང་ཡི་སྐུ་གསུང་ཐུགས་ཀྱིས་བྱས། །ཞེས་སོ། །སྐབས་འདིར་ཐ་སྙད་འགལ་བའི་རྨོངས་པ་དག་གིས་འདོད་པ་དང་འདྲེས་པ་སྤང་བར་བྱ་སྟེ། ཐོས་པ་དམ་པས་མ་བརྒྱན་ལ
【漢語翻譯】 一切顯現如法，也無有，是為明朗之顯現。自己的知識、覺性和身體等也無有，是為明朗之顯現。無論如何顯現，都僅僅是顯現為無有，因此，一和異的自性法，連微塵許也不存在。顯有輪迴涅槃的一切法，雖然在覺性面前顯現，要知道那也是無二的。諸法在覺性面前顯現，也是從法界自性中顯現的緣故，僅僅是說從覺性本身產生，是覺性的幻化而已。如《珍珠鬘》中所說：地、水、火、風、空，五大種皆從彼生。天神、非天、人類，地獄、旁生、餓鬼等，皆從偉大的彼處真實生出。貪慾、嗔恨、愚癡，我慢、嫉妒等等，皆從此處幻化而生。無明、心和意，蘊、界和處，以及識聚等，五根等皆生出。聲、香、味，觸和欲妙，皆由此處作為莊嚴。生命和閻摩，無有心要等等，皆由此的力量和嬉戲而生。阿賴耶和近取，肉、血和膿，骨、面板和毛髮，積聚的身體皆從此生。身、語、意，以及從心所生的各種，一切皆從我的面容中生出。男人、女人、馬、牛，一切色相皆從此生。吃、睡、坐，各種事業皆從此生。又如《普作王》中所說： 唉！大菩薩，認識我的自性吧！我乃菩提心之自性，菩提心乃普作之王。普作王之自性，身語意，無有非身語意所作。三世諸佛，乃身語意所作。三界眾生，身語意三門，乃普作我之身語意所作。顯有器情所攝的一切，如其本然未作之法性中，乃普作我之身語意所作。如是。此時，當捨棄被相違之名相愚昧所染污之慾求，不以清凈之聞思所莊嚴者。
【英語翻譯】 All appearances as phenomena are also non-existent, appearing as clarity. One's own knowledge, awareness, and body, etc., are also non-existent, appearing as clarity. However they may appear, they only appear as non-existent. Therefore, there is not even a particle of inherently existing phenomena of one or many. Although all phenomena of existence, samsara, and nirvana appear in the face of awareness, know that they are non-dual. These phenomena arising in the face of awareness also arise from the state of the expanse. They arise from awareness itself, and are merely labeled as manifestations of awareness. As it is said in the Garland of Pearls: Earth, water, fire, wind, and space, the great elements arise from it. Gods, non-gods, and humans, hell-beings, animals, and hungry ghosts, arise truly from the great one. Desire, hatred, and ignorance, pride, jealousy, and so on, arise as manifestations from it. Ignorance, mind, and thoughts, aggregates, elements, and sense bases, and the collections of consciousness, the five senses, and so on, arise. Sound, smell, taste, touch, and desirable qualities, are adorned by it. Life, Yama, the powerless, and so on, arise as its power and play. The basis of all, the appropriation, flesh, blood, and pus, bones, skin, and hair, the accumulated bodies arise from it. Body, speech, and mind, and the various things that arise from the mind, all arise from my face. Men, women, horses, and cattle, all forms arise from it. Eating, sleeping, and sitting, all kinds of actions arise from it. And as it is said in the All-Creating King: Alas! Great Bodhisattva, realize my nature! I am the nature of Bodhicitta, Bodhicitta is the All-Creating King. The nature of the All-Creating King is body, speech, and mind. There is nothing that is not done by body, speech, and mind. The Buddhas of the three times are made by body, speech, and mind. The body, speech, and mind of sentient beings of the three realms are also made by my body, speech, and mind, the All-Creating One. All that is included in existence and non-existence, the container and its contents, in the Dharma nature that is as it is, unmade, is made by my body, speech, and mind, the All-Creating One. Thus it is. At this time, one should abandon the desires that are mixed with the delusion of contradictory terms, and those who are not adorned with pure hearing and thinking.
============================================================
==================== 第 3 段 ==================== 【原始藏文】 ་རྡོལ་ཐབས་སུ་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། ཕྱི་སྣ་ཚོགས་སུ་སྣང་བ་འདི་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། རང་གི་སེམས་དེ་ལྟར་སྣང་བའོ་ཞེས་འདོད་ལ། འདིར་ཡང་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ཀློང་དུ་ངོ་བོ་གཅིག་པར་བསྟན་པ་གཉིས། གནམ་ས་ལྟར་ཁྱད་པར་ཆེ་སྟེ། རྨོངས་པ་དེ་དག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་རང་སེམས་སུ་འདོད་ལ། འདིར་བྱང་ཆུབ་སེམས་ཀྱི་ངང་ལ་བདག་ཏུ་གཟུང་བའི་རྩལ་ལས་ཤར་བར་འདོད་དེ། ཤར་དུས་ཉིད་ནས་རྩལ་གྱི་རོལ་པ་ཙམ་ལས། ཕྱི་ནང་གང་ན་མེད་པ་གསལ་སྣང་སེམས་དང་སེམས་ལས་གཞན་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཆོས་ཅན་རྐྱེན་སྣང་རྟེན་འབྲེལ་ལས་སྣང་བ་ཙམ་དུ་འདོད་པའོ། ། ཕྱི་སྣ་ཚོགས་པ་འདི་དག་འཁྲུལ་སྣང་གཞི་མེད་ཡོད་མ་མྱོང་བའི་སྟོང་པ་དེ་དང་། སེམས་ཉིད་སྟོང་པ་གཉིས་ལ་ཐ་དད་དུ་བྱར་མེད་པ་ཙམ་ལ། ཁོ་བོ་ཅག་ཕྱི་ནང་གིས་བསྡུས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རོ་གཅིག་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཆ་ལ་དབྱེ་བསལ་མེད་པ་ནས་བརྗོད་ཀྱང་སྣང་ཙམ་ཐ་སྙད་པ་རྣམས་དང་རང་སེམས་གཅིག་ཏུ་མི་འདོད་དེ། ཕར་ཚུར་རྫས་འགལ་བ་དང་། རང་གཞན་འགྲོ་འདུག་དང་ཡོད་མེད་ཀྱི་རྗེས་སུ་བྱེད་མི་བྱེད་ཀྱི་འབྲེལ་པ་མ་གྲུབ་པ་དང་། སྣང་ཡུལ་དང་། སྣང་བ་ཐ་དད་ཀྱི་རང་ཆ་ལ་སོགས་པའི་ཆོས་ཀྱི་བྱེ་བྲག་དུ་མས་ཁྱད་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། རྨོངས་པ་དག་གི་ཕྱོགས་དང་མཚུངས་པ་མེད་པ་ཉིད་དུ་རྟོགས་པར་བྱའོ། །སྤྱིར་ཡང་ཐ་སྙད་འཇོག་ན་ཕྱི་ནང་དང་། སྣང་སེམས་དང་། འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་དང་། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པ་ཀུན་རྫོབ་པའི་བདེན་པ་ལ་འབྱེད་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ལུགས་ཡིན་ན། རྨོངས་པ་དེ་དག་གི་ལུགས་ལྟར་བྱས་ན། ཁྱི་མཆོངས་ཝ་མཆོངས་ཕྱམ་གཅིག་པས་འདི་ལ་ཐ་སྙད་དང་། ལམ་དང་། དག་མ་དག་གཞག་ཏུ་མེད་ལ། དོན་དམ་གཤིས་ལ་གང་ཡང་མ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་འདོད་པའང་འཁྲུལ་པར་ངེས་པའི་ཕྱིར། སེམས་ཙམ་རྣམ་བདེན་པ་ཁ་ཅིག་གམ་མུ་སྟེགས་ཕྱོགས་ཀྱི་གོས་ཅན་པ་ཁ་ཅིག་དེ་ལྟར་འདོད་པའི་ཕྱོགས་འཛིན་པ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། ཚུལ་དེ་ལ་བརྟེན་པར་མི་བྱ་བ་ཁོ་ནའོ། །སེམས་སྡེ་ལས་ཐམས་ཅད་སེམས་སུ་ བཤད་པ་དེ་ཁྱེད་ཀྱི་འདོད་པ་དང་མི་གཅིག་སྟེ། ཐམས་ཅད་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལས་བྱུང་བ་དང་། དེའི་རྩལ་ལས་རོལ་པར་ཤར་བ་ལ་དེ་སྐད་བརྗོད་ནས་གསུངས་ཏེ། རྩལ་དང་རོལ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ཞེས་བྱ་བ་གསུམ་དུ་རྣམ་པར་འཇོག་པས། ཆོས་རྣམས་གཏན་ལ་འབེབས་པ་ཡིན་ནོ། །བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ནི་གང་དུའང་མ་གྲུབ་ལ་གང་གིའང་གཞིར་གྱུར་པས་ནམ་མཁའ་ལྟ་བ
【漢語翻譯】 有些自詡為解脫之道的論者說，顯現的各種外境是菩提心，自己的心也如此顯現。而這裡所說的在菩提心的界限中本體為一，這兩者有如天地之別。那些愚昧者認為外境是菩提心和自心，而這裡則認為是從菩提心的本性中顯現出執著的現象。顯現之時，僅僅是現象的游舞，內外都不存在，顯現是心和非心之外無法成立的法，是因緣顯現，僅僅是依賴關係而顯現。 這些各種外境是虛幻的顯現，是無根無據從未存在過的空性，和心性空性二者之間沒有差別。我們這些內外所包含的一切法，都說是一味一體的菩提心，從法性的角度來說沒有分別，即使這樣說，也不認為顯現的世俗現象和自心是一體的。因為彼此是實體相違的，自他之間的來去和有無的聯繫無法成立，顯現的對境和顯現的各自特性等諸多法的差別是確定的。應當認識到這與愚昧者的觀點是截然不同的。總的來說，如果安立名言，內外、顯現和心、迷惑和不迷惑、輪迴和涅槃等等，在世俗諦中進行區分是所有佛法的規律。如果按照那些愚昧者的觀點，狗跳和狐貍跳都一樣，這樣就無法安立名言、道路和清凈不清凈。因為在勝義諦的本性中什麼都不成立，所以認為一切都是心也是錯誤的。因為有些唯識宗的實有論者或者外道裝扮者就是這樣認為的，所以不要依賴那種觀點。心部中所說的「一切都是心」，與你的觀點並不相同。一切都是從菩提心中產生的，並且是從它的現象中顯現出來的，所以才那樣說。現象、游舞和菩提心這三者是分別安立的，因此才能確定諸法。菩提心在任何地方都不成立，但卻是任何事物的根本，就像虛空一樣。
【英語翻譯】 Some debaters who claim to be methods of liberation say that these various external appearances are the mind of enlightenment, and one's own mind appears as such. However, here, the two teachings that state oneness in the realm of the mind of enlightenment are as different as heaven and earth. Those deluded ones believe that external appearances are the mind of enlightenment and one's own mind, while here it is believed that they arise from the clinging to self in the nature of the mind of enlightenment. From the moment of arising, it is merely a play of phenomena. Without inside or outside, the clear appearances are phenomena that cannot be established apart from mind and non-mind, arising from dependent origination, merely appearing due to interdependence. These various external appearances are illusory appearances, emptiness that is groundless and has never existed, and there is no difference between the emptiness of mind itself. We, all the phenomena encompassed by inside and outside, say that they are the single taste of the mind of enlightenment, and from the perspective of the nature of reality, there is no distinction. Even so, we do not consider the mere appearances of conventional phenomena and one's own mind to be the same. This is because they are mutually contradictory in substance, the relationship of coming and going, existence and non-existence between self and other cannot be established, and the distinctions of various phenomena, such as the object of appearance and the individual characteristics of appearance, are definite. It should be realized that this is completely different from the views of the deluded. In general, if we establish terminology, distinguishing between inside and outside, appearance and mind, delusion and non-delusion, samsara and nirvana, etc., in relative truth is the way of all Dharmas. If we follow the views of those deluded ones, the jumping of a dog and the jumping of a fox are the same, so there is no way to establish terminology, path, and purity or impurity. Because nothing is established in the nature of ultimate reality, it is also a mistake to believe that everything is mind. Because some Mind-Only realists or those who wear the clothes of non-Buddhists believe that way, one should not rely on that view. The statement in the Mind Section that "everything is mind" is not the same as your view. It is said because everything arises from the mind of enlightenment and appears as a play of its phenomena. By separately establishing phenomena, play, and the mind of enlightenment as three, the Dharmas are determined. The mind of enlightenment is not established anywhere, but it is the basis of everything, like the sky.
============================================================
==================== 第 4 段 ==================== 【原始藏文】 ུའོ། །དེའི་རྩལ་ནི་འཆར་ཚུལ་མ་འགགས་པ་མེ་ལོང་གཡའ་དག་པའི་ངོས་ལྟ་བུའོ། །རོལ་པ་ནི་སྣ་ཚོགས་སུ་ཤར་བའི་ཆོས་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་ལྟ་བུའོ། །འདི་གསུམ་ཡང་སྟོང་ངོས་ནས་གང་དུའང་མ་གྲུབ་པས་གཉིས་སུ་མེད་ལ། སྣང་ངོས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་རིག་པ་དང་། གཉིད་དང་། རྨི་ལམ་ལྟར་གཅིག་ལས་གཅིག་ཤར་བའི་དུས་ནས་གཞི་མེད་ཀྱི་རང་བཞིན། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། རྩལ་དང་། རོལ་པ་གསུམ་དུ་སྣང་བ་སྟེ། འདི་དག་ངོ་བོ་ལ་ལྟོས་ནས་གཅིག་དང་ཐ་དད་པའི་ཆོས་ལས་འདས་ལ། སྣང་ཚུལ་ལ་ལྟོས་ནས་ཐ་སྙད་གསུམ་དུ་བརྗོད་པ་ནི། དེའི་ངོ་བོར་བྱས་ནས་ཐ་སྙད་དུ་འཇོག་དུས། རོལ་པ་དང་བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་གཅིག་ཏུ་མི་འཐད་པས། རོལ་པ་འདི་དག་ལ་ལྟོས་ནས་སྣང་བ་དང་སྣང་ཡུལ་དུ་ཕྱེ་སྟེ། ཕྱི་ནང་གང་ནའང་མེད་ལ་སྣང་བའི་གཟུགས་བརྙན་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དུ་ཤེས་པས། ཆོས་དང་ཆོས་ཅན་ལ་སོགས་པར་བཏགས་ཀྱང་། མེད་པ་གསལ་སྣང་ཆེན་པོར་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ལ་འདོད་པ་ ཡིན་པས་དེ་ལྟར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །འདི་ལྟར་འཆད་ཤེས་ནས་ཡངས་པ་དང་། ཞིབ་པ་དང་། མ་འདྲེས་པ་དང་། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་གཞག་དུ་མར་བྱར་ཡོད་པས་ན། གཞན་ལས་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཁྱད་པར་དུ་འཕགས་པར་བཞུགས་ཏེ། དེང་སང་ལེགས་པར་འཆད་ཤེས་པ་ཁོ་བོ་ཅག་གི་ལུགས་ཙམ་མོ། །ད་ནི་རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་རིས་མེད་མཉམ་པ་ཆེན་པོར་གནས་པ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་མེད་པ་གསལ་སྣང་གི་སྟོང་གཟུགས་སུ་མཐོང་བས་རྟོགས་པ་རང་སྣང་དུ་ཤར་བའི་དུས་ངེས་པ་ལ་བསྔགས་པ་ནི། འཕོ་འགྱུར་མེད་པའི་རིག་པ་བྱང་ཆུབ་ལས། །སྤངས་ཐོབ་མེད་པའི་སྣང་སྲིད་འཁོར་འདས་ཤར། །གཟུང་འཛིན་མེད་པའི་རྣལ་འབྱོར་ངོ་ཁ་ལ། །མེད་ལ་སྣང་འདི་ཡ་མཚན་དགོད་མོ་འཆོར། །ཇི་ལྟར་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་ལ་རྒྱུས་ཤེས་པ་དག་མེད་ལ་སྣང་བར་རྟོགས་པས། བདེན་པར་ཞེན་པའི་བློས་སྟོང་བཞིན་དུ་སྣང་བ་དེ་ལ་བཞད་བགད་དུ་མཐོང་བས། སྤང་བླང་དང་བཟང་ངན་མ་གྲུབ་ལ་སྣང་བ་མ་འགགས་པར་ཤར་བ་ལྟར། འཁོར་བ་དང་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་མེད་ལ་སྣང་བའི་རོལ་པར་ཤེས་ཏེ། ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱི་དག་མཉམ་གཅིག་ཏུ་རྟོགས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་རྣམས་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཆོས་ལ་མི་གནས་པར་བསྟན་པ་ནི། སེང་གེ་རྩལ་རྫོགས་ལས། རིག་པ་གཅིག་ལ་འཁོར་འདས་རྫོགས། །འཛིན་མེད་རང་སྣང་ཆོས་དང་ བྲལ། །ཞེས་དང་། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། སྣང་དང་སྣང་བར་བྱེད་པའི་ཡུལ་མ་ཡིན། །མི་སྣང་མ་ཡིན་ཆོས་ཀུན་
【漢語翻譯】 嗚呼！其力量是不間斷顯現的方式，如明鏡般清澈的表面。嬉戲是顯現為多種多樣的法，如八種幻化之喻。這三者從空性的角度來看，在任何地方都沒有成立，因此是無二的。從顯現的角度來看，在名言上，如覺性、睡眠和夢境一樣，從一個顯現出另一個的時候，從無根的自性中，顯現為菩提心、力量和嬉戲三者。這些從本體的角度來看，超越了一和多的法。從顯現的方式來看，說是三種名言。以其本體而安立名言時，嬉戲和菩提心不可能成為一體。因此，相對於這些嬉戲，區分顯現和顯現的對境。因為內外都不存在，所以要知道顯現的影像如八種幻化之喻。即使安立為法和有法等，也認為是在無有中圓滿顯現的大圓滿之宗，所以應當如此理解。像這樣知道解說，就能廣大、詳細、不混雜地，以及對輪迴和涅槃等多種分類進行處理。因此，安住在勝過其他宗派的邊見之上。現在，善於解說者只有我們這一派。現在，從自生智慧中顯現的一切法，安住在無偏大平等中，瑜伽士將之視為無有顯現的空色，因此讚歎證悟在自顯中顯現的決定： 從不變的覺性菩提中， 顯現了無須斷證的顯有輪迴涅槃。 在無有能取所取的瑜伽士面前， 無有而顯現，真是稀奇令人發笑！ 就像對幻術表演熟悉的人，因爲了知無有而顯現，所以以執著真實的念頭，對空性中顯現的景象感到可笑。同樣，就像斷舍和好壞沒有成立，而顯現不間斷地顯現一樣。要知道輪迴和涅槃的一切法都是無有而顯現的嬉戲，證悟本體自性清凈平等的瑜伽士們，不會安住在輪迴涅槃的法中，這就是所要表達的。 獅子圓滿力中說：覺性一者中，輪迴涅槃圓滿。 無有執著的自顯，遠離了法。 又如《寶篋經》中說：不是顯現和顯現的對境， 不是不顯現，一切法。
【英語翻譯】 Alas! Its power is the uninterrupted way of appearing, like the clear surface of a mirror. The play is the appearance of various dharmas, like the eight similes of illusion. These three, from the perspective of emptiness, are not established anywhere, therefore they are non-dual. From the perspective of appearance, in terms of names, like awareness, sleep, and dreams, when one appears from another, from the rootless nature, they appear as the three: bodhicitta, power, and play. These, from the perspective of essence, transcend the dharmas of one and many. From the perspective of the way of appearing, they are said to be three names. When establishing names based on their essence, play and bodhicitta cannot become one. Therefore, relative to these plays, distinguish between appearance and the object of appearance. Because they do not exist internally or externally, know that the appearing images are like the eight similes of illusion. Even if they are established as dharmas and entities, it is believed to be the Great Perfection tradition, which perfects in the great clarity of non-existence, so it should be understood in this way. Knowing how to explain in this way, one can deal with vast, detailed, unmixed, and various classifications such as samsara and nirvana. Therefore, one abides on the extreme view that surpasses other schools. Now, only our school is good at explaining. Now, all the dharmas that arise from self-born wisdom abide in impartial great equality, and yogis see them as the empty form of non-existence and clarity, therefore praising the certainty of realization appearing in self-appearance: From the unchanging awareness of bodhi, Appears the phenomenal samsara and nirvana without abandonment or attainment. In the face of the yogi without grasping, The non-existent appearance is wonderful and laughable! Just as those who are familiar with illusionistic performances, because they know that they appear without existence, they find the appearance in emptiness laughable with the thought of clinging to reality. Similarly, just as abandonment and acceptance, good and bad, are not established, and appearance appears without interruption. Know that all the dharmas of samsara and nirvana are the play of non-existence and appearance, and the yogis who realize the equality of the essence of purity will not abide in the dharmas of samsara and nirvana, this is what is to be expressed. In the Lion's Complete Power it says: In the one awareness, samsara and nirvana are complete. Self-appearance without grasping, free from dharma. And as it says in the Jewel Box Sutra: Not the appearance and the object of appearance, Not non-appearance, all dharmas.
============================================================
==================== 第 5 段 ==================== 【原始藏文】 རྣམ་པར་དག །ཅེས་སོ། །ཆོས་སྐུ་སྣང་བའི་དུས་ཉིད་ནས་མེད་པ་ལ་མེད་པ་ཤར་བས་མེད་སྣང་སྟོང་པའི་གཟུགས་བརྙན་ཙམ་དུ་བསྟན་པ་ནི། སྣང་བར་མེད་ལ་སྣ་ཚོགས་སྣང་བར་ཤར། །སྟོང་པར་མེད་ལ་མཐའ་དབུས་ཁྱབ་པར་གདལ། །གཟུང་འཛིན་མེད་ལ་ང་བདག་སོ་སོར་ཞེན། །གཞི་རྩ་མེད་ལ་ཚེ་རབས་བརྒྱུད་མར་སྣང་། །དགག་སྒྲུབ་མེད་ལ་བདེ་སྡུག་བླང་དོར་བྱེད། །ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་བསམས་ན་ཆོས་ཅན་གྱི་སྣང་བ་མཚར་ཆེ་བ་ཞིག་ཤར་བ་ཙམ་སྟེ། ངོ་བོ་ཡོད་མེད་ལས་འདས་བཞིན་དུ་སྣང་ཚུལ་སྣ་ཚོགས་སུ་རང་ངོར་སྣང་བ་ནི། རྨི་ལམ་ན་བདག་གཞན་དང་། བདེ་སྡུག་དང་། ནོར་རྫས་དང་། བཟང་ངན་དང་། བླང་དོར་དང་། ཚེ་སྔ་ཕྱི་ལ་སོགས་པ་རྨིས་པ་ལྟར། དོན་ལ་མེད་ཀྱང་དུས་དེར་ཡོད་པར་འཛིན་པས་སེམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་བྱེད་པ་ནི། མེད་སྣང་ལ་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་འཁྲུལ་སྣང་ལ་སྤྱོད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། འཕགས་པ་དཀོན་མཆོག་ཏ་ལ་ལའི་མདོ་ལས། ཆོས་རྣམས་ཐམས་ཅད་བདེ་བར་གཤེགས་དང་འདྲ། །བྱིས་པའི་བློ་ཅན་མཚན་མར་འཛིན་པ་རྣམས། །འཇིག་རྟེན་དག་ན་མེད་པའི་ཆོས་ལ་སྤྱོད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །ད་ནི་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལས་མ་སྐྱེས་པ་དེ་མཁའ་མཉམ་དག་པས་རྟོགས་པའི་ཚུལ་ངེས་པར་བྱ་བ་ལ་ གཉིས་ལས། ཐོག་མར་ཕྱི་ཡུལ་དུ་སྣང་བ་ལ་གཞི་བྲལ་སྒྱུ་མ་སྟོང་གཟུགས་སུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། ཕར་བལྟས་སྐྱེ་འགྲོའི་སྣང་བ་མཚར་རེ་ཆེ། །མི་བདེན་བདེན་པར་ཞེན་པས་བདེན་བདེན་འདྲ། །མ་འཁྲུལ་འཁྲུལ་པར་ཞེན་པས་འཁྲུལ་འཁྲུལ་འདྲ། །ངེས་མེད་ངེས་པར་བཟུང་བས་ངེས་ངེས་འདྲ། །ཡིན་མིན་ཡིན་པར་བཟུང་བས་ཡིན་ཡིན་འདྲ། །མི་འཐད་འཐད་པར་བཟུང་བས་འཐད་འཐད་འདྲ། །འདི་ལྟར་ཕྱི་སྣང་བའི་རང་བཞིན་ངོ་བོ་ཉིད་ཀྱིས་སྟོང་པའི་རང་གཟུགས་སྒྱུ་མ་ཙམ་ལ། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་མི་ཤེས་པའི་བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱིས་དོན་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་ཕྱི་ནང་གི་ཆོས་ལ་འཛིན་པ་ནི། མི་བདེན་པ་ལ་བདེན་པར་འཛིན། མ་འཁྲུལ་པ་ལ་འཁྲུལ་པར་འཛིན། ངེས་པ་མེད་པ་ངེས་པར་འཛིན། ཡིན་མིན་ལས་འདས་པ་ལ་ཡིན་མིན་དུ་འཛིན། མི་འཐད་པ་ལ་འཐད་པར་འཛིན་པས། སྣ་ཚོགས་ཅོལ་ཆུང་ཡུལ་གྱིས་སེམས་བྲིད་ནས། །དོན་མེད་རིག་པ་སྐད་ཅིག་བརྒྱུད་མར་མཐུད། །ཉིན་ཞག་ཟླ་བ་ལོ་དང་མི་ཚེ་འདས། །གཉིས་མེད་གཉིས་སུ་འཛིན་པས་འགྲོ་བ་བསླུས། །སྐད་ཅིག་མའི་ཤེས་པ་རང་ངོ་མ་ཤེས་པས་འཁྲུལ་འཛིན་དུ་རྒྱུན་ཆགས་པས་དུས་འདས་ཏེ། སྐད་ཅིག་དུ་མ་ལས་ཡུད་ཙམ་དུ་འཁྲུལ། ཡུད་ཙམ་ལས་ཉིན་ཞག་དང་།
【漢語翻譯】 極其清凈。如是。法身顯現之時，從無而生出無，以無顯現空性的影像而示現，即：顯現本無而顯現種種，空性本無而邊中遍佈，無有能取所取而執著我與我所，無有根本而顯現生生世世，無有破立而取捨苦樂。若思及法性之義，則法相之顯現僅是奇妙之生起。本體超越有無，而顯現方式卻以種種方式顯現於自身。如夢中之自他、苦樂、財物、善惡、取捨、前後世等等，實際上並不存在，但在當時卻執著為存在，從而使心完全陷入煩惱。執著于無顯現，即是以錯覺行事。如聖者功德寶塔經中雲：一切法皆如善逝，愚童之心執著于相，於世間行於無有之法。如是說。現在爲了確定如何以等同虛空的清凈來證悟未從內外之法中產生之法，分為二：首先，將顯現於外境的事物確定為無基幻相空性之形。向外看，眾生的顯現非常奇妙，因執著于不真實為真實，故似真實；因執著于不迷惑為迷惑，故似迷惑；因執著于無定為有定，故似有定；因執著于超越是非為是非，故似是非；因執著于不合理為合理，故似合理。如此，外境顯現的自性，其本體即是空性的自性，僅僅是幻相。不瞭解此真實之孩童，執著於事物自相，從而執著于內外之法，即執著于不真實為真實，執著于不迷惑為迷惑，執著于無定為有定，執著于超越是非為是非，執著于不合理為合理。種種瑣事以境界迷惑心識，無意義之覺知剎那相續，日夜、月、年和一生流逝，以執著于無二為二而欺騙眾生。剎那之識不識自性，故以錯覺執著而持續，時間流逝，從眾多剎那中迷惑于片刻，從片刻中迷惑于日夜。
【英語翻譯】 Utterly pure. Thus it is. When the Dharmakaya appears, from the non-existent arises non-existence, showing the image of emptiness as a mere illusion, which is: Appearing as non-existent, yet appearing in various ways, emptiness without being empty, spreading throughout the center and edges, without grasping and holding, yet clinging to self and mine, without a foundation, yet appearing life after life, without affirmation or negation, yet accepting and rejecting happiness and suffering. If one thinks about the meaning of Dharmata, then the appearance of Dharmas is merely a wonderful arising. While the essence transcends existence and non-existence, the way it appears manifests in various ways to itself. Like in a dream, self and others, happiness and suffering, wealth and possessions, good and bad, acceptance and rejection, past and future lives, and so on are dreamed of. In reality, they do not exist, but at that time, they are grasped as existing, thus causing the mind to be completely afflicted. Holding onto the non-existent appearance as self is called acting in illusion. As it is said in the Sutra of the Noble Jewel Talala: All dharmas are like the Sugata, those with childish minds grasp at signs, in the world, they engage in non-existent dharmas. Thus it is said. Now, in order to ascertain how to realize that which is not born from outer and inner dharmas through purity equal to space, there are two parts. First, to establish the appearance of external objects as baseless illusion, empty form. Looking outward, the appearances of beings are very wonderful. Because of clinging to the untrue as true, it seems true. Because of clinging to the unconfused as confused, it seems confused. Because of clinging to the uncertain as certain, it seems certain. Because of clinging to what transcends right and wrong as right and wrong, it seems right and wrong. Because of clinging to the unreasonable as reasonable, it seems reasonable. Thus, the nature of external appearances, its essence is the emptiness of its own nature, merely an illusion. Children who do not understand this reality cling to the self-characteristics of things, thus clinging to outer and inner dharmas, that is, clinging to the untrue as true, clinging to the unconfused as confused, clinging to the uncertain as certain, clinging to what transcends right and wrong as right and wrong, clinging to the unreasonable as reasonable. Various trivial matters delude the mind with objects, meaningless awareness continues moment by moment, days and nights, months, years, and a lifetime pass, deceiving beings by clinging to non-duality as duality. Because the momentary consciousness does not recognize its own nature, it persists in mistaken clinging, and time passes. From many moments, one is confused in an instant, from an instant, one is confused in days and nights.
============================================================
==================== 第 6 段 ==================== 【原始藏文】 ཉིན་ཞག་ལས་ཟླ་བ་དང་། ཟླ་བ་ལས་ལོར་འཁྲུལ་པ་ཕྱི་ཕྱིར་གོམས་པས་འགྲོ་བ་འཁྲུལ་པ་ནི། གཞི་མེད་པའི་རིག་པ་ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པ་ རང་ལ་གནས་ཀྱང་། ངོ་མ་ཤེས་པའི་ངང་ནས་རྐྱེན་གློ་བུར་བ་ཙམ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཆོས་སྐུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ལ། །གློ་བུར་རྣམ་རྟོག་སྤྲིན་གྱིས་བསྒྲིབས། །མ་འཁྲུལ་པ་ཡི་ཆོས་ཉིད་ཀྱང་། །བློ་ལ་འཁྲུལ་པའི་ཚུལ་དུ་སྣང་། །རྒྱུ་རྐྱེན་དང་བཅས་སྐད་ཅིག་མ། །ཞེས་པ་དང་། རིན་ཆེན་ཕྲེང་བ་ལས། ལམ་གསུམ་ཐོག་མཐའ་དབུས་མེད་པ། །འཁོར་བའི་དཀྱིལ་འཁོར་མགལ་མེ་ཡི། །འཁོར་ལོ་ལྟ་བུར་ཕན་ཚུན་དུ། །རྒྱུ་ཅན་འདི་ནི་འཁོར་བར་འགྱུར། །ཞེས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་ལྟར་སེམས་ཅན་ལ་འཁྲུལ་སྣང་རང་མཚན་དུ་ཞེན་ནས་སྣང་བ་དེ་ཉིད་རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་སྒྱུ་མའི་རྩེད་མོ་ཙམ་དུ་སྣང་བ་ཡང་། འཁྲུལ་པ་གཞི་མེད་རྩ་བྲལ་ཡིན་པའི་གནད་ཀྱིས་སོ། །དེའང་རིག་པའི་རང་ངོ་འདི་ཐོག་མའི་ཀ་དག་འཁྲུལ་མ་འཁྲུལ་ལས་འདས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་ཡིན་ལ། འདིའི་རང་སྣང་ནི་རང་གསལ་རྗེན་པར་དག་པའི་ཆོས་སྐུ་སྟེ། གཞི་མེད་རྣམ་དག་ཆེན་པོའི་སྣང་བ་ཞེས་བྱ་སྟེ། དེའི་ངོ་བོ་ལ་རིག་མ་རིག་དང་། འཁོར་འདས་ལ་སོགས་པ་གང་དུ་ཡང་མ་གྲུབ་པ་ད་ལྟ་ཟང་མར་འདུག་པ་རྣལ་འབྱོར་པས་རྟོགས་ནས། དེའི་ངང་ལས་མི་འདའ་བས་ཕྱི་ཡུལ་གྱི་འཁྲུལ་སྣང་སྒྱུ་མའི་སྟོང་གཟུགས་གཞི་སྣང་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་ཀློང་དུ་སངས་པས་འཁོར་བ་མིང་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེའང་མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡུལ་ལ་དེ་ལྟར་སྣང་མོད་ཀྱང་། །ཐོག་མ་ཉིད་ཀྱི་ཀ་དག་ལ། །འཁྲུལ་ཞེས་ཙམ་དུ་བརྗོད་དུ་མེད། །དེ་ བཞིན་མ་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཅི། །དེ་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གདོད་ནས་དག །གཞི་སྣང་ཆེན་པོ་དེ་ཉིད་ལ། །མ་རིག་པ་ཞེས་བཏགས་མེད་པས། །འཁྲུལ་པར་གྲུབ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །བློ་ཞེས་ཀུན་ཏུ་མ་བཏགས་པས། །དྲི་མ་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །མིང་དང་ཡི་གེའི་ཚོགས་མེད་པས། །བཏགས་པའི་འཁྲུལ་པ་ཡོད་མ་ཡིན། །ཆོས་ཞེས་མིང་དུ་མ་བཏགས་པས། །བློས་བཏགས་འཁྲུལ་པའི་མིང་ཡང་མེད། །སེམས་དང་ཡིད་དུ་མ་གྲུབ་པས། །འགྱུ་བྱེད་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །ཕྲ་རགས་དྲི་མ་གཉིས་མེད་པས། །འབྱུང་རྐྱེན་འཁྲུལ་པ་ངང་གིས་མེད། །བྱ་དང་བྱེད་པ་གཉིས་མེད་པས། །ཡུལ་འཛིན་འཁྲུལ་པ་ག་ལ་ཡོད། །ཡུལ་དང་དབང་པོ་གཉིས་མེད་པས། །གཟུང་འཛིན་འཁྲུལ་པ་མེད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། འཁྲུལ་ཞེས་ཀ་ནས་དག་པ་ལ། །མ་འཁྲུལ་ཉིད་དུ་བཅ
【漢語翻譯】 日夜積成月，月積成年的錯覺，眾生因此而迷惑。無基之覺性法身，如虛空般清凈，雖安住于自身，卻在未能認識的狀態下，僅僅是突發之緣起。如《摩尼寶鬘》所說：「法身猶如虛空般，突發之念如雲蔽。未曾錯亂之法性，於心識中顯現為錯亂。具足因緣乃剎那。」又如《寶鬘論》所說：「三道無始無終亦無中，輪迴之輪如旋火輪，互相依存而流轉，此有因之法即為輪迴。」如是，眾生執著于錯覺之自相，而同樣的顯現，瑜伽士卻視之為幻化之遊戲，此乃錯覺無基無根之要義。此覺性之自性，本初清凈，超越錯與非錯，猶如虛空。此覺性之自顯，即是自明清凈之法身，稱為無基清凈大顯現。其體性于覺與非覺，輪迴與涅槃等任何處皆不成立，當下空寂，瑜伽士如是證悟，且不離此狀態，故外境之錯覺，如幻之空相，于基顯法性之界中清凈，此即名為輪迴無名，如虛空般清凈之瑜伽士。如《摩尼寶鬘》所說：「境雖如是顯現，然于本初清凈中，然于本初清凈中，錯亂之名亦不可說，如是無錯亂亦如何？是故錯亂本即清凈，于彼基顯大之中，未曾安立無明名，故無錯亂之成立。未曾遍計為心識，故無垢染錯亂名。無有名與文字之積聚，故無假立之錯亂。未曾名之為法，故無分別錯亂之名。未曾成立為心與意，故無動搖之錯亂。無有細粗二垢染，故無生起之錯亂。無有能作與所作，故何來境執之錯亂？無有境與根二者，故無所取能取之錯亂。」又如《中觀根本慧論》所說：「錯亂本初即清凈，安立為不亂之
【英語翻譯】 The illusion of days turning into months, and months into years, leads beings astray. The groundless awareness Dharmakaya, pure like the sky, although abiding within oneself, remains unrecognized, merely a sudden circumstance. As the "Pearl Rosary" states: "The Dharmakaya is like the sky, suddenly obscured by clouds of thoughts. The nature of non-illusion also appears as illusion in the mind. With causes and conditions, it is momentary." And as the "Precious Rosary" states: "The three paths have no beginning, end, or middle. The wheel of samsara is like a firebrand's wheel. Mutually dependent, this conditioned thing becomes samsara." Thus, beings cling to the self-nature of illusion, while the same appearance is seen by yogis as merely a play of illusion. This is due to the key point that illusion is groundless and rootless. This self-nature of awareness is primordially pure, beyond illusion and non-illusion, like the sky. Its self-appearance is the self-luminous, purely clear Dharmakaya, called the groundless, perfectly pure great appearance. Its essence is not established in awareness or non-awareness, samsara or nirvana, but remains empty in the present moment. The yogi realizes this and does not stray from this state. Therefore, the illusion of external objects, like illusory empty forms, is purified in the realm of the ground appearance, the nature of reality. This is called a yogi whose samsara is nameless and pure like the sky. As the "Pearl Rosary" states: "Although objects appear as such, in the primordial purity, the name of illusion cannot be spoken. Likewise, what is non-illusion? Therefore, illusion is originally pure. In that great ground appearance, the name of ignorance is not established, therefore there is no establishment of illusion. Since it is not universally labeled as mind, there is no name of defiled illusion. Since there is no accumulation of names and letters, there is no imputed illusion. Since it is not named as dharma, there is no name of conceptually constructed illusion. Since it is not established as mind and intellect, there is no moving illusion. Since there are no subtle or coarse defilements, there is no arising illusion. Since there is no agent or action, where is the illusion of object clinging? Since there are no objects or senses, there is no illusion of grasper and grasped." And as the "Refutation" states: "Illusion is pure from the beginning, establishing it as non-illusion.
============================================================
==================== 第 7 段 ==================== 【原始藏文】 ོས་སུ་མེད། །མེད་སྣང་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཆོས། །བྱས་བྱུང་རྟོག་པ་རང་འགགས་སོ། །འཁྲུལ་ནས་དམིགས་པར་སྣང་བ་མིན། །རང་བཞིན་ཡེ་གདངས་མ་གཡོས་པས། །ཆོས་ཀུན་མཉམ་པར་རོ་གཅིག་གོ། །འཛིན་རྟོག་བྲལ་ནས་ཡེ་སངས་རྒྱས། །བཅོས་ཤིང་བསྒྱུར་དུ་བཏུབ་པ་མིན། །ཞེས་སོ། །དེ་ལྟར་ཕྱི་ཡུལ་མེད་དུ་རྟོགས་པས་གཟུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དག་དུས། ནང་འཛིན་པ་གཞི་མེད་རྟེན་བྲལ་དུ་གཏན་ལ་དབབ་པ་ནི། རྣལ་འབྱོར་དག་པའི་སེམས་ལ་ཚུར་བལྟས་པས། །རྟེན་ གཞི་མེད་པའི་རིག་པ་མིང་དང་བྲལ། །མཚོན་བརྗོད་མ་མཐོང་ལྟ་སྒོམ་ཁྲིགས་ཆགས་བུད། །ཕྱལ་པ་ལྷུག་པ་ཡངས་པ་ཕྱམ་གདལ་བ། །ཉམས་ལེན་མ་ཤེས་ཐུན་མཚམས་ཕྱོགས་རིས་མེད། །ཐམས་ཅད་རྒྱ་ཡན་ཕྱམ་ཕྱམ་བར་མཚམས་བྲལ། །འདི་ལྟར་རང་གི་སེམས་ལ་བལྟས་པས་ངོ་བོ་ངོས་གཟུང་གི་མཐའ་ལས་འདས་ཏེ། རྟེན་མེད་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་སངས་པ་ནི། དྲན་པ་རང་དག་གི་ཆོས་ཉིད་ཡོད་མེད་ཀྱི་མཐའ་དང་བྲལ་བའི་ཆོས་སྐུ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། ཆོས་ཀུན་གཞི་མེད་རྩ་བ་སུ་ལ་སྲིད། །སྲིད་བྲལ་འདོད་པ་མེད་པའི་སེམས། །རང་བཞིན་མ་བཅོས་བརྗོད་ལས་འདས། །བྱ་བྱེད་འཁྲུལ་པའི་རྟོག་པ་ཟད། །ཆོས་མེད་སངས་རྒྱས་མེད་ཅིང་སེམས་ཅན་མེད། །ང་མེད་བདག་མེད་གཟུང་དང་འཛིན་པ་མེད། །ཚིག་ཏུ་བརྗོད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། །སེམས་ཞེས་གནས་པ་ཙམ་དུའང་མེད། །མེད་ཕྱིར་སྟོང་པའི་སྣང་བ་ལ། །དྲན་ཤེས་རྣམས་ཀྱི་ཁུངས་ཟད་པའོ། །བྱས་པ་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་ལ། །བྱུང་བ་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །བྱུང་བ་མེད་པའི་ཆོས་སྐུ་ལ། །འགྲོ་འོང་མེད་པ་ཡ་མཚན་ཆེ། །འཁོར་ས་མེད་པའི་རིག་པ་ལ། །བྱུང་ས་མེད་པའི་ཆོས་ཉིད་དོ། །ཞེས་སོ། །གཟུང་འཛིན་གཉིས་སུ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་ནི་ཕྱོགས་མེད་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་སྟེ་འདི་ལྟར། ལུས་དང་ཡུལ་དང་སྣང་བའི་གཏད་མེད་པར། །ནམ་མཁའི་ཀློང་ཡངས་མཉམ་པར་ཕྱམ་གདལ་བས། ། ནང་གི་ཆོས་ཞེས་བདག་ཏུ་འཛིན་པ་མེད། །གང་ལ་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་མེད་པར་རྟོགས་པའི་རིག་པ་དེའི་ངོ་བོ་ལ་ནི་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་སུ་ཐ་སྙད་བཏགས་ཀྱང་། རང་རིག་རང་གསལ་ལོ་ཞེས་རྣལ་འབྱོར་སེམས་ཙམ་པ་ལྟར་མི་འདོད་དེ། ཕྱི་ནང་མེད་པས་ནང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། རང་གཞན་མེད་པས་རང་གི་རིག་པ་ཁོ་ནར་མ་གྲུབ་པ་དང་། གཟུང་འཛིན་ཡོད་མ་མྱོང་བས་དེ་གཉིས་དང་བྲལ་བར་མ་གྲུབ་པ་དང་། ཚོར་རིག་གི་ཡུལ་ན་མེད་པས་མྱོང་བ་གཉིས་མེད་དུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། སེམས་དང་སེམས་བྱུང་མེད་
【漢語翻譯】 無有處所。無有顯現，無可見之法。造作生起之分別自然止息。非由錯亂而顯現為對境。自性本初之音聲未曾動搖，諸法平等一味。離執著分別而本自成佛。不可修飾與改變。如是。如是了悟外境無有，故所取無有之法性如虛空般清凈之時，于內執著無基無依而確定者，乃是瑜伽士以清凈之心向內觀照，無有根基之覺性離名言，表詮不可見，見修次第泯滅，坦然舒暢寬廣而平展，不諳修習，無有座間與偏頗，一切放任，坦然無間斷。如是觀照自心，其體性超越能被認知之邊際，于無有根基之虛空自性中甦醒者，即是憶念自凈之法性，遠離有無邊際之法身。于總破論中雲：諸法無基，根本於何處存在？離有無慾之心，自性未造作，超越言說。能作所作，錯亂之分別止息。無法，無佛，亦無有情。無我，無自性，無所取與能取。非言語所能表達，心亦無有安住之處。無有故，于空性之顯現中，憶念覺知之源頭已盡。于無為之法性中，無生甚為稀有。于無生之法身中，無有來去甚為稀有。于無有輪轉處之覺性中，無有生起處之法性。如是。了悟所取與能取二者無別之覺性，乃是無有方所之任運成就大者，如是：身與處所及顯現無有繫縛，于虛空之廣闊中平等坦然舒展，不執著于內之法。於何處了悟無有所取與能取，彼覺性之體性，雖以自生之智慧而立名，然不欲如瑜伽唯識宗般說自知自明，以外內無有故，不成立為內之心，自他不有故，不成立為唯自之覺性，未曾有能取所取故，不成立為離彼二者，于覺受覺知之境中無有故，不成立為二取不有，心與心所無
【英語翻譯】 There is no place. There is no appearance, no visible dharma. Fabricated arising thoughts naturally cease. It is not that it appears as an object due to delusion. Since the primordial sound of self-nature has not moved, all dharmas are equally of one taste. Free from grasping thoughts, one is primordially enlightened. It cannot be embellished or changed. Thus. Thus, when one realizes that external objects are non-existent, and the nature of reality, free from grasping, is as pure as the sky, establishing the inner grasping as baseless and without support is as follows: When a yogi looks inward with a pure mind, the rootless awareness is free from names. Representation is unseen, view and meditation are exhausted in order. It is relaxed, free, vast, and evenly spread. Not knowing practice, there are no session breaks or biases. Everything is unrestrained, completely free, without interruption. Thus, looking at one's own mind, its essence transcends the limits of what can be grasped, and awakening in the rootless nature of the sky is called the Dharmakaya, the nature of self-purifying memory, free from the extremes of existence and non-existence. In the Uttaratantra, it is said: Where could the root of all dharmas, which are without foundation, exist? The mind free from existence and desire, uncreated by nature, transcends words. The thoughts of doing and acting, which are delusions, cease. There is no dharma, no Buddha, and no sentient beings. There is no I, no self, no grasping and no grasper. It cannot be expressed in words, and there is not even a place where the mind dwells. Because it is non-existent, in the appearance of emptiness, the source of memory and awareness is exhausted. In the uncreated nature of reality, the absence of arising is very wonderful. In the unborn Dharmakaya, the absence of going and coming is very wonderful. In the awareness without a place of wandering, the nature of reality is without a place of arising. Thus. Realizing that awareness, in which the grasped and the grasper are not two, is the great spontaneously accomplished, without direction, as follows: Without attachment to body, place, and appearance, in the vast expanse of the sky, equally and evenly spread, there is no grasping of the inner dharma as self. Wherever one realizes that there is no grasping and no grasper, the essence of that awareness, although named as self-born wisdom, is not desired to be self-knowing and self-illuminating like the Yogacara-cittamatrins, because there is no inner or outer, it is not established as the inner mind, because there is no self or other, it is not established as only self-awareness, because there has never been a grasper and a grasped, it is not established as being separate from those two, because it is not in the realm of feeling and awareness, it is not established as the absence of two experiences, mind and mental events are not
============================================================
==================== 第 8 段 ==================== 【原始藏文】 པས་རང་གི་སེམས་སུ་མ་གྲུབ་པ་དང་། གསལ་མི་གསལ་དུ་མེད་པས་རང་གསལ་དུ་མ་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །རིག་མ་རིག་ལས་འདས་པས་རིག་པ་ཙམ་དུའང་གདགས་སུ་མེད་པ་འདི་ནི། མཐའ་བྲལ་ཡོངས་སུ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མཚོན་ཚིག་གི་ཐ་སྙད་རང་བྱུང་གི་ཡེ་ཤེས་དང་། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་དང་། ཆོས་སྐུ་དང་། དབྱིངས་ལྷུན་གྲུབ་ཆེན་པོ་དང་། རིག་པ་རང་གསལ་རྗེན་པ་ཞེས་བརྗོད་ཀྱང་། བརྡ་ཤེས་པའི་ཕྱིར་བཏགས་པ་ཙམ་ལས་རང་ངོ་བརྗོད་མེད་ཆེན་པོར་རྟོགས་པར་བྱའོ། །དེ་ལྟར་མ་ཡིན་པར་མིང་ལ་དོན་དུ་ཞེན་ན་སེམས་ཙམ་པའི་རང་རིག་རང་གསལ་གཟུང་འཛིན་གཉིས་མེད་ཀྱི་ཤེས་པ་དང་ཁྱད་པར་མི་རྙེད་དོ། །འདིར་བློ་གྲོས་མ་སྦྱངས་ལ་འདི་པར་འདོད་པའི་མུ་ཅོར་དུ་སྒྲོགས་པ་དག་དེ་གཉིས་གཅིག་ཏུ་འཛིན་པས་རང་རིག་འདི་ཁོ་བོ་ཅག་གིས་ཤེས་སོ་ ཞེས་མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་སྨྲ་བར་ཟད་དོ། །རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ཀྱིས་མཐའ་བྲལ་ལ་སོགས་པའི་འཇལ་ཚུལ་ཕལ་ཆེར་དབུ་མ་ཐལ་འགྱུར་དང་མཚུངས་པ་ལས། དབུ་མར་སྟོང་སྟོང་པོ་ནམ་མཁའ་འདྲ་བ་རྩིས་གཞིར་བྱེད་པ་སྟེ། འདིར་རིག་པ་ཀ་ནས་དག་པ་རྗེན་ཟང་ངེ་བ་མ་གྲུབ་ལ་མི་འགག་པ་ཙམ་དེ་ལ་གཞིར་བྱས་ནས། དེ་དང་དེའི་ངང་ལས་ཤར་བའི་ཆོས་རྣམས་མཐའ་གྲོལ་ནམ་མཁའ་ལྟར་འཇལ་བ་སྟེ། ཐལ་འགྱུར་ལས། དུ་མ་སྤངས་པས་ཐ་སྙད་བྲལ། །གཅིག་མ་གྲུབ་པས་རང་བཞིན་དག །རང་བཞིན་དག་པས་དོན་ཀུན་གྲུབ། །རང་བཞིན་དག་དང་གཞི་མ་དང་། །འཁོར་དང་འདས་པའི་གཞི་མ་དང་། །གསོག་དང་སྙིང་པོ་མེད་པ་དང་། །ཡ་མ་བརླ་ཞེས་མཚོན་བརྗོད་བྲལ། །ཞེས་པ་དང་། ཡང་། བྱ་བ་མེད་པས་མཚན་ཉིད་སྟོང་། །བརྗོད་གཞི་འགགས་པས་མཐའ་མི་གནས། །ཟག་པ་ཟད་ཕྱིར་གདོས་བཅས་མིན། །དྲན་པའི་ཁུངས་འགགས་ངོ་བོ་གསལ། །གསལ་རིག་ཡུལ་གྱི་མཐའ་མི་རྟོག །སྒྲ་བྲལ་ཡང་དག་ཚིག་མེད་ཕྱིར། །ལྟོས་གཞི་ཐམས་ཅད་ཟད་པའོ། །ཞེས་པ་དང་། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་ལ་སྤྱོད་དང་མི་སྤྱོད་མེད། །ནམ་མཁའི་མཚན་ཉིད་ཡེ་ནས་ཀ་དག་པས། །ཆོས་སྐུ་ཉིད་ལ་དངོས་པོ་མཚན་མ་མེད། །ཕྱི་དང་ནང་མེད་ཡངས་པ་ཆེན་པོ་ལ། །ཡངས་པའི་ཆོས་ཉིད་མཐའ་བྲལ་དངོས་པོ་མེད། །རྫོགས་ཆེན་ལྟ་བ་གསང་འདུས་དམ་ པ་འདི། །ཐེག་པའི་སྐབས་ལ་ཤིན་ཏུ་གྲངས་མང་ཡང་། །གསང་བའི་ངེས་དོན་རང་བཞིན་གཅིག་ལས་མེད། །ཆོས་ཉིད་དཀྱིལ་ཡངས་མཚན་མ་མེད་པའོ། །ཞེས་སོ། །ད་ནི་གཟུང་འཛིན་གཉིས་ཀ་ཡོད་མ་མྱོང་བ་ནམ་མཁའི་རང་བཞིན་དུ་རྟོགས་པའི་དུ
【漢語翻譯】 因為不是在自己的心中成立，並且因為沒有明與不明，所以不是自明成立。這種超越了知與非知的，甚至連知都無法安立的，就叫做離邊圓滿大，雖然用表示的詞語，說它是自生智慧、菩提心、法身、自成法界大、明覺自明赤裸，但這些都只是爲了便於理解而安立的，實際上要證悟到它是不可言說的大。如果不是這樣，而是執著于名相的意義，那就和唯識宗的自證自明、能取所取二取的識沒有區別了。在這裡，那些沒有學習過智慧，卻想在此處胡說八道的人，因為將這兩者執為一體，所以才會傲慢地說「我們已經知道了這個自證」。這種自性大圓滿的宗規，其離邊等衡量方式，大多與中觀應成派相同。不同的是，中觀將空性空性如虛空作為計算的基礎，而這裡則是將從一開始就清凈、赤裸裸、不成立也不間斷的明覺，作為基礎。然後，從它之中顯現的諸法，都如虛空般地解脫邊。如應成派所說：「未捨棄多故，離言說。一未成立故，自性凈。自性凈故，義皆成。自性凈與基，輪涅之基與，積聚與無實，啞與聾啞離表示。」又說：「無為故，體性空。所說斷絕故，不住邊。煩惱盡故，非有礙。憶念之源斷，自性明。明覺不分別境之邊。離聲真實無言故，所依一切皆盡也。」又如《寶性論》中說：「法界無行與不行，虛空體性本初凈，法身自性無有相，內外皆無廣大中，廣大法性離邊無實事，大圓滿見秘密總集此，于諸乘中極眾多，然秘密義自性唯一無，法性周遍無有相。」現在是要證悟到能取所取二者從未存在過的虛空自性的時候。
【英語翻譯】 Because it is not established in one's own mind, and because there is no clarity or non-clarity, it is not established as self-illuminating. This, which transcends knowing and not-knowing, and cannot even be established as mere knowing, is called the Great Perfection of Complete Separation from Extremes. Although it is expressed with indicative terms such as self-arisen wisdom, bodhicitta, dharmakaya, the Great Perfection of Spontaneous Fulfillment of the Absolute, and nakedly clear self-illuminating awareness, these are merely established for the sake of understanding. In reality, one must realize that it is the Great Inexpressible. If it is not like that, but one clings to the meaning of the name, then there will be no difference between it and the self-awareness and self-illumination of the Mind-Only school, which involves the duality of grasping and the grasped. Here, those who have not trained their intelligence and want to babble about this, because they hold these two to be one, arrogantly say, "We know this self-awareness!" The system of this Great Perfection of Naturalness, its methods of measuring separation from extremes, etc., are mostly similar to the Madhyamaka-Prasangika. The difference is that in Madhyamaka, emptiness, emptiness like the sky, is taken as the basis for calculation. Here, awareness, which is primordially pure, naked, unestablished, and uninterrupted, is taken as the basis. Then, the dharmas that arise from within it are measured as being liberated from extremes, like the sky. As the Prasangika says: "Because many are not abandoned, it is beyond words. Because one is not established, its nature is pure. Because its nature is pure, all meanings are accomplished. The nature of purity and the basis, the basis of samsara and nirvana, accumulation and insubstantiality, the mute and the deaf are beyond expression." And again: "Because it is unconditioned, its essence is empty. Because the object of expression is cut off, it does not abide in extremes. Because defilements are exhausted, it is not obstructive. The source of memory is cut off, its essence is clear. Clear awareness does not conceptualize the extremes of objects. Because it is beyond sound, true, and without words, all dependencies are exhausted." And as it says in the Ornament of Precious Jewels: "In the realm of dharma, there is no action or non-action. The nature of space is primordially pure. The dharmakaya itself has no characteristics. In the vastness without inside or outside, the nature of vastness is without extremes or entities. This Great Perfection view, the secret union, is supreme. Although there are very many occasions for vehicles, the secret meaning is only one nature. The nature of dharma is all-encompassing and without characteristics." Now is the time to realize the nature of space, in which both grasping and the grasped have never existed.
============================================================
==================== 第 9 段 ==================== 【原始藏文】 ས་ན། རྣལ་འབྱོར་པ་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་ཡོངས་གྲོལ་ཆེན་པོར་འཆར་བའི་ཕྱིར། ནང་གི་འཛིན་པ་སངས་པའི་རྟགས་སུ། ཕྱིའི་གཟུང་བ་ཕྱོགས་འབྱམས་སུ་གྲོལ་བར་བསྟན་པ་ནི། ཕྱི་རོལ་སྣང་བའི་ཡུལ་ལ་ཕར་བལྟས་པས། །ཐམས་ཅད་སང་སེང་འལ་འོལ་ཟང་མ་ཐལ། །ར་རི་ཟབ་ཟེབ་གཟའ་གཏད་ཆོས་དང་བྲལ། །སྣང་གྲགས་དྲན་རིག་མྱོང་ཚོར་སྔར་བཞིན་མེད། །འདི་ཅི་རང་བཞིན་སྨྱོན་པའི་སྣང་བ་འམ། །རྨི་ལམ་ནང་ཞེས་རང་ལ་དགོད་མོ་འཆོར། །འདིར་རང་གི་རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པས་རྣལ་འབྱོར་པ་ཀུན་གྱི་སྣང་བ་རྟོགས་སུ་རུང་སྟེ། རྒྱུས་ལ་མཁས་པ་གཅིག་གིས་སྒྱུ་མའི་ལྟད་མོ་བདེན་མེད་དུ་མཐོང་བའི་ཚུལ་དེས། རྒྱུས་ཤེས་པ་གཞན་གྱི་སྣང་བ་ཞར་ལ་རྟོགས་པ་བཞིན་ནོ། །ཕྱི་ཡུལ་གྱི་སྣང་བ་འདི་དག་དེ་སྔ་རང་མཚན་དུ་མཐོང་བ་ལས། རྟོགས་པའི་དུས་ངེས་པའི་རང་ངོ་ལ་བདེན་ཞེན་གྱི་འཛིན་པ་ལོག་པས། གཟུང་ཡུལ་ཐམས་ཅད་རྨི་ལམ་དང་། ཆུ་ཟླ་དང་། སྨིག་རྒྱུའི་རྣམ་པ་ལྟར་སང་སེང་། འལ་འོལ། ཟང་མ་ཐལ་དུ་མཐོང་སྙམ་བྱེད་ཅིང་། ཅིར་སྣང་ཐམས་ཅད་ར་རི་ཟབ་ཟེབ་ཡོད་དམ་མེད་དམ་སྙམ་དུ་གཏད་མེད་ རང་སྣང་དུ་ཤར་ཏེ། སྐྱེ་འགྲོ་རྣམས་ཀྱང་སྔར་བས་སྤྱོད་གཤིས་འགྱུར་བ་སྙམ་སྟེ། གཏད་མེད་ལྟར་སྣང་དུ་འདི་ཀུན་གྱིས་ཀྱང་རྟོགས་སམ་སྙམ་པ་དང་། མྱོང་ཐོས་དྲན་རིག་ཀྱང་སྔར་བཞིན་མེད་པར་སྟོང་པ་གཏད་ཡལ་དུ་སོང་བས། རིག་པ་ཕྱམ་གདལ་ཏེ་རྟོག་པ་གཏན་ནས་མི་འཆར་བ་འདི་ལྟ་བུ་གར་སོང་སྙམ་ནས་བྱུང་ཚོར་གནས་དག་ཏུ་རང་སངས་པ་ལ་ཤེས་པ་ཕྱལ་ཕྱལ་པ་སྟེ། རེས་འགའ་རང་གི་བྱ་སྤྱོད་དང་སྣང་གྲགས་ཐམས་ཅད་གཏད་མེད་དུ་ཤ་ར་ར་སོང་བ་ལ་དགོད་འཆོར་ཞིང་། རང་ཉིད་སྨྱོའམ། གཞན་སྨྱོ་བ་ཡིན་ནམ། ཡང་ན་བར་དོའམ་རྨི་ལམ་ཡིན་ནམ་སྙམ་དུ་ཤེས་ཤིང་། རིག་པ་གཏད་ཡལ་རྗེན་པར་བུད་པ་དེ་ཐམས་ཅད་ལ་ཡོད་པ་ལ། རྟོགས་པ་ལ་ཚེགས་ཅི་ཡོད་འདི་ཀར་འདུག་པ་ལ་སྙམ་ནས། དམིགས་པ་མེད་པའི་སྙིང་རྗེ་ཟང་ཐལ་དུ་ཤར་བས་གཞན་ལའང་དེ་སྐད་སྟོན་ཞིང་། རྡོ་རྗེའི་གླུ་དང་གཏད་མེད་ཀྱི་སྤྱོད་པ་དང་ཞེན་མེད་ཀྱི་རིག་པ་སྟོན་ཞིང་། ཟང་མ་ཐལ་དུ་སྣང་བ་ཐམས་ཅད་དུས་གཅིག་ལ་ཤར་བ་སྟེ། འདིའི་དུས་ན་གཟུང་འཛིན་རང་ལོག་གི་ཆོས་སྐུ་ཁོང་ནས་ཤར་བས། བདག་ཏུ་འཛིན་པའི་ཞེན་ཡུལ་དག་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་བཞིན་སྣང་བའི་ཆོས་རྣམས་ལ། །དྲི་མ་མེད་པས་ཕྲ་རགས་ལོག །གཟུང་འཛིན་མེད་པས་འཁྲུལ་པ་ལོག །འགྱུ་བ་མེད་པས་ལས་རླུང་ལོག །ཟང་ཐལ་ཡིན་
【漢語翻譯】 此地，爲了瑜伽士們顯現一切法皆為無執、完全解脫之大境，作為內在執著消散之象徵，外在所取顯現為遍佈各方之解脫。向外觀看外境時：一切皆空空蕩蕩、模模糊糊、透明清澈。無有堅實、無有執著、遠離法。顯現、聲響、憶念、覺知、體驗、感受皆如往昔般不復存在。這難道是自性瘋狂之顯現嗎？如同在夢中一般，對自己發出笑聲。此處，因已確定自己證悟之時，故能了知所有瑜伽士之顯現。如同精通因果之人視幻術表演為虛假不實，從而順帶了知其他知曉因果之人的顯現一般。這些外境之顯現，從前被視為實有自性，但當證悟之時確定，對自身本性的實執消失後，便會覺得一切所取之境皆如夢境、水中之月、海市蜃樓般空空蕩蕩、模模糊糊、透明清澈。無論顯現為何，都覺得無有堅實、無有執著，一切顯現皆為無執之自顯。眾生也覺得比以前習性有所改變，覺得一切皆如無執般顯現，心想這一切是否也被眾人所了知。體驗、聽聞、憶念、覺知也如往昔般消失，空性消融，覺性敞開，念頭完全不生，心想這般景象去了哪裡，在生起、感受、安住之處，自性解脫，了知變得清明。有時，自己的行為舉止和一切顯現聲響都變得無執，發出笑聲，心想自己是否瘋了？還是他人瘋了？又或者是在中陰或夢境中？如此了知。覺性無執赤裸顯現，此乃人人皆有，了悟又有何難？就在此處啊！無有分別之大悲赤裸顯現，也向他人如此宣說。宣說金剛歌、無執之行、無有執著之覺性。一切透明清澈之顯現同時顯現。此時，能取所取自解脫之法身從內心顯現，故稱之為對自我的執著得以清凈。如《牟 टिक ཕྲེང་ བ》 (珍珠鬘)中所說：自性顯現之諸法，無有垢染故，粗細皆解脫。無有能取所取故，錯亂皆解脫。無有動搖故，業風皆解脫。通透明澈。
【英語翻譯】 Here, in order for all dharmas to appear to yogis as unattached and completely liberated, as a sign of the dissolution of inner clinging, the external objects of grasping are shown to be liberated in all directions. When looking outward at the external world: Everything is empty and clear, hazy and indistinct, transparent and unobstructed. There is no solidity, no attachment, and it is free from dharma. Appearances, sounds, memories, awareness, experiences, and feelings are no longer the same as before. Is this a manifestation of naturally occurring madness? As if in a dream, one bursts into laughter at oneself. Here, because one has ascertained the time of one's own realization, it is possible to understand the appearances of all yogis. Just as one who is skilled in causality sees the illusion of a magic show as unreal, thereby understanding the appearances of others who know causality as well. These appearances of the external world, which were previously seen as having inherent existence, when the time of realization is certain, and the clinging to the truth of one's own nature is reversed, one feels that all objects of grasping are like dreams, reflections of the moon in water, and mirages—empty and clear, hazy and indistinct, transparent and unobstructed. Whatever appears, one feels that there is no solidity, no attachment, and all appearances arise as unattached self-display. Beings also feel that their habits have changed compared to before, and they feel that everything appears as unattached, wondering if all of this is also understood by others. Experiences, hearing, memories, and awareness also disappear as before, emptiness dissolves, and awareness opens up, with no thoughts arising at all. One wonders where such a state has gone, and in the places of arising, feeling, and abiding, self-liberation occurs, and knowledge becomes clear. Sometimes, one's own actions and all appearances and sounds become unattached, and one bursts into laughter, wondering if one is mad, or if others are mad, or if one is in the bardo or a dream? Thus one knows. The naked appearance of unattached awareness is present in everyone, so what difficulty is there in realizing it? It is right here! Unconditional compassion arises nakedly, and one speaks of it to others as well. One speaks of vajra songs, unattached conduct, and awareness without clinging. All transparent and unobstructed appearances arise simultaneously. At this time, the dharmakaya of self-liberation of grasping and being grasped arises from within, and it is called the purification of the object of clinging to the self. As it is said in the Muktika-mala (String of Pearls): The dharmas of naturally arising appearances, without impurity, coarse and subtle are liberated. Without grasping and being grasped, confusion is liberated. Without wavering, karmic winds are liberated. Transparent and unobstructed.
============================================================
==================== 第 10 段 ==================== 【原始藏文】 པས་དངོས་ པོ་ལོག །གསལ་བ་ཡིན་ཕྱིར་སྟོང་པ་ལོག །ཡེ་ནས་རྫོགས་པས་བསྐྱེད་རིམ་ལོག །རྩོལ་བ་མེད་པས་སྤྱོད་པ་ལོག །མ་བཙལ་བཞག་པས་སྒོམ་པ་ལོག །རང་གྲོལ་ཡིན་པས་སྣང་བ་ལོག །མངོན་དུ་སྣང་བས་ལྟ་བ་ལོག །སྒྲ་ཚིག་མེད་པས་ཐ་སྙད་ལོག །ཡོད་མ་མྱོང་བས་ཞེན་པ་ལོག །མེད་མ་མྱོང་བས་གཞན་ལྟོས་ལོག །གཟུང་དུ་མེད་པས་བློས་བཏགས་ལོག །ཉག་གཅིག་ཡིན་པས་གྲངས་མཐའ་ལོག །ཅེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཚོགས་དྲུག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྟོག་ཚོགས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་ཚིག་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཐ་སྙད་མིང་རྣམས་རང་སར་དག །རགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བཞིའི་རྐྱེན་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུང་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བཅིངས་པའི་བདག་འཛིན་རང་སར་དག །ཡོད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དངོས་པོ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །མེད་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྟོང་པ་ཉིད་རྣམས་རང་སར་དག །ཡོད་དང་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲུབ་པའི་མཐའ་རྣམས་རང་སར་དག །ཆོས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རང་གི་མཚན་ཉིད་རང་སར་དག །ཆོས་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཁྲུལ་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཉེན་ པོར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲི་མ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །བབས་ལས་གྲུབ་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཞི་གཞག་ཆེན་པོ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །དེ་ལྟར་རྟོགས་པ་ཁོང་ནས་ཤར་བའི་སྣང་བ་གཏད་མེད་གཞན་ཡང་བསྟན་པ། དགྲ་གཉེན་ཆགས་སྡང་ཉེ་རིང་འདུ་ཤེས་བྲལ། །ཉིན་མཚན་རིས་མེད་མཉམ་པར་ཕྱམ་གཅིག་པས། །དམིགས་གཏད་མཚན་མར་འཛིན་པའི་འཁོར་བ་སངས། །རང་བྱུང་ཡེ་ཤེས་ངང་ཞེས་མི་རྟོག་པས། །བླང་དོར་སྤང་གཉེན་གཟེབ་ལས་འདས་པ་ཡིན། །འདི་ལྟར་རྟོགས་ན་གཉིས་མེད་ཡེ་ཤེས་ཏེ། །རང་བྱུང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན། །ལྡོག་པའི་གནས་མེད་ཟད་པའི་སར་ཕྱིན་ཏོ། །འདིའི་དུས་ན་རྟོགས་པ་ཉིན་མཚན་འདྲེས་པས་འཁོར་ཡུག་ཆེན་པོར་ཤར་བ་ནི། དགྲ་ལ་མི་དགའ་བ་རིང་བར་འཛིན་པ་མེད་པས་མཚན་མོའི་རྣམ་རྟོག་ཆོས་ཉིད་དུ་སངས་པ་དང་། གཉེན་ལ་དགའ་གདུང་དུ་ཞེན་པ་ཉེ་བར་ཆགས་པ་མེད་པས་ཉིན་མོའི་ཀུན་རྟོག་དབྱིངས་སུ་སངས་ཏེ། ཉིན་མཚན་གཟུང་འཛིན་གྱི་འཁོར་བ་སངས་པས། རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་ངང་ལ་གནས་ཀྱང་། གཉེན་པོ་མཆོག་འཛིན་གྱི་བློ་དང་བྲལ་བས་ཤེས་བྱའི་དྲི་མ་རང་སར་གྲོལ་ཞིང་། བླང་དོར་དགྲ་གཉེན་གྱི་ཕྱོགས་རིས་མེད་པས་ཉོན་མོངས་པའི་སྒྲིབ་པ་རང་གྲོལ་དུ་དག་པ་ནི། རང་བྱུང་ཀུན་ཏུ་བཟང་པོའི་དགོངས་པར་ཕྱིན་པ་སྟ
【漢語翻譯】 因為是事物，所以是顛倒。因為是光明，所以是空性顛倒。因為本來圓滿，所以生起次第顛倒。因為沒有造作，所以行為顛倒。因為不尋而安住，所以禪修顛倒。因為是自解脫，所以顯現顛倒。因為顯現於前，所以見解顛倒。因為沒有言語詞句，所以名言顛倒。因為從未存在過，所以執著顛倒。因為從未消失過，所以依賴他者顛倒。因為不可執取，所以分別念顛倒。因為是唯一，所以數量邊際顛倒。如是說。
《虛空六法》中說： 六聚顯現之心性， 分別念聚自處息。 聲詞顯現之心性， 名言名稱自處息。 粗顯顯現之心性， 四大之緣自處息。 能取所取顯現之心性， 束縛之我執自處息。 有顯現之心性， 事物諸法自處息。 無顯現之心性， 空性諸法自處息。 有與無之心性， 成見之邊自處息。 法顯現之心性， 自之體性自處息。 非法顯現之心性， 錯亂諸法自處息。 對治顯現之心性， 垢染諸法自處息。 自然安住之心性， 廣大基位自處息。
如是，從內心生起的覺悟，無所依的顯現，進一步開示：
遠離敵友愛憎親疏之念， 晝夜無別平等成一體。 執著目標相狀之輪迴息滅， 自生智慧之境無分別。 超越取捨斷證之樊籬。 如此證悟乃無二智慧， 趨入自生普賢之密意， 趨入無有退轉、窮盡之地。
此時，覺悟與晝夜融合，顯現廣大境界：
對敵人不厭惡，不執著疏遠，夜間的分別念融入法性；對親友不貪戀，不執著親近，白天的分別念融入法界。晝夜能取所取的輪迴止息，覺性安住於法身境界。遠離執著殊勝對治的分別念，所知障的垢染自然解脫。沒有取捨敵友的偏執，煩惱障自然清凈。這就是趨入自生普賢的密意。
【英語翻譯】 Because it is an object, it is reversed. Because it is clarity, emptiness is reversed. Because it is complete from the beginning, the generation stage is reversed. Because there is no effort, behavior is reversed. Because it is left without searching, meditation is reversed. Because it is self-liberation, appearance is reversed. Because it appears manifestly, view is reversed. Because there are no sounds or words, terminology is reversed. Because it has never existed, attachment is reversed. Because it has never disappeared, dependence on others is reversed. Because it cannot be grasped, conceptualization is reversed. Because it is unique, numerical limits are reversed. Thus it is said.
In the "Six Spaces" it says: In the mind-essence that appears as the six aggregates, The assemblies of thoughts dissolve in their own place. In the mind-essence that appears as sound and words, The terms and names dissolve in their own place. In the mind-essence that appears coarsely, The conditions of the four elements dissolve in their own place. In the mind-essence that appears as grasping and being grasped, The self-grasping of bondage dissolves in its own place. In the mind-essence that appears as existence, The objects of phenomena dissolve in their own place. In the mind-essence that appears as non-existence, The emptinesses dissolve in their own place. In the mind-essence of existence and non-existence, The extremes of established views dissolve in their own place. In the mind-essence that appears as Dharma, Its own characteristics dissolve in their own place. In the mind-essence that appears as non-Dharma, The confusions dissolve in their own place. In the mind-essence that appears as an antidote, The impurities dissolve in their own place. In the mind-essence that is naturally established, The great ground dissolves in its own place.
Thus, the appearances of realization arising from within, the unattached appearances, are further shown:
Free from the notions of enemy and friend, attachment and hatred, near and far, Day and night are indistinguishable, equal in a single sweep. The cycle of clinging to targets and characteristics is purified. Because it does not conceptualize, it is called the nature of self-born wisdom. It has transcended the confines of acceptance and rejection, abandonment and cultivation. If one realizes in this way, it is non-dual wisdom, It goes to the intention of the self-born Samantabhadra, It goes to the place of no return, the place of exhaustion.
At this time, realization merges with day and night, and a vast environment arises:
Without disliking enemies, without clinging to distance, the night's conceptual thoughts are purified into the nature of reality; without being attached to friends, without clinging to closeness, the day's conceptual thoughts are purified into space. Because the cycle of grasping and being grasped, day and night, is purified, although awareness remains in the state of Dharmakaya, the obscurations of knowledge are naturally liberated because it is free from the mind that clings to the supreme antidote. Because there is no partiality of accepting and rejecting enemies and friends, the obscurations of afflictions are purified into self-liberation. This is going to the intention of the self-born Samantabhadra.
============================================================
==================== 第 11 段 ==================== 【原始藏文】 ེ། ཆོས་ཟད་པའི་ས་ལ་ཐུག་པ་ཞེས་བྱའོ། །རྫོགས་པ་ཆེན་པོ་འདིའི་ལུགས་ ཀྱིས་ཁྲེགས་ཆོད་དང་། ཐོད་རྒལ་གཉིས་ལས་ཟད་པའང་སྣང་སྟོང་གཉིས་ཀྱིས་ལམ་གྱི་ཚོད་འཛིན་ཏེ། ཐོད་རྒལ་ཉམས་སུ་བླངས་པས་འོད་གསལ་གྱི་སྣང་བ་སྔོན་ཐོག་ཏུ་ཟད་ནས་ནམ་མཁའ་སྤྲིན་དང་བྲལ་བ་ལྟར་སོང་དུས་སྣང་བའི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་སྟེ། དེའི་དུས་སུ་ནང་གི་ཉོན་མོངས་དང་གདོས་བཅས་ཐམས་ཅད་ཟད་པས་ཚེ་འདིར་སངས་རྒྱས་པའི་རྟགས་ཚད་ལ་ཕེབས་པའོ། །ཁྲེགས་ཆོད་ཆིག་ཆོད་དུ་རྟོགས་པ་རྣམས་ཀྱིས་རིག་པ་ཀ་དག་རྗེན་ལ་བུད་པས་དེའི་རྩལ་འཁོར་འདས་ཀྱི་ཞེན་རྟོག་བཟང་ངན་ཐམས་ཅད་དག་ནས། གང་ལྟར་བསམས་ཀྱང་ཉོན་མོངས་དང་རྣམ་རྟོག་གཞི་གྲོལ་ལ་སངས་ནས་སྐྱེ་བ་མེད་པ་ནི། སྟོང་པའི་ཆོས་ཉིད་ཟད་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་གྱི་དུས་སུ་མུན་པ་བཙལ་གྱིས་མི་རྙེད་པ་ལྟར། གཟུང་འཛིན་གཞི་གྲོལ་དང་རྒྱ་གྲོལ་ལ་སངས་པ་སྟེ། ཚེ་འདིས་ཆོས་ཟད་ཀ་དག་གི་སར་གཤེགས་པས། འཁོར་འདས་རྒྱ་གྲོལ་གྱི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། རྣལ་འབྱོར་གྱི་དབང་ཕྱུག་ཆེན་པོ་དྷེ་ཀེ་བཛྲ་གྱི་ཞལ་སྔ་ནས། རྒྱ་གྲོལ་རྣལ་འབྱོར་ནམ་ལངས་ཉི་ཤར་འདྲ། །ཆོས་སྐུའི་སྣང་བ་ཡིན་ནོ་ཨེ་མ་ཧོ། །ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །འདིའི་དུས་ན་ཁྱབ་རྫོགས་ཡངས་པ་ཕྱམ་གདལ་གྱི་དགོངས་པ་ལ་གནས་པས། ཉོན་མོངས་པ་ཐམས་ཅད་ཆོས་ཉིད་དུ་གྲོལ་བ་མངོན་དུ་གྱུར་ཏེ། གཞན་ངོར་ཉོན་མོངས་པ་ལྟར་སྣང་བ་དང་། ཡིད་ལ་དྲན་པ་ངག་ཏུ་འབྱུང་བས་ཚོར་བ་རགས་པར་མངོན་ཡང་། རྣལ་འབྱོར་པ་དེ་ལ་ཟང་མ་ཐལ་བྱུང་དུ་སོང་བས་ནམ་མཁའ་ལ་རྫས་མི་ཆགས་པ་ལྟར་སྐྱོན་དང་དྲི་མས་མ་གོས་ཤིང་། དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ལས་འདས་པས་འཆིང་གྲོལ་མེད་པ་སྟེ། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། ཡོངས་ལ་ཁྱབ་པས་གཞན་བྱུང་འགགས། །རང་ཤར་ཡིན་པས་མུན་པ་སངས། །སྙིང་པོ་ཡིན་པས་ཆོས་སྐུར་ཁྱབ། །གསལ་བར་སྣང་བས་ལོངས་སྐུར་རྒྱས། །མ་བུ་འཕྲད་པས་སྤྲུལ་སྐུར་བྱུང་། །རྟོགས་སུ་ཡོད་པས་ཐབས་སུ་བྱུང་། །བསམ་འདས་ཡིན་པས་དྲན་པ་སངས། །རྟག་ཆད་མེད་པས་གྲུབ་མཐའ་རྫོགས། །བཅུད་དུ་དྲིལ་བས་རིག་པ་གསལ། །ཞེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། ཐོག་བབས་ཆེན་པོའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྣང་བ་ཐད་ཀ་རང་སར་དག །ཡིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྫུན་གྱི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །མིན་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མ་བྱིན་ལེན་པ་རང་སར་དག །ཡིན་དང་མིན་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མི་ཚངས་སྤྱད་པ་རང་སར་དག །འཆལ་བ་མེད་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ངག་འཁྱལ་ར
【漢語翻譯】 誒！這被稱為到達了法盡之地。大圓滿法的體系中，徹卻和脫噶二者，也以顯空二者作為道的衡量標準。修持脫噶，光明的顯現首先耗盡，如同天空無雲一般，此時顯現的法性耗盡。那時，內在的煩惱和粗重之物全部耗盡，到達了今產生佛的標誌和標準。徹卻頓悟之人，覺性本凈顯露，其力量使輪迴和涅槃的執著、好壞全部清凈。無論如何思考，煩惱和分別念都從根本上解脫而清醒，不再有 জন্ম，這被稱為空性的法性耗盡。如同黎明時分太陽升起，黑暗無法尋覓一般。能取和所取從根本上解脫，束縛也解脫而清醒。此生前往法盡本凈之地，被稱為輪迴涅槃解脫的瑜伽士。偉大的瑜伽自在德給瓦哲的面前說：「解脫的瑜伽如同黎明時太陽升起，是法身的顯現，唉瑪火！」如是說。此時安住在周遍圓滿、寬廣坦蕩的境界中，一切煩惱都顯現為在法性中解脫。雖然在外人看來像是煩惱，心中所想、口中所說，感覺上顯得粗重，但對於那位瑜伽士來說，如同灰燼飛揚，天空不留痕跡一般，沒有過失和污垢，超越了善惡的邊際，沒有束縛和解脫。如《珍珠鬘》中所說：「周遍一切，故他生止息。自生之故，黑暗清醒。是精華故，周遍法身。顯明之故，增長報身。母子相遇，化身顯現。可證悟故，成為方便。超思議故，念頭清醒。無常斷故，宗義圓滿。攝為精華，覺性明亮。」以及《六界》中所說：「如雷霆萬鈞的心性中，顯現直接在自處清凈。顯現為存在的心性中，虛假的言語在自處清凈。顯現為不存在的心性中，不予而取在自處清凈。存在與不存在的心性中，不行梵行在自處清凈。沒有邪淫的心性中，妄語
【英語翻譯】 E! This is called reaching the ground of the exhaustion of Dharma. In the system of Dzogchen, both Trekchö and Tögal, also use the two, appearance and emptiness, as the measure of the path. By practicing Tögal, the appearance of luminosity is exhausted first, like the sky becoming free from clouds, at that time the dharmata of appearance is exhausted. At that time, all inner afflictions and coarse objects are exhausted, and one reaches the signs and standards of attaining Buddhahood in this life. Those who realize Trekchö definitively, their rigpa, original purity, emerges nakedly, and its power purifies all clinging and thoughts of samsara and nirvana, good and bad. No matter how one thinks, afflictions and conceptual thoughts are liberated from the root and awakened, and there is no birth. This is called the exhaustion of the dharmata of emptiness. Just as at dawn when the sun rises, darkness cannot be found by searching. Grasping and the grasped are liberated from the root, and bondage is liberated and awakened. Having gone to the ground of the exhaustion of Dharma, original purity, in this life, one is called a yogi of liberation from the bonds of samsara and nirvana. In the presence of the great lord of yoga, Dhegewajra, he said: "The yoga of liberation is like the sunrise at dawn, it is the appearance of the Dharmakaya, emaho!" Just as it was said. At this time, abiding in the intention of all-pervading completeness, vastness, and openness, all afflictions are manifestly liberated into dharmata. Although to others it seems like affliction, and what is thought in the mind and spoken in words appears coarse to the senses, for that yogi, like ashes blown away, leaving no trace in the sky, he is not stained by faults and impurities, and having transcended the extremes of good and evil, there is no bondage or liberation. As it says in the Garland of Pearls: "Because it pervades all, the arising of others ceases. Because it is self-arisen, darkness is cleared. Because it is the essence, it pervades the Dharmakaya. Because it appears clearly, it increases the Sambhogakaya. When mother and child meet, the Nirmanakaya arises. Because it can be realized, it becomes the means. Because it is beyond thought, thoughts are cleared. Because it is neither permanent nor nihilistic, the tenets are complete. Because it is condensed into essence, awareness is clear." And as it says in the Six Spaces: "In the mind itself of the great first fall, appearances are directly purified in their own place. In the mind itself that appears to be true, false words are purified in their own place. In the mind itself that appears to be untrue, taking what is not given is purified in its own place. In the mind itself of true and untrue, practicing unchastity is purified in its own place. In the mind itself without immorality, idle talk
============================================================
==================== 第 12 段 ==================== 【原始藏文】 ྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡུལ་ལ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཕྲ་མའི་ཚིག་རྣམས་རང་སར་དག །འགྱུ་བར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འདོད་ལོག་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཀ་ནས་དག་པའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྲོག་གཅོད་པ་ཡང་རང་སར་དག །རྐྱེན་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །བརྣབ་སེམས་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འབྲས་བུར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གནོད་སེམས་ རྣམས་ནི་རང་སར་དག །སྒྲ་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གྲག་པ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འཛིན་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །དྲི་རུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཤེས་པའི་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །རོ་ཉིད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །མྱོང་བྱེད་ཤེས་པ་རང་སར་དག །རེག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རེག་བྱའི་ཤེས་པ་རང་སར་དག །ཆོས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །སྤྱི་དང་རང་འཛིན་རང་སར་དག །བདག་ཏུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཞེན་པའི་བློ་རྣམས་རང་སར་དག །བདག་མེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཆ་དང་བྲལ་བ་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །བཅོས་མ་ལྟར་སྣང་བའི་འདྲ་གཞི་སྤངས་པ་ནི། རང་བྱུང་ངང་ནས་མཉམ་ཉིད་མ་རྟོགས་པར། །གཉིས་མེད་ཉིད་ཅེས་ཚིག་ལ་མངོན་ཞེན་ནས། །ཅི་ཡང་མི་དམིགས་ཡིད་དཔྱོད་གདེང་འཆའ་བ། །ལོག་རྟོག་ཉིད་དེ་མ་རིག་མུན་པའི་ཀློང་། །གང་དག་རིག་པ་རྗེན་པར་ནི་མ་རྟོགས། སྐྱེ་མེད་ནམ་མཁའ་ལྟར་དགེ་སྡིག་གི་མཐའ་ལས་འདས་སོ་སྙམ་ནས། དོན་དམ་སྟོན་པའི་ཚིག་རླབས་པོ་ཆེ་རྣམས་རང་ཉམས་དང་མི་སྦྱོར་བར་ཐད་དྲང་དུ་སྨྲ་ཞིང་། ཀུན་སྤྱོད་རྩིང་ལ་ཡིད་དཔྱོད་ལ་གདེང་དུ་འཆའ་བ་དེ་དག་ནི་ལོག་རྟོག་བཅོས་མའི་གང་ཟག་རྣལ་འབྱོར་པར་འཆོས་པ་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཕལ་ཆེར་བདུད་ཀྱིས་བསླུས་པར་རིག་པར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་འཁོར་ལ་སོགས་པ་འདུ་བ་མང་ཡང་ ལོག་པར་འགྲོ་བའི་ལམ་ལ་འདྲེན་པས་ན། དེས་རང་ཉིད་དེ་ལྟར་སོང་བ་མ་ཚོར་བར་ངེས་པས། ཡང་དག་པའི་ལམ་དུ་འགྲོ་བར་འདོད་པས་ནི་འཁོར་ལ་སོགས་པའི་ཚོགས་པ་སྤངས་ལ། ཡང་དག་པའི་བླ་མ་བསྟེན་ནས་གཅིག་པུ་ཆོས་ཉིད་ཀྱི་དོན་ཉམས་སུ་ལེན་པར་བྱས་ན། དེ་ལས་བཟློག་པར་འགྱུར་ཏེ། རིག་པ་རང་ཤར་ལས། དེ་ཡང་མེད་པར་འདི་ལྟར་བྱུང་ན། ཁ་ཚིག་ལ་དཔྱོད་ཅིང་གཏིང་མ་རྟོགས་པའི་རྟགས་ཡིན་ནོ། །ཡང་སྨྱོན་པ་ལྟ་བུར་བྱུང་ན་བར་ཆོད་ཀྱི་བདུད་བྱུང་བ་ཡིན་པས། ཚོགས་རྒྱ་ཆེན་པོ་བཏང་ལ་ཉམས་སུ་བླང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེང་སང་ནི་འདི་ལྟ་བུ་ཤིན་ཏུ་མང་ངོ་། །ད་ནི་མཉམ་རྫོགས་གཞི་ཀློང་ཡངས་པར་སྐལ་བཟང་རྣམས་ཀྱིས་རང་ངོ་རྟོགས་པར་གདམས་
【漢語翻譯】 它們各自在自身處解脫。在顯現為境的心性中，微細的語言在自身處解脫。在顯現為流動的心性中，貪慾等在自身處解脫。在本來清凈的心性中，殺生也在自身處解脫。在顯現為緣的心性中，貪婪之心在自身處解脫。在顯現為果的心性中，害人之心 各自在自身處解脫。在顯現為聲音的心性中，聲響等在自身處解脫。在顯現為形象的心性中，執取的方面在自身處解脫。在顯現為氣味的心性中，認識的方面在自身處解脫。在顯現為味道的心性中，感受的意識在自身處解脫。在顯現為觸覺的心性中，所觸的意識在自身處解脫。在顯現為法的心性中，總相和自相的執取在自身處解脫。在顯現為我的心性中，執著的念頭在自身處解脫。在顯現為無我的心性中，無有部分的在自身處解脫。如是說。捨棄如造作般顯現的相似之基是：于自生狀態中未證悟平等性，便對「無二」之詞語執著顯現，對任何事物皆不作意，自詡精通心識之理，此乃邪見，實為無明黑暗之淵。若有未能現量證悟覺性者，自以為如無生虛空般已超越善惡之邊際，不將開示勝義諦之偉大詞句與自身體驗相結合，僅直白宣說，行為粗鄙，且自詡精通心識之理，彼等即是偽裝成瑜伽士之造作邪見者，須知彼等大多為魔所欺騙。彼等雖有眾多眷屬等聚集， 然因引領至邪道，故彼等自身必定未覺察已步入歧途。因此，欲行於正道者，當捨棄眷屬等之群體，依止真正之上師，獨自修持法性之義，如此方能扭轉局面。覺性自顯現中說：若無彼（覺性自顯現）而生起此（邪見），乃是僅于言辭上推敲，而未證悟其深義之徵兆。又，若出現如瘋癲之狀態，乃是障礙之魔出現之徵兆，當放下廣大之集會而精進修持。如是說。現今此等情況實為眾多。如今，于俱生圓滿之廣大基界中，勸請具緣者證悟自性。
【英語翻譯】 They are liberated in their own place. In the mind-essence that appears as objects, subtle words are liberated in their own place. In the mind-essence that appears as movement, desires and the like are liberated in their own place. In the mind-essence that is pure from the beginning, killing is also liberated in its own place. In the mind-essence that appears as conditions, greed is liberated in its own place. In the mind-essence that appears as results, harmful thoughts are liberated in their own place. In the mind-essence that appears as sound, sounds and the like are liberated in their own place. In the mind-essence that appears as form, the aspects of grasping are liberated in their own place. In the mind-essence that appears as smell, the aspects of knowing are liberated in their own place. In the mind-essence that appears as taste, the experiencing consciousness is liberated in its own place. In the mind-essence that appears as touch, the consciousness of touch is liberated in its own place. In the mind-essence that appears as phenomena, the grasping of general and specific characteristics is liberated in its own place. In the mind-essence that appears as self, clinging thoughts are liberated in their own place. In the mind-essence that appears as selflessness, that which is without parts is liberated in its own place. Thus it is said. Abandoning the semblance of artificiality is: Without realizing equality in the self-born state, clinging to the word "non-duality," not attending to anything, and boasting of being proficient in the reasoning of mind, this is a wrong view, a pit of ignorance. Those who have not directly realized awareness, thinking that they have transcended the boundaries of good and evil like unborn space, and without combining the great words that reveal the ultimate truth with their own experience, but speaking them directly, behaving crudely, and boasting of being proficient in the reasoning of mind, these are artificial wrong-viewers disguised as yogis. Know that they are mostly deceived by demons. Although many retinues and the like gather around them, because they lead to the wrong path, they themselves will certainly not realize that they have gone astray. Therefore, those who wish to go on the right path should abandon the groups of retinues and the like, rely on a true lama, and practice the meaning of the nature of reality alone. Then it will be reversed. From the self-arising of awareness: If this (wrong view) arises without that (self-arising of awareness), it is a sign of examining words but not realizing the depth of their meaning. Also, if a state like madness arises, it is a sign that an obstructing demon has appeared. One should abandon large gatherings and practice diligently. Thus it is said. Nowadays, such situations are very common. Now, in the vast expanse of the co-emergent perfection, I advise the fortunate ones to realize their own nature.
============================================================
==================== 第 13 段 ==================== 【原始藏文】 པ་ནི། དེ་ཕྱིར་རང་བྱུང་འཕོ་འགྱུར་མེད་པ་ལ། །བསམ་རྫོགས་རྒྱལ་པོ་གཉིས་སུ་མེད་པར་སྦྱང་། །ཁམས་གསུམ་ཡོངས་གྲོལ་འཁོར་འདས་གཉིས་མེད་དོན། །རང་བཞིན་ཁོང་ནས་རང་ཤར་ཆོས་སྐུའི་རྫོང་། །མཁའ་ལྟར་རྣམ་དག་དཔེ་ལས་འདས་པ་འབྱུང་། །ཆོས་ཉིད་དང་སེམས་ཉིད་དབྱེར་མེད་པ་དེ་བཞིན་དུ་རང་ཉམས་ལ་གོམས་ཤིང་སྦྱངས་སྟོབས་ཀྱིས་ཁོང་ནས་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུ་རང་ཤར་བ་ནི་ཆོས་སྐུ་རྡོ་རྗེའི་རྫོང་འཆོས་པས། མཐའ་བྲལ་རྫོགས་པ་ཆེན་པོར་ལྷུན་གྱིས་གྲུབ་པ་ནི། ངོ་བོ་མཐའ་གྲོལ་ཆོས་སྐུ། རྟོག་པ་རང་གྲོལ་རྒྱུད་ཆེན། འབྲས་བུ་རང་སངས་རྣམ་དག་དང་གསུམ་དུ་འབྱུང་བར་ ངེས་ཏེ། རིམ་པ་བཞིན་ལུང་དང་སྦྱར་བ་ནི། ཐལ་འགྱུར་ལས། བྱ་བ་མེད་པས་གྲོལ་བ་མེད། །བྱུང་བ་མེད་པས་གནས་པ་མེད། །འགྲོ་བ་མེད་པས་འོང་འཁོར་ཟད། །བྱས་བྱུང་གཅིག་དང་གཉིས་མེད་པའོ། །ཐ་སྙད་འཁྲུལ་པ་ཙམ་དུའང་མེད། །ཡོད་མེད་ལས་ཀྱི་འཇུག་པ་སྟོང་། །ཡེ་ནས་འབྲས་བུ་བློ་བྲལ་ཉིད། །སྨྲ་བསམ་བརྗོད་པ་ཀུན་འདས་པའོ། །ཞེས་དང་། མུ་ཏིག་ཕྲེང་བ་ལས། རང་ལས་བྱུང་བས་གྲོལ་ཞེས་བྱ། །གནས་པ་ཡིན་པས་ཁྱབ་ཅེས་བྱ། །མཚན་མ་མེད་པས་སྟོང་ཞེས་བྱ། །ནུབ་པ་མེད་པས་ཤར་ཞེས་བྱ། །གདོས་བཅས་མིན་པས་ཟང་ཐལ་ལོ། །གྲོལ་བར་གནས་པས་ལོག་ཅེས་བྱ། །སྣ་ཚོགས་སྣང་བས་གདངས་ཞེས་བྱ། །གཉིས་སུ་མེད་པས་གཅིག་པུ་ཉིད། །ཐམས་ཅད་བསྐྱེད་པས་རྒྱུ་ཞེས་བྱ། །མ་ལུས་རྫོགས་པས་འབྲས་བུ་ཉིད། །དམིགས་པ་དག་པས་ལམ་ཞེས་བྱ། །འཁྲུལ་པ་ཟད་པས་ལུང་ཡང་ཡིན། །རང་ལ་གནས་པས་རྒྱུད་ཅེས་བྱ། །མཚོན་དུ་ཡོད་པས་མན་ངག་ཡིན། །གྲངས་ལས་ལོག་པས་རྩིས་ཞེས་བྱ། །ཞེས་པ་དང་། ཀློང་དྲུག་པ་ལས། དམིགས་པར་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དམིགས་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །བློ་ཚོགས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཚོར་བ་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཡིད་དུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དཔྱོད་བྱེད་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །གཟུགས་སུ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །འབྱུང་བ་ འདུས་པ་རང་སར་དག །རྣམ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །རྒྱུ་རྐྱེན་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །ཚོར་བ་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉམས་མྱོང་རྣམས་ནི་རང་སར་དག །འདུ་ཤེས་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །གཟུང་འཛིན་ཆ་རྣམས་རང་སར་དག །འདུ་བྱེད་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །ཉོན་མོངས་གྲངས་རྣམས་རང་སར་དག །རྟོག་འཛིན་སྣང་བའི་སེམས་ཉིད་ལ། །དྲན་པའི་གཟུང་རྣམས་རང་སར་དག །ཅེས་སོ། །ད་ནི་འཛིན་ཞེན་མེད་པའི་རྟོགས་པ་ནམ་མཁའ་ཀློང་ཡངས་
【漢語翻譯】 因此，對於那無有自生轉變者，修習無二之圓滿正覺。三界徹底解脫，輪迴涅槃無二之義，自性之中，自顯法身之堡。如虛空般清凈，超越譬喻而生起。如是法性與心性無別，于自證中串習，以修習之力，自心中如虛空般自生之證悟，乃是修治法身金剛之堡。無邊大圓滿自然成就者，本體邊解脫法身，念頭自解脫大傳承，果自成清凈，定為三者。次第與教證相合者，如《脫變經》云：無為故無解脫，無生故無住，無去故來輪盡，所作生一與無二。名言錯亂亦無有，有無業之行持空，本初即是離意果，言思表達皆超離。如是及《摩尼寶鬘經》云：自生故名解脫，安住故名遍佈，無相故名為空，無沒故名生，非有礙故名通徹，住于解脫故名還，種種顯現故名光輝，無二故名唯一，生一切故名為因，無餘圓滿故名果，清凈所緣故名為道，錯亂盡故亦是教，住于自故名為續，可表示故是口訣，離於數故名算。如是及《六界經》云：于所緣顯現之心性中，所緣之分皆自解。于念聚顯現之心性中，覺受皆自解。于意顯現之心性中，分別之分皆自解。於色顯現之心性中，諸元素聚合皆自解。于識顯現之心性中，因緣皆自解。于覺受顯現之心性中，體驗皆自解。于想顯現之心性中，能取所取之分皆自解。於行顯現之心性中，煩惱之數皆自解。于分別執著顯現之心性中，憶念之境皆自解。如是。現在是無有執著的證悟，虛空廣闊。
【英語翻譯】 Therefore, for that which has no self-originated transformation, practice the non-duality of the complete and perfect king. The meaning of the complete liberation of the three realms, the non-duality of samsara and nirvana, from within its own nature, the self-arisen fortress of the Dharmakaya arises. Like the sky, it is pure, and arises beyond example. Just as the nature of reality and the nature of mind are inseparable, by familiarizing oneself with self-experience and through the power of practice, the realization that arises from within like the sky is the adornment of the Vajra fortress of the Dharmakaya. The spontaneously accomplished Great Perfection, free from extremes, is: the essence, the Dharmakaya liberated from extremes; thoughts, the Great Lineage of self-liberation; and the result, self-perfected purity, are definitely the three. In sequence, connecting with the scriptures, as the Thal Gyur says: 'Without action, there is no liberation. Without arising, there is no abiding. Without going, the wheel of coming ceases. What is made and arises is one and non-dual. Even the confusion of terminology is not there. The activity of existence and non-existence is empty. From the beginning, the result is beyond mind. All speech, thought, and expression are transcended.' And as the String of Pearls says: 'Because it arises from itself, it is called liberation. Because it abides, it is called pervasive. Because it has no characteristics, it is called emptiness. Because it does not disappear, it is called arising. Because it is not obstructive, it is called transparent. Because it abides in liberation, it is called return. Because of various appearances, it is called radiance. Because it is non-dual, it is called the only one. Because it generates all, it is called the cause. Because it is completely perfect, it is called the result. Because the object of focus is pure, it is called the path. Because confusion is exhausted, it is also the scripture. Because it abides in itself, it is called the lineage. Because it can be shown, it is the pith instruction. Because it is beyond number, it is called calculation.' And as the Six Spaces says: 'In the nature of mind that appears as an object of focus, the parts of the object of focus dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as a collection of thoughts, the sensations dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as mind, the parts of discrimination dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as form, the elements gathered together dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as consciousness, the causes and conditions dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as feeling, the experiences dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as perception, the parts of grasping and being grasped dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as formation, the numbers of afflictions dissolve into their own place. In the nature of mind that appears as conceptual grasping, the objects of memory dissolve into their own place.' So it is. Now, the realization without clinging, the vast expanse of the sky.
============================================================
==================== 第 14 段 ==================== 【原始藏文】 སུ་དོན་གྱི་སྙིང་པོ་གཅིག་ཏུ་བསྡུ་བ་ནི། འདི་དང་འདི་ཞེས་སོ་སོར་ཞེན་པའི་བར། །གཉིས་སུ་གནས་པས་རང་གཞན་འཁྲུལ་པའི་གཟེབ། །གང་ཚེ་འདི་ཞེས་ཐ་དད་རིས་མེད་ཅིང་། །ཐམས་ཅད་ཕྱམ་མཉམ་དམིགས་གཏད་མེད་པ་ན། །གཉིས་མེད་རྟོགས་ཞེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས། །གང་ཞིག་རིག་པ་ཆོས་སྐུའི་དོན་རྟོགས་པ་དང་། མ་རྟོགས་པའི་ཚད་ནི་འཛིན་ཞེན་གྱི་ཆ་རིག་པ་ལ་ཡོད་པ་དང་མེད་པས་ཕྱེ་བ་སྟེ། ནམ་མཁའ་དག་པ་དང་མ་དག་པ་སྤྲིན་དང་ཁུ་རླངས་ཡོད་མེད་ཀྱིས་ཕྱེ་བ་བཞིན་ནོ། །འདིར་ཡང་རྣལ་འབྱོར་པ་གང་ཞིག་རང་གི་ལྟ་སྒོམ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཞེན་པའམ། སྤང་གཉེན་བླང་དོར་གྱི་རིས་སུ་འཛིན་རིང་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པའི་རྟོགས་པ་རྒྱུད་ལ་མེད་པར་ངེས་ཏེ། གཉིས་བཅས་རང་མཚན་ལ་ཞེན་པ་དང་མ་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་དོན་ལ་དངོས་གྲུབ་བརྙེས་པའི་དཔལ་མགོན་བླ་མ་དམ་པ་ཆོས་ཀྱི་རྗེ་ཀུ་མཱ་རཱ་ཙའི་ཞལ་སྔ་ ནས། གནས་ལུགས་རྟོགས་སམ་མ་རྟོགས་ཞེན་པ་དང་བྲལ་བ་དང་མ་བྲལ་བས་ཤེས་ཞེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །དེ་བཞིན་དུ་དོ་ཧ་ལས་ཀྱང་། ཏིལ་གྱི་ཤུན་པ་ཙམ་གྱི་ཟུག་རྔུས་ཀྱང་། །ནམ་ཡང་སྡུག་བསྔལ་འབའ་ཞིག་བསྐྱེད་པར་ཟད། །ཅེས་གསུངས་པ་བཞིན་ནོ། །གང་ལ་ཞེན་འཛིན་དང་བླང་དོར་ལ་བློས་གཏིང་ཚུགས་པའི་མཐའ་མི་འཆའ་ཞིང་ཆོས་དང་ཆོས་མ་ཡིན་པ་འབྱེད་པར་མཁས་ཀྱང་རང་གཞན་གྱི་གྲུབ་མཐའ་དང་ལྟ་སྒོམ་སྤྱོད་འབྲས་ལ་འཛིན་པ་རྡུལ་ཆ་ཙམ་ཡང་མེད་ན། རང་བཞིན་རྫོགས་པ་ཆེན་པོའི་རྣལ་འབྱོར་པ་ཞེས་རྡོ་རྗེ་སེམས་དཔས་གསུངས་ཏེ། ནོར་བུ་ཕྲ་བཀོད་ལས། སྟོང་པ་ཆེན་པོ་ཆོས་ཀྱི་སྐུ། །བརྡ་དང་དམིགས་པས་མཚོན་དུ་མེད། །རྒྱུ་དང་རྐྱེན་མེད་རང་རིག་པ། །སྟོང་དང་མི་སྟོང་མཐའ་ལས་འདས། །ཞེས་པ་དང་། ཐལ་འགྱུར་ལས། དམ་པའི་དོན་ནི་བློ་བྲལ་ནས། །དབང་པོ་ཅིག་ཅར་གྲོལ་བ་ན། །མངོན་སུམ་མཐོང་བའི་གནད་ཀྱིས་ནི། །རང་གི་གྲུབ་པའི་མཐའ་ཞིག་ནས། །གང་ལ་ཞེན་དང་འཛིན་མེད་པར། །ཡང་དག་ཆོས་ཉིད་རོ་མྱངས་ནས། ཁམས་གསུམ་ལྡོག་པའི་རྟེན་མེད་པར། །མཁའ་ལ་མཁའ་ཉིད་ཐིམ་པ་ལྟར། །རྣལ་འབྱོར་མཆོག་ཀྱང་དེ་བཞིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཆོས་དབྱིངས་རིན་པོ་ཆེའི་མཛོད་ལས། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པ་སྟེ། ལེའུ་བརྒྱད་པའི་ འགྲེལ་པའོ།། །། བརྒྱད་པ། བྱང་ཆུབ་ཀྱི་སེམས་ལ་གཉིས་སུ་མེད་པར་བསྟན་པའི་ལེའུའི་འགྲེལ་པ།
【漢語翻譯】 將所有意義的精髓歸納為一，就是：如果執著于「這個」和「那個」的分別，因為處於二元對立之中，就會成為自他迷惑的根源。何時沒有「這個」的差別，沒有偏頗，一切平等，沒有目標指向，那時就是證悟了無二，金剛薩埵如是說。衡量是否證悟了智慧法身之義的標準，在於智慧中是否存在執著。就像天空的清凈與否，是由雲和水汽的有無來區分一樣。同樣，如果瑜伽士執著于自己的見修行等，或者執著于應舍、應取的分別，那麼就可以肯定他的相續中沒有無二的證悟，因為他沒有脫離對二元對立和自相的執著。證悟了實相意義的吉祥怙主，殊勝的上師法王鳩摩羅扎曾說：「是否證悟了實相，可以通過是否脫離執著來判斷。」同樣，在《多哈》中也說：「即使是芝麻皮大小的刺痛，也只會帶來痛苦。」對於那些不執著于取捨，不陷入偏頗，精通區分佛法與非佛法，但對自他的宗派、見修行果沒有任何執著的人，金剛薩埵稱之為自性大圓滿的瑜伽士。如《寶飾莊嚴》中所說：「大空性即是法身，無法用符號和目標來表示，無因無緣的自性覺，超越了空與非空的邊際。」以及《破斥論》中說：「當捨棄了對聖義的執著，所有感官同時解脫時，以現量見到的要點，摧毀了自己的宗派，對任何事物都沒有執著，真正品嚐到法性的滋味，沒有了三界的依靠，如同虛空融入虛空一般，殊勝的瑜伽也是如此。」《法界寶藏論》中，宣說了菩提心無二的道理，這是第八品的註釋。第八品，菩提心無二的教義的註釋。
【英語翻譯】 To condense the essence of all meanings into one is this: As long as one clings to the distinctions of "this" and "that," being situated in duality, it becomes the source of confusion for oneself and others. When there is no differentiation of "this," no partiality, everything is equal, and there is no object of focus, then it is said to be the realization of non-duality, as Vajrasattva stated. The measure of whether one has realized the meaning of the Dharmakaya of wisdom lies in whether there is clinging in wisdom or not. Just as the purity of the sky is distinguished by the presence or absence of clouds and moisture. Similarly, if a yogi clings to his own view, meditation, and so on, or clings to the distinctions of what should be abandoned and what should be adopted, then it is certain that there is no realization of non-duality in his being, because he has not separated from clinging to duality and self-characteristics. The glorious protector who has attained accomplishment in the meaning of suchness, the venerable master Dharma King Kumaraja, said, "Whether one has realized the nature of reality or not can be known by whether one is free from clinging or not." Similarly, in the Dohas, it is said, "Even the prick of a sesame seed husk only creates suffering." For those who do not cling to acceptance and rejection, do not fall into biased extremes, are skilled in distinguishing Dharma from non-Dharma, but have no clinging whatsoever to the tenets, views, meditation, conduct, and results of themselves and others, Vajrasattva calls them yogis of the Great Perfection of inherent nature. As it is said in the Jeweled Array, "Great emptiness is the Dharmakaya, it cannot be represented by symbols and objects, self-awareness without cause and condition, transcends the limits of emptiness and non-emptiness." And in the Refutation, it is said, "When abandoning clinging to the sacred meaning, when all senses are liberated simultaneously, with the key point of seeing directly, destroying one's own tenets, without clinging to anything, truly tasting the flavor of Dharmata, without reliance on the three realms, like space dissolving into space, the supreme yoga is also like that." In the Treasury of the Dharmadhatu, the non-duality of Bodhicitta is taught, this is the commentary on the eighth chapter. The eighth chapter, the commentary on the teachings of the non-duality of Bodhicitta.
============================================================